अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि यतीनामिह निश्चितम् प्रायश्चित्तं शिवप्रोक्तं यतीनां पापशोधनम्
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi yatīnāmiha niścitam prāyaścittaṃ śivaproktaṃ yatīnāṃ pāpaśodhanam
पापं हि त्रिविधं ज्ञेयं वाङ्मनःकायसंभवम् सततं हि दिवा रात्रौ येनेदं वेष्ट्यते जगत्
pāpaṃ hi trividhaṃ jñeyaṃ vāṅmanaḥkāyasaṃbhavam satataṃ hi divā rātrau yenedaṃ veṣṭyate jagat
तत्कर्मणा विनाप्येष तिष्ठतीति परा श्रुतिः क्षणमेवं प्रयोज्यं तु आयुष्यं तु विधारणम्
tatkarmaṇā vināpyeṣa tiṣṭhatīti parā śrutiḥ kṣaṇamevaṃ prayojyaṃ tu āyuṣyaṃ tu vidhāraṇam
भवेद्योगो ऽप्रमत्तस्य योगो हि परमं बलम् न हि योगात्परं किंचिन् नराणां दृश्यते शुभम्
bhavedyogo 'pramattasya yogo hi paramaṃ balam na hi yogātparaṃ kiṃcin narāṇāṃ dṛśyate śubham
तस्माद् योगं प्रशंसन्ति धर्मयुक्ता मनीषिणः अविद्यां विद्यया जित्वा प्राप्यैश्वर्यमनुत्तमम्
tasmād yogaṃ praśaṃsanti dharmayuktā manīṣiṇaḥ avidyāṃ vidyayā jitvā prāpyaiśvaryamanuttamam
दृष्ट्वा परावरं धीराः परं गच्छन्ति तत्पदम् व्रतानि यानि भिक्षूणां तथैवोपव्रतानि च
dṛṣṭvā parāvaraṃ dhīrāḥ paraṃ gacchanti tatpadam vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca
एकैकातिक्रमे तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते उपेत्य तु स्त्रियं कामात् प्रायश्चित्तं विनिर्दिशेत्
ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate upetya tu striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ vinirdiśet
प्राणायामसमायुक्तं चरेत्सांतपनं व्रतम् ततश्चरति निर्देशात् कृच्छ्रं चान्ते समाहितः
prāṇāyāmasamāyuktaṃ caretsāṃtapanaṃ vratam tataścarati nirdeśāt kṛcchraṃ cānte samāhitaḥ
पुनर् आश्रमम् आगत्य चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः न धर्मयुक्तमनृतं हिनस्तीति मनीषिणः
punar āśramam āgatya caredbhikṣuratandritaḥ na dharmayuktamanṛtaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ
तथापि न च कर्तव्यं प्रसंगो ह्येष दारुणः अहोरात्रोपवासश् च प्राणायामशतं तथा
tathāpi na ca kartavyaṃ prasaṃgo hyeṣa dāruṇaḥ ahorātropavāsaś ca prāṇāyāmaśataṃ tathā
असद्वादो न कर्तव्यो यतिना धर्मलिप्सुना परमापद्गतेनापि न कार्यं स्तेयमप्युत
asadvādo na kartavyo yatinā dharmalipsunā paramāpadgatenāpi na kāryaṃ steyamapyuta
स्तेयादभ्यधिकः कश्चिन् नास्त्यधर्म इति श्रुतिः हिंसा ह्येषा परा सृष्टा स्तैन्यं वै कथितं तथा
steyādabhyadhikaḥ kaścin nāstyadharma iti śrutiḥ hiṃsā hyeṣā parā sṛṣṭā stainyaṃ vai kathitaṃ tathā
यदेतद्द्रविणं नाम प्राणा ह्येते बहिश्चराः स तस्य हरते प्राणान् यो यस्य हरते धनम्
yadetaddraviṇaṃ nāma prāṇā hyete bahiścarāḥ sa tasya harate prāṇān yo yasya harate dhanam
एवं कृत्वा सुदुष्टात्मा भिन्नवृत्तो व्रताच्च्युतः भूयो निर्वेदमापन्नश् चरेच्चान्द्रायणं व्रतम्
evaṃ kṛtvā suduṣṭātmā bhinnavṛtto vratāccyutaḥ bhūyo nirvedamāpannaś careccāndrāyaṇaṃ vratam
विधिना शास्त्रदृष्टेन संवत्सरमिति श्रुतिः ततः संवत्सरस्यान्ते भूयः प्रक्षीणकल्मषः पुनर्निर्वेदमापन्नश् चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः
vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ tataḥ saṃvatsarasyānte bhūyaḥ prakṣīṇakalmaṣaḥ punarnirvedamāpannaś caredbhikṣuratandritaḥ
अहिंसा सर्वभूतानां कर्मणा मनसा गिरा अकामादपि हिंसेत यदि भिक्षुः पशून् कृमीन्
ahiṃsā sarvabhūtānāṃ karmaṇā manasā girā akāmādapi hiṃseta yadi bhikṣuḥ paśūn kṛmīn
कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत चान्द्रायणमथापि वा स्कन्देदिन्द्रियदौर्बल्यात् स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि
kṛcchrātikṛcchraṃ kurvīta cāndrāyaṇamathāpi vā skandedindriyadaurbalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryadi
तेन धारयितव्या वै प्राणायामास्तु षोडश दिवा स्कन्नस्य विप्रस्य प्रायश्चित्तं विधीयते
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa divā skannasya viprasya prāyaścittaṃ vidhīyate
त्रिरात्रमुपवासाश् च प्राणायामशतं तथा रात्रौ स्कन्नः शुचिः स्नात्वा द्वादशैव तु धारणा
trirātramupavāsāś ca prāṇāyāmaśataṃ tathā rātrau skannaḥ śuciḥ snātvā dvādaśaiva tu dhāraṇā
प्राणायामेन शुद्धात्मा विरजा जायते द्विजाः एकान्नं मधुमांसं वा अशृतान्नं तथैव च
prāṇāyāmena śuddhātmā virajā jāyate dvijāḥ ekānnaṃ madhumāṃsaṃ vā aśṛtānnaṃ tathaiva ca
अभोज्यानि यतीनां तु प्रत्यक्षलवणानि च एकैकातिक्रमात्तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते
abhojyāni yatīnāṃ tu pratyakṣalavaṇāni ca ekaikātikramātteṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate
प्राजापत्येन कृच्छ्रेण ततः पापात्प्रमुच्यते व्यतिक्रमाश् च ये केचिद् वाङ्मनःकायसंभवाः
prājāpatyena kṛcchreṇa tataḥ pāpātpramucyate vyatikramāś ca ye kecid vāṅmanaḥkāyasaṃbhavāḥ
सद्भिः सह विनिश्चित्य यद्ब्रूयुस्तत्समाचरेत्
sadbhiḥ saha viniścitya yadbrūyustatsamācaret
चरेद्धि शुद्धः समलोष्टकाञ्चनः समस्तभूतेषु च सत्समाहितः स्थानं ध्रुवं शाश्वतमव्ययं तु परं हि गत्वा न पुनर्हि जायते
careddhi śuddhaḥ samaloṣṭakāñcanaḥ samastabhūteṣu ca satsamāhitaḥ sthānaṃ dhruvaṃ śāśvatamavyayaṃ tu paraṃ hi gatvā na punarhi jāyate