19 ॥ इति श्रीमार्कण्जडेयपुराणेठस्वारोचिषे मन्वन्तरेऽ चतुः षष्टितमो ऽध्यायः पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः- 65 मार्कण्डेय उवाच ततः स ताभिः सहितः पत्नीभिरमरद्युतिः । रराम तस्मिन् शैलेन्द्रे रम्यकानननिर्झरे
19 // iti śrīmārkaṇjaḍeyapurāṇeṭhasvārociṣe manvantare' catuḥ ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ pañcaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ- 65 mārkaṇḍeya uvāca tataḥ sa tābhiḥ sahitaḥ patnībhiramaradyutiḥ / rarāma tasmin śailendre ramyakānananirjhare
1 ॥ सर्वोपभोगरत्नानि मधूनि मधुराणि च । निधयः समुपाजह्रुः पद्मिन्या वशवर्तिनः
1 // sarvopabhogaratnāni madhūni madhurāṇi ca / nidhayaḥ samupājahruḥ padminyā vaśavartinaḥ
2 ॥ स्त्रजो वस्त्राण्यलङ्कारान् गन्धाढ्यमनुलेपनम् । आसनान्यतिशुभ्राणि काञ्चनानि यथेच्छया
2 // strajo vastrāṇyalaṅkārān gandhāḍhyamanulepanam / āsanānyatiśubhrāṇi kāñcanāni yathecchayā
3 ॥ सौवर्णानि महाभाग ! करकान् भाजनानि च । तथा शय्याश्च विविधा दिव्यैरास्तरणैर्युताः
3 // sauvarṇāni mahābhāga ! karakān bhājanāni ca / tathā śayyāśca vividhā divyairāstaraṇairyutāḥ
4 ॥ एवं स ताभिः सहितो दिव्यगन्धाधिवासिते । रराम स्वरुचिर्भाभिर्भासिते वरपर्वते
4 // evaṃ sa tābhiḥ sahito divyagandhādhivāsite / rarāma svarucirbhābhirbhāsite varaparvate
5 ॥ ताश्चापि सह तेनेति लेभिरे मुदमुत्तमाम् । रममाणा यथा स्वर्गे तथा तत्र शिलोच्चये
5 // tāścāpi saha teneti lebhire mudamuttamām / ramamāṇā yathā svarge tathā tatra śiloccaye
6 ॥ कलहंसी जगादैकां चक्रवाकीं जले सतीम् । तस्य तासाञ्च ललिते सम्बन्धे च स्पृहावती
6 // kalahaṃsī jagādaikāṃ cakravākīṃ jale satīm / tasya tāsāñca lalite sambandhe ca spṛhāvatī
7 ॥ धन्यो ऽयमतिपुण्यो ऽयं यो ऽय यौवनगोचरः । दयिताभिः सहैताभिर्भुङ्क्ते भोगानभीप्सितान्
7 // dhanyo 'yamatipuṇyo 'yaṃ yo 'ya yauvanagocaraḥ / dayitābhiḥ sahaitābhirbhuṅkte bhogānabhīpsitān
8 ॥ सन्ति यौवनिनः श्लाघ्यास्तत्पत्न्यो नातिशोभनाः । जगत्यामल्पकाः पत्न्यः पतयश्चातिशोभनाः
8 // santi yauvaninaḥ ślāghyāstatpatnyo nātiśobhanāḥ / jagatyāmalpakāḥ patnyaḥ patayaścātiśobhanāḥ
9 ॥ अभीष्टा कस्यचित् कान्ता कान्तः कस्याश्चिदीप्सितः । परस्परानुरागाढ्यं दाम्पत्यमतिदुर्लभम्
9 // abhīṣṭā kasyacit kāntā kāntaḥ kasyāścidīpsitaḥ / parasparānurāgāḍhyaṃ dāmpatyamatidurlabham
10 ॥ धन्यो ऽयं दयिताभीष्टो ह्येताश्चास्यातिवल्लभाः । परस्परानुरागो हि धन्यानामेव जायते
10 // dhanyo 'yaṃ dayitābhīṣṭo hyetāścāsyātivallabhāḥ / parasparānurāgo hi dhanyānāmeva jāyate
11 ॥ एतन्निशम्यवचनं कलहंसीसमीरितम् । उवाच चक्रवाकी तां नातिविस्मितमानसा
11 // etanniśamyavacanaṃ kalahaṃsīsamīritam / uvāca cakravākī tāṃ nātivismitamānasā
12 ॥ नायं धन्यो यतो लज्जा नान्यस्त्रीसन्निकर्षतः । अन्यां स्त्रियमयं भुङ्क्ते न सर्वास्वस्य मानसम्
12 // nāyaṃ dhanyo yato lajjā nānyastrīsannikarṣataḥ / anyāṃ striyamayaṃ bhuṅkte na sarvāsvasya mānasam
13 ॥ चित्तानुराग एकस्मिन्नधिष्ठाने यतः सखि । ततो हि प्रीतिमानेष भार्यासु भविता कथम्
13 // cittānurāga ekasminnadhiṣṭhāne yataḥ sakhi / tato hi prītimāneṣa bhāryāsu bhavitā katham
14 ॥ एता न दयिताः पत्युर्नैतासां दयितः पतिः । विनोदमात्रमेवैता यथा परिजनो ऽपरः
14 // etā na dayitāḥ patyurnaitāsāṃ dayitaḥ patiḥ / vinodamātramevaitā yathā parijano 'paraḥ
15 ॥ एतासाञ्च यदिष्टो ऽयं तत् किं प्राणान्न मुञ्चति । आलिङ्गत्यपरां कान्तां ध्यातो वै कान्तयान्यया
15 // etāsāñca yadiṣṭo 'yaṃ tat kiṃ prāṇānna muñcati / āliṅgatyaparāṃ kāntāṃ dhyāto vai kāntayānyayā
16 ॥ विद्याप्रदानमूल्येन विक्रीतो ह्येष भृत्यवत् । प्रवर्तते न हि प्रेम समं बह्वीषु तिष्ठति
16 // vidyāpradānamūlyena vikrīto hyeṣa bhṛtyavat / pravartate na hi prema samaṃ bahvīṣu tiṣṭhati
17 ॥ कलहंसि ! पतिर्धन्यो मम धन्याहमेव च । यस्यैकस्याञ्चिरं चित्तं यस्याश्चैकत्र संस्थितम्
17 // kalahaṃsi ! patirdhanyo mama dhanyāhameva ca / yasyaikasyāñciraṃ cittaṃ yasyāścaikatra saṃsthitam
18 ॥ सर्वसत्त्वरुतज्ञो ऽसौ स्वरोचिरपराजितः । निशम्य लज्जितो दध्यौ सत्यमेव हि नानृतम्
18 // sarvasattvarutajño 'sau svarociraparājitaḥ / niśamya lajjito dadhyau satyameva hi nānṛtam
19 ॥ ततो वर्षशते याते रममाणो महागिरौ । रममाणः समं ताभिर्ददर्श पुरतो मृगम्
19 // tato varṣaśate yāte ramamāṇo mahāgirau / ramamāṇaḥ samaṃ tābhirdadarśa purato mṛgam
20 ॥ सुस्निग्धपीनावयवं मृगयूथविहारिणम् । वासिताभिः सुरूपाभिर्मृगीभिः परिवारितम्
20 // susnigdhapīnāvayavaṃ mṛgayūthavihāriṇam / vāsitābhiḥ surūpābhirmṛgībhiḥ parivāritam
21 ॥ आकृष्टघ्राणपुटका जिघ्रन्तीस्तास्ततो मृगीः । उवाच स मृगो रामा लज्जात्यागेन गम्यताम्
21 // ākṛṣṭaghrāṇapuṭakā jighrantīstāstato mṛgīḥ / uvāca sa mṛgo rāmā lajjātyāgena gamyatām
22 ॥ नाहं स्वरोचिस्तच्छीलो न चैवाहं सुलोचनाः । निर्लज्जा बहवः सन्ति तादृशास्तत्र गच्छतः
22 // nāhaṃ svarocistacchīlo na caivāhaṃ sulocanāḥ / nirlajjā bahavaḥ santi tādṛśāstatra gacchataḥ
23 ॥ एका त्वनेकानुगता यथा हासास्पदं जने । अनेकाभिस्तथैवैको बोगदृष्ट्या निरीक्षितः
23 // ekā tvanekānugatā yathā hāsāspadaṃ jane / anekābhistathaivaiko bogadṛṣṭyā nirīkṣitaḥ
24 ॥ तस्य धर्मक्रियाहानिरहन्यहनि जायते । सक्तो ऽन्यभार्यया चान्यकामासक्तः सदैव सः
24 // tasya dharmakriyāhānirahanyahani jāyate / sakto 'nyabhāryayā cānyakāmāsaktaḥ sadaiva saḥ
25 ॥ यस्तादृशो ऽन्यस्तच्छीलः परलोकपराङ्मुखः । तं कामयत भद्रं वो नाहं तुल्यः स्वरोचिषा
25 // yastādṛśo 'nyastacchīlaḥ paralokaparāṅmukhaḥ / taṃ kāmayata bhadraṃ vo nāhaṃ tulyaḥ svarociṣā