व्रतमेतत्त्वया प्रोक्तं पशुपाशविमोक्षणम् व्रतं पाशुपतं लैङ्गं पुरा देवैर् अनुष्ठितम्
vratametattvayā proktaṃ paśupāśavimokṣaṇam vrataṃ pāśupataṃ laiṅgaṃ purā devair anuṣṭhitam
वक्तुमर्हसि चास्माकं यथापूर्वं त्वया श्रुतम् पुरा सनत्कुमारेण पृष्टः शैलादिरादरात्
vaktumarhasi cāsmākaṃ yathāpūrvaṃ tvayā śrutam purā sanatkumāreṇa pṛṣṭaḥ śailādirādarāt
नन्दी प्राह वचस्तस्मै प्रवदामि समासतः रेसुल्त् ओf लिङ्ग wओर्स्हिप् देवैर्दैत्यैस् तथा सिद्धैर् गन्धर्वैः सिद्धचारणैः
nandī prāha vacastasmai pravadāmi samāsataḥ result of liṅga worship devairdaityais tathā siddhair gandharvaiḥ siddhacāraṇaiḥ
मुनिभिश् च महाभागैर् अनुष्ठितमनुत्तमम् व्रतं द्वादशलिङ्गाख्यं पशुपाशविमोक्षणम्
munibhiś ca mahābhāgair anuṣṭhitamanuttamam vrataṃ dvādaśaliṅgākhyaṃ paśupāśavimokṣaṇam
भोगदं योगदं चैव कामदं मुक्तिदं शुभम् अवियोगकरं पुण्यं भक्तानां भयनाशनम्
bhogadaṃ yogadaṃ caiva kāmadaṃ muktidaṃ śubham aviyogakaraṃ puṇyaṃ bhaktānāṃ bhayanāśanam
षडङ्गसहितान् वेदान् मथित्वा तेन निर्मितम् सर्वदानोत्तमं पुण्यम् अश्वमेधायुताधिकम्
ṣaḍaṅgasahitān vedān mathitvā tena nirmitam sarvadānottamaṃ puṇyam aśvamedhāyutādhikam
सर्वमङ्गलदं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामपि मोक्षदम्
sarvamaṅgaladaṃ puṇyaṃ sarvaśatruvināśanam saṃsārārṇavamagnānāṃ jantūnāmapi mokṣadam
सर्वव्याधिहरं चैव सर्वज्वरविनाशनम् देवैरनुष्ठितं पूर्वं ब्रह्मणा विष्णुना तथा
sarvavyādhiharaṃ caiva sarvajvaravināśanam devairanuṣṭhitaṃ pūrvaṃ brahmaṇā viṣṇunā tathā
कृत्वा कनीयसं लिङ्गं स्नाप्य चन्दनवारिणा चैत्रमासादि विप्रेन्द्राः शिवलिङ्गव्रतं चरेत्
kṛtvā kanīyasaṃ liṅgaṃ snāpya candanavāriṇā caitramāsādi viprendrāḥ śivaliṅgavrataṃ caret
कृत्वा हैमं शुभं पद्मं कर्णिकाकेसरान्वितम् नवरत्नैश् च खचितम् अष्टपत्रं यथाविधि
kṛtvā haimaṃ śubhaṃ padmaṃ karṇikākesarānvitam navaratnaiś ca khacitam aṣṭapatraṃ yathāvidhi
कर्णिकायां न्यसेल्लिङ्गं स्फाटिकं पीठसंयुतम् तत्र भक्त्या यथान्यायम् अर्चयेद् बिल्वपत्रकैः
karṇikāyāṃ nyaselliṅgaṃ sphāṭikaṃ pīṭhasaṃyutam tatra bhaktyā yathānyāyam arcayed bilvapatrakaiḥ
सितैः सहस्रकमलै रक्तैर्नीलोत्पलैरपि श्वेतार्ककर्णिकारैश् च करवीरैर्बकैरपि
sitaiḥ sahasrakamalai raktairnīlotpalairapi śvetārkakarṇikāraiś ca karavīrairbakairapi
एतैरन्यैर् यथालाभं गायत्र्या तस्य सुव्रताः सम्पूज्य चैव गन्धाद्यैर् धूपैर्दीपैश् च मङ्गलैः
etairanyair yathālābhaṃ gāyatryā tasya suvratāḥ sampūjya caiva gandhādyair dhūpairdīpaiś ca maṅgalaiḥ
नीराजनाद्यैश्चान्यैश् च लिङ्गमूर्तिमहेश्वरम् अगरुं दक्षिणे दद्याद् अघोरेण द्विजोत्तमाः
nīrājanādyaiścānyaiś ca liṅgamūrtimaheśvaram agaruṃ dakṣiṇe dadyād aghoreṇa dvijottamāḥ
पश्चिमे सद्यमन्त्रेण दिव्यां चैव मनःशिलाम् उत्तरे वामदेवेन चन्दनं वापि दापयेत्
paścime sadyamantreṇa divyāṃ caiva manaḥśilām uttare vāmadevena candanaṃ vāpi dāpayet
पुरुषेण मुनिश्रेष्ठा हरितालं च पूर्वतः सितागरूद्भवं विप्रास् तथा कृष्णागरूद्भवम्
puruṣeṇa muniśreṣṭhā haritālaṃ ca pūrvataḥ sitāgarūdbhavaṃ viprās tathā kṛṣṇāgarūdbhavam
तथा गुग्गुलुधूपं च सौगन्धिकमनुत्तमम् सितारं नाम धूपं च दद्याद् ईशाय भक्तितः
tathā gugguludhūpaṃ ca saugandhikamanuttamam sitāraṃ nāma dhūpaṃ ca dadyād īśāya bhaktitaḥ
महाचरुर्निवेद्यः स्याद् आढकान्नमथापि वा एतद् वः कथितं पुण्यं शिवलिङ्गमहाव्रतम्
mahācarurnivedyaḥ syād āḍhakānnamathāpi vā etad vaḥ kathitaṃ puṇyaṃ śivaliṅgamahāvratam
सर्वमासेषु सामान्यं विशेषो ऽपि च कीर्त्यते वैशाखे वज्रलिङ्गं च ज्येष्ठे मारकतं तथा
sarvamāseṣu sāmānyaṃ viśeṣo 'pi ca kīrtyate vaiśākhe vajraliṅgaṃ ca jyeṣṭhe mārakataṃ tathā
आषाढे मौक्तिकं लिङ्गं श्रावणे नीलनिर्मितम् मासि भाद्रपदे लिङ्गं पद्मरागमयं शुभम्
āṣāḍhe mauktikaṃ liṅgaṃ śrāvaṇe nīlanirmitam māsi bhādrapade liṅgaṃ padmarāgamayaṃ śubham
आश्विने चैव विप्रेन्द्राः गोमेदकमयं शुभम् प्रवालेनैव कार्तिक्यां तथा वै मार्गशीर्षके
āśvine caiva viprendrāḥ gomedakamayaṃ śubham pravālenaiva kārtikyāṃ tathā vai mārgaśīrṣake
वैडूर्यनिर्मितं लिङ्गं पुष्परागेण पुष्यके माघे च सूर्यकान्तेन फाल्गुने स्फाटिकेन च
vaiḍūryanirmitaṃ liṅgaṃ puṣparāgeṇa puṣyake māghe ca sūryakāntena phālgune sphāṭikena ca
सर्वमासेषु कमलं हैममेकं विधीयते अलाभे राजतं वापि केवलं कमलं तु वा
sarvamāseṣu kamalaṃ haimamekaṃ vidhīyate alābhe rājataṃ vāpi kevalaṃ kamalaṃ tu vā
रत्नानाम् अप्यलाभे तु हेम्ना वा राजतेन वा रजतस्याप्यलाभे तु ताम्रलोहेन कारयेत्
ratnānām apyalābhe tu hemnā vā rājatena vā rajatasyāpyalābhe tu tāmralohena kārayet
शैलं वा दारुजं वापि मृन्मयं वा सवेदिकम् सर्वगन्धमयं वापि क्षणिकं परिकल्पयेत्
śailaṃ vā dārujaṃ vāpi mṛnmayaṃ vā savedikam sarvagandhamayaṃ vāpi kṣaṇikaṃ parikalpayet
हैमन्तिके महादेवं श्रीपत्त्रेणैव पूजयेत् सर्वमासेषु कमलं हैममेकमथापि वा
haimantike mahādevaṃ śrīpattreṇaiva pūjayet sarvamāseṣu kamalaṃ haimamekamathāpi vā
राजतं वापि कमलं हैमकर्णिकमुत्तमम् राजतस्याप्यभावे तु बिल्वपत्रैः समर्चयेत्
rājataṃ vāpi kamalaṃ haimakarṇikamuttamam rājatasyāpyabhāve tu bilvapatraiḥ samarcayet
सहस्रकमलालाभे तदर्धेनापि पूजयेत् तदर्धार्धेन वा रुद्रम् अष्टोत्तरशतेन वा
sahasrakamalālābhe tadardhenāpi pūjayet tadardhārdhena vā rudram aṣṭottaraśatena vā
बिल्वपत्रे स्थिता लक्ष्मीर् देवी लक्षणसंयुता नीलोत्पले ऽंबिका साक्षाद् उत्पले षण्मुखः स्वयम्
bilvapatre sthitā lakṣmīr devī lakṣaṇasaṃyutā nīlotpale 'ṃbikā sākṣād utpale ṣaṇmukhaḥ svayam
पद्माश्रितो महादेवः सर्वदेवपतिः शिवः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्रीपत्त्रं न त्यजेद्बुधः
padmāśrito mahādevaḥ sarvadevapatiḥ śivaḥ tasmātsarvaprayatnena śrīpattraṃ na tyajedbudhaḥ
नीलोत्पलं चोत्पलं च कमलं च विशेषतः सर्ववश्यकरं पद्मं शिला सर्वार्थसिद्धिदा
nīlotpalaṃ cotpalaṃ ca kamalaṃ ca viśeṣataḥ sarvavaśyakaraṃ padmaṃ śilā sarvārthasiddhidā
कृष्णागरुसमुद्भूतं सर्वपापनिकृन्तनम् गुग्गुलुप्रभृतीनां चैव दीपानां च निवेदनम्
kṛṣṇāgarusamudbhūtaṃ sarvapāpanikṛntanam gugguluprabhṛtīnāṃ caiva dīpānāṃ ca nivedanam
सर्वरोगक्षयं चैव चन्दनं सर्वसिद्धिदम् सौगन्धिकं तथा धूपं सर्वकामार्थसाधकम्
sarvarogakṣayaṃ caiva candanaṃ sarvasiddhidam saugandhikaṃ tathā dhūpaṃ sarvakāmārthasādhakam
श्वेतागरूद्भवं चैव तथा कृष्णागरूद्भवम् सौम्यं सीतारिधूपं च साक्षान्निर्वाणसिद्धिदम्
śvetāgarūdbhavaṃ caiva tathā kṛṣṇāgarūdbhavam saumyaṃ sītāridhūpaṃ ca sākṣānnirvāṇasiddhidam
श्वेतार्ककुसुमे साक्षाच् चतुर्वक्त्रः प्रजापतिः कर्णिकारस्य कुसुमे मेधा साक्षाद्व्यवस्थिता
śvetārkakusume sākṣāc caturvaktraḥ prajāpatiḥ karṇikārasya kusume medhā sākṣādvyavasthitā
करवीरे गणाध्यक्षो बके नारायणः स्वयम् सुगन्धिषु च सर्वेषु कुसुमेषु नगात्मजा
karavīre gaṇādhyakṣo bake nārāyaṇaḥ svayam sugandhiṣu ca sarveṣu kusumeṣu nagātmajā
तस्मादेतैर्यथालाभं पुष्पधूपादिभिः शुभैः पूजयेद्देवदेवेशं भक्त्या वित्तानुसारतः
tasmādetairyathālābhaṃ puṣpadhūpādibhiḥ śubhaiḥ pūjayeddevadeveśaṃ bhaktyā vittānusārataḥ
निवेदयेत्ततो भक्त्या पायसं च महाचरुम् सघृतं सोपदंशं च सर्वद्रव्यसमन्वितम्
nivedayettato bhaktyā pāyasaṃ ca mahācarum saghṛtaṃ sopadaṃśaṃ ca sarvadravyasamanvitam
शुद्धान्नं वापि मुद्गान्नम् आढकं चार्धकं तु वा चामरं तालवृन्तं च तस्मै भक्त्या निवेदयेत्
śuddhānnaṃ vāpi mudgānnam āḍhakaṃ cārdhakaṃ tu vā cāmaraṃ tālavṛntaṃ ca tasmai bhaktyā nivedayet
उपहाराणि पुण्यानि न्यायेनैवार्जितान्यपि नानाविधानि चार्हाणि प्रोक्षितान्यंभसा पुनः
upahārāṇi puṇyāni nyāyenaivārjitānyapi nānāvidhāni cārhāṇi prokṣitānyaṃbhasā punaḥ
निवेदयेच्च रुद्राय भक्तियुक्तेन चेतसा क्षीराद्वै सर्वदेवानां स्थित्यर्थममृतं ध्रुवम्
nivedayecca rudrāya bhaktiyuktena cetasā kṣīrādvai sarvadevānāṃ sthityarthamamṛtaṃ dhruvam
विष्णुना जिष्णुना साक्षाद् अन्ने सर्वं प्रतिष्ठितम् भूतानाम् अन्नदानेन प्रीतिर् भवति शङ्करे
viṣṇunā jiṣṇunā sākṣād anne sarvaṃ pratiṣṭhitam bhūtānām annadānena prītir bhavati śaṅkare
तस्मात् सम्पूजयेद् देवम् अन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः उपहारे तथा तुष्टिर् व्यञ्जने पवनः स्वयम्
tasmāt sampūjayed devam anne prāṇāḥ pratiṣṭhitāḥ upahāre tathā tuṣṭir vyañjane pavanaḥ svayam
सर्वात्मको महादेवो गन्धतोये ह्यपाम्पतिः पीठे वै प्रकृतिः साक्षान् महदाद्यैर्व्यवस्थिता
sarvātmako mahādevo gandhatoye hyapāmpatiḥ pīṭhe vai prakṛtiḥ sākṣān mahadādyairvyavasthitā
तस्माद्देवं यजेद्भक्त्या प्रतिमासं यथाविधि पौर्णमास्यां व्रतं कार्यं सर्वकामार्थसिद्धये
tasmāddevaṃ yajedbhaktyā pratimāsaṃ yathāvidhi paurṇamāsyāṃ vrataṃ kāryaṃ sarvakāmārthasiddhaye
सत्यं शौचं दया शान्तिः संतोषो दानमेव च पौर्णमास्याममावास्याम् उपवासं च कारयेत्
satyaṃ śaucaṃ dayā śāntiḥ saṃtoṣo dānameva ca paurṇamāsyāmamāvāsyām upavāsaṃ ca kārayet
संवत्सरान्ते गोदानं वृषोत्सर्गं विशेषतः भोजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या श्रोत्रियान् वेदपारगान्
saṃvatsarānte godānaṃ vṛṣotsargaṃ viśeṣataḥ bhojayedbrāhmaṇānbhaktyā śrotriyān vedapāragān
तल् लिङ्गं पूजितं तेन सर्वद्रव्यसमन्वितम् स्थापयेद् वा शिवक्षेत्रे दापयेद् ब्राह्मणाय वा
tal liṅgaṃ pūjitaṃ tena sarvadravyasamanvitam sthāpayed vā śivakṣetre dāpayed brāhmaṇāya vā
य एवं सर्वमासेषु शिवलिङ्गमहाव्रतम् कुर्याद्भक्त्या मुनिश्रेष्ठाः स एव तपतां वरः
ya evaṃ sarvamāseṣu śivaliṅgamahāvratam kuryādbhaktyā muniśreṣṭhāḥ sa eva tapatāṃ varaḥ
सूर्यकोटिप्रतीकाशैर् विमानै रत्नभूषितैः गत्वा शिवपुरं दिव्यं नेहायाति कदाचन
sūryakoṭipratīkāśair vimānai ratnabhūṣitaiḥ gatvā śivapuraṃ divyaṃ nehāyāti kadācana
अथवा ह्येकमासं वा चरेदेवं व्रतोत्तमम् शिवलोकमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
athavā hyekamāsaṃ vā caredevaṃ vratottamam śivalokamavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā
अथवा सक्तचित्तश्चेद् यान्यान् संचिन्तयेद्वरान् वर्षमेकं चरेदेवं तांस्तान्प्राप्य शिवं व्रजेत्
athavā saktacittaśced yānyān saṃcintayedvarān varṣamekaṃ caredevaṃ tāṃstānprāpya śivaṃ vrajet
देवत्वं वा पितृत्वं वा देवराजत्वमेव च गाणपत्यपदं वापि सक्तो ऽपि लभते नरः
devatvaṃ vā pitṛtvaṃ vā devarājatvameva ca gāṇapatyapadaṃ vāpi sakto 'pi labhate naraḥ
विद्यार्थी लभते विद्यां भोगार्थी भोगमाप्नुयात् द्रव्यार्थी च निधिं पश्येद् आयुःकामश् चिरायुषम्
vidyārthī labhate vidyāṃ bhogārthī bhogamāpnuyāt dravyārthī ca nidhiṃ paśyed āyuḥkāmaś cirāyuṣam
यान्यांश्चिन्तयते कामांस् तांस्तान्प्राप्येह मोदते एकमासव्रतादेव सो ऽन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात्
yānyāṃścintayate kāmāṃs tāṃstānprāpyeha modate ekamāsavratādeva so 'nte rudratvamāpnuyāt
इदं पवित्रं परमं रहस्यं व्रतोत्तमं विश्वसृजापि सृष्टम् हिताय देवासुरसिद्धमर्त्यविद्याधराणां परमं शिवेन
idaṃ pavitraṃ paramaṃ rahasyaṃ vratottamaṃ viśvasṛjāpi sṛṣṭam hitāya devāsurasiddhamartyavidyādharāṇāṃ paramaṃ śivena
सम्पूज्य पूज्यं विधिनैवमीशं प्रणम्य मूर्ध्ना सह भृत्यपुत्रैः व्यपोहनं नाम जपेत्स्तवं च प्रदक्षिणं कृत्य शिवं प्रयत्नात्
sampūjya pūjyaṃ vidhinaivamīśaṃ praṇamya mūrdhnā saha bhṛtyaputraiḥ vyapohanaṃ nāma japetstavaṃ ca pradakṣiṇaṃ kṛtya śivaṃ prayatnāt
पुराकृतं विश्वसृजा स्तवं च हिताय देवेन जगत्त्रयस्य पितामहेनैव सुरैश्च सार्धं महानुभावेन महार्घ्यम् एतत्
purākṛtaṃ viśvasṛjā stavaṃ ca hitāya devena jagattrayasya pitāmahenaiva suraiśca sārdhaṃ mahānubhāvena mahārghyam etat