समासाद् विस्तराच्चैव सर्गः प्रोक्तस्त्वया शुभः कथं पशुपतिश्चासीत् पुरं दग्धुं महेश्वरः
samāsād vistarāccaiva sargaḥ proktastvayā śubhaḥ kathaṃ paśupatiścāsīt puraṃ dagdhuṃ maheśvaraḥ
कथं च पशवश्चासन् देवाः सब्रह्मकाः प्रभोः मयस्य तपसा पूर्वं सुदुर्गं निर्मितं पुरम्
kathaṃ ca paśavaścāsan devāḥ sabrahmakāḥ prabhoḥ mayasya tapasā pūrvaṃ sudurgaṃ nirmitaṃ puram
हैमं च राजतं दिव्यम् अयस्मयम् अनुत्तमम् सुदुर्गं देवदेवेन दग्धमित्येव नः श्रुतम्
haimaṃ ca rājataṃ divyam ayasmayam anuttamam sudurgaṃ devadevena dagdhamityeva naḥ śrutam
कथं ददाह भगवान् भगनेत्रनिपातनः एकेनेषुनिपातेन दिव्येनापि तदा कथम्
kathaṃ dadāha bhagavān bhaganetranipātanaḥ ekeneṣunipātena divyenāpi tadā katham
विष्णुनोत्पादितैर्भूतैर् न दग्धं तत्पुरत्रयम् पुरस्य संभवः सर्वो वरलाभः पुरा श्रुतः
viṣṇunotpāditairbhūtair na dagdhaṃ tatpuratrayam purasya saṃbhavaḥ sarvo varalābhaḥ purā śrutaḥ
इदानीं दहनं सर्वं वक्तुमर्हसि सुव्रत तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः
idānīṃ dahanaṃ sarvaṃ vaktumarhasi suvrata teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā sūtaḥ paurāṇikottamaḥ
यथा श्रुतं तथा प्राह व्यासाद् विश्वार्थसूचकात् त्रैलोक्यस्यास्य शापाद्धि मनोवाक्कायसंभवात्
yathā śrutaṃ tathā prāha vyāsād viśvārthasūcakāt trailokyasyāsya śāpāddhi manovākkāyasaṃbhavāt
निहते तारके दैत्ये तारपुत्रे सबान्धवे स्कन्देन वा प्रयत्नेन तस्य पुत्रा महाबलाः
nihate tārake daitye tāraputre sabāndhave skandena vā prayatnena tasya putrā mahābalāḥ
विद्युन्माली तारकाक्षः कमलाक्षश् च वीर्यवान् तपस्तेपुर्महात्मानो महाबलपराक्रमाः
vidyunmālī tārakākṣaḥ kamalākṣaś ca vīryavān tapastepurmahātmāno mahābalaparākramāḥ
तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः तपसा कर्शयामासुर् देहान् स्वान्दानवोत्तमाः
tapa ugraṃ samāsthāya niyame parame sthitāḥ tapasā karśayāmāsur dehān svāndānavottamāḥ
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् अवध्यत्वं च सर्वेषां सर्वभूतेषु सर्वदा
teṣāṃ pitāmahaḥ prīto varadaḥ pradadau varam avadhyatvaṃ ca sarveṣāṃ sarvabhūteṣu sarvadā
सहिता वरयामासुः सर्वलोकपितामहम् तान् अब्रवीत् तदा देवो लोकानां प्रभुर् अव्ययः
sahitā varayāmāsuḥ sarvalokapitāmaham tān abravīt tadā devo lokānāṃ prabhur avyayaḥ
नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वम् अतो ऽसुराः अन्यं वरं वृणीध्वं वै यादृशं सम्प्ररोचते
nāsti sarvāmaratvaṃ vai nivartadhvam ato 'surāḥ anyaṃ varaṃ vṛṇīdhvaṃ vai yādṛśaṃ samprarocate
ततस्ते सहिता दैत्याः सम्प्रधार्य परस्परम् ब्रह्माणमब्रुवन्दैत्याः प्रणिपत्य जगद्गुरुम्
tataste sahitā daityāḥ sampradhārya parasparam brahmāṇamabruvandaityāḥ praṇipatya jagadgurum
वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् विचरिष्याम लोकेश त्वत्प्रसादाज्जगद्गुरो
vayaṃ purāṇi trīṇyeva samāsthāya mahīmimām vicariṣyāma lokeśa tvatprasādājjagadguro
तथा वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् एकीभावं गमिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ
tathā varṣasahasreṣu sameṣyāmaḥ parasparam ekībhāvaṃ gamiṣyanti purāṇyetāni cānagha
समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवंस्तदा एकेनैवेषुणा देवः स नो मृत्युर्भविष्यति
samāgatāni caitāni yo hanyādbhagavaṃstadā ekenaiveṣuṇā devaḥ sa no mṛtyurbhaviṣyati
एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् ततो मयः स्वतपसा चक्रे वीरः पुराण्यथ
evamastviti tāndevaḥ pratyuktvā prāviśaddivam tato mayaḥ svatapasā cakre vīraḥ purāṇyatha
काञ्चनं दिवि तत्रासीद् अन्तरिक्षे च राजतम् आयसं चाभवद् भूमौ पुरं तेषां महात्मनाम्
kāñcanaṃ divi tatrāsīd antarikṣe ca rājatam āyasaṃ cābhavad bhūmau puraṃ teṣāṃ mahātmanām
एकैकं योजनशतं विस्तारायामतः समम् काञ्चनं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम्
ekaikaṃ yojanaśataṃ vistārāyāmataḥ samam kāñcanaṃ tārakākṣasya kamalākṣasya rājatam
विद्युन्मालेश्चायसं वै त्रिविधं दुर्गमुत्तमम् मयश् च बलवांस्तत्र दैत्यदानवपूजितः
vidyunmāleścāyasaṃ vai trividhaṃ durgamuttamam mayaś ca balavāṃstatra daityadānavapūjitaḥ
हैरण्ये राजते चैव कृष्णायसमये तथा आलयं चात्मनः कृत्वा तत्रास्ते बलवांस्तदा
hairaṇye rājate caiva kṛṣṇāyasamaye tathā ālayaṃ cātmanaḥ kṛtvā tatrāste balavāṃstadā
एवं बभूवुर्दैत्यानाम् अतिदुर्गाणि सुव्रताः पुराणि त्रीणि विप्रेन्द्रास् त्रैलोक्यमिव चापरम्
evaṃ babhūvurdaityānām atidurgāṇi suvratāḥ purāṇi trīṇi viprendrās trailokyamiva cāparam
पुरत्रये तदा जाते सर्वे दैत्या जगत्त्रये पुरत्रयं प्रविश्यैव बभूवुस्ते बलाधिकाः
puratraye tadā jāte sarve daityā jagattraye puratrayaṃ praviśyaiva babhūvuste balādhikāḥ
कल्पद्रुमसमाकीर्णं गजवाजिसमाकुलम् नानाप्रसादसंकीर्णं मणिजालैः समावृतम्
kalpadrumasamākīrṇaṃ gajavājisamākulam nānāprasādasaṃkīrṇaṃ maṇijālaiḥ samāvṛtam
सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैर्विश्वतोमुखैः पद्मरागमयैः शुभ्रैः शोभितं चन्द्रसंनिभैः
sūryamaṇḍalasaṃkāśair vimānairviśvatomukhaiḥ padmarāgamayaiḥ śubhraiḥ śobhitaṃ candrasaṃnibhaiḥ
प्रासादैर्गोपुरैर्दिव्यैः कैलासशिखरोपमैः शोभितं त्रिपुरं तेषां पृथक्पृथगनुत्तमैः
prāsādairgopurairdivyaiḥ kailāsaśikharopamaiḥ śobhitaṃ tripuraṃ teṣāṃ pṛthakpṛthaganuttamaiḥ
दिव्यस्त्रीभिः सुसम्पूर्णं गन्धर्वैः सिद्धचारणैः रुद्रालयैः प्रतिगृहं साग्निहोत्रैर् द्विजोत्तमाः
divyastrībhiḥ susampūrṇaṃ gandharvaiḥ siddhacāraṇaiḥ rudrālayaiḥ pratigṛhaṃ sāgnihotrair dvijottamāḥ
वापीकूपतडागैश् च दीर्घिकाभिस्तु सर्वतः मत्तमातङ्गयूथैश् च तुरङ्गैश् च सुशोभनैः
vāpīkūpataḍāgaiś ca dīrghikābhistu sarvataḥ mattamātaṅgayūthaiś ca turaṅgaiś ca suśobhanaiḥ
रथैश् च विविधाकारैर् विचित्रैर्विश्वतोमुखैः सभाप्रपादिभिश् चैव क्रीडास्थानैः पृथक् पृथक्
rathaiś ca vividhākārair vicitrairviśvatomukhaiḥ sabhāprapādibhiś caiva krīḍāsthānaiḥ pṛthak pṛthak
वेदाध्ययनशालाभिर् विविधाभिः समन्ततः अधृष्यं मनसाप्यन्यैर् मयस्यैव च मायया
vedādhyayanaśālābhir vividhābhiḥ samantataḥ adhṛṣyaṃ manasāpyanyair mayasyaiva ca māyayā
पतिव्रताभिः सर्वत्र सेवितं मुनिपुङ्गवाः कृत्वापि सुमहत् पापम् अपापैः शङ्करार्चनात्
pativratābhiḥ sarvatra sevitaṃ munipuṅgavāḥ kṛtvāpi sumahat pāpam apāpaiḥ śaṅkarārcanāt
दैत्येश्वरैर्महाभागैः सदारैः ससुतैर्द्विजाः श्रौतस्मार्तार्थधर्मज्ञैस् तद्धर्मनिरतैः सदा
daityeśvarairmahābhāgaiḥ sadāraiḥ sasutairdvijāḥ śrautasmārtārthadharmajñais taddharmanirataiḥ sadā
महादेवेतरं त्यक्त्वा देवं तस्यार्चने स्थितैः व्यूढोरस्कैर् वृषस्कन्धैः सर्वायुधधरैः सदा
mahādevetaraṃ tyaktvā devaṃ tasyārcane sthitaiḥ vyūḍhoraskair vṛṣaskandhaiḥ sarvāyudhadharaiḥ sadā
सर्वदा क्षुधितैश्चैव दावाग्निसदृशेक्षणैः प्रशान्तैः कुपितैश्चैव कुब्जैर् वामनकैस् तथा
sarvadā kṣudhitaiścaiva dāvāgnisadṛśekṣaṇaiḥ praśāntaiḥ kupitaiścaiva kubjair vāmanakais tathā
नीलोत्पलदलप्रख्यैर् नीलकुञ्चितमूर्धजैः नीलाद्रिमेरुसंकाशैर् नीरदोपमनिःस्वनैः मयेन रक्षितैः सर्वैः शिक्षितैर्युद्धलालसैः
nīlotpaladalaprakhyair nīlakuñcitamūrdhajaiḥ nīlādrimerusaṃkāśair nīradopamaniḥsvanaiḥ mayena rakṣitaiḥ sarvaiḥ śikṣitairyuddhalālasaiḥ
अथ समररतैः सदा समन्ताच् छिवपदपूजनया सुलब्धवीर्यैः रविमरुदमरेन्द्रसंनिकाशैः सुरमथनैः सुदृढैः सुसेवितं तत्
atha samararataiḥ sadā samantāc chivapadapūjanayā sulabdhavīryaiḥ ravimarudamarendrasaṃnikāśaiḥ suramathanaiḥ sudṛḍhaiḥ susevitaṃ tat
सेन्द्रा देवा द्विजश्रेष्ठा द्रुमा दावाग्निना यथा पुरत्रयाग्निना दग्धा ह्य् अभवन् दैत्यवैभवात्
sendrā devā dvijaśreṣṭhā drumā dāvāgninā yathā puratrayāgninā dagdhā hy abhavan daityavaibhavāt
अथैवं ते तदा दग्धा देवा देवेश्वरं हरिम् अभिवन्द्य तदा प्राहुस् तमप्रतिमवर्चसम्
athaivaṃ te tadā dagdhā devā deveśvaraṃ harim abhivandya tadā prāhus tamapratimavarcasam
सो ऽपि नारायणः श्रीमान् चिन्तयामास चेतसा किं कार्यं देवकार्येषु भगवानिति स प्रभुः
so 'pi nārāyaṇaḥ śrīmān cintayāmāsa cetasā kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu bhagavāniti sa prabhuḥ
तदा सस्मार वै यज्ञं यज्ञमूर्तिर्जनार्दनः यज्वा यज्ञभुगीशानो यज्वनां फलदः प्रभुः
tadā sasmāra vai yajñaṃ yajñamūrtirjanārdanaḥ yajvā yajñabhugīśāno yajvanāṃ phaladaḥ prabhuḥ
ततो यज्ञः स्मृतस्तेन देवकार्यार्थसिद्धये देवं ते पुरुषं चैव प्रणेमुस्तुष्टुवुस्तदा
tato yajñaḥ smṛtastena devakāryārthasiddhaye devaṃ te puruṣaṃ caiva praṇemustuṣṭuvustadā
भगवानपि तं दृष्ट्वा यज्ञं प्राह सनातनम् सनातनस्तदा सेन्द्रान् देवान् आलोक्य चाच्युतः
bhagavānapi taṃ dṛṣṭvā yajñaṃ prāha sanātanam sanātanastadā sendrān devān ālokya cācyutaḥ
अनेनोपसदा देवा यजध्वं परमेश्वरम् पुरत्रयविनाशाय जगत्त्रयविभूतये
anenopasadā devā yajadhvaṃ parameśvaram puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye
अथ तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवस्य धीमतः सिंहनादं महत्कृत्वा यज्ञेशं तुष्टुवुः सुराः
atha tasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ siṃhanādaṃ mahatkṛtvā yajñeśaṃ tuṣṭuvuḥ surāḥ
ततः संचिन्त्य भगवान् स्वयमेव जनार्दनः पुनः प्राह स सर्वांस्तांस् त्रिदशांस्त्रिदशेश्वरः
tataḥ saṃcintya bhagavān svayameva janārdanaḥ punaḥ prāha sa sarvāṃstāṃs tridaśāṃstridaśeśvaraḥ
हत्वा दग्ध्वा च भूतानि भुक्त्वा चान्यायतो ऽपि वा यजेद्यदि महादेवम् अपापो नात्र संशयः
hatvā dagdhvā ca bhūtāni bhuktvā cānyāyato 'pi vā yajedyadi mahādevam apāpo nātra saṃśayaḥ
अपापा नैव हन्तव्याः पापा एव न संशयः हन्तव्याः सर्वयत्नेन कथं वध्याः सुरोत्तमाः
apāpā naiva hantavyāḥ pāpā eva na saṃśayaḥ hantavyāḥ sarvayatnena kathaṃ vadhyāḥ surottamāḥ
असुरा दुर्मदाः पापा अपि देवैर्महाबलैः तस्मान्न वध्या रुद्रस्य प्रभावात् परमेष्ठिनः
asurā durmadāḥ pāpā api devairmahābalaiḥ tasmānna vadhyā rudrasya prabhāvāt parameṣṭhinaḥ
को ऽहं ब्रह्माथवा देवा दैत्या देवारिसूदनाः मुनयश् च महात्मानः प्रसादेन विना प्रभोः
ko 'haṃ brahmāthavā devā daityā devārisūdanāḥ munayaś ca mahātmānaḥ prasādena vinā prabhoḥ
यः सप्तविंशको नित्यः परात्परतरः प्रभुः विश्वामरेश्वरो वन्द्यो विश्वाधारो महेश्वरः
yaḥ saptaviṃśako nityaḥ parātparataraḥ prabhuḥ viśvāmareśvaro vandyo viśvādhāro maheśvaraḥ
स एव सर्वदेवेशः सर्वेषामपि शङ्करः लीलया देवदैत्येन्द्रविभागमकरोद्धरः
sa eva sarvadeveśaḥ sarveṣāmapi śaṅkaraḥ līlayā devadaityendravibhāgamakaroddharaḥ
तस्यांशम् एकं सम्पूज्य देवा देवत्वम् आगताः ब्रह्मा ब्रह्मत्वम् आपन्नो ह्य् अहं विष्णुत्वमेव च
tasyāṃśam ekaṃ sampūjya devā devatvam āgatāḥ brahmā brahmatvam āpanno hy ahaṃ viṣṇutvameva ca
तम् अपूज्य जगत्यस्मिन् कः पुमान् सिद्धिमिच्छति तस्मात्तेनैव हन्तव्या लिङ्गार्चनविधेर् बलात्
tam apūjya jagatyasmin kaḥ pumān siddhimicchati tasmāttenaiva hantavyā liṅgārcanavidher balāt
धर्मनिष्ठाश् च ते सर्वे श्रौतस्मार्तविधौ स्थिताः तथापि यजमानेन रौद्रेणोपसदा प्रभुम् रुद्रमिष्ट्वा यथान्यायं जेष्यामो दैत्यसत्तमान्
dharmaniṣṭhāś ca te sarve śrautasmārtavidhau sthitāḥ tathāpi yajamānena raudreṇopasadā prabhum rudramiṣṭvā yathānyāyaṃ jeṣyāmo daityasattamān
सतारकाक्षेण मयेन गुप्तं स्वस्थं च गुप्तं स्फटिकाभमेकम् को नाम हन्तुं त्रिपुरं समर्थो मुक्त्वा त्रिनेत्रं भगवन्तमेकम्
satārakākṣeṇa mayena guptaṃ svasthaṃ ca guptaṃ sphaṭikābhamekam ko nāma hantuṃ tripuraṃ samartho muktvā trinetraṃ bhagavantamekam
एवमुक्त्वा हरिश्चेष्ट्वा यज्ञेनोपसदा प्रभुम् उपविष्टो ददर्शाथ भूतसंघान्सहस्रशः
evamuktvā hariśceṣṭvā yajñenopasadā prabhum upaviṣṭo dadarśātha bhūtasaṃghānsahasraśaḥ
शूलशक्तिगदाहस्तान् टङ्कोपलशिलायुधान् नानाप्रहरणोपेतान् नानावेषधरांस्तदा
śūlaśaktigadāhastān ṭaṅkopalaśilāyudhān nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharāṃstadā
कालाग्निरुद्रसंकाशान् कालरुद्रोपमांस्तदा प्राह देवो हरिः साक्षात् प्रणिपत्य स्थितान् प्रभुः
kālāgnirudrasaṃkāśān kālarudropamāṃstadā prāha devo hariḥ sākṣāt praṇipatya sthitān prabhuḥ
दग्ध्वा भित्त्वा च भुक्त्वा च गत्वा दैत्यपुरत्रयम् पुनर्यथागतं वीरा गन्तुमर्हथ भूतये
dagdhvā bhittvā ca bhuktvā ca gatvā daityapuratrayam punaryathāgataṃ vīrā gantumarhatha bhūtaye
ततः प्रणम्य देवेशं भूतसंघाः पुरत्रयम् प्रविश्य नष्टास्ते सर्वे शलभा इव पावकम्
tataḥ praṇamya deveśaṃ bhūtasaṃghāḥ puratrayam praviśya naṣṭāste sarve śalabhā iva pāvakam
ततस्तु नष्टास्ते सर्वे भूता देवेश्वराज्ञया ननृतुर् मुमुदुश् चैव जगुर् दैत्याः सहस्रशः
tatastu naṣṭāste sarve bhūtā deveśvarājñayā nanṛtur mumuduś caiva jagur daityāḥ sahasraśaḥ
तुष्टुवुर्देवदेवेशं परमात्मानमीश्वरम् ततः पराजिता देवा ध्वस्तवीर्याः क्षणेन तु
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ paramātmānamīśvaram tataḥ parājitā devā dhvastavīryāḥ kṣaṇena tu
सेन्द्राः संगम्य देवेशम् उपेन्द्रं धिष्ठिता भयात् तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास भगवान्पुरुषोत्तमः
sendrāḥ saṃgamya deveśam upendraṃ dhiṣṭhitā bhayāt tāndṛṣṭvā cintayāmāsa bhagavānpuruṣottamaḥ
किं कृत्यमिति संतप्तः संतप्तान्सेन्द्रकान्क्षणम् कथं तु तेषां दैत्यानां बलं हत्वा प्रयत्नतः
kiṃ kṛtyamiti saṃtaptaḥ saṃtaptānsendrakānkṣaṇam kathaṃ tu teṣāṃ daityānāṃ balaṃ hatvā prayatnataḥ
देवकार्यं करिष्यामि प्रसादात्परमेष्ठिनः पापं विचारतो नास्ति धर्मिष्ठानां न संशयः
devakāryaṃ kariṣyāmi prasādātparameṣṭhinaḥ pāpaṃ vicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ
तस्माद्दैत्या न वध्यास्ते भूतैश्चोपसदोद्भवैः पापं नुदति धर्मेण धर्मे सर्वं प्रतिष्ठितम्
tasmāddaityā na vadhyāste bhūtaiścopasadodbhavaiḥ pāpaṃ nudati dharmeṇa dharme sarvaṃ pratiṣṭhitam
धर्मादैश्वर्यमित्येषा श्रुतिरेषा सनातनी दैत्याश्चैते हि धर्मिष्ठाः सर्वे त्रिपुरवासिनः
dharmādaiśvaryamityeṣā śrutireṣā sanātanī daityāścaite hi dharmiṣṭhāḥ sarve tripuravāsinaḥ
तस्मादवध्यतां प्राप्ता नान्यथा द्विजपुङ्गवाः कृत्वापि सुमहत्पापं रुद्रमभ्यर्चयन्ति ये
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathā dvijapuṅgavāḥ kṛtvāpi sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayanti ye
मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः पद्मपत्रमिवांभसा पूजया भोगसंपत्तिर् अवश्यं जायते द्विजाः
mucyante pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāṃbhasā pūjayā bhogasaṃpattir avaśyaṃ jāyate dvijāḥ
तस्मात्ते भोगिनो दैत्या लिङ्गार्चनपरायणाः तस्मात्कृत्वा धर्मविघ्नम् अहं देवाः स्वमायया
tasmātte bhogino daityā liṅgārcanaparāyaṇāḥ tasmātkṛtvā dharmavighnam ahaṃ devāḥ svamāyayā
दैत्यानां देवकार्यार्थं जेष्ये ऽहं त्रिपुरं क्षणात् विचार्यैवं ततस्तेषां भगवान्पुरुषोत्तमः कर्तुं व्यवसितश्चाभूद् धर्मविघ्नं सुरारिणाम्
daityānāṃ devakāryārthaṃ jeṣye 'haṃ tripuraṃ kṣaṇāt vicāryaivaṃ tatasteṣāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ kartuṃ vyavasitaścābhūd dharmavighnaṃ surāriṇām
असृजच्च महातेजाः पुरुषं चात्मसंभवम् मायी मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः
asṛjacca mahātejāḥ puruṣaṃ cātmasaṃbhavam māyī māyāmayaṃ teṣāṃ dharmavighnārthamacyutaḥ
शास्त्रं च शास्ता सर्वेषाम् अकरोत्कामरूपधृक् सर्वसंमोहनं मायी दृष्टप्रत्ययसंयुतम्
śāstraṃ ca śāstā sarveṣām akarotkāmarūpadhṛk sarvasaṃmohanaṃ māyī dṛṣṭapratyayasaṃyutam
एतत्स्वाङ्गभवायैव पुरुषायोपदिश्य तु मायी मायामयं शास्त्रं ग्रन्थषोडशलक्षकम्
etatsvāṅgabhavāyaiva puruṣāyopadiśya tu māyī māyāmayaṃ śāstraṃ granthaṣoḍaśalakṣakam
श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रमविवर्जितम् इहैव स्वर्गनरकं प्रत्ययं नान्यथा पुनः
śrautasmārtaviruddhaṃ ca varṇāśramavivarjitam ihaiva svarganarakaṃ pratyayaṃ nānyathā punaḥ
तच्छास्त्रमुपदिश्यैव पुरुषायाच्युतः स्वयम् पुरत्रयविनाशाय प्राहैनं पुरुषं हरिः
tacchāstramupadiśyaiva puruṣāyācyutaḥ svayam puratrayavināśāya prāhainaṃ puruṣaṃ hariḥ
गन्तुमर्हसि नाशाय भो तूर्णं पुरवासिनाम् धर्मास् तथा प्रणश्यन्तु श्रौतस्मार्ता न संशयः
gantumarhasi nāśāya bho tūrṇaṃ puravāsinām dharmās tathā praṇaśyantu śrautasmārtā na saṃśayaḥ
ततः प्रणम्य तं मायी मायाशास्त्रविशारदः प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं मुनिर्मायां तदाकरोत्
tataḥ praṇamya taṃ māyī māyāśāstraviśāradaḥ praviśya tatpuraṃ tūrṇaṃ munirmāyāṃ tadākarot
मायया तस्य ते दैत्याः पुरत्रयनिवासिनः श्रौतं स्मार्तं च संत्यज्य तस्य शिष्यास्तदाभवन्
māyayā tasya te daityāḥ puratrayanivāsinaḥ śrautaṃ smārtaṃ ca saṃtyajya tasya śiṣyāstadābhavan
तत्यजुश् च महादेवं शङ्करं परमेश्वरम् नारदो ऽपि तदा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः
tatyajuś ca mahādevaṃ śaṅkaraṃ parameśvaram nārado 'pi tadā māyī niyogānmāyinaḥ prabhoḥ
प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः मुनिः शिष्यैः प्रशिष्यैश् च संवृतः सर्वतः स्वयम्
praviśya tatpuraṃ tena māyinā saha dīkṣitaḥ muniḥ śiṣyaiḥ praśiṣyaiś ca saṃvṛtaḥ sarvataḥ svayam
स्त्रीधर्मं चाकरोत्स्त्रीणां दुश्चारफलसिद्धिदम् चक्रुस्ताः सर्वदा लब्ध्वा सद्य एव फलं स्त्रियः
strīdharmaṃ cākarotstrīṇāṃ duścāraphalasiddhidam cakrustāḥ sarvadā labdhvā sadya eva phalaṃ striyaḥ
जनासक्ता बभूवुस्ता विनिन्द्य पतिदेवताः अद्यापि गौरवात्तस्य नारदस्य कलौ मुनेः
janāsaktā babhūvustā vinindya patidevatāḥ adyāpi gauravāttasya nāradasya kalau muneḥ
नार्यश्चरन्ति संत्यज्य भर्तॄन् स्वैरं वृथाधमाः स्त्रीणां माता पिता बन्धुः सखा मित्रं च बान्धवः
nāryaścaranti saṃtyajya bhartṝn svairaṃ vṛthādhamāḥ strīṇāṃ mātā pitā bandhuḥ sakhā mitraṃ ca bāndhavaḥ
भर्ता एव न संदेहस् तथाप्य् आसहमायया कृत्वापि सुमहत्पापं या भर्तुः प्रेमसंयुता
bhartā eva na saṃdehas tathāpy āsahamāyayā kṛtvāpi sumahatpāpaṃ yā bhartuḥ premasaṃyutā
प्राप्नुयात् परमं स्वर्गं नरकं च विपर्ययात् पुरैका मुनिशार्दूलाः सर्वधर्मान् सदा पतिम्
prāpnuyāt paramaṃ svargaṃ narakaṃ ca viparyayāt puraikā muniśārdūlāḥ sarvadharmān sadā patim
संत्यज्यापूजयन्साध्व्यो देवानन्याञ्जगद्गुरून् ताः स्वर्गलोकमासाद्य मोदन्ते विगतज्वराः
saṃtyajyāpūjayansādhvyo devānanyāñjagadgurūn tāḥ svargalokamāsādya modante vigatajvarāḥ
नरकं च जगामान्या तस्माद्भर्ता परा गतिः तथापि भर्तॄन् स्वांस् त्यक्त्वा बभूवुः स्वैरवृत्तयः
narakaṃ ca jagāmānyā tasmādbhartā parā gatiḥ tathāpi bhartṝn svāṃs tyaktvā babhūvuḥ svairavṛttayaḥ
मायया देवदेवस्य विष्णोस्तस्याज्ञया प्रभोः अलक्ष्मीश् च स्वयं तस्य नियोगात्त्रिपुरं गता
māyayā devadevasya viṣṇostasyājñayā prabhoḥ alakṣmīś ca svayaṃ tasya niyogāttripuraṃ gatā
या लक्ष्मीस्तपसा तेषां लब्धा देवेश्वरादजात् बहिर्गता परित्यज्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः
yā lakṣmīstapasā teṣāṃ labdhā deveśvarādajāt bahirgatā parityajya niyogādbrahmaṇaḥ prabhoḥ
बुद्धिमोहं तथाभूतं विष्णुमायाविनिर्मितम् तेषां दत्त्वा क्षणं देवस् तासां मायी च नारदः
buddhimohaṃ tathābhūtaṃ viṣṇumāyāvinirmitam teṣāṃ dattvā kṣaṇaṃ devas tāsāṃ māyī ca nāradaḥ
सुखासीनौ ह्यसंभ्रान्तौ धर्मविघ्नार्थमव्ययौ एवं नष्टे तदा धर्मे श्रौतस्मार्ते सुशोभने
sukhāsīnau hyasaṃbhrāntau dharmavighnārthamavyayau evaṃ naṣṭe tadā dharme śrautasmārte suśobhane
पाषण्डे ख्यापिते तेन विष्णुना विश्वयोनिना त्यक्ते महेश्वरे दैत्यैस् त्यक्ते लिङ्गार्चने तथा
pāṣaṇḍe khyāpite tena viṣṇunā viśvayoninā tyakte maheśvare daityais tyakte liṅgārcane tathā
स्त्रीधर्मे निखिले नष्टे दुराचारे व्यवस्थिते कृतार्थ इव देवेशो देवैः सार्धमुमापतिम्
strīdharme nikhile naṣṭe durācāre vyavasthite kṛtārtha iva deveśo devaiḥ sārdhamumāpatim
तपसा प्राप्य सर्वज्ञं तुष्टाव पुरुषोत्तमः महेश्वराय देवाय नमस्ते परमात्मने
tapasā prāpya sarvajñaṃ tuṣṭāva puruṣottamaḥ maheśvarāya devāya namaste paramātmane
नारायणाय शर्वाय ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे शाश्वताय ह्यनन्ताय अव्यक्ताय च ते नमः
nārāyaṇāya śarvāya brahmaṇe brahmarūpiṇe śāśvatāya hyanantāya avyaktāya ca te namaḥ
एवं स्तुत्वा महादेवं दण्डवत्प्रणिपत्य च जजाप रुद्रं भगवान् कोटिवारं जले स्थितः
evaṃ stutvā mahādevaṃ daṇḍavatpraṇipatya ca jajāpa rudraṃ bhagavān koṭivāraṃ jale sthitaḥ
देवाश् च सर्वे ते देवं तुष्टुवुः परमेश्वरम् सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः सरुद्राः समरुद्गणाः
devāś ca sarve te devaṃ tuṣṭuvuḥ parameśvaram sendrāḥ sasādhyāḥ sayamāḥ sarudrāḥ samarudgaṇāḥ
नमः सर्वात्मने तुभ्यं शङ्करायार्तिहारिणे रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे
namaḥ sarvātmane tubhyaṃ śaṅkarāyārtihāriṇe rudrāya nīlarudrāya kadrudrāya pracetase
गतिर्नः सर्वदास्माभिर् वन्द्यो देवारिमर्दनः त्वमादिस्त्वमनन्तश् च अनन्तश्चाक्षयः प्रभुः
gatirnaḥ sarvadāsmābhir vandyo devārimardanaḥ tvamādistvamanantaś ca anantaścākṣayaḥ prabhuḥ
प्रकृतिः पुरुषः साक्षात् स्रष्टा हर्ता जगद्गुरो त्राता नेता जगत्यस्मिन् द्विजानां द्विजवत्सल
prakṛtiḥ puruṣaḥ sākṣāt sraṣṭā hartā jagadguro trātā netā jagatyasmin dvijānāṃ dvijavatsala
वरदो वाङ्मयो वाच्यो वाच्यवाचकवर्जितः याज्यो मुक्त्यर्थमीशानो योगिभिर् योगविभ्रमैः
varado vāṅmayo vācyo vācyavācakavarjitaḥ yājyo muktyarthamīśāno yogibhir yogavibhramaiḥ
हृत्पुण्डरीकसुषिरे योगिनां संस्थितः सदा वदन्ति सूरयः सन्तं परं ब्रह्मस्वरूपिणम्
hṛtpuṇḍarīkasuṣire yogināṃ saṃsthitaḥ sadā vadanti sūrayaḥ santaṃ paraṃ brahmasvarūpiṇam
भवन्तं तत्त्वम् इत्यार्यास् तेजोराशिं परात्परम् परमात्मानमित्याहुर् अस्मिञ्जगति तद्विभो
bhavantaṃ tattvam ityāryās tejorāśiṃ parātparam paramātmānamityāhur asmiñjagati tadvibho
दृष्टं श्रुतं स्थितं सर्वं जायमानं जगद्गुरो अणोरल्पतरं प्राहुर् महतो ऽपि महत्तरम्
dṛṣṭaṃ śrutaṃ sthitaṃ sarvaṃ jāyamānaṃ jagadguro aṇoralpataraṃ prāhur mahato 'pi mahattaram
सर्वतः पाणिपादं त्वां सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठसि
sarvataḥ pāṇipādaṃ tvāṃ sarvato 'kṣiśiromukham sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhasi
महादेवमनिर्देश्यं सर्वज्ञं त्वामनामयम् विश्वरूपं विरूपाक्षं सदाशिवम् अनामयम्
mahādevamanirdeśyaṃ sarvajñaṃ tvāmanāmayam viśvarūpaṃ virūpākṣaṃ sadāśivam anāmayam
कोटिभास्करसंकाशं कोटिशीतांशुसन्निभम् कोटिकालाग्निसंकाशं षड्विंशकमनीश्वरम्
koṭibhāskarasaṃkāśaṃ koṭiśītāṃśusannibham koṭikālāgnisaṃkāśaṃ ṣaḍviṃśakamanīśvaram
प्रवर्तकं जगत्यस्मिन् प्रकृतेः प्रपितामहम् वदन्ति वरदं देवं सर्वावासं स्वयंभुवम्
pravartakaṃ jagatyasmin prakṛteḥ prapitāmaham vadanti varadaṃ devaṃ sarvāvāsaṃ svayaṃbhuvam
श्रुतयः श्रुतिसारं त्वां श्रुतिसारविदो जनाः
śrutayaḥ śrutisāraṃ tvāṃ śrutisāravido janāḥ
अदृष्टमस्माभिर् अनेकमूर्ते विना कृतं यद्भवताथ लोके त्वमेव दैत्यासुरभूतसंघान् देवान् नरान् स्थावरजङ्गमांश् च
adṛṣṭamasmābhir anekamūrte vinā kṛtaṃ yadbhavatātha loke tvameva daityāsurabhūtasaṃghān devān narān sthāvarajaṅgamāṃś ca
पाहि नान्या गतिः शंभो विनिहत्यासुरोत्तमान् मायया मोहिताः सर्वे भवतः परमेश्वर
pāhi nānyā gatiḥ śaṃbho vinihatyāsurottamān māyayā mohitāḥ sarve bhavataḥ parameśvara
यथा तरङ्गा लहरीसमूहा युध्यन्ति चान्योन्यमपांनिधौ च जलाश्रयादेव जडीकृताश् च सुरासुरास्तद्वदजस्य सर्वम्
yathā taraṅgā laharīsamūhā yudhyanti cānyonyamapāṃnidhau ca jalāśrayādeva jaḍīkṛtāś ca surāsurāstadvadajasya sarvam
य इदं प्रातरुत्थाय शुचिर्भूत्वा जपेन्नरः शृणुयाद्वा स्तवं पुण्यं सर्वकामम् अवाप्नुयात्
ya idaṃ prātarutthāya śucirbhūtvā japennaraḥ śṛṇuyādvā stavaṃ puṇyaṃ sarvakāmam avāpnuyāt
स्तुतस्त्वेवं सुरैर्विष्णोर् जपेन च महेश्वरः सोमः सोमाम् अथालिङ्ग्य नन्दिदत्तकरः स्मयन्
stutastvevaṃ surairviṣṇor japena ca maheśvaraḥ somaḥ somām athāliṅgya nandidattakaraḥ smayan
प्राह गंभीरया वाचा देवानालोक्य शङ्करः ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं सुरेश्वराः
prāha gaṃbhīrayā vācā devānālokya śaṅkaraḥ jñātaṃ mayedamadhunā devakāryaṃ sureśvarāḥ
विष्णोर् मायाबलं चैव नारदस्य च धीमतः तेषामधर्मनिष्ठानां दैत्यानां देवसत्तमाः
viṣṇor māyābalaṃ caiva nāradasya ca dhīmataḥ teṣāmadharmaniṣṭhānāṃ daityānāṃ devasattamāḥ
पुरत्रयविनाशं च करिष्ये ऽहं सुरोत्तमाः अथ सब्रह्मका देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समागताः
puratrayavināśaṃ ca kariṣye 'haṃ surottamāḥ atha sabrahmakā devāḥ sendropendrāḥ samāgatāḥ
श्रुत्वा प्रभोस्तदा वाक्यं प्रणेमुस्तुष्टुवुश् च ते अप्येतदन्तरे देवी देवमालोक्य विस्मिता
śrutvā prabhostadā vākyaṃ praṇemustuṣṭuvuś ca te apyetadantare devī devamālokya vismitā
लीलांबुजेन चाहत्य कलमाह वृषध्वजम् क्रीडमानं विभो पश्य षण्मुखं रविसन्निभम्
līlāṃbujena cāhatya kalamāha vṛṣadhvajam krīḍamānaṃ vibho paśya ṣaṇmukhaṃ ravisannibham
पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठं भूषितं भूषणैः शुभैः मुकुटैः कटकैश्चैव कुण्डलैर्वलयैः शुभैः
putraṃ putravatāṃ śreṣṭhaṃ bhūṣitaṃ bhūṣaṇaiḥ śubhaiḥ mukuṭaiḥ kaṭakaiścaiva kuṇḍalairvalayaiḥ śubhaiḥ
नूपुरैश्छन्नवारैश् च तथा ह्य् उदरबन्धनैः किङ्किणीभिर् अनेकाभिर् हैमैरश्वत्थपत्रकैः
nūpuraiśchannavāraiś ca tathā hy udarabandhanaiḥ kiṅkiṇībhir anekābhir haimairaśvatthapatrakaiḥ
कल्पकद्रुमजैः पुष्पैः शोभितैरलकैः शुभैः हारैर् वारिजरागादिमणिचित्रैस् तथाङ्गदैः
kalpakadrumajaiḥ puṣpaiḥ śobhitairalakaiḥ śubhaiḥ hārair vārijarāgādimaṇicitrais tathāṅgadaiḥ
मुक्ताफलमयैर्हारैः पूर्णचन्द्रसमप्रभैः तिलकैश् च महादेव पश्य पुत्रं सुशोभनम्
muktāphalamayairhāraiḥ pūrṇacandrasamaprabhaiḥ tilakaiś ca mahādeva paśya putraṃ suśobhanam
अङ्कितं कुङ्कुमाद्यैश् च वृत्तं भसितनिर्मितम् वक्त्रवृन्दं च पश्येश वृन्दं कामलकं यथा
aṅkitaṃ kuṅkumādyaiś ca vṛttaṃ bhasitanirmitam vaktravṛndaṃ ca paśyeśa vṛndaṃ kāmalakaṃ yathā
नेत्राणि च विभो पश्य शुभानि त्वं शुभानि च अञ्जनानि विचित्राणि मङ्गलार्थं च मातृभिः
netrāṇi ca vibho paśya śubhāni tvaṃ śubhāni ca añjanāni vicitrāṇi maṅgalārthaṃ ca mātṛbhiḥ
गङ्गादिभिः कृत्तिकाद्यैः स्वाहया च विशेषतः इत्येवं लोकमातुश् च वाग्भिः संबोधितः शिवः
gaṅgādibhiḥ kṛttikādyaiḥ svāhayā ca viśeṣataḥ ityevaṃ lokamātuś ca vāgbhiḥ saṃbodhitaḥ śivaḥ
न ययौ तृप्तिमीशानः पिबन्स्कन्दाननामृतम् न सस्मार च तान्देवान् दैत्यशस्त्रनिपीडितान्
na yayau tṛptimīśānaḥ pibanskandānanāmṛtam na sasmāra ca tāndevān daityaśastranipīḍitān
स्कन्दमालिङ्ग्य चाघ्राय नृत्य पुत्रेत्युवाच ह सो ऽपि लीलालसो बालो ननर्तार्तिहरः प्रभुः
skandamāliṅgya cāghrāya nṛtya putretyuvāca ha so 'pi līlālaso bālo nanartārtiharaḥ prabhuḥ
सहैव ननृतुश्चान्ये सह तेन गणेश्वराः त्रैलोक्यमखिलं तत्र ननर्तेशाज्ञया क्षणम्
sahaiva nanṛtuścānye saha tena gaṇeśvarāḥ trailokyamakhilaṃ tatra nanarteśājñayā kṣaṇam
नागाश् च ननृतुः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः तुष्टुवुर्गणपाः स्कन्दं मुमोदांबा च मातरः
nāgāś ca nanṛtuḥ sarve devāḥ sendrapurogamāḥ tuṣṭuvurgaṇapāḥ skandaṃ mumodāṃbā ca mātaraḥ
ससृजुः पुष्पवर्षाणि जगुर्गन्धर्वकिन्नराः नृत्यामृतं तदा पीत्वा पार्वतीपरमेश्वरौ अवापतुस् तदा तृप्तिं नन्दिना च गणेश्वराः
sasṛjuḥ puṣpavarṣāṇi jagurgandharvakinnarāḥ nṛtyāmṛtaṃ tadā pītvā pārvatīparameśvarau avāpatus tadā tṛptiṃ nandinā ca gaṇeśvarāḥ
ततः स नन्दी सह षण्मुखेन तथा च सार्धं गिरिराजपुत्र्या विवेश दिव्यं भवनं भवो ऽपि यथाम्बुदो ऽन्याम्बुदम् अम्बुदाभः
tataḥ sa nandī saha ṣaṇmukhena tathā ca sārdhaṃ girirājaputryā viveśa divyaṃ bhavanaṃ bhavo 'pi yathāmbudo 'nyāmbudam ambudābhaḥ
द्वारस्य पार्श्वे ते तस्थुर् देवा देवस्य धीमतः तुष्टुवुश् च महादेवं किंचिद् उद्विग्नचेतसः
dvārasya pārśve te tasthur devā devasya dhīmataḥ tuṣṭuvuś ca mahādevaṃ kiṃcid udvignacetasaḥ
किंतु किंत्विति चान्योन्यं प्रेक्ष्य चैतत्समाकुलाः पापा वयम् इति ह्यन्ये अभाग्याश्चेति चापरे
kiṃtu kiṃtviti cānyonyaṃ prekṣya caitatsamākulāḥ pāpā vayam iti hyanye abhāgyāśceti cāpare
भाग्यवन्तश् च दैत्येन्द्रा इति चान्ये सुरेश्वराः पूजाफलमिमं तेषाम् इत्यन्ये नेति चापरे
bhāgyavantaś ca daityendrā iti cānye sureśvarāḥ pūjāphalamimaṃ teṣām ityanye neti cāpare
एतस्मिन्नन्तरे तेषां श्रुत्वा शब्दाननेकशः कुम्भोदरो महातेजा दण्डेनाताडयत्सुरान्
etasminnantare teṣāṃ śrutvā śabdānanekaśaḥ kumbhodaro mahātejā daṇḍenātāḍayatsurān
दुद्रुवुस्ते भयाविष्टा देवा हाहेतिवादिनः अपतन्मुनयश्चान्ये देवाश् च धरणीतले
dudruvuste bhayāviṣṭā devā hāhetivādinaḥ apatanmunayaścānye devāś ca dharaṇītale
अहो विधेर्बलं चेति मुनयः कश्यपादयः दृष्ट्वापि देवदेवेशं देवानां चासुरद्विषाम्
aho vidherbalaṃ ceti munayaḥ kaśyapādayaḥ dṛṣṭvāpi devadeveśaṃ devānāṃ cāsuradviṣām
अभाग्यान्न समाप्तं तु कार्यमित्यपरे द्विजाः प्रोचुर्नमः शिवायेति पूज्य चाल्पतरं हृदि
abhāgyānna samāptaṃ tu kāryamityapare dvijāḥ procurnamaḥ śivāyeti pūjya cālpataraṃ hṛdi
ततः कपर्दी नन्दीशो महादेवप्रियो मुनिः शूली माली तथा हाली कुण्डली वलयी गदी
tataḥ kapardī nandīśo mahādevapriyo muniḥ śūlī mālī tathā hālī kuṇḍalī valayī gadī
वृषमारुह्य सुश्वेतं ययौ तस्याज्ञया तदा ततो वै नन्दिनं दृष्ट्वा गणः कुम्भोदरो ऽपि सः
vṛṣamāruhya suśvetaṃ yayau tasyājñayā tadā tato vai nandinaṃ dṛṣṭvā gaṇaḥ kumbhodaro 'pi saḥ
प्रणम्य नन्दिनं मूर्ध्ना सह तेन त्वरन् ययौ नन्दी भाति महातेजा वृषपृष्ठे वृषध्वजः
praṇamya nandinaṃ mūrdhnā saha tena tvaran yayau nandī bhāti mahātejā vṛṣapṛṣṭhe vṛṣadhvajaḥ
सगणो गणसेनानीर् मेघपृष्ठे यथा भवः दशयोजनविस्तीर्णं मुक्ताजालैर् अलंकृतम्
sagaṇo gaṇasenānīr meghapṛṣṭhe yathā bhavaḥ daśayojanavistīrṇaṃ muktājālair alaṃkṛtam
सितातपत्रं शैलादेर् आकाशमिव भाति तत् तत्रान्तर्बद्धमाला सा मुक्ताफलमयी शुभा
sitātapatraṃ śailāder ākāśamiva bhāti tat tatrāntarbaddhamālā sā muktāphalamayī śubhā
गङ्गाकाशान्निपतिता भाति मूर्ध्नि विभोर्यथा अथ दृष्ट्वा गणाध्यक्षं देवदुन्दुभयः शुभाः
gaṅgākāśānnipatitā bhāti mūrdhni vibhoryathā atha dṛṣṭvā gaṇādhyakṣaṃ devadundubhayaḥ śubhāḥ
नियोगाद्वज्रिणः सर्वे विनेदुर्मुनिपुङ्गवाः तुष्टुवुश् च गणेशानं वाग्भिर् इष्टप्रदं शुभम्
niyogādvajriṇaḥ sarve vinedurmunipuṅgavāḥ tuṣṭuvuś ca gaṇeśānaṃ vāgbhir iṣṭapradaṃ śubham
यथा देवा भवं दृष्ट्वा प्रीतिकण्टकितत्वचः नियोगाद्वज्रिणो मूर्ध्नि पुष्पवर्षं च खेचराः
yathā devā bhavaṃ dṛṣṭvā prītikaṇṭakitatvacaḥ niyogādvajriṇo mūrdhni puṣpavarṣaṃ ca khecarāḥ
ववृषुश् च सुगन्धाढ्यं नन्दिनो गगनोदितम् वृष्ट्या तुष्टस्तदा रेजे तुष्ट्या पुष्ट्या यथार्थया
vavṛṣuś ca sugandhāḍhyaṃ nandino gaganoditam vṛṣṭyā tuṣṭastadā reje tuṣṭyā puṣṭyā yathārthayā
नन्दी भवश् चान्द्रयातु स्नातया गन्धवारिणा पुष्पैर्नानाविधैस्तत्र भाति पृष्ठं वृषस्य तत्
nandī bhavaś cāndrayātu snātayā gandhavāriṇā puṣpairnānāvidhaistatra bhāti pṛṣṭhaṃ vṛṣasya tat
संकीर्णं तु दिवः पृष्ठं नक्षत्रैरिव सुव्रताः कुसुमैः संवृतो नन्दी वृषपृष्ठे रराज सः
saṃkīrṇaṃ tu divaḥ pṛṣṭhaṃ nakṣatrairiva suvratāḥ kusumaiḥ saṃvṛto nandī vṛṣapṛṣṭhe rarāja saḥ
दिवः पृष्ठे यथा चन्द्रो नक्षत्रैरिव सुव्रताः तं दृष्ट्वा नन्दिनं देवाः सेन्द्रोपेन्द्रास् तथाविधम्
divaḥ pṛṣṭhe yathā candro nakṣatrairiva suvratāḥ taṃ dṛṣṭvā nandinaṃ devāḥ sendropendrās tathāvidham
तुष्टुवुर् गणपेशानं देवदेवमिवापरम् नमस्ते रुद्रभक्ताय रुद्रजाप्यरताय च
tuṣṭuvur gaṇapeśānaṃ devadevamivāparam namaste rudrabhaktāya rudrajāpyaratāya ca
रुद्रभक्तार्तिनाशाय रौद्रकर्मरताय ते कूष्माण्डगणनाथाय योगिनां पतये नमः
rudrabhaktārtināśāya raudrakarmaratāya te kūṣmāṇḍagaṇanāthāya yogināṃ pataye namaḥ
सर्वदाय शरण्याय सर्वज्ञायार्तिहारिणे वेदानां पतये चैव वेदवेद्याय ते नमः
sarvadāya śaraṇyāya sarvajñāyārtihāriṇe vedānāṃ pataye caiva vedavedyāya te namaḥ
वज्रिणे वज्रदंष्ट्राय वज्रिवज्रनिवारिणे वज्रालंकृतदेहाय वज्रिणाराधिताय ते
vajriṇe vajradaṃṣṭrāya vajrivajranivāriṇe vajrālaṃkṛtadehāya vajriṇārādhitāya te
रक्ताय रक्तनेत्राय रक्तांबरधराय ते रक्तानां भवपादाब्जे रुद्रलोकप्रदायिने
raktāya raktanetrāya raktāṃbaradharāya te raktānāṃ bhavapādābje rudralokapradāyine
नमः सेनाधिपतये रुद्राणां पतये नमः भूतानां भुवनेशानां पतये पापहारिणे
namaḥ senādhipataye rudrāṇāṃ pataye namaḥ bhūtānāṃ bhuvaneśānāṃ pataye pāpahāriṇe
रुद्राय रुद्रपतये रौद्रपापहराय ते नमः शिवाय सौम्याय रुद्रभक्ताय ते नमः
rudrāya rudrapataye raudrapāpaharāya te namaḥ śivāya saumyāya rudrabhaktāya te namaḥ
ततः प्रीतो गणाध्यक्षः प्राह देवांश्छिवात्मजः रथं च सारथिं शंभोः कार्मुकं शरमुत्तमम्
tataḥ prīto gaṇādhyakṣaḥ prāha devāṃśchivātmajaḥ rathaṃ ca sārathiṃ śaṃbhoḥ kārmukaṃ śaramuttamam
कर्तुमर्हथ यत्नेन नष्टं मत्वा पुरत्रयम् अथ ते ब्रह्मणा सार्धं तथा वै विश्वकर्मणा
kartumarhatha yatnena naṣṭaṃ matvā puratrayam atha te brahmaṇā sārdhaṃ tathā vai viśvakarmaṇā
रथं चक्रुः सुसंरब्धा देवदेवस्य धीमतः
rathaṃ cakruḥ susaṃrabdhā devadevasya dhīmataḥ