Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 102

मत्स्यपुराणम्

MatsP_102.1

नैर्मल्यं भावशुद्धिश्च विना स्नानं न विद्यते तस्मान्मनोविशुद्ध्यर्थं स्नानमादौ विधीयते

nairmalyaṃ bhāvaśuddhiśca vinā snānaṃ na vidyate tasmānmanoviśuddhyarthaṃ snānamādau vidhīyate

MatsP_102.2

अनुद्धृतैरुद्धृतैर्वा जलैः स्नानं समाचरेत् तीर्थं च कल्पयेद्विद्वान् मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् नमो नारायणायेति मूलमन्त्र उदाहृतः

anuddhṛtairuddhṛtairvā jalaiḥ snānaṃ samācaret tīrthaṃ ca kalpayedvidvān mūlamantreṇa mantravit namo nārāyaṇāyeti mūlamantra udāhṛtaḥ

MatsP_102.3

दर्भपाणिस्तु विधिना आचान्तः प्रयतः शुचिः चतुर्हस्तसमायुक्तं चतुरस्रं समन्ततः प्रकल्प्यावाहयेद् गङ्गाम् एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः

darbhapāṇistu vidhinā ācāntaḥ prayataḥ śuciḥ caturhastasamāyuktaṃ caturasraṃ samantataḥ prakalpyāvāhayed gaṅgām ebhirmantrairvicakṣaṇaḥ

MatsP_102.4

विष्णोः पादप्रसूतासि वैष्णवी विष्णुदेवता पाहि नस् त्वेनसस् तस्माद् आजन्ममरणान्तिकात्

viṣṇoḥ pādaprasūtāsi vaiṣṇavī viṣṇudevatā pāhi nas tvenasas tasmād ājanmamaraṇāntikāt

MatsP_102.5

तिस्रः कोट्यो ऽर्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् दिवि भुव्यन्तरिक्षे च तानि ते सन्ति जाह्नवि

tisraḥ koṭyo 'rdhakoṭī ca tīrthānāṃ vāyurabravīt divi bhuvyantarikṣe ca tāni te santi jāhnavi

MatsP_102.6

नन्दिनीत्येव ते नाम देवेषु नलिनीति च दक्षा पृथ्वी च विहगा विश्वकायामृता शिवा

nandinītyeva te nāma deveṣu nalinīti ca dakṣā pṛthvī ca vihagā viśvakāyāmṛtā śivā

MatsP_102.7

विद्याधरी सुप्रशान्ता तथा विश्वप्रसादिनी क्षेमा च जाह्नवी चैव शान्ता शान्तिप्रदायिनी

vidyādharī supraśāntā tathā viśvaprasādinī kṣemā ca jāhnavī caiva śāntā śāntipradāyinī

MatsP_102.8

एतानि पुण्यनामानि स्नानकाले प्रकीर्तयेत् भवेत्संनिहिता तत्र गङ्गा त्रिपथगामिनी

etāni puṇyanāmāni snānakāle prakīrtayet bhavetsaṃnihitā tatra gaṅgā tripathagāminī

MatsP_102.9

सप्तवाराभिजप्तेन करसम्पुटयोजितः मूर्ध्नि कुर्याज्जलं भूयस् त्रिचतुष्पञ्चसप्तकम् स्नानं कुर्यान्मृदा तद्वद् आमन्त्र्य तु विधानतः

saptavārābhijaptena karasampuṭayojitaḥ mūrdhni kuryājjalaṃ bhūyas tricatuṣpañcasaptakam snānaṃ kuryānmṛdā tadvad āmantrya tu vidhānataḥ

MatsP_102.10

अश्वक्रान्ते रथक्रान्ते विष्णुक्रान्ते वसुंधरे मृत्तिके हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतम्

aśvakrānte rathakrānte viṣṇukrānte vasuṃdhare mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā duṣkṛtaṃ kṛtam

MatsP_102.11

उद्धृतासि वराहेण कृष्णेन शतबाहुना मृत्तिके ब्रह्मदत्तासि काश्यपेनाभिमन्त्रिता आरुह्य मम गात्राणि सर्वं पापं प्रचोदय

uddhṛtāsi varāheṇa kṛṣṇena śatabāhunā mṛttike brahmadattāsi kāśyapenābhimantritā āruhya mama gātrāṇi sarvaṃ pāpaṃ pracodaya

MatsP_102.12

मृत्तिके देहि नः पुष्टिं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् नमस्ते सर्वलोकानां प्रभवारणि सुव्रते

mṛttike dehi naḥ puṣṭiṃ tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam namaste sarvalokānāṃ prabhavāraṇi suvrate

MatsP_102.13

एवं स्नात्वा ततः पश्चाद् आचम्य च विधानतः उत्थाय वाससी शुक्ले शुद्धे तु परिधाय वै ततस्तु तर्पणं कुर्यात् त्रैलोक्याप्यायनाय वै

evaṃ snātvā tataḥ paścād ācamya ca vidhānataḥ utthāya vāsasī śukle śuddhe tu paridhāya vai tatastu tarpaṇaṃ kuryāt trailokyāpyāyanāya vai

MatsP_102.14

देवा यक्षास्तथा नागा गन्धर्वाप्सरसो ऽसुराः क्रूराः सर्पाः सुपर्णाश्च तरवो जम्बुकाः खगाः

devā yakṣāstathā nāgā gandharvāpsaraso 'surāḥ krūrāḥ sarpāḥ suparṇāśca taravo jambukāḥ khagāḥ

MatsP_102.15

वाय्वाधारा जलाधारास् तथैवाकाशगामिनः निराधाराश्च ये जीवा ये तु धर्मरतास्तथा

vāyvādhārā jalādhārās tathaivākāśagāminaḥ nirādhārāśca ye jīvā ye tu dharmaratāstathā

MatsP_102.16

तेषामाप्यायनायैतद् दीयते सलिलं मया कृतोपवीती देवेभ्यो निवीती च भवेत्ततः

teṣāmāpyāyanāyaitad dīyate salilaṃ mayā kṛtopavītī devebhyo nivītī ca bhavettataḥ

MatsP_102.17

मनुष्यांस्तर्पयेद्भक्त्या ब्रह्मपुत्रानृषींस्तथा सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च सनातनः

manuṣyāṃstarpayedbhaktyā brahmaputrānṛṣīṃstathā sanakaśca sanandaśca tṛtīyaśca sanātanaḥ

MatsP_102.18

कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पञ्चशिखस्तथा सर्वे ते तृप्तिमायान्तु मद्दत्तेनाम्बुना सदा

kapilaścāsuriścaiva voḍhuḥ pañcaśikhastathā sarve te tṛptimāyāntu maddattenāmbunā sadā

MatsP_102.19

मरीचिमत्र्यङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् प्रचेतसं वसिष्ठं च भृगुं नारदमेव च देवब्रह्मऋषीन् सर्वांस् तर्पयेद् अक्षतौदकैः

marīcimatryaṅgirasaṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratum pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ nāradameva ca devabrahmaṛṣīn sarvāṃs tarpayed akṣataudakaiḥ

MatsP_102.20

अपसव्यं ततः कृत्वा सव्यं जान्वाच्य भूतले अग्निष्वात्तास्तथा सौम्या हविष्मन्तस्तथोष्मपाः

apasavyaṃ tataḥ kṛtvā savyaṃ jānvācya bhūtale agniṣvāttāstathā saumyā haviṣmantastathoṣmapāḥ

MatsP_102.21

सुकालिनो बर्हिषदस् तथान्ये वाज्यपाः पुनः संतर्प्याः पितरो भक्त्या सतिलोदकचन्दनैः

sukālino barhiṣadas tathānye vājyapāḥ punaḥ saṃtarpyāḥ pitaro bhaktyā satilodakacandanaiḥ

MatsP_102.22

यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च वैवस्वताय कालाय सर्वभृतक्षयाय च

yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca vaivasvatāya kālāya sarvabhṛtakṣayāya ca

MatsP_102.23

औदुम्बराय दध्नाय नीलाय परमेष्ठिने वृकोदराय चित्राय चित्रगुप्ताय वै नमः दर्भपाणिस्तु विधिना पितॄन्संतर्पयेद्बुधः

audumbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine vṛkodarāya citrāya citraguptāya vai namaḥ darbhapāṇistu vidhinā pitṝnsaṃtarpayedbudhaḥ

MatsP_102.24

पित्रादीन्नामगोत्रेण तथा मातामहानपि संतर्प्य विधिना भक्त्या इमं मन्त्रमुदीरयेत्

pitrādīnnāmagotreṇa tathā mātāmahānapi saṃtarpya vidhinā bhaktyā imaṃ mantramudīrayet

MatsP_102.25

ये ऽबान्धवा बान्धवा वा ये ऽन्यजन्मनि बान्धवाः ते तृप्तिमखिलां यान्तु यश् चास्मत्तो ऽभिवाञ्छति

ye 'bāndhavā bāndhavā vā ye 'nyajanmani bāndhavāḥ te tṛptimakhilāṃ yāntu yaś cāsmatto 'bhivāñchati

MatsP_102.26

ततश्चाचम्य विधिवद् आलिखेत्पद्ममग्रतः अक्षताभिः सपुष्पाभिः सजलारुणचन्दनम् अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन सूर्यनामानि कीर्तयेत्

tataścācamya vidhivad ālikhetpadmamagrataḥ akṣatābhiḥ sapuṣpābhiḥ sajalāruṇacandanam arghyaṃ dadyātprayatnena sūryanāmāni kīrtayet

MatsP_102.27

नमस्ते विष्णुरूपाय नमो विष्णुमुखाय वै सहस्ररश्मये नित्यं नमस्ते सर्वतेजसे

namaste viṣṇurūpāya namo viṣṇumukhāya vai sahasraraśmaye nityaṃ namaste sarvatejase

MatsP_102.28

नमस्ते शिव सर्वेश नमस्ते सर्ववत्सल जगत्स्वामिन्नमस्ते ऽस्तु दिव्यचन्दनभूषित

namaste śiva sarveśa namaste sarvavatsala jagatsvāminnamaste 'stu divyacandanabhūṣita

MatsP_102.29

पद्मासन नमस्ते ऽस्तु कुण्डलाङ्गदभूषित नमस्ते सर्वलोकेश जगत्सर्वं विबोधसे

padmāsana namaste 'stu kuṇḍalāṅgadabhūṣita namaste sarvalokeśa jagatsarvaṃ vibodhase

MatsP_102.30

सुकृतं दुष्कृतं चैव सर्वं पश्यसि सर्वग सत्यदेव नमस्ते ऽस्तु प्रसीद मम भास्कर

sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ caiva sarvaṃ paśyasi sarvaga satyadeva namaste 'stu prasīda mama bhāskara

MatsP_102.31

दिवाकर नमस्ते ऽस्तु प्रभाकर नमो ऽस्तु ते एवं सूर्यं नमस्कृत्य त्रिः कृत्वाथ प्रदक्षिणम् द्विजं गां काञ्चनं स्पृष्ट्वा ततो विष्णुगृहं व्रजेत्

divākara namaste 'stu prabhākara namo 'stu te evaṃ sūryaṃ namaskṛtya triḥ kṛtvātha pradakṣiṇam dvijaṃ gāṃ kāñcanaṃ spṛṣṭvā tato viṣṇugṛhaṃ vrajet

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः