कथं जगाम भगवान् पुरारित्वं महेश्वरः ददाह च कथं देवस् तन्नो विस्तरतो वद
kathaṃ jagāma bhagavān purāritvaṃ maheśvaraḥ dadāha ca kathaṃ devas tanno vistarato vada
पृच्छामस्त्वां वयं सर्वे बहुमानात्पुनः पुनः त्रिपुरं तद्यथा दुर्गं मयमायाविनिर्मितम् देवेनैकेषुणा दग्धं तथा नो वद मानद
pṛcchāmastvāṃ vayaṃ sarve bahumānātpunaḥ punaḥ tripuraṃ tadyathā durgaṃ mayamāyāvinirmitam devenaikeṣuṇā dagdhaṃ tathā no vada mānada
शृणुध्वं त्रिपुरं देवो यथा दारितवान् भवः मयो नाम महामायो मायानां जनको ऽसुरः
śṛṇudhvaṃ tripuraṃ devo yathā dāritavān bhavaḥ mayo nāma mahāmāyo māyānāṃ janako 'suraḥ
निर्जितः स तु संग्रामे तताप परमं तपः तपस्यन्तं तु तं विप्रा दैत्यावन्यावनुग्रहात्
nirjitaḥ sa tu saṃgrāme tatāpa paramaṃ tapaḥ tapasyantaṃ tu taṃ viprā daityāvanyāvanugrahāt
तस्यैव कृत्यमुद्दिश्य तेपतुः परमं तपः विद्युन्माली च बलवांस् तारकाख्यश्च वीर्यवान्
tasyaiva kṛtyamuddiśya tepatuḥ paramaṃ tapaḥ vidyunmālī ca balavāṃs tārakākhyaśca vīryavān
मयतेजःसमाक्रान्तौ तेपतुर्मयपार्श्वगौ लोका इव यथा मूर्तास् त्रयस् त्रय इवाग्नयः
mayatejaḥsamākrāntau tepaturmayapārśvagau lokā iva yathā mūrtās trayas traya ivāgnayaḥ
लोकत्रयं तापयन्तस् ते तेपुर्दानवास्तपः हेमन्ते जलशय्यासु ग्रीष्मे पञ्चतपे तथा
lokatrayaṃ tāpayantas te tepurdānavāstapaḥ hemante jalaśayyāsu grīṣme pañcatape tathā
वर्षासु च तथाकाशे क्षपयन्तस्तनूः प्रियाः सेवानाः फलमूलानि पुष्पाणि च जलानि च
varṣāsu ca tathākāśe kṣapayantastanūḥ priyāḥ sevānāḥ phalamūlāni puṣpāṇi ca jalāni ca
अन्यदाचरिताहाराः पङ्केनाचितवल्कलाः मग्नाः शैवालपङ्केषु विमलाविमलेषु च
anyadācaritāhārāḥ paṅkenācitavalkalāḥ magnāḥ śaivālapaṅkeṣu vimalāvimaleṣu ca
निर्मांसाश्च ततो जाताः कृशा धमनिसंतताः तेषां तपःप्रभावेन प्रभावविधुतं यथा
nirmāṃsāśca tato jātāḥ kṛśā dhamanisaṃtatāḥ teṣāṃ tapaḥprabhāvena prabhāvavidhutaṃ yathā
निष्प्रभं तु जगत्सर्वं मन्दमेवाभिभाषितम् दह्यमानेषु लोकेषु तैस्त्रिभिर्दानवाग्निभिः
niṣprabhaṃ tu jagatsarvaṃ mandamevābhibhāṣitam dahyamāneṣu lokeṣu taistribhirdānavāgnibhiḥ
तेषामग्रे जगद्बन्धुः प्रादुर्भूतः पितामहः ततः साहसकर्तारः प्राहुस्ते सहसागतम्
teṣāmagre jagadbandhuḥ prādurbhūtaḥ pitāmahaḥ tataḥ sāhasakartāraḥ prāhuste sahasāgatam
स्वकं पितामहं दैत्यास् तं वै तुष्टुवुरेव च अथ तान्दानवान्ब्रह्मा तपसा तपनप्रभान्
svakaṃ pitāmahaṃ daityās taṃ vai tuṣṭuvureva ca atha tāndānavānbrahmā tapasā tapanaprabhān
उवाच हर्षपूर्णाक्षो हर्षपूर्णमुखस्तदा वरदो ऽहं हि वो वत्सास् तपस्तोषित आगतः
uvāca harṣapūrṇākṣo harṣapūrṇamukhastadā varado 'haṃ hi vo vatsās tapastoṣita āgataḥ
व्रियताम् ईप्सितं यच्च साभिलाषं तदुच्यताम् इत्येवमुच्यमानास्तु प्रतिपन्नं पितामहम्
vriyatām īpsitaṃ yacca sābhilāṣaṃ taducyatām ityevamucyamānāstu pratipannaṃ pitāmaham
विश्वकर्मा मयः प्राह प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः देव दैत्याः पुरा देवैः संग्रामे तारकामये
viśvakarmā mayaḥ prāha praharṣotphullalocanaḥ deva daityāḥ purā devaiḥ saṃgrāme tārakāmaye
निर्जितास्ताडिताश्चैव हताश्चाप्यायुधैरपि देवैर्वैरानुबन्धाच्च धावन्तो भयवेपिताः
nirjitāstāḍitāścaiva hatāścāpyāyudhairapi devairvairānubandhācca dhāvanto bhayavepitāḥ
शरणं नैव जानीमः शर्म वा शरणार्थिनः सो ऽहं तपःप्रभावेन तव भक्त्या तथैव च
śaraṇaṃ naiva jānīmaḥ śarma vā śaraṇārthinaḥ so 'haṃ tapaḥprabhāvena tava bhaktyā tathaiva ca
इच्छामि कर्तुं तद्दुर्गं यद्देवैरपि दुस्तरम् तस्मिंश्च त्रिपुरे दुर्गे मत्कृते कृतिनां वर
icchāmi kartuṃ taddurgaṃ yaddevairapi dustaram tasmiṃśca tripure durge matkṛte kṛtināṃ vara
भूम्यानां जलजानां च शापानां मुनितेजसाम् देवप्रहरणानां च देवानां च प्रजापतेः
bhūmyānāṃ jalajānāṃ ca śāpānāṃ munitejasām devapraharaṇānāṃ ca devānāṃ ca prajāpateḥ
अलङ्घनीयं भवतु त्रिपुरं यदि ते प्रियम् विश्वकर्मा इतीवोक्तः स तदा विश्वकर्मणा
alaṅghanīyaṃ bhavatu tripuraṃ yadi te priyam viśvakarmā itīvoktaḥ sa tadā viśvakarmaṇā
उवाच प्रहसन्वाक्यं मयं दैत्यगणाधिपम् सर्वामरत्वं नैवास्ति असद्वृत्तस्य दानव
uvāca prahasanvākyaṃ mayaṃ daityagaṇādhipam sarvāmaratvaṃ naivāsti asadvṛttasya dānava
तस्माद्दुर्गविधानं हि क्षणादपि विधीयताम् पितामहवचः श्रुत्वा तदैवं दानवो मयः
tasmāddurgavidhānaṃ hi kṣaṇādapi vidhīyatām pitāmahavacaḥ śrutvā tadaivaṃ dānavo mayaḥ
प्राञ्जलिः पुनरप्याह ब्रह्माणं पद्मसम्भवम् यस्तदेकेषुणा दुर्गं सकृन्मुक्तेन निर्दहेत्
prāñjaliḥ punarapyāha brahmāṇaṃ padmasambhavam yastadekeṣuṇā durgaṃ sakṛnmuktena nirdahet
समं स संयुगे हन्याद् अवध्यं शेषतो भवेत् एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा मयं देवः पितामहः
samaṃ sa saṃyuge hanyād avadhyaṃ śeṣato bhavet evamastviti cāpyuktvā mayaṃ devaḥ pitāmahaḥ
स्वप्ने लब्धो यथार्थो वै तत्रैवादर्शनं ययौ गते पितामहे दैत्या गता मयरविप्रभाः
svapne labdho yathārtho vai tatraivādarśanaṃ yayau gate pitāmahe daityā gatā mayaraviprabhāḥ
वरदानाद्विरेजुस्ते तपसा च महाबलाः स मयस्तु महाबुद्धिर् दानवो वृषसत्तमः
varadānādvirejuste tapasā ca mahābalāḥ sa mayastu mahābuddhir dānavo vṛṣasattamaḥ
दुर्गं व्यवसितः कर्तुम् इति चाचिन्तयत्तदा कथं नाम भवेद्दुर्गं तन्मया त्रिपुरं कृतम्
durgaṃ vyavasitaḥ kartum iti cācintayattadā kathaṃ nāma bhaveddurgaṃ tanmayā tripuraṃ kṛtam
वत्स्यते तत्पुरं दिव्यं मत्तो नान्यैर्न संशयः यथाचैकेषुणा तेन तत्पुरं न हि हन्यते
vatsyate tatpuraṃ divyaṃ matto nānyairna saṃśayaḥ yathācaikeṣuṇā tena tatpuraṃ na hi hanyate
देवैस्तथा विधातव्यं मया मतिविचारणम् विस्तारो योजनशतम् एकैकस्य पुरस्य तु
devaistathā vidhātavyaṃ mayā mativicāraṇam vistāro yojanaśatam ekaikasya purasya tu
कार्यस्तेषां च विष्कम्भश् चैकैकशतयोजनम् पुष्ययोगेण निर्माणं पुराणं च भविष्यति
kāryasteṣāṃ ca viṣkambhaś caikaikaśatayojanam puṣyayogeṇa nirmāṇaṃ purāṇaṃ ca bhaviṣyati
पुष्ययोगेण च दिवि समेष्यन्ति परस्परम् पुष्ययोगेण युक्तानि यस्तान्यासादयिष्यति
puṣyayogeṇa ca divi sameṣyanti parasparam puṣyayogeṇa yuktāni yastānyāsādayiṣyati
पुराण्येकप्रहारेण शतानि निहनिष्यति आयसं तु क्षितितले राजतं तु नभस्तले
purāṇyekaprahāreṇa śatāni nihaniṣyati āyasaṃ tu kṣititale rājataṃ tu nabhastale
राजतस्योपरिष्टात्तु सौवर्णं भविता पुरम् एवं त्रिभिः पुरैर्युक्तं त्रिपुरं तद्भविष्यति शतयोजनविष्कम्भैर् अन्तरैस्तद्दुरासदम्
rājatasyopariṣṭāttu sauvarṇaṃ bhavitā puram evaṃ tribhiḥ purairyuktaṃ tripuraṃ tadbhaviṣyati śatayojanaviṣkambhair antaraistaddurāsadam
अट्टालकैर् यन्त्रशतघ्निभिश्च सचक्रशूलोपलकम्पनैश्च द्वारैर्महामन्दरमेरुकल्पैः प्राकारशृङ्गैः सुविराजमानम्
aṭṭālakair yantraśataghnibhiśca sacakraśūlopalakampanaiśca dvārairmahāmandaramerukalpaiḥ prākāraśṛṅgaiḥ suvirājamānam
सतारकाख्येन मयेन गुप्तं स्वस्थं च गुप्तं तडिन्मालिनापि को नाम हन्तुं त्रिपुरं समर्थो मुक्त्वा त्रिनेत्रं भगवन्तमेकम्
satārakākhyena mayena guptaṃ svasthaṃ ca guptaṃ taḍinmālināpi ko nāma hantuṃ tripuraṃ samartho muktvā trinetraṃ bhagavantamekam