27 ॥ जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः । इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भवधोनाम नवतितमो ऽध्यायः एकनवतितमो ऽध्यायः- 91 ऋषिरुवाच देव्या हते तत्र महासुरेन्द्रे सेन्द्राः सुरा वह्निपुरोगमास्ताम् । कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद् विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः
27 // jajvaluścāgnayaḥ śāntāḥ śāntā digjanitasvanāḥ / iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye śumbhavadhonāma navatitamo 'dhyāyaḥ ekanavatitamo 'dhyāyaḥ- 91 ṛṣiruvāca devyā hate tatra mahāsurendre sendrāḥ surā vahnipurogamāstām / kātyāyanīṃ tuṣṭuvuriṣṭalābhād vikāśivaktrābjavikāśitāśāḥ
1 ॥ देवा ऊचुः देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद प्रसीद मातर्जगतो ऽखिलस्य । प्रसीद विश्वेश्वरि पाहि विश्वं त्वमीश्वरी देवि चराचरस्य
1 // devā ūcuḥ devi prapannārtihare prasīda prasīda mātarjagato 'khilasya / prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃ tvamīśvarī devi carācarasya
2 ॥ आधारभूता जगतस्त्वमेका महीस्वरूपेण यतः स्थितासि । अपां स्वरूपस्थितया त्वयैतद् आप्याय्यते कृत्स्त्रमलङ्घ्यवीर्ये
2 // ādhārabhūtā jagatastvamekā mahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi / apāṃ svarūpasthitayā tvayaitad āpyāyyate kṛtstramalaṅghyavīrye
3 ॥ त्वं वैष्णवी शक्तिरनन्तवीर्या विश्वस्य बीजं परमासि माया । संमोहितं देवि समस्तमेतत् तेवं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः
3 // tvaṃ vaiṣṇavī śaktiranantavīryā viśvasya bījaṃ paramāsi māyā / saṃmohitaṃ devi samastametat tevaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ
4 ॥ विद्याः समस्तास्तव देवि भेदाः स्त्रियः समस्ताः सकला जगत्सु । त्वयैकया पूरितमम्बयैतत् का ते स्तुतिः स्तव्यपरा परोक्तिः
4 // vidyāḥ samastāstava devi bhedāḥ striyaḥ samastāḥ sakalā jagatsu / tvayaikayā pūritamambayaitat kā te stutiḥ stavyaparā paroktiḥ
5 ॥ सर्वभूता यदा देवी स्वर्गमुक्तिप्रदायिनी । त्वं स्तुता स्तुतये का वा भवन्तु परमोक्तयः
5 // sarvabhūtā yadā devī svargamuktipradāyinī / tvaṃ stutā stutaye kā vā bhavantu paramoktayaḥ
6 ॥ सर्वस्य बुद्धिरूपेण जनस्य हृदि संस्थिते । स्वर्गापवर्गदे देवि नारायणि नमो ऽस्तु ते
6 // sarvasya buddhirūpeṇa janasya hṛdi saṃsthite / svargāpavargade devi nārāyaṇi namo 'stu te
7 ॥ कलाकाष्ठादिरूपेण परिणामप्रदायिनी । विश्वस्योपरतौ शक्ते नारायणि नमो ऽस्तु ते
7 // kalākāṣṭhādirūpeṇa pariṇāmapradāyinī / viśvasyoparatau śakte nārāyaṇi namo 'stu te
8 ॥ सर्वमङ्गलमाङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके । शरण्ये त्र्यम्बके गौरि नारायणि नमो ऽस्तु ते
8 // sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike / śaraṇye tryambake gauri nārāyaṇi namo 'stu te
9 ॥ सृष्टिस्थितिविनाशानां शक्तिभूते सनातनि । गुणाश्रये गुणमये नारायणि नमो ऽस्तु ते
9 // sṛṣṭisthitivināśānāṃ śaktibhūte sanātani / guṇāśraye guṇamaye nārāyaṇi namo 'stu te
10 ॥ शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणे । सर्वस्यार्तिहरे देवि नारायणि नमो ऽस्तु ते
10 // śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇe / sarvasyārtihare devi nārāyaṇi namo 'stu te
11 ॥ हंसयुक्तविमानस्थे ब्रह्माणीरूपधारिणि । कौशाम्भः क्षरिके देवि नारायणि नमो ऽस्तु ते
11 // haṃsayuktavimānasthe brahmāṇīrūpadhāriṇi / kauśāmbhaḥ kṣarike devi nārāyaṇi namo 'stu te
12 ॥ त्रिशूलचन्द्राहिधरे महावृषभवाहिनि । माहेश्वरीस्वरूपेण नारायणि नमो ऽस्तु ते
12 // triśūlacandrāhidhare mahāvṛṣabhavāhini / māheśvarīsvarūpeṇa nārāyaṇi namo 'stu te
13 ॥ मयूरकुक्कुटवृते महाशक्तिधरे ऽमघे । कौमारीरूपसंस्थाने नारायणि नमो ऽस्तु ते
13 // mayūrakukkuṭavṛte mahāśaktidhare 'maghe / kaumārīrūpasaṃsthāne nārāyaṇi namo 'stu te
14 ॥ शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गगृहीतपरमायुधे । प्रसीद वैष्णवीरूपे नारायणि नमो ऽस्तु ते
14 // śaṅkhacakragadāśārṅgagṛhītaparamāyudhe / prasīda vaiṣṇavīrūpe nārāyaṇi namo 'stu te
15 ॥ गृहीतोग्रमहाचक्रे दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धरे । वराहरूपिणि शिवे नारायणि नमो ऽस्तु ते
15 // gṛhītogramahācakre daṃṣṭroddhṛtavasundhare / varāharūpiṇi śive nārāyaṇi namo 'stu te
16 ॥ नृसिंहरूपेणोग्रेण हन्तुं दैत्यान् कृतोद्यमे । त्रैलोक्यत्राणसहिते नारायणि नमो ऽस्तु ते
16 // nṛsiṃharūpeṇogreṇa hantuṃ daityān kṛtodyame / trailokyatrāṇasahite nārāyaṇi namo 'stu te
17 ॥ किरीटिनि महावज्रे सहस्रनयनोज्ज्वले । वृत्रप्राणहरे चैन्द्रि नारायणि नमो ऽस्तु ते
17 // kirīṭini mahāvajre sahasranayanojjvale / vṛtraprāṇahare caindri nārāyaṇi namo 'stu te
18 ॥ शिवदूतीस्वरूपेण हतदैत्यमहाबले । घोररूपे महारावे नारायणि नमो ऽस्तु ते
18 // śivadūtīsvarūpeṇa hatadaityamahābale / ghorarūpe mahārāve nārāyaṇi namo 'stu te
19 ॥ दंष्ट्राकरालवदने शिरोमालाविभूषणे । चामुण्डे मुण्डमथने नारायणि नमो ऽस्तु ते
19 // daṃṣṭrākarālavadane śiromālāvibhūṣaṇe / cāmuṇḍe muṇḍamathane nārāyaṇi namo 'stu te
20 ॥ लक्ष्मि लज्जे महाविद्ये श्रद्धे पुष्टे स्वधे ध्रुवे । महारात्रे महामाये नारायणि नमो ऽस्तु ते
20 // lakṣmi lajje mahāvidye śraddhe puṣṭe svadhe dhruve / mahārātre mahāmāye nārāyaṇi namo 'stu te
21 ॥ मेधे सरस्वति वरे भूति बाभ्रवि तामसि । नियते त्वं प्रसीदेशे नारायणि नमो ऽस्तु ते
21 // medhe sarasvati vare bhūti bābhravi tāmasi / niyate tvaṃ prasīdeśe nārāyaṇi namo 'stu te
22 ॥ सर्वतः पाणिपादान्ते सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखे । सर्वतः श्रवणघ्राणे नारायणि नमो ऽस्तु ते
22 // sarvataḥ pāṇipādānte sarvato 'kṣiśiromukhe / sarvataḥ śravaṇaghrāṇe nārāyaṇi namo 'stu te
23 ॥ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते । भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमो ऽस्तु ते
23 // sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite / bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo 'stu te
24 ॥ एतत्ते वदनं सौम्यं लोचनत्रयभूषितम् । पातु नः सर्वभीतिभ्यः कात्यायनि नमो ऽस्तु ते
24 // etatte vadanaṃ saumyaṃ locanatrayabhūṣitam / pātu naḥ sarvabhītibhyaḥ kātyāyani namo 'stu te
25 ॥ ज्वालाकरालमत्युग्रमशेषासुरशूदनम् । त्रिशूलं पातु नो भीतेर्भद्रकालि नमो ऽस्तुते
25 // jvālākarālamatyugramaśeṣāsuraśūdanam / triśūlaṃ pātu no bhīterbhadrakāli namo 'stute
26 ॥ हिनस्ति दैत्यतेजांसि स्वनेनापूर्य या जगत् । सा घण्टा पातु नो देवि पापेभ्यो नः सुतानिव
26 // hinasti daityatejāṃsi svanenāpūrya yā jagat / sā ghaṇṭā pātu no devi pāpebhyo naḥ sutāniva
27 ॥ असुरासृग्वसापङ्कचर्चितस्ते करोज्ज्वलः । शुभाय खड्गो भवतु चण्डिके त्वां नता वयम्
27 // asurāsṛgvasāpaṅkacarcitaste karojjvalaḥ / śubhāya khaḍgo bhavatu caṇḍike tvāṃ natā vayam
28 ॥ रोगानशेषानपहंसि तुष्टा रुष्टा तु कामान् सकलानभीष्टान् । त्वामाश्रितानां न विपन्नराणां त्वामाश्रिता ह्याश्रयतां प्रयान्ति
28 // rogānaśeṣānapahaṃsi tuṣṭā ruṣṭā tu kāmān sakalānabhīṣṭān / tvāmāśritānāṃ na vipannarāṇāṃ tvāmāśritā hyāśrayatāṃ prayānti
29 ॥ एतत्कृतं यत्कदनं त्वयाद्य धर्मद्विषां देवि महासुराणाम् । रूपैरनेकैर्बहुधाऽत्ममूर्ति कृत्वाम्बिके तत्प्रकरोति कान्या
29 // etatkṛtaṃ yatkadanaṃ tvayādya dharmadviṣāṃ devi mahāsurāṇām / rūpairanekairbahudhā'tmamūrti kṛtvāmbike tatprakaroti kānyā
30 ॥ विद्यासु शास्त्रेषु विवेकदीपेष्व् आद्येषु वाक्येषु च का त्वदन्या । ममत्वगर्ते ऽतिमहान्धकारे विभ्रामयत्येतदतीव विश्वम्
30 // vidyāsu śāstreṣu vivekadīpeṣv ādyeṣu vākyeṣu ca kā tvadanyā / mamatvagarte 'timahāndhakāre vibhrāmayatyetadatīva viśvam
31 ॥ रक्षांसि यत्रोग्रविषाश्च नागा यत्रारयो दस्युबलानि यत्र । दावानलो यत्र तथाब्धिमध्ये तत्र स्थिता त्वं परिपासि विश्वम्
31 // rakṣāṃsi yatrograviṣāśca nāgā yatrārayo dasyubalāni yatra / dāvānalo yatra tathābdhimadhye tatra sthitā tvaṃ paripāsi viśvam
32 ॥ विश्वेश्वरि त्वं परिपासि विश्वं विश्वात्मिका धारयसीति विश्वम् । विश्वेशवन्द्या भवती भवन्ति विश्वाश्रया ये त्वयि भक्तिनम्राः
32 // viśveśvari tvaṃ paripāsi viśvaṃ viśvātmikā dhārayasīti viśvam / viśveśavandyā bhavatī bhavanti viśvāśrayā ye tvayi bhaktinamrāḥ
33 ॥ देवि प्रसीद परिपालय नो ऽपरिभीतेर् नित्यं यथासुरवधादधुनैव सद्यः । पापानि सर्वजगतां प्रशमं नयाशु उत्पातपाकजनितांश्च महोपसर्गान्
33 // devi prasīda paripālaya no 'paribhīter nityaṃ yathāsuravadhādadhunaiva sadyaḥ / pāpāni sarvajagatāṃ praśamaṃ nayāśu utpātapākajanitāṃśca mahopasargān
34 ॥ प्रणतानां प्रसीद त्वं देवि विश्वार्तिहारिणी । त्रैलोक्यवासिनामीड्ये लोकानां वरदा भव
34 // praṇatānāṃ prasīda tvaṃ devi viśvārtihāriṇī / trailokyavāsināmīḍye lokānāṃ varadā bhava
35 ॥ श्रीदेव्युवाच वरदाहं सुरगण वरं यन्मनसेच्छथ । तं वृणुध्वं प्रयच्छामि जगतामुपकारकम्
35 // śrīdevyuvāca varadāhaṃ suragaṇa varaṃ yanmanasecchatha / taṃ vṛṇudhvaṃ prayacchāmi jagatāmupakārakam
36 ॥ देवा ऊचुः सर्वबाधाप्रशमनं त्रैलोक्यस्याखिलेश्वरि । एवमेव त्वया कार्यमस्मद्वैरिविनाशनम्
36 // devā ūcuḥ sarvabādhāpraśamanaṃ trailokyasyākhileśvari / evameva tvayā kāryamasmadvairivināśanam
37 ॥ श्रीदेव्युवाच वैवस्वते ऽन्तरे प्राप्ते अष्टाविंशतिमे युगे । शुम्भो निशुम्भश्चैवान्यावुत्पत्स्येते महासुरौ
37 // śrīdevyuvāca vaivasvate 'ntare prāpte aṣṭāviṃśatime yuge / śumbho niśumbhaścaivānyāvutpatsyete mahāsurau
38 ॥ नन्दगोपगृहे जाता यशोदागर्भसम्भवा । ततस्तौ नाशयिष्यामि विन्ध्याचलनिवासिनी
38 // nandagopagṛhe jātā yaśodāgarbhasambhavā / tatastau nāśayiṣyāmi vindhyācalanivāsinī
39 ॥ पुनरप्यतिरौद्रेण रूपेण पृथिवीतले । अवतीर्य हनिष्यामि वैप्रचित्तांस्तु दानवान्
39 // punarapyatiraudreṇa rūpeṇa pṛthivītale / avatīrya haniṣyāmi vaipracittāṃstu dānavān
40 ॥ भक्षयन्त्याश्च तानुग्रान् वैप्रचित्तान् सुदानवान् । रक्ता दन्ता भविष्यन्ति दाडिमीकुसुमोपमाः
40 // bhakṣayantyāśca tānugrān vaipracittān sudānavān / raktā dantā bhaviṣyanti dāḍimīkusumopamāḥ
41 ॥ ततो मां देवताः स्वर्गे मर्त्यलोके च मानवाः । स्तुवन्तो व्याहरिष्यन्ति सततं रक्तदन्तिकाम्
41 // tato māṃ devatāḥ svarge martyaloke ca mānavāḥ / stuvanto vyāhariṣyanti satataṃ raktadantikām
42 ॥ भुयश्च शतवार्षिक्यामनावृष्ट्यामनम्भसि । मुनिभिः संस्तुता भूमौ संभविष्याम्ययोनिजा
42 // bhuyaśca śatavārṣikyāmanāvṛṣṭyāmanambhasi / munibhiḥ saṃstutā bhūmau saṃbhaviṣyāmyayonijā
43 ॥ ततः शतेन नेत्राणां निरीक्षिष्यामि यन्मुनीन् । कीर्तयिष्यन्ति मनुजाः शताक्षीमिति मां ततः
43 // tataḥ śatena netrāṇāṃ nirīkṣiṣyāmi yanmunīn / kīrtayiṣyanti manujāḥ śatākṣīmiti māṃ tataḥ
44 ॥ ततो ऽहमखिलं लोकमात्मदेहसमुद्भवैः । भरिष्यामि सुराः शाकैरावृष्टेः प्राणधारकैः
44 // tato 'hamakhilaṃ lokamātmadehasamudbhavaiḥ / bhariṣyāmi surāḥ śākairāvṛṣṭeḥ prāṇadhārakaiḥ
45 ॥ शाकम्भरीति विख्यातिं तदा यास्याम्यहं भुवि । तत्रैव च वधिष्यामि दुर्गमाख्यं महासुरम् । दुर्गा देवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति
45 // śākambharīti vikhyātiṃ tadā yāsyāmyahaṃ bhuvi / tatraiva ca vadhiṣyāmi durgamākhyaṃ mahāsuram / durgā devīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati
46 ॥ पुनश्चाहं यदा भीमं रूप कृत्वा हिमाचले । रक्षांसि भक्षयिष्यामि पुनीनां त्राणकारणात्
46 // punaścāhaṃ yadā bhīmaṃ rūpa kṛtvā himācale / rakṣāṃsi bhakṣayiṣyāmi punīnāṃ trāṇakāraṇāt
47 ॥ तदा मां मुनयः सर्वे स्तोष्यन्त्यानम्रमूर्तयः । भीमा देवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति
47 // tadā māṃ munayaḥ sarve stoṣyantyānamramūrtayaḥ / bhīmā devīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati
48 ॥ यदारुणाख्यस्त्रैलोक्ये महाबाधां करिष्यति । तदाहं भ्रामरं रूपं कृत्वासंख्येयषट्पदम्
48 // yadāruṇākhyastrailokye mahābādhāṃ kariṣyati / tadāhaṃ bhrāmaraṃ rūpaṃ kṛtvāsaṃkhyeyaṣaṭpadam
49 ॥ त्रैलोक्यस्य हितार्थाय वधिष्यामि महासुरम् । भ्रामरीति च मां चोकास्तदा स्तोष्यन्ति सर्वतः
49 // trailokyasya hitārthāya vadhiṣyāmi mahāsuram / bhrāmarīti ca māṃ cokāstadā stoṣyanti sarvataḥ
50 ॥ इत्थं यदा यदा बाधा दानवोत्था भविष्यति । तदा तदावतीर्याहं करिष्याम्यरिसंक्षयम्
50 // itthaṃ yadā yadā bādhā dānavotthā bhaviṣyati / tadā tadāvatīryāhaṃ kariṣyāmyarisaṃkṣayam