पातालादुत्पतिष्णोर् मकरवसतयो यस्य पुच्छाभिघाताद् ऊर्ध्वं ब्रह्माण्डखण्डव्यतिकरविहितव्यत्ययेनापतन्ति विष्णोर्मत्स्यावतारे सकलवसुमतीमण्डलं व्यश्नुवानास् तस्यास्योदीरितानां ध्वनिर् अपहरताद् अश्रियं वः श्रुतीनाम्
pātālādutpatiṣṇor makaravasatayo yasya pucchābhighātād ūrdhvaṃ brahmāṇḍakhaṇḍavyatikaravihitavyatyayenāpatanti viṣṇormatsyāvatāre sakalavasumatīmaṇḍalaṃ vyaśnuvānās tasyāsyodīritānāṃ dhvanir apaharatād aśriyaṃ vaḥ śrutīnām
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयम् उदीरयेत्
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam devīṃ sarasvatīṃ caiva tato jayam udīrayet
अजो ऽपि यः क्रियायोगान् नारायण इति स्मृतः त्रिगुणाय त्रिवेदाय नमस् तस्मै स्वयम्भुवे
ajo 'pi yaḥ kriyāyogān nārāyaṇa iti smṛtaḥ triguṇāya trivedāya namas tasmai svayambhuve
सूतमेकाग्रमासीनं नैमिषारण्यवासिनः मुनयो दीर्घसत्त्रान्ते पप्रच्छुर् दीर्घसंहिताम्
sūtamekāgramāsīnaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ munayo dīrghasattrānte papracchur dīrghasaṃhitām
प्रवृत्तासु पुराणीषु धर्म्यासु ललितासु च कथासु शौनकाद्यास् तु अभिनन्द्य मुहुर्मुहुः
pravṛttāsu purāṇīṣu dharmyāsu lalitāsu ca kathāsu śaunakādyās tu abhinandya muhurmuhuḥ
कथितानि पुराणानि यान्यस्माकं त्वयानघ तान्येवामृतकल्पानि श्रोतुम् इच्छामहे पुनः
kathitāni purāṇāni yānyasmākaṃ tvayānagha tānyevāmṛtakalpāni śrotum icchāmahe punaḥ
कथं ससर्ज भगवंल् लोकनाथश्चराचरम् कस्माच्च भगवान् विष्णुर् मत्स्यरूपत्वम् आश्रितः
kathaṃ sasarja bhagavaṃl lokanāthaścarācaram kasmācca bhagavān viṣṇur matsyarūpatvam āśritaḥ
भैरवत्वं भवस्यापि पुरारित्वं च केन हि कस्य हेतोः कपालित्वं जगाम वृषभध्वजः
bhairavatvaṃ bhavasyāpi purāritvaṃ ca kena hi kasya hetoḥ kapālitvaṃ jagāma vṛṣabhadhvajaḥ
सर्वम् एतत् समाचक्ष्व सूत विस्तरशः क्रमात् त्वद्वाक्येनामृतस्येव न तृप्तिरिह जायते
sarvam etat samācakṣva sūta vistaraśaḥ kramāt tvadvākyenāmṛtasyeva na tṛptiriha jāyate
पुण्यं पवित्रम् आयुष्यम् इदानीं शृणुत द्विजाः मात्स्यं पुराणमखिलं यज्जगाद गदाधरः
puṇyaṃ pavitram āyuṣyam idānīṃ śṛṇuta dvijāḥ mātsyaṃ purāṇamakhilaṃ yajjagāda gadādharaḥ
पुरा राजा मनुर् नाम चीर्णवान् विपुलं तपः पुत्रे राज्यं समारोप्य क्षमावान् रविनन्दनः
purā rājā manur nāma cīrṇavān vipulaṃ tapaḥ putre rājyaṃ samāropya kṣamāvān ravinandanaḥ
मलयस्यैकदेशे तु सर्वात्मगुणसंयुतः समदुःखसुखो वीरः प्राप्तवान् योगम् उत्तमम्
malayasyaikadeśe tu sarvātmaguṇasaṃyutaḥ samaduḥkhasukho vīraḥ prāptavān yogam uttamam
बभूव वरदश् चास्य वर्षायुतशते गते वरं वृणीष्व प्रोवाच प्रीतः स कमलासनः
babhūva varadaś cāsya varṣāyutaśate gate varaṃ vṛṇīṣva provāca prītaḥ sa kamalāsanaḥ
एवमुक्तो ऽब्रवीद् राजा प्रणम्य स पितामहम् एकम् एवाहम् इच्छामि त्वत्तो वरमनुत्तमम्
evamukto 'bravīd rājā praṇamya sa pitāmaham ekam evāham icchāmi tvatto varamanuttamam
भूतग्रामस्य सर्वस्य स्थावरस्य चरस्य च भवेयं रक्षणायालं प्रलये समुपस्थिते
bhūtagrāmasya sarvasya sthāvarasya carasya ca bhaveyaṃ rakṣaṇāyālaṃ pralaye samupasthite
एवमस्त्विति विश्वात्मा तत्रैवान्तरधीयत पुष्पवृष्टिः सुमहती खात्पपात सुरार्पिता
evamastviti viśvātmā tatraivāntaradhīyata puṣpavṛṣṭiḥ sumahatī khātpapāta surārpitā
कदाचिदाश्रमे तस्य कुर्वतः पितृतर्पणम् पपात पाण्योर् उपरि शफरी जलसंयुता
kadācidāśrame tasya kurvataḥ pitṛtarpaṇam papāta pāṇyor upari śapharī jalasaṃyutā
दृष्ट्वा तच्छफरीरूपं स दयालुर्महीपतिः रक्षणायाकरोद्यत्नं स तस्मिन्करकोदरे
dṛṣṭvā tacchapharīrūpaṃ sa dayālurmahīpatiḥ rakṣaṇāyākarodyatnaṃ sa tasminkarakodare
अहोरात्रेण चैकेन षोडशाङ्गुलविस्तृतः सो ऽभवन्मत्स्यरूपेण पाहि पाहीति चाब्रवीत्
ahorātreṇa caikena ṣoḍaśāṅgulavistṛtaḥ so 'bhavanmatsyarūpeṇa pāhi pāhīti cābravīt
स तमादाय मणिके प्राक्षिपज्जलचारिणम् तत्रापि चैकरात्रेण हस्तत्रयम् अवर्धत
sa tamādāya maṇike prākṣipajjalacāriṇam tatrāpi caikarātreṇa hastatrayam avardhata
पुनः प्राहार्तनादेन सहस्रकिरणात्मजम् स मत्स्यः पाहि पाहीति त्वामहं शरणं गतः
punaḥ prāhārtanādena sahasrakiraṇātmajam sa matsyaḥ pāhi pāhīti tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
ततः स कूपे तं मत्स्यं प्राहिणोद् रविनन्दनः यदा न माति तत्रापि कूपे मत्स्यः सरोवरे
tataḥ sa kūpe taṃ matsyaṃ prāhiṇod ravinandanaḥ yadā na māti tatrāpi kūpe matsyaḥ sarovare
क्षिप्तो ऽसौ पृथुतामागात् पुनर् योजनसंमिताम् तत्राप्याह पुनर् दीनः पाहि पाहि नृपोत्तम
kṣipto 'sau pṛthutāmāgāt punar yojanasaṃmitām tatrāpyāha punar dīnaḥ pāhi pāhi nṛpottama
ततः स मनुना क्षिप्तो गङ्गायामप्यवर्धत यदा तदा समुद्रे तं प्राक्षिपन्मेदिनीपतिः
tataḥ sa manunā kṣipto gaṅgāyāmapyavardhata yadā tadā samudre taṃ prākṣipanmedinīpatiḥ
यदा समुद्रमखिलं व्याप्यासौ समुपस्थितः तदा प्राह मनुर्भीतः को ऽपि त्वमसुरेश्वरः
yadā samudramakhilaṃ vyāpyāsau samupasthitaḥ tadā prāha manurbhītaḥ ko 'pi tvamasureśvaraḥ
अथवा वासुदेवस्त्वम् अन्य ईदृक्कथं भवेत् योजनायुतविंशत्या कस्य तुल्यं भवेद्वपुः
athavā vāsudevastvam anya īdṛkkathaṃ bhavet yojanāyutaviṃśatyā kasya tulyaṃ bhavedvapuḥ
ज्ञातस्त्वं मत्स्यरूपेण मां खेदयसि केशव हृषीकेश जगन्नाथ जगद्धाम नमो ऽस्तु ते
jñātastvaṃ matsyarūpeṇa māṃ khedayasi keśava hṛṣīkeśa jagannātha jagaddhāma namo 'stu te
एवमुक्तः स भगवान् मत्स्यरूपी जनार्दनः साधु साध्विति चोवाच सम्यग्ज्ञातस् त्वयानघ
evamuktaḥ sa bhagavān matsyarūpī janārdanaḥ sādhu sādhviti covāca samyagjñātas tvayānagha
अचिरेणैव कालेन मेदिनी मेदिनीपते भविष्यति जले मग्ना सशैलवनकानना
acireṇaiva kālena medinī medinīpate bhaviṣyati jale magnā saśailavanakānanā
नौर् इयं सर्वदेवानां निकायेन विनिर्मिता महाजीवनिकायस्य रक्षणार्थं महीपते
naur iyaṃ sarvadevānāṃ nikāyena vinirmitā mahājīvanikāyasya rakṣaṇārthaṃ mahīpate
स्वेदाण्डजोद्भिदो ये वै ये च जीवा जरायुजाः अस्यां निधाय सर्वांस् तान् अनाथान् पाहि सुव्रत
svedāṇḍajodbhido ye vai ye ca jīvā jarāyujāḥ asyāṃ nidhāya sarvāṃs tān anāthān pāhi suvrata
युगान्तवाताभिहता यदा भवति नौर् नृप शृङ्गे ऽस्मिन्मम राजेन्द्र तदेमां संयमिष्यसि
yugāntavātābhihatā yadā bhavati naur nṛpa śṛṅge 'sminmama rājendra tademāṃ saṃyamiṣyasi
ततो लयान्ते सर्वस्य स्थावरस्य चरस्य च प्रजापतिस्त्वं भविता जगतः पृथिवीपते
tato layānte sarvasya sthāvarasya carasya ca prajāpatistvaṃ bhavitā jagataḥ pṛthivīpate
एवं कृतयुगस्यादौ सर्वज्ञो धृतिमान्नृपः मन्वन्तराधिपश्चापि देवपूज्यो भविष्यसि
evaṃ kṛtayugasyādau sarvajño dhṛtimānnṛpaḥ manvantarādhipaścāpi devapūjyo bhaviṣyasi