90 ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे अनसूयावरप्राप्तिर्नाम षोडशो ऽध्यायः सप्तदशो ऽध्यायः पुत्र उवाच ततः काले बहुतिथे द्वितीयो ब्रह्मणः सुतः । स्वभार्यां भगवानत्रिरनसूयामपश्यत
90 // iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe pitāputrasaṃvāde anasūyāvaraprāptirnāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ saptadaśo 'dhyāyaḥ putra uvāca tataḥ kāle bahutithe dvitīyo brahmaṇaḥ sutaḥ / svabhāryāṃ bhagavānatriranasūyāmapaśyata
1 ॥ ऋतुस्नातां सुचार्वङ्गीं लोभनीयोत्तमाकृतिम् । सकामो मनसा भेजे स मुनिस्तामनिन्दिताम्
1 // ṛtusnātāṃ sucārvaṅgīṃ lobhanīyottamākṛtim / sakāmo manasā bheje sa munistāmaninditām
2 ॥ तस्याभिध्यायतस्तान्तु विकारो यो ऽन्वजायत । तमेवोवाह पवनस्तिरश्चोर्ध्वञ्च वेगवान्
2 // tasyābhidhyāyatastāntu vikāro yo 'nvajāyata / tamevovāha pavanastiraścordhvañca vegavān
3 ॥ ब्रह्मरूपञ्च शुक्लाभं पतमानं समन्ततः । सोमरूपं रजोपेतं दिशस्तं जगृहुर्दश
3 // brahmarūpañca śuklābhaṃ patamānaṃ samantataḥ / somarūpaṃ rajopetaṃ diśastaṃ jagṛhurdaśa
4 ॥ स सोमो मानसो जज्ञे तस्यामत्रेः प्रजापतेः । पुत्रः समस्तसत्त्वानामायुराधार एव च
4 // sa somo mānaso jajñe tasyāmatreḥ prajāpateḥ / putraḥ samastasattvānāmāyurādhāra eva ca
5 ॥ तुष्टेन विष्णुना जज्ञे दत्तात्रेयो महात्मना । स्वशरीरात् समुत्पाद्य सत्त्वोद्रिक्तो द्विजात्तमः
5 // tuṣṭena viṣṇunā jajñe dattātreyo mahātmanā / svaśarīrāt samutpādya sattvodrikto dvijāttamaḥ
6 ॥ दत्तात्रेय इति ख्यातः सो ऽनसूयास्तनं पपौ । विष्णुरेवावतीर्णो ऽसौ द्वितीयो ऽत्रेः सुतो ऽभवत्
6 // dattātreya iti khyātaḥ so 'nasūyāstanaṃ papau / viṣṇurevāvatīrṇo 'sau dvitīyo 'treḥ suto 'bhavat
7 ॥ सप्ताहात् प्रच्युतो मातुरुदरात् कुपितो यतः । हैहयेन्द्रमुपावृत्तमपराध्यन्तमुद्धतम्
7 // saptāhāt pracyuto māturudarāt kupito yataḥ / haihayendramupāvṛttamaparādhyantamuddhatam
8 ॥ दृष्ट्वात्रौ कुपितः सद्यो दग्धुकामः स हैहयम् । गर्भवासमहायास-दुः खामर्षसमन्वितः
8 // dṛṣṭvātrau kupitaḥ sadyo dagdhukāmaḥ sa haihayam / garbhavāsamahāyāsa-duḥ khāmarṣasamanvitaḥ
9 ॥ दुर्वासास्तमसोद्रिक्तो रुद्रांशः समजायत । इति पुत्रत्रयं तस्या जज्ञे ब्रह्मेशवैष्णवम्
9 // durvāsāstamasodrikto rudrāṃśaḥ samajāyata / iti putratrayaṃ tasyā jajñe brahmeśavaiṣṇavam
10 ॥ सोमो ब्रह्मभवद्विष्णुर्दत्तात्रेयो व्यजायत । दुर्वासाः शङ्करो जज्ञे वरदानाद्दिवौकसाम्
10 // somo brahmabhavadviṣṇurdattātreyo vyajāyata / durvāsāḥ śaṅkaro jajñe varadānāddivaukasām
11 ॥ सोमः स्वरश्मिभैः शीतैर्वोरुधौषधिमानवान् । आप्याययन् सदा स्वर्गे वर्तते स प्रजापतिः
11 // somaḥ svaraśmibhaiḥ śītairvorudhauṣadhimānavān / āpyāyayan sadā svarge vartate sa prajāpatiḥ
12 ॥ दत्तात्रेयः प्रजां पाति दुष्टदैत्यनिबर्हणात् । शिष्टानुग्रहकृच्चेति ज्ञेयश्चांशः स वैष्णवः
12 // dattātreyaḥ prajāṃ pāti duṣṭadaityanibarhaṇāt / śiṣṭānugrahakṛcceti jñeyaścāṃśaḥ sa vaiṣṇavaḥ
13 ॥ निर्दहत्यवमन्तारं दुर्वासा भगवानजः । रौद्रं समाश्रित्य वपुर्दृङ्मनोवाग्भिरुद्धतः
13 // nirdahatyavamantāraṃ durvāsā bhagavānajaḥ / raudraṃ samāśritya vapurdṛṅmanovāgbhiruddhataḥ
14 ॥ सोमत्वं भगवानत्रैः पुनश्चक्रे प्रजापतिः । दत्तात्रेयो ऽपि विषयान् योगास्थो बुभुजे हरिः
14 // somatvaṃ bhagavānatraiḥ punaścakre prajāpatiḥ / dattātreyo 'pi viṣayān yogāstho bubhuje hariḥ
15 ॥ दुर्वासाः पितरं हित्वा मातरञ्चोत्तम व्रतम् । उन्मत्ताख्यं समाश्रित्य परिबभ्राम मेदिनीम्
15 // durvāsāḥ pitaraṃ hitvā mātarañcottama vratam / unmattākhyaṃ samāśritya paribabhrāma medinīm
16 ॥ मुनिपुत्रवृतो योगी दत्तात्रेयो ऽप्यसङ्गिताम् । अभीप्स्यमानः सरसि निममज्ज चिरं प्रभुः
16 // muniputravṛto yogī dattātreyo 'pyasaṅgitām / abhīpsyamānaḥ sarasi nimamajja ciraṃ prabhuḥ
17 ॥ तथापि तं महात्मानमतीव प्रियदर्शनम् । तत्यजुर्न कुमारास्ते सरसस्तीरमाश्रिताः
17 // tathāpi taṃ mahātmānamatīva priyadarśanam / tatyajurna kumārāste sarasastīramāśritāḥ
18 ॥ दिव्ये वर्षशते पूर्णे यदा ते न त्यजन्ति तम् । तत्प्रीत्या सरसस्तीरं सर्वे मुनिकुमारकाः
18 // divye varṣaśate pūrṇe yadā te na tyajanti tam / tatprītyā sarasastīraṃ sarve munikumārakāḥ
19 ॥ ततो दिव्याम्बरधरां चारुपीननितम्बिनीम् । नारीमादाय कल्याणीमुत्तितार जलान्मुनिः
19 // tato divyāmbaradharāṃ cārupīnanitambinīm / nārīmādāya kalyāṇīmuttitāra jalānmuniḥ
20 ॥ स्त्रीसन्निकर्षाद्यद्येते परित्यक्ष्यन्ति मामिति । मुनिपुत्रास्ततो ऽसङ्गी स्थास्यामीति विचिन्तयन्
20 // strīsannikarṣādyadyete parityakṣyanti māmiti / muniputrāstato 'saṅgī sthāsyāmīti vicintayan
21 ॥ तथापि तं मुनिसुता न त्यजन्ति यदा मुनिम् । ततः सह तया नार्या मद्यपानमथापिबत्
21 // tathāpi taṃ munisutā na tyajanti yadā munim / tataḥ saha tayā nāryā madyapānamathāpibat
22 ॥ सुरापानरतं ते न सभार्यं तत्यजुस्ततः । गीतवाद्यादिवनिता-भोगसंसर्गदूषितम्
22 // surāpānarataṃ te na sabhāryaṃ tatyajustataḥ / gītavādyādivanitā-bhogasaṃsargadūṣitam
23 ॥ मन्यमाना महात्मानं पीतासव-सविक्रियम् । नावाप दोषं योगीशो वारुणीं स पिबन्नपि
23 // manyamānā mahātmānaṃ pītāsava-savikriyam / nāvāpa doṣaṃ yogīśo vāruṇīṃ sa pibannapi
24 ॥ अन्तावसायिवेश्मान्तर्मातरिश्वा वसन्निव । सुरां पिबन् सपत्नीकस्तपस्तेपे स योगवित् । योगीश्वारश्चिन्त्यमानो योगिभिर्मुक्तिकाङ्क्षिभिः
24 // antāvasāyiveśmāntarmātariśvā vasanniva / surāṃ piban sapatnīkastapastepe sa yogavit / yogīśvāraścintyamāno yogibhirmuktikāṅkṣibhiḥ