जलन्धरं जटामौलिः पुरा जम्भारिविक्रमम् कथं जघान भगवान् भगनेत्रहरो हरः
jalandharaṃ jaṭāmauliḥ purā jambhārivikramam kathaṃ jaghāna bhagavān bhaganetraharo haraḥ
वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सुव्रत जलन्धर इति ख्यातो जलमण्डलसंभवः
vaktumarhasi cāsmākaṃ romaharṣaṇa suvrata jalandhara iti khyāto jalamaṇḍalasaṃbhavaḥ
आसीदन्तकसंकाशस् तपसा लब्धविक्रमः तेन देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः
āsīdantakasaṃkāśas tapasā labdhavikramaḥ tena devāḥ sagandharvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ
निर्जिताः समरे सर्वे ब्रह्मा च भगवानजः जित्वैव देवसंघातं ब्रह्माणं वै जलन्धरः
nirjitāḥ samare sarve brahmā ca bhagavānajaḥ jitvaiva devasaṃghātaṃ brahmāṇaṃ vai jalandharaḥ
जगाम देवदेवेशं विष्णुं विश्वहरं गुरुम् तयोः समभवद्युद्धं दिवारात्रम् अविश्रमम्
jagāma devadeveśaṃ viṣṇuṃ viśvaharaṃ gurum tayoḥ samabhavadyuddhaṃ divārātram aviśramam
जलन्धरेशयोस्तेन निर्जितो मधुसूदनः जलन्धरो ऽपि तं जित्वा देवदेवं जनार्दनम्
jalandhareśayostena nirjito madhusūdanaḥ jalandharo 'pi taṃ jitvā devadevaṃ janārdanam
प्रोवाचेदं दितेः पुत्रान् न्यायधीर्जेतुमीश्वरम् सर्वे जिता मया युद्धे शङ्करो ह्यजितो रणे
provācedaṃ diteḥ putrān nyāyadhīrjetumīśvaram sarve jitā mayā yuddhe śaṅkaro hyajito raṇe
तं जित्वा सर्वमीशानं गणपैर् नन्दिना क्षणात् अहमेव भवत्वं च ब्रह्मत्वं वैष्णवं तथा
taṃ jitvā sarvamīśānaṃ gaṇapair nandinā kṣaṇāt ahameva bhavatvaṃ ca brahmatvaṃ vaiṣṇavaṃ tathā
वासवत्वं च युष्माकं दास्ये दानवपुङ्गवाः जलन्धरवचः श्रुत्वा सर्वे ते दानवाधमाः
vāsavatvaṃ ca yuṣmākaṃ dāsye dānavapuṅgavāḥ jalandharavacaḥ śrutvā sarve te dānavādhamāḥ
जगर्जुरुच्चैः पापिष्ठा मृत्युदर्शनतत्पराः दैत्यैरेतैस्तथान्यैश् च रथनागतुरङ्गमैः
jagarjuruccaiḥ pāpiṣṭhā mṛtyudarśanatatparāḥ daityairetaistathānyaiś ca rathanāgaturaṅgamaiḥ
संनद्धैः सह संनह्य शर्वं प्रति ययौ बली भवो ऽपि दृष्ट्वा दैत्येन्द्रं मेरुकूटमिव स्थितम्
saṃnaddhaiḥ saha saṃnahya śarvaṃ prati yayau balī bhavo 'pi dṛṣṭvā daityendraṃ merukūṭamiva sthitam
अवध्यत्वम् अपि श्रुत्वा तथान्यैर् भगनेत्रहा ब्रह्मणो वचनं रक्षन् रक्षको जगतां प्रभुः
avadhyatvam api śrutvā tathānyair bhaganetrahā brahmaṇo vacanaṃ rakṣan rakṣako jagatāṃ prabhuḥ
सांबः सनन्दी सगणः प्रोवाच प्रहसन्निव किं कृत्यमसुरेशान युद्धेनानेन सांप्रतम्
sāṃbaḥ sanandī sagaṇaḥ provāca prahasanniva kiṃ kṛtyamasureśāna yuddhenānena sāṃpratam
मद्बाणैर्भिन्नसर्वाङ्गो मर्तुमभ्युद्यते मुदा जलन्धरो ऽपि तद्वाक्यं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम्
madbāṇairbhinnasarvāṅgo martumabhyudyate mudā jalandharo 'pi tadvākyaṃ śrutvā śrotravidāraṇam
सुरेश्वरमुवाचेदं सुरेतरबलेश्वरः वाक्येनालं महाबाहो देवदेव वृषध्वज
sureśvaramuvācedaṃ suretarabaleśvaraḥ vākyenālaṃ mahābāho devadeva vṛṣadhvaja
चन्द्रांशुसन्निभैः शस्त्रैर् हर योद्धुमिहागतः निशम्यास्य वचः शूली पादाङ्गुष्ठेन लीलया महांभसि चकाराशु रथाङ्गं रौद्रमायुधम्
candrāṃśusannibhaiḥ śastrair hara yoddhumihāgataḥ niśamyāsya vacaḥ śūlī pādāṅguṣṭhena līlayā mahāṃbhasi cakārāśu rathāṅgaṃ raudramāyudham
कृत्वार्णवांभसि सितं भगवान् रथाङ्गं स्मृत्वा जगत्त्रयमनेन हताः सुराश् च दक्षान्धकान्तकपुरत्रययज्ञहर्ता लोकत्रयान्तककरः प्रहसंतदाह
kṛtvārṇavāṃbhasi sitaṃ bhagavān rathāṅgaṃ smṛtvā jagattrayamanena hatāḥ surāś ca dakṣāndhakāntakapuratrayayajñahartā lokatrayāntakakaraḥ prahasaṃtadāha
पादेन निर्मितं दैत्य जलन्धर महार्णवे बलवान् यदि चोद्धर्तुं तिष्ठ योद्धुं न चान्यथा
pādena nirmitaṃ daitya jalandhara mahārṇave balavān yadi coddhartuṃ tiṣṭha yoddhuṃ na cānyathā
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधेनादीप्तलोचनः प्रदहन्निव नेत्राभ्यां प्राहालोक्य जगत्त्रयम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā krodhenādīptalocanaḥ pradahanniva netrābhyāṃ prāhālokya jagattrayam
गदामुद्धृत्य हत्वा च नन्दिनं त्वां च शङ्कर हत्वा लोकान्सुरैः सार्धं डुण्डुभान् गरुडो यथा
gadāmuddhṛtya hatvā ca nandinaṃ tvāṃ ca śaṅkara hatvā lokānsuraiḥ sārdhaṃ ḍuṇḍubhān garuḍo yathā
हन्तुं चराचरं सर्वं समर्थो ऽहं सवासवम् को महेश्वर मद्बाणैर् अच्छेद्यो भुवनत्रये
hantuṃ carācaraṃ sarvaṃ samartho 'haṃ savāsavam ko maheśvara madbāṇair acchedyo bhuvanatraye
बालभावे च भगवान् तपसैव विनिर्जितः ब्रह्मा बली यौवने वै मुनयः सुरपुङ्गवैः
bālabhāve ca bhagavān tapasaiva vinirjitaḥ brahmā balī yauvane vai munayaḥ surapuṅgavaiḥ
दग्धं क्षणेन सकलं त्रैलोक्यं सचराचरम् तपसा किं त्वया रुद्र निर्जितो भगवानपि
dagdhaṃ kṣaṇena sakalaṃ trailokyaṃ sacarācaram tapasā kiṃ tvayā rudra nirjito bhagavānapi
इन्द्राग्नियमवित्तेशवायुवारीश्वरादयः न सेहिरे यथा नागा गन्धं पक्षिपतेरिव
indrāgniyamavitteśavāyuvārīśvarādayaḥ na sehire yathā nāgā gandhaṃ pakṣipateriva
न लब्ध्वा दिवि भूमौ च बाहवो मम शङ्कर समस्तान्पर्वतान्प्राप्य घर्षिताश् च गणेश्वर
na labdhvā divi bhūmau ca bāhavo mama śaṅkara samastānparvatānprāpya gharṣitāś ca gaṇeśvara
गिरीन्द्रो मन्दरः श्रीमान् नीलो मेरुः सुशोभनः घर्षितो बाहुदण्डेन कण्डूनोदार्थम् आपतत्
girīndro mandaraḥ śrīmān nīlo meruḥ suśobhanaḥ gharṣito bāhudaṇḍena kaṇḍūnodārtham āpatat
गङ्गा निरुद्धा बाहुभ्यां लीलार्थं हिमवद्गिरौ नारीणां मम भृत्यैश् च वज्रो बद्धो दिवौकसाम्
gaṅgā niruddhā bāhubhyāṃ līlārthaṃ himavadgirau nārīṇāṃ mama bhṛtyaiś ca vajro baddho divaukasām
वडवाया मुखं भग्नं गृहीत्वा वै करेण तु तत्क्षणादेव सकलं चैकार्णवमभूदिदम्
vaḍavāyā mukhaṃ bhagnaṃ gṛhītvā vai kareṇa tu tatkṣaṇādeva sakalaṃ caikārṇavamabhūdidam
ऐरावतादयो नागाः क्षिप्ताः सिन्धुजलोपरि सरथो भगवानिन्द्रः क्षिप्तश् च शतयोजनम्
airāvatādayo nāgāḥ kṣiptāḥ sindhujalopari saratho bhagavānindraḥ kṣiptaś ca śatayojanam
गरुडो ऽपि मया बद्धो नागपाशेन विष्णुना उर्वश्याद्या मया नीता नार्यः कारागृहान्तरम्
garuḍo 'pi mayā baddho nāgapāśena viṣṇunā urvaśyādyā mayā nītā nāryaḥ kārāgṛhāntaram
कथंचिल्लब्धवान् शक्रः शचीमेकां प्रणम्य माम् मां न जानासि दैत्येन्द्रं जलन्धरमुमापते
kathaṃcillabdhavān śakraḥ śacīmekāṃ praṇamya mām māṃ na jānāsi daityendraṃ jalandharamumāpate
एवमुक्तो महादेवः प्रादहद्वै रथं तदा तस्य नेत्राग्निभागैककलार्धार्धेन चाकुलम्
evamukto mahādevaḥ prādahadvai rathaṃ tadā tasya netrāgnibhāgaikakalārdhārdhena cākulam
दैत्यानामतुलबलैर्हयैश् च नागैर् दैत्येन्द्रास् त्रिपुररिपोर् निरीक्षणेन नागाद् वैशसम् अनुसंवृतश् च नागैर् देवेशं वचनमुवाच चाल्पबुद्धिः
daityānāmatulabalairhayaiś ca nāgair daityendrās tripuraripor nirīkṣaṇena nāgād vaiśasam anusaṃvṛtaś ca nāgair deveśaṃ vacanamuvāca cālpabuddhiḥ
किं कार्यं मम युधि देवदैत्यसंघैर् हन्तुं यत्सकलमिदं क्षणात्समर्थः यत्तस्माद्भयमिहनास्ति योद्धुम् ईश वाञ्छैषा विपुलतरा न संशयो ऽत्र
kiṃ kāryaṃ mama yudhi devadaityasaṃghair hantuṃ yatsakalamidaṃ kṣaṇātsamarthaḥ yattasmādbhayamihanāsti yoddhum īśa vāñchaiṣā vipulatarā na saṃśayo 'tra
तस्मात्त्वं मम मदनारिदक्षशत्रो यज्ञारे त्रिपुररिपो ममैव वीरैः भूतेन्द्रैर्हरिवदनेन देवसंघैर् योद्धुं ते बलमिह चास्ति चेद्धि तिष्ठ
tasmāttvaṃ mama madanāridakṣaśatro yajñāre tripuraripo mamaiva vīraiḥ bhūtendrairharivadanena devasaṃghair yoddhuṃ te balamiha cāsti ceddhi tiṣṭha
इत्युक्त्वाथ महादेवं महादेवारिनन्दनः न चचाल न सस्मार निहतान्बान्धवान्युधि
ityuktvātha mahādevaṃ mahādevārinandanaḥ na cacāla na sasmāra nihatānbāndhavānyudhi
दुर्मदेनाविनीतात्मा दोर्भ्यामास्फोट्य दोर्बलात् सुदर्शनाख्यं यच्चक्रं तेन हन्तुं समुद्यतः
durmadenāvinītātmā dorbhyāmāsphoṭya dorbalāt sudarśanākhyaṃ yaccakraṃ tena hantuṃ samudyataḥ
दुर्धरेण रथाङ्गेन कृच्छ्रेणापि द्विजोत्तमाः स्थापयामास वै स्कन्धे द्विधाभूतश् च तेन वै
durdhareṇa rathāṅgena kṛcchreṇāpi dvijottamāḥ sthāpayāmāsa vai skandhe dvidhābhūtaś ca tena vai
कुलिशेन यथा छिन्नो द्विधा गिरिवरो द्विजाः पपात दैत्यो बलवान् अञ्जनाद्रिरिवापरः
kuliśena yathā chinno dvidhā girivaro dvijāḥ papāta daityo balavān añjanādririvāparaḥ
तस्य रक्तेन रौद्रेण सम्पूर्णम् अभवत्क्षणात् तद्रक्तमखिलं रुद्रनियोगान्मांसमेव च
tasya raktena raudreṇa sampūrṇam abhavatkṣaṇāt tadraktamakhilaṃ rudraniyogānmāṃsameva ca
महारौरवमासाद्य रक्तकुण्डमभूदहो जलन्धरं हतं दृष्ट्वा देवगन्धर्वपार्षदाः
mahārauravamāsādya raktakuṇḍamabhūdaho jalandharaṃ hataṃ dṛṣṭvā devagandharvapārṣadāḥ
सिंहनादं महत्कृत्वा साधु देवेति चाब्रुवन् यः पठेच्छृणुयाद्वापि जलन्धरविमर्दनम्
siṃhanādaṃ mahatkṛtvā sādhu deveti cābruvan yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi jalandharavimardanam
श्रावयेद्वा यथान्यायं गाणपत्यमवाप्नुयात्
śrāvayedvā yathānyāyaṃ gāṇapatyamavāpnuyāt