61 ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेठतामसमन्वन्तरेऽ चतुः सप्ततितमो ऽध्यायः. पञ्चसप्ततितमो ऽध्यायः- 75 मार्कण्डेय उवाच पञ्चमो ऽपि मनुर्ब्रह्मन् रैवतो नाम विश्रुतः । तस्योत्पत्तिं विस्तरशः शृणुष्व कथयामि ते
61 // iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇeṭhatāmasamanvantare' catuḥ saptatitamo 'dhyāyaḥ. pañcasaptatitamo 'dhyāyaḥ- 75 mārkaṇḍeya uvāca pañcamo 'pi manurbrahman raivato nāma viśrutaḥ / tasyotpattiṃ vistaraśaḥ śṛṇuṣva kathayāmi te
1 ॥ ऋषिरासीन्महाभाग ऋतवागिति विश्रुतः । तस्यापुत्रस्य पुत्रो ऽभूद्रेवत्यन्ते महात्मनः
1 // ṛṣirāsīnmahābhāga ṛtavāgiti viśrutaḥ / tasyāputrasya putro 'bhūdrevatyante mahātmanaḥ
2 ॥ स तस्य विधिवच्चक्रे जातकर्मादिकाः क्रियाः । तथोपनयनादींश्च स चाशीलो ऽभवन्मुने
2 // sa tasya vidhivaccakre jātakarmādikāḥ kriyāḥ / tathopanayanādīṃśca sa cāśīlo 'bhavanmune
3 ॥ यतः प्रभृति जातो ऽसौ ततः प्रभृति सो ऽप्यृषिः । दीर्घरोगपरामर्शमवाप मुनिपुङ्गवः
3 // yataḥ prabhṛti jāto 'sau tataḥ prabhṛti so 'pyṛṣiḥ / dīrgharogaparāmarśamavāpa munipuṅgavaḥ
4 ॥ माता तस्य परामार्ति कुष्ठरोगादिपीडिता । जगाम स पिता चास्य चिन्तयामास दुः खितः
4 // mātā tasya parāmārti kuṣṭharogādipīḍitā / jagāma sa pitā cāsya cintayāmāsa duḥ khitaḥ
5 ॥ किमेतदिति सो ऽप्यस्य पुत्रो ऽप्यत्यन्तदुर्मतिः । जग्राह भार्यामन्यस्य मुनिपुत्रस्य संमुखीम्
5 // kimetaditi so 'pyasya putro 'pyatyantadurmatiḥ / jagrāha bhāryāmanyasya muniputrasya saṃmukhīm
6 ॥ ततो विषण्णमनसा ऋतवागिदमुक्तवान् । अपुत्रता मनुष्याणां श्रेयसे न कुपुत्रता
6 // tato viṣaṇṇamanasā ṛtavāgidamuktavān / aputratā manuṣyāṇāṃ śreyase na kuputratā
7 ॥ कुपुत्रो हृदयायासं सर्वदा कुरुते पितुः । मातुश्च स्वर्गसंस्थांश्च स्वपितॄन् पातयत्यधः
7 // kuputro hṛdayāyāsaṃ sarvadā kurute pituḥ / mātuśca svargasaṃsthāṃśca svapitṝn pātayatyadhaḥ
8 ॥ सुहृदां नोपकाराय पितॄणाञ्च न तृप्तये । पित्रोर्दुः खाय धिग् जन्म तस्य दुष्कृतकर्मणः
8 // suhṛdāṃ nopakārāya pitṝṇāñca na tṛptaye / pitrorduḥ khāya dhig janma tasya duṣkṛtakarmaṇaḥ
9 ॥ धन्यास्ते तनया येषां सर्वलोकाभिसंमताः । परोपकारिणः शान्ताः साधुकर्मण्यनुव्रताः
9 // dhanyāste tanayā yeṣāṃ sarvalokābhisaṃmatāḥ / paropakāriṇaḥ śāntāḥ sādhukarmaṇyanuvratāḥ
10 ॥ अनिर्वृतं तथा मन्दं परलोकपराङ्मुखम् । नरकाय न सद्गत्यै कुपुत्रालम्बि जन्मनः
10 // anirvṛtaṃ tathā mandaṃ paralokaparāṅmukham / narakāya na sadgatyai kuputrālambi janmanaḥ
11 ॥ करोति सुहृदां दैन्यमहितानां तथा मुदम् । अकाले च जरां पित्रोः कुपुत्रः कुरुते ध्रुवम्
11 // karoti suhṛdāṃ dainyamahitānāṃ tathā mudam / akāle ca jarāṃ pitroḥ kuputraḥ kurute dhruvam
12 ॥ मार्कण्डेय उवाच एवं सो ऽत्यन्तदुष्टस्य पुत्रस्य चरितैर्मुनिः । दह्यमानमनोवृत्तिर्वृत्तं गर्गमपृच्छत
12 // mārkaṇḍeya uvāca evaṃ so 'tyantaduṣṭasya putrasya caritairmuniḥ / dahyamānamanovṛttirvṛttaṃ gargamapṛcchata
13 ॥ ऋतवागुवाच सुव्रतेन पुरा वेदा गृहीता विधिवन्मया । समप्य वेदान् विधिवत् कृतो दारपरिग्रहः
13 // ṛtavāguvāca suvratena purā vedā gṛhītā vidhivanmayā / samapya vedān vidhivat kṛto dāraparigrahaḥ
14 ॥ सदारेण क्रियाः कार्याः श्रौताः स्मार्ता वषट्क्रियाः । न मे न्यूनाः कृताः काश्चिद्यावदद्य महामुने
14 // sadāreṇa kriyāḥ kāryāḥ śrautāḥ smārtā vaṣaṭkriyāḥ / na me nyūnāḥ kṛtāḥ kāścidyāvadadya mahāmune
15 ॥ गर्भाधानविधानेन न काममनुरुध्यता । पुत्रार्थं जनितश्चायं पुन्नाम्नो बिभ्यता मुने
15 // garbhādhānavidhānena na kāmamanurudhyatā / putrārthaṃ janitaścāyaṃ punnāmno bibhyatā mune
16 ॥ सो ऽयं किमात्मदोषेण मम दोषण वा मुने । अस्मद्दुः खवहो जातो दौः शील्याद् बन्धुशोकदः
16 // so 'yaṃ kimātmadoṣeṇa mama doṣaṇa vā mune / asmadduḥ khavaho jāto dauḥ śīlyād bandhuśokadaḥ
17 ॥ रेवत्यन्ते मुनिश्रेष्ठ ! जातो ऽयं तनयस्तव । तेन दुः खाय ते दुष्टे काले यस्मादजायत
17 // revatyante muniśreṣṭha ! jāto 'yaṃ tanayastava / tena duḥ khāya te duṣṭe kāle yasmādajāyata
18 ॥ न ते ऽपचारो नैवास्य मातुर्नायं कुलस्य ते । तस्य दौः शील्यहेतुस्तु रेवत्यन्तमुपागतम्
18 // na te 'pacāro naivāsya māturnāyaṃ kulasya te / tasya dauḥ śīlyahetustu revatyantamupāgatam
19 ॥ ऋतवागुवाच यस्मान्ममैकपुत्रस्य रेवत्यन्तसमुद्भवम् । दौः शील्यमेतत् सा तस्मात् पततामाशु रेवती
19 // ṛtavāguvāca yasmānmamaikaputrasya revatyantasamudbhavam / dauḥ śīlyametat sā tasmāt patatāmāśu revatī
20 ॥ मार्कण्डेय उवाच तेनैवं व्याहृते शापे रेवत्यृक्षं पपात ह । पश्यतः सर्वलोकस्य विस्मयाविष्टचेतसः
20 // mārkaṇḍeya uvāca tenaivaṃ vyāhṛte śāpe revatyṛkṣaṃ papāta ha / paśyataḥ sarvalokasya vismayāviṣṭacetasaḥ
21 ॥ रेवत्यृक्षञ्च पतितं कुमुदाद्रौ समन्ततः । भावयामास सहसा वनकन्दरनिर्झरम्
21 // revatyṛkṣañca patitaṃ kumudādrau samantataḥ / bhāvayāmāsa sahasā vanakandaranirjharam
22 ॥ कुमुदाद्रिश्च तत्पातात् ख्यातो रैवतको ऽभवत् । अतीव रम्यः सर्वस्यां पृथिव्यां पृथिवीधरः
22 // kumudādriśca tatpātāt khyāto raivatako 'bhavat / atīva ramyaḥ sarvasyāṃ pṛthivyāṃ pṛthivīdharaḥ
23 ॥ तस्यर्क्षस्य तु या कान्तिर्जाता पङ्कजिनी सरः । ततो जज्ञे तदा कन्या रूपेणातीव शोभना
23 // tasyarkṣasya tu yā kāntirjātā paṅkajinī saraḥ / tato jajñe tadā kanyā rūpeṇātīva śobhanā
24 ॥ रेवतीकान्तिसम्भूतां तां दृष्ट्वा प्रमुचो मुनिः । तस्या नाम चकारेत्थं रेवती नाम भागुरे
24 // revatīkāntisambhūtāṃ tāṃ dṛṣṭvā pramuco muniḥ / tasyā nāma cakāretthaṃ revatī nāma bhāgure
25 ॥ पोषयामास चैवैतां स्वाश्रमाभ्याससम्भवाम् । प्रमुचः स महाभागस्तस्मिन्नेव महाचले
25 // poṣayāmāsa caivaitāṃ svāśramābhyāsasambhavām / pramucaḥ sa mahābhāgastasminneva mahācale
26 ॥ तान्तु यौवनिनीं दृष्ट्वा कान्यकां रूपशालिनीम् । स मुनिश्चिन्तमामास को ऽस्या भर्ता भवेदिति
26 // tāntu yauvaninīṃ dṛṣṭvā kānyakāṃ rūpaśālinīm / sa muniścintamāmāsa ko 'syā bhartā bhavediti
27 ॥ एवं चिन्तयतस्तस्य ययौ कालो महान् मुने । न चाससाद सदृशं वरं तस्या महामुनिः
27 // evaṃ cintayatastasya yayau kālo mahān mune / na cāsasāda sadṛśaṃ varaṃ tasyā mahāmuniḥ
28 ॥ ततस्तस्या वरं प्रष्टुमग्निं स प्रमुचो मुनिः । विवेश वह्निशालां वै प्रष्टारं प्राह हव्यभुक्
28 // tatastasyā varaṃ praṣṭumagniṃ sa pramuco muniḥ / viveśa vahniśālāṃ vai praṣṭāraṃ prāha havyabhuk
29 ॥ महाबलो महावीर्यः प्रियवाग् धर्मवत्सलः । दुर्गमो नाम भविता भर्ता ह्यस्य महीपतिः
29 // mahābalo mahāvīryaḥ priyavāg dharmavatsalaḥ / durgamo nāma bhavitā bhartā hyasya mahīpatiḥ
30 ॥ मार्कण्डेय उवाच अनन्तरञ्च मृगयाप्रसङ्गेनागतो मुने । तस्याश्रमपदं धीमान् दुर्गमः स नराधिपः
30 // mārkaṇḍeya uvāca anantarañca mṛgayāprasaṅgenāgato mune / tasyāśramapadaṃ dhīmān durgamaḥ sa narādhipaḥ
31 ॥ प्रियव्रतान्वयभवो महाबलपराक्रमः । पुत्रो विक्रमशीलस्य कालिन्दीजठरोद्भवः
31 // priyavratānvayabhavo mahābalaparākramaḥ / putro vikramaśīlasya kālindījaṭharodbhavaḥ
32 ॥ स प्रविश्याश्रमपदं तां तन्वीं जगतीपतिः । अपश्यमानस्तमृषिं प्रियेत्यामन्त्र्य पृष्टवान्
32 // sa praviśyāśramapadaṃ tāṃ tanvīṃ jagatīpatiḥ / apaśyamānastamṛṣiṃ priyetyāmantrya pṛṣṭavān
33 ॥ राजोवाच क्व गतो भगवानस्मादाश्रमान्मुनिपुङ्गवः । तं प्रणेतुमिहेच्छामि तत् त्वं प्रब्रूहि शोभने
33 // rājovāca kva gato bhagavānasmādāśramānmunipuṅgavaḥ / taṃ praṇetumihecchāmi tat tvaṃ prabrūhi śobhane
34 ॥ मार्कण्डेय उवाच अग्निसालां गतो विप्रस्तच्छ्रुत्वा तस्य भाषितम् । प्रियेत्यामन्त्रणञ्चैव निश्चक्राम त्वरान्वितः
34 // mārkaṇḍeya uvāca agnisālāṃ gato viprastacchrutvā tasya bhāṣitam / priyetyāmantraṇañcaiva niścakrāma tvarānvitaḥ
35 ॥ स ददर्श महात्मानं राजानं दुर्गमं मुनिः । नरेन्द्रचिह्नसहितं प्रश्रयावनतं पुरः
35 // sa dadarśa mahātmānaṃ rājānaṃ durgamaṃ muniḥ / narendracihnasahitaṃ praśrayāvanataṃ puraḥ
36 ॥ तस्मिन् दृष्टे ततः शिष्यमुवाच स तु गौतमम् । गौतमानीयतां शीघ्रमर्घो ऽस्य जगतीपतेः
36 // tasmin dṛṣṭe tataḥ śiṣyamuvāca sa tu gautamam / gautamānīyatāṃ śīghramargho 'sya jagatīpateḥ
37 ॥ एकस्तावदयं भूपश्चिरकालादुपागतः. जामाता च विशेषेण योग्योर्ऽघस्य मतो मम
37 // ekastāvadayaṃ bhūpaścirakālādupāgataḥ. jāmātā ca viśeṣeṇa yogyor'ghasya mato mama
38 ॥ मार्कण्डेय उवाच ततः स चिन्तयामास राजा जामातृकारणम् । विवेद च न तन्मौनी जगृहेर्ऽघञ्च तं नृपः
38 // mārkaṇḍeya uvāca tataḥ sa cintayāmāsa rājā jāmātṛkāraṇam / viveda ca na tanmaunī jagṛher'ghañca taṃ nṛpaḥ
39 ॥ तमासनगतं विप्रो गृहीतार्घं महामुनिः । स्वागतं प्राह राजेन्द्रमपि ते कुशलं गृहे
39 // tamāsanagataṃ vipro gṛhītārghaṃ mahāmuniḥ / svāgataṃ prāha rājendramapi te kuśalaṃ gṛhe
40 ॥ कोषे बले ऽथ मित्रेषु भृत्यामात्ये नरेश्वर । तथात्मनि महाबाहो यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम्
40 // koṣe bale 'tha mitreṣu bhṛtyāmātye nareśvara / tathātmani mahābāho yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam
41 ॥ पत्नी च ते कुशलिनी यत एवानुतिष्ठति । पृच्छाम्यस्यास्ततो नाहं कुशलिन्यो ऽपरास्तव
41 // patnī ca te kuśalinī yata evānutiṣṭhati / pṛcchāmyasyāstato nāhaṃ kuśalinyo 'parāstava
42 ॥ राजोवाच त्वत्प्रसादादकुशलं न क्वचिन्मम सुव्रत । जातकौतूहलश्चास्मि मम भार्यात्र का मुने
42 // rājovāca tvatprasādādakuśalaṃ na kvacinmama suvrata / jātakautūhalaścāsmi mama bhāryātra kā mune
43 ॥ ऋषिरुवाच रेवती सुमहाभागा त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरी । तव भर्या वरारोहा तां त्वं राजन्न वेत्सि किम्
43 // ṛṣiruvāca revatī sumahābhāgā trailokyasyāpi sundarī / tava bharyā varārohā tāṃ tvaṃ rājanna vetsi kim
44 ॥ राजोवाच सुभद्रां शान्ततनयां कावेरीतनयां विभो । सुराष्ट्रजां सुजाताञ्च कदम्बाञ्च वरूथजाम्
44 // rājovāca subhadrāṃ śāntatanayāṃ kāverītanayāṃ vibho / surāṣṭrajāṃ sujātāñca kadambāñca varūthajām
45 ॥ विपाठां नन्दिनीञ्चैव वेद्मि भार्यां गृहे द्विज । तिष्ठन्ति मे न भगवन् रेवतीं वेद्मि कान्वियम्
45 // vipāṭhāṃ nandinīñcaiva vedmi bhāryāṃ gṛhe dvija / tiṣṭhanti me na bhagavan revatīṃ vedmi kānviyam
46 ॥ ऋषिरुवाच प्रियेति साम्प्रतं येयं त्वयोक्ता वरवर्णिनी । किं विस्मृतन्ते भूपाल ! श्लाघ्येयं गृहिणी तव
46 // ṛṣiruvāca priyeti sāmprataṃ yeyaṃ tvayoktā varavarṇinī / kiṃ vismṛtante bhūpāla ! ślāghyeyaṃ gṛhiṇī tava
47 ॥ राजोवाच सत्यमुक्तं मया किन्तु भावो दुष्टो न मे मुने । नात्र कोपं भवान् कर्तुमर्हत्यस्मासु याचितः
47 // rājovāca satyamuktaṃ mayā kintu bhāvo duṣṭo na me mune / nātra kopaṃ bhavān kartumarhatyasmāsu yācitaḥ
48 ॥ ऋषिरुवाच तत्त्वं ब्रवीषि भूपाल ! न भावस्तव दूषितः । व्याजहार भवानेतद्वह्निना नृप चोदितः
48 // ṛṣiruvāca tattvaṃ bravīṣi bhūpāla ! na bhāvastava dūṣitaḥ / vyājahāra bhavānetadvahninā nṛpa coditaḥ
49 ॥ मया पृष्टो हुतवहः को ऽस्या भर्तेति पार्थिव । भविता तेन चाप्युक्तो भवानेवाद्य वै वरः
49 // mayā pṛṣṭo hutavahaḥ ko 'syā bharteti pārthiva / bhavitā tena cāpyukto bhavānevādya vai varaḥ
50 ॥ तद्गृह्यतां मया दत्ता तुभ्यं कन्या नराधिप । प्रियेत्यामन्त्रिता चेयं विचारं कुरुषे कथम्
50 // tadgṛhyatāṃ mayā dattā tubhyaṃ kanyā narādhipa / priyetyāmantritā ceyaṃ vicāraṃ kuruṣe katham
51 ॥ मार्कण्डेय उवाच ततो ऽसावभवन्मौनी तेनोक्तः पृथिवीपतिः । ऋषिस्तथोद्यतः कर्तुं तस्या वैवाहिकं विधिम्
51 // mārkaṇḍeya uvāca tato 'sāvabhavanmaunī tenoktaḥ pṛthivīpatiḥ / ṛṣistathodyataḥ kartuṃ tasyā vaivāhikaṃ vidhim
52 ॥ तमुद्यतं सा पितरं विवाहाय महामुने । उवाच कन्या यत्किञ्चित् प्रश्रयावनतानना
52 // tamudyataṃ sā pitaraṃ vivāhāya mahāmune / uvāca kanyā yatkiñcit praśrayāvanatānanā
53 ॥ यदि मे प्रीतिमांस्तात प्रिसादं कर्तुमर्हसि । रेवत्यृक्षे विवाहं मे तत्करोतु प्रसादितः
53 // yadi me prītimāṃstāta prisādaṃ kartumarhasi / revatyṛkṣe vivāhaṃ me tatkarotu prasāditaḥ
54 ॥ ऋषिरुवाच रेवत्यृक्षं न वै भद्रे चन्द्रयोगि व्यवस्थितम् । अन्यानि सन्ति ऋक्षाणि सुभ्रु वैवाहिकानि ते
54 // ṛṣiruvāca revatyṛkṣaṃ na vai bhadre candrayogi vyavasthitam / anyāni santi ṛkṣāṇi subhru vaivāhikāni te
55 ॥ कन्योवाच तात तेन विना कालो विफलः प्रतिभाति मे । विवाहो विफले काले मद्विधायाः कथं भवेत्
55 // kanyovāca tāta tena vinā kālo viphalaḥ pratibhāti me / vivāho viphale kāle madvidhāyāḥ kathaṃ bhavet
56 ॥ ऋषिरुवाच ऋतवागिति विख्यातस्तपस्वी रेवतीं प्रति । चकार कोपं क्रुद्धेन तेनर्क्षं विनिपातितम्
56 // ṛṣiruvāca ṛtavāgiti vikhyātastapasvī revatīṃ prati / cakāra kopaṃ kruddhena tenarkṣaṃ vinipātitam
57 ॥ मया चास्मै प्रतिज्ञाता भर्येति मदिरेक्षणा । न चेच्छसि विवाहं त्वं सङ्कटं नः समागतम्
57 // mayā cāsmai pratijñātā bharyeti madirekṣaṇā / na cecchasi vivāhaṃ tvaṃ saṅkaṭaṃ naḥ samāgatam
58 ॥ कन्योवाच ऋतवाक् स मुनिस्तात किमेवं तप्तवांस्तपः । न त्वया मम तातेन ब्रह्मबन्धोः सुतास्मि किम्
58 // kanyovāca ṛtavāk sa munistāta kimevaṃ taptavāṃstapaḥ / na tvayā mama tātena brahmabandhoḥ sutāsmi kim
59 ॥ ऋषिरुवाच ब्रह्मबन्धोः सुता न त्वं बाले नैव तपस्विनः । सुता त्वं मम यो देवान् कर्तुमन्यान् समुत्सहे
59 // ṛṣiruvāca brahmabandhoḥ sutā na tvaṃ bāle naiva tapasvinaḥ / sutā tvaṃ mama yo devān kartumanyān samutsahe
60 ॥ कन्योवाच तपस्वी यदि मे तातस्तत्किमृक्षमिदं दिवि । समारोप्य विवाहो मे तदृक्षे क्रियते न तु
60 // kanyovāca tapasvī yadi me tātastatkimṛkṣamidaṃ divi / samāropya vivāho me tadṛkṣe kriyate na tu
61 ॥ ऋषिरुवाच एवं भवतु भद्रन्ते भद्रे प्रीतिमती भव । आरोपयामीन्दुमार्गे रेवत्यृक्षं कृते तव
61 // ṛṣiruvāca evaṃ bhavatu bhadrante bhadre prītimatī bhava / āropayāmīndumārge revatyṛkṣaṃ kṛte tava
62 ॥ मार्कण्डेय उवाच ततस्तपः प्रभावेण रेवत्यृक्षं महामुनिः । यथापूर्वन्तथा चक्रे सोमयोगि द्विजोत्तम
62 // mārkaṇḍeya uvāca tatastapaḥ prabhāveṇa revatyṛkṣaṃ mahāmuniḥ / yathāpūrvantathā cakre somayogi dvijottama
63 ॥ विवाहञ्चैव दुहितुर्विधिवद् मन्त्रयोगिनम् । निष्पाद्य प्रीतिमान् भूयो जामातारमथाब्रवीत्
63 // vivāhañcaiva duhiturvidhivad mantrayoginam / niṣpādya prītimān bhūyo jāmātāramathābravīt
64 ॥ औद्वाहिकन्ते भूपाल कथ्यतां किं ददाम्यहम् । दुर्लभ्यमपि दास्यामि ममाप्रतिहतन्तपः
64 // audvāhikante bhūpāla kathyatāṃ kiṃ dadāmyaham / durlabhyamapi dāsyāmi mamāpratihatantapaḥ
65 ॥ राजोवाच मनोः स्वयम्भुवस्याहमुत्पन्नः सन्ततौ मुने । मन्वन्तराधिपं पुत्रं त्वत्प्रसादाद् वृणोम्यहम्
65 // rājovāca manoḥ svayambhuvasyāhamutpannaḥ santatau mune / manvantarādhipaṃ putraṃ tvatprasādād vṛṇomyaham
66 ॥ ऋषिरुवाच भविष्यत्येष ते कामो मनुस्त्वत्तनयो महीम् । सकलां भोक्ष्यते भूप धर्मविच्च भविष्यति
66 // ṛṣiruvāca bhaviṣyatyeṣa te kāmo manustvattanayo mahīm / sakalāṃ bhokṣyate bhūpa dharmavicca bhaviṣyati
67 ॥ मार्कण्डेय उवाच तामादाय ततो भूपः स्वमेव नगरं ययौ । तस्मादजायत सुतो रेवत्या रैवतो मनुः
67 // mārkaṇḍeya uvāca tāmādāya tato bhūpaḥ svameva nagaraṃ yayau / tasmādajāyata suto revatyā raivato manuḥ
68 ॥ समेतः सकलैर्धर्मैर्मानवैरपराजितः । विज्ञाताखिलशास्त्रार्थो वेदविद्यार्थशास्त्रवित्
68 // sametaḥ sakalairdharmairmānavairaparājitaḥ / vijñātākhilaśāstrārtho vedavidyārthaśāstravit
69 ॥ तस्य मन्वन्तरे देवान् मुनिदेवेन्द्रपार्थिवान् । कथ्यमानान् मया ब्रह्मन् निबोध सुसमाहितः
69 // tasya manvantare devān munidevendrapārthivān / kathyamānān mayā brahman nibodha susamāhitaḥ
70 ॥ सुमेधसस्तत्र देवास्तथा भूपतयो द्विज । वैकुण्ठश्चामिताभश्च चतुर्दश चतुर्दश
70 // sumedhasastatra devāstathā bhūpatayo dvija / vaikuṇṭhaścāmitābhaśca caturdaśa caturdaśa
71 ॥ तेषां देवगणानान्तु चतुर्णामपि चेश्चरः । नाम्ना विभुरभूदिन्द्रः शतयज्ञोपलक्षकः
71 // teṣāṃ devagaṇānāntu caturṇāmapi ceścaraḥ / nāmnā vibhurabhūdindraḥ śatayajñopalakṣakaḥ
72 ॥ हिरण्यलोमा वेदश्रीरूर्ध्वबाहुस्तथापरः । वेदबाहुः सुधामा च पर्जन्यश्च महामुनिः
72 // hiraṇyalomā vedaśrīrūrdhvabāhustathāparaḥ / vedabāhuḥ sudhāmā ca parjanyaśca mahāmuniḥ
73 ॥ वसिष्ठश्च महाभागो वेदवेदान्तपारगः । एते सप्तर्षयश्चासन् रैवतस्यान्तरे मनोः
73 // vasiṣṭhaśca mahābhāgo vedavedāntapāragaḥ / ete saptarṣayaścāsan raivatasyāntare manoḥ
74 ॥ बलबन्धुर्महावीर्यः सुयष्टव्यस्तथापरः । सत्यकाद्यास्तथैवासन् रैवतस्य मनोः सुताः
74 // balabandhurmahāvīryaḥ suyaṣṭavyastathāparaḥ / satyakādyāstathaivāsan raivatasya manoḥ sutāḥ
75 ॥ रैवतान्तास्तु मनवः कथिता ये मया तव । स्वायम्भुवाश्रया ह्येते स्वारोचिषमृते मनुम्
75 // raivatāntāstu manavaḥ kathitā ye mayā tava / svāyambhuvāśrayā hyete svārociṣamṛte manum
76 ॥ (य एषां शृणुयान्नित्यं पठेदाख्यानमुत्तमम् । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो लोकं प्राप्नोत्यभीप्सितम्
76 // (ya eṣāṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedākhyānamuttamam / vimuktaḥ sarvapāpebhyo lokaṃ prāpnotyabhīpsitam