43 ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसाप्राप्तिर्नाम चतुर्विशो ऽध्यायः पञ्चविंशो ऽध्यायः जड उवाच आगम्य स्वपुरं सो ऽथ पित्रोः सर्वमशेषतः । कथयामास तन्वङ्गी यथा प्राप्ता पुनर्मृता
43 // iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasāprāptirnāma caturviśo 'dhyāyaḥ pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ jaḍa uvāca āgamya svapuraṃ so 'tha pitroḥ sarvamaśeṣataḥ / kathayāmāsa tanvaṅgī yathā prāptā punarmṛtā
1 ॥ ननाम सा च चरणौ श्वश्रूश्वशुरयोः शुभा । स्वजनञ्च यथापूर्वं वन्दनाश्लेषणादिभिः
1 // nanāma sā ca caraṇau śvaśrūśvaśurayoḥ śubhā / svajanañca yathāpūrvaṃ vandanāśleṣaṇādibhiḥ
2 ॥ पूजयामास तन्वङ्गी यथान्यायं यथावयः । ततो महोत्सवो जज्ञे पौराणां तत्र वै पुरे
2 // pūjayāmāsa tanvaṅgī yathānyāyaṃ yathāvayaḥ / tato mahotsavo jajñe paurāṇāṃ tatra vai pure
3 ॥ ऋतध्वजश्च सुचिरं तया रेमे सुमध्यया । निर्झरेषु च शैलानां निम्नगापुलिनेषु च
3 // ṛtadhvajaśca suciraṃ tayā reme sumadhyayā / nirjhareṣu ca śailānāṃ nimnagāpulineṣu ca
4 ॥ काननेषु च रम्येषु तथैवोपवनेषु च । पुण्यक्षयं वाञ्छमाना सापि कामोपबोगतः
4 // kānaneṣu ca ramyeṣu tathaivopavaneṣu ca / puṇyakṣayaṃ vāñchamānā sāpi kāmopabogataḥ
5 ॥ सह तेनातिकान्तेन रेमे रम्यासु भूमिषु । ततः कालेन महता शत्रुजित् स नराधिपः
5 // saha tenātikāntena reme ramyāsu bhūmiṣu / tataḥ kālena mahatā śatrujit sa narādhipaḥ
6 ॥ सम्यक् प्रशास्य वसुधां कालधर्ममुपेयिवान् । ततः पौरा महात्मानं पुत्रं तस्य ऋतध्वजम्
6 // samyak praśāsya vasudhāṃ kāladharmamupeyivān / tataḥ paurā mahātmānaṃ putraṃ tasya ṛtadhvajam
7 ॥ अभ्यषिञ्चन्त राजानमुदाराचारचेष्टितम् । सम्यक् पालयतस्तस्य प्रजाः पुत्रानिवौरसान्
7 // abhyaṣiñcanta rājānamudārācāraceṣṭitam / samyak pālayatastasya prajāḥ putrānivaurasān
8 ॥ मदालसायाः सञ्जज्ञे पुत्रः प्रथमजस्ततः । तस्य चक्रे पिता नाम विक्रान्त इति धीमतः
8 // madālasāyāḥ sañjajñe putraḥ prathamajastataḥ / tasya cakre pitā nāma vikrānta iti dhīmataḥ
9 ॥ तुतुषुस्तेन वै भृत्या जहास च मदालसा । सा वै मदालसा पुत्रं बालमुत्तानशायिनम् । उल्लापनच्छलेनाह रुदमानमविस्वरम्
9 // tutuṣustena vai bhṛtyā jahāsa ca madālasā / sā vai madālasā putraṃ bālamuttānaśāyinam / ullāpanacchalenāha rudamānamavisvaram
10 ॥ शुद्धो ऽसि रे तात ! न ते ऽस्ति नाम कृतं हि ते कल्पनयाधुनैव । पञ्चात्मकं देहमिदं तवैतन् नैवास्य त्वं रोदिषि कस्य हेतोः
10 // śuddho 'si re tāta ! na te 'sti nāma kṛtaṃ hi te kalpanayādhunaiva / pañcātmakaṃ dehamidaṃ tavaitan naivāsya tvaṃ rodiṣi kasya hetoḥ
11 ॥ न वा भवान् रोदिति वै स्वजन्मा शब्दो ऽयमासाद्य महीशशूनुम् । विकल्प्यमाना विविधा गुणास्ते ऽगुणाश्च भौताः सकलेन्द्रियेषु
11 // na vā bhavān roditi vai svajanmā śabdo 'yamāsādya mahīśaśūnum / vikalpyamānā vividhā guṇāste 'guṇāśca bhautāḥ sakalendriyeṣu
12 ॥ भूतानि भूतैः परिदुर्बलानि वृद्धिं समायान्ति यथेह पुंसः । अन्नाम्बुपानादिभिरेव कस्य न ते ऽस्ति वृद्धिर्न च ते ऽस्ति हानिः
12 // bhūtāni bhūtaiḥ paridurbalāni vṛddhiṃ samāyānti yatheha puṃsaḥ / annāmbupānādibhireva kasya na te 'sti vṛddhirna ca te 'sti hāniḥ
13 ॥ त्वं कञ्चुके शीर्यमाणे निजे ऽस्मिंस् तस्मिंश्च देहे मूढतां मा व्रजेथाः । शुभाशुभैः कर्मभिर्देहमेतन् मदादिमूढैः सञ्चुकस्ते ऽपिनद्धः
13 // tvaṃ kañcuke śīryamāṇe nije 'smiṃs tasmiṃśca dehe mūḍhatāṃ mā vrajethāḥ / śubhāśubhaiḥ karmabhirdehametan madādimūḍhaiḥ sañcukaste 'pinaddhaḥ
14 ॥ तातेति किञ्चित्तनयेति किञ्चिद् अम्बेति किञ्चिद्दयितेति किञ्चित् । ममेति किञ्चिन्न ममेति किञ्चित् त्वं भूतसङ्घं बहुमानयेथाः
14 // tāteti kiñcittanayeti kiñcid ambeti kiñciddayiteti kiñcit / mameti kiñcinna mameti kiñcit tvaṃ bhūtasaṅghaṃ bahumānayethāḥ
15 ॥ दुः खानि दुः खोपगमाय भोगान् सुखाय जानाति विमूढचेताः । तान्येव दुः खानि पुनः सुखानि जानात्यविद्वान सुविमूढयेताः
15 // duḥ khāni duḥ khopagamāya bhogān sukhāya jānāti vimūḍhacetāḥ / tānyeva duḥ khāni punaḥ sukhāni jānātyavidvāna suvimūḍhayetāḥ
16 ॥ हासो ऽस्थिसन्दर्शनमक्षियुग्मम् अत्युज्ज्वलं तर्जनमङ्गनायाः । कुचादिपीनं पिशितं घनं तत् स्थानं रतेः किं नरकं न योषित्
16 // hāso 'sthisandarśanamakṣiyugmam atyujjvalaṃ tarjanamaṅganāyāḥ / kucādipīnaṃ piśitaṃ ghanaṃ tat sthānaṃ rateḥ kiṃ narakaṃ na yoṣit
17 ॥ यानं क्षितौ यानगतञ्च देहं देहे ऽपि चान्यः पुरुषो निविष्टः । ममत्वबुद्धिर्न तथा यथा स्वे देहे ऽतिमात्रं बत मूढतैषा
17 // yānaṃ kṣitau yānagatañca dehaṃ dehe 'pi cānyaḥ puruṣo niviṣṭaḥ / mamatvabuddhirna tathā yathā sve dehe 'timātraṃ bata mūḍhataiṣā