कथं जघान राजानं क्षुपं पादेन सुव्रत दधीचः समरे जित्वा देवदेवं जनार्दनम्
kathaṃ jaghāna rājānaṃ kṣupaṃ pādena suvrata dadhīcaḥ samare jitvā devadevaṃ janārdanam
वज्रास्थित्वं कथं लेभे महादेवान्महातपाः वक्तुमर्हसि शैलादे जितो मृत्युस्त्वया यथा
vajrāsthitvaṃ kathaṃ lebhe mahādevānmahātapāḥ vaktumarhasi śailāde jito mṛtyustvayā yathā
ब्रह्मपुत्रो महातेजा राजा क्षुप इति स्मृतः अभून्मित्रो दधीचस्य मुनीन्द्रस्य जनेश्वरः
brahmaputro mahātejā rājā kṣupa iti smṛtaḥ abhūnmitro dadhīcasya munīndrasya janeśvaraḥ
चिरात्तयोः प्रसंगाद्वै वादः क्षुपदधीचयोः अभवत् क्षत्रियश्रेष्ठो विप्र एवेति विश्रुतः
cirāttayoḥ prasaṃgādvai vādaḥ kṣupadadhīcayoḥ abhavat kṣatriyaśreṣṭho vipra eveti viśrutaḥ
अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः तस्मादिन्द्रो ह्ययं वह्निर् यमश् च निरृतिस् तथा
aṣṭānāṃ lokapālānāṃ vapurdhārayate nṛpaḥ tasmādindro hyayaṃ vahnir yamaś ca nirṛtis tathā
वरुणश्चैव वायुश् च सोमो धनद एव च ईश्वरो ऽहं न संदेहो नावमन्तव्य एव च
varuṇaścaiva vāyuś ca somo dhanada eva ca īśvaro 'haṃ na saṃdeho nāvamantavya eva ca
महती देवता या सा महतश्चापि सुव्रत तस्मात्त्वया महाभाग च्यावनेय सदा ह्यहम्
mahatī devatā yā sā mahataścāpi suvrata tasmāttvayā mahābhāga cyāvaneya sadā hyaham
नावमन्तव्य एवेह पूजनीयश् च सर्वथा श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुपस्य मुनिसत्तमः
nāvamantavya eveha pūjanīyaś ca sarvathā śrutvā tathā mataṃ tasya kṣupasya munisattamaḥ
दधीचश् च्यावनिश् चोग्रो गौरवादात्मनो द्विजः अताडयत्क्षुपं मूर्ध्नि दधीचो वाममुष्टिना चिछेद वज्रेण च तं दधीचं बलवान् क्षुपः
dadhīcaś cyāvaniś cogro gauravādātmano dvijaḥ atāḍayatkṣupaṃ mūrdhni dadhīco vāmamuṣṭinā cicheda vajreṇa ca taṃ dadhīcaṃ balavān kṣupaḥ
ब्रह्मलोके पुरासौ हि ब्रह्मणः क्षुतसंभवः लब्धं वज्रं च कार्यार्थं वज्रिणा चोदितः प्रभुः
brahmaloke purāsau hi brahmaṇaḥ kṣutasaṃbhavaḥ labdhaṃ vajraṃ ca kāryārthaṃ vajriṇā coditaḥ prabhuḥ
स्वेच्छयैव नरो भूत्वा नरपालो बभूव सः तस्माद्राजा स विप्रेन्द्रम् अजयद्वै महाबलः
svecchayaiva naro bhūtvā narapālo babhūva saḥ tasmādrājā sa viprendram ajayadvai mahābalaḥ
यथा वज्रधरः श्रीमान् बलवांस्तमसान्वितः पपात भूमौ निहतो वज्रेण द्विजपुङ्गवः
yathā vajradharaḥ śrīmān balavāṃstamasānvitaḥ papāta bhūmau nihato vajreṇa dvijapuṅgavaḥ
सस्मार च तदा तत्र दुःखाद्वै भार्गवं मुनिम् शुक्रो ऽपि संधयामास ताडितं कुलिशेन तम्
sasmāra ca tadā tatra duḥkhādvai bhārgavaṃ munim śukro 'pi saṃdhayāmāsa tāḍitaṃ kuliśena tam
योगादेत्य दधीचस्य देहं देहभृतांवरः संधाय पूर्ववद्देहं दधीचस्याह भार्गवः
yogādetya dadhīcasya dehaṃ dehabhṛtāṃvaraḥ saṃdhāya pūrvavaddehaṃ dadhīcasyāha bhārgavaḥ
भो दधीच महाभाग देवदेवमुमापतिम् सम्पूज्य पूज्यं ब्रह्माद्यैर् देवदेवं निरञ्जनम्
bho dadhīca mahābhāga devadevamumāpatim sampūjya pūjyaṃ brahmādyair devadevaṃ nirañjanam
अवध्यो भव विप्रर्षे प्रसादात्त्र्यम्बकस्य तु मृतसंजीवनं तस्माल् लब्धमेतन्मया द्विज
avadhyo bhava viprarṣe prasādāttryambakasya tu mṛtasaṃjīvanaṃ tasmāl labdhametanmayā dvija
नास्ति मृत्युभयं शंभोर् भक्तानामिह सर्वतः मृतसंजीवनं चापि शैवमद्य वदामि ते
nāsti mṛtyubhayaṃ śaṃbhor bhaktānāmiha sarvataḥ mṛtasaṃjīvanaṃ cāpi śaivamadya vadāmi te
त्रियंबकं यजामहे त्रैलोक्यपितरं प्रभुम् त्रिमण्डलस्य पितरं त्रिगुणस्य महेश्वरम्
triyaṃbakaṃ yajāmahe trailokyapitaraṃ prabhum trimaṇḍalasya pitaraṃ triguṇasya maheśvaram
त्रितत्त्वस्य त्रिवह्नेश् च त्रिधाभूतस्य सर्वतः त्रिवेदस्य महादेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्
tritattvasya trivahneś ca tridhābhūtasya sarvataḥ trivedasya mahādevaṃ sugandhiṃ puṣṭivardhanam
सर्वभूतेषु सर्वत्र त्रिगुणे प्रकृतौ तथा इन्द्रियेषु तथान्येषु देवेषु च गणेषु च
sarvabhūteṣu sarvatra triguṇe prakṛtau tathā indriyeṣu tathānyeṣu deveṣu ca gaṇeṣu ca
पुष्पेषु गन्धवत्सूक्ष्मः सुगन्धिः परमेश्वरः पुष्टिश् च प्रकृतिर्यस्मात् पुरुषस्य द्विजोत्तम
puṣpeṣu gandhavatsūkṣmaḥ sugandhiḥ parameśvaraḥ puṣṭiś ca prakṛtiryasmāt puruṣasya dvijottama
महदादिविशेषान्तविकल्पस्यापि सुव्रत विष्णोः पितामहस्यापि मुनीनां च महामुने
mahadādiviśeṣāntavikalpasyāpi suvrata viṣṇoḥ pitāmahasyāpi munīnāṃ ca mahāmune
इन्द्रस्यापि च देवानां तस्माद्वै पुष्टिवर्धनः तं देवममृतं रुद्रं कर्मणा तपसा तथा
indrasyāpi ca devānāṃ tasmādvai puṣṭivardhanaḥ taṃ devamamṛtaṃ rudraṃ karmaṇā tapasā tathā
स्वाध्यायेन च योगेन ध्यानेन च यजामहे सत्येनानेन मुक्षीयान् मृत्युपाशाद् भवः स्वयम्
svādhyāyena ca yogena dhyānena ca yajāmahe satyenānena mukṣīyān mṛtyupāśād bhavaḥ svayam
बन्धमोक्षकरो यस्माद् उर्वारुकमिव प्रभुः मृतसंजीवनो मन्त्रो मया लब्धस्तु शङ्करात्
bandhamokṣakaro yasmād urvārukamiva prabhuḥ mṛtasaṃjīvano mantro mayā labdhastu śaṅkarāt
जप्त्वा हुत्वाभिमन्त्र्यैवं जलं पीत्वा दिवानिशम् लिङ्गस्य संनिधौ ध्यात्वा नास्ति मृत्युभयं द्विज
japtvā hutvābhimantryaivaṃ jalaṃ pītvā divāniśam liṅgasya saṃnidhau dhyātvā nāsti mṛtyubhayaṃ dvija
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तपसाराध्य शङ्करम् वज्रास्थित्वम् अवध्यत्वम् अदीनत्वं च लब्धवान्
tasya tadvacanaṃ śrutvā tapasārādhya śaṅkaram vajrāsthitvam avadhyatvam adīnatvaṃ ca labdhavān
एवमाराध्य देवेशं दधीचो मुनिसत्तमः प्राप्यावध्यत्वमन्यैश् च वज्रास्थित्वं प्रयत्नतः
evamārādhya deveśaṃ dadhīco munisattamaḥ prāpyāvadhyatvamanyaiś ca vajrāsthitvaṃ prayatnataḥ
अताडयच्च राजेन्द्रं पादमूलेन मूर्धनि क्षुपो दधीचं वज्रेण जघानोरसि च प्रभुः
atāḍayacca rājendraṃ pādamūlena mūrdhani kṣupo dadhīcaṃ vajreṇa jaghānorasi ca prabhuḥ
नाभून्नाशाय तद्वज्रं दधीचस्य महात्मनः प्रभावात्परमेशस्य वज्रबद्धशरीरिणः
nābhūnnāśāya tadvajraṃ dadhīcasya mahātmanaḥ prabhāvātparameśasya vajrabaddhaśarīriṇaḥ
दृष्ट्वाप्यवध्यत्वमदीनतां च क्षुपो दधीचस्य तदा प्रभावम् आराधयामास हरिं मुकुन्दम् इन्द्रानुजं प्रेक्ष्य तदांबुजाक्षम्
dṛṣṭvāpyavadhyatvamadīnatāṃ ca kṣupo dadhīcasya tadā prabhāvam ārādhayāmāsa hariṃ mukundam indrānujaṃ prekṣya tadāṃbujākṣam