तस्मिन्विनिहते दैत्ये ग्रसने लोकनायके निर्मर्यादमयुध्यन्त हरिणा सह दानवाः
tasminvinihate daitye grasane lokanāyake nirmaryādamayudhyanta hariṇā saha dānavāḥ
पट्टिशैर्मुशलैः पाशैर् गदाभिः कुणपैरपि तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश् चक्रैः शक्तिभिरेव च
paṭṭiśairmuśalaiḥ pāśair gadābhiḥ kuṇapairapi tīkṣṇānanaiśca nārācaiś cakraiḥ śaktibhireva ca
तानस्त्रान्दानवैर्मुक्तांश् चित्रयोधी जनार्दनः एकैकं शतशश्चक्रे बाणैरग्निशिखोपमैः
tānastrāndānavairmuktāṃś citrayodhī janārdanaḥ ekaikaṃ śataśaścakre bāṇairagniśikhopamaiḥ
ततः क्षीणायुधप्राणा दानवा भ्रान्तचेतसः अस्त्राण्यादातुमभवन्न् असमर्था यदा रणे
tataḥ kṣīṇāyudhaprāṇā dānavā bhrāntacetasaḥ astrāṇyādātumabhavann asamarthā yadā raṇe
तदा मृतैर्गजैरश्वैर् जनार्दनमयोधयन् समन्तात्कोटिशो दैत्याः सर्वतः प्रत्ययोधयन्
tadā mṛtairgajairaśvair janārdanamayodhayan samantātkoṭiśo daityāḥ sarvataḥ pratyayodhayan
बहु कृत्वा वपुर्विष्णुः किंचिच्छान्तभुजो ऽभवत् उवाच च गरुत्मन्तं तस्मिन्सुतुमुले रणे
bahu kṛtvā vapurviṣṇuḥ kiṃcicchāntabhujo 'bhavat uvāca ca garutmantaṃ tasminsutumule raṇe
गरुत्मन्कच्चिदश्रान्तस् त्वमस्मिन्नपि साम्प्रतम् यद्यश्रान्तो ऽसि तद्याहि मथनस्य रथं प्रति
garutmankaccidaśrāntas tvamasminnapi sāmpratam yadyaśrānto 'si tadyāhi mathanasya rathaṃ prati
श्रान्तो ऽस्यथ मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव इत्युक्तो गरुडस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना
śrānto 'syatha muhūrtaṃ tvaṃ raṇādapasṛto bhava ityukto garuḍastena viṣṇunā prabhaviṣṇunā
आससाद रणे दैत्यं मथनं घोरदर्शनम् दैत्यस्त्वभिमुखं दृष्ट्वा शङ्खचक्रगदाधरम्
āsasāda raṇe daityaṃ mathanaṃ ghoradarśanam daityastvabhimukhaṃ dṛṣṭvā śaṅkhacakragadādharam
जघान भिन्दिपालेन शितबाणेन वक्षसि तत्प्रहारमचिन्त्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे
jaghāna bhindipālena śitabāṇena vakṣasi tatprahāramacintyaiva viṣṇustasminmahāhave
जघान पञ्चभिर्बाणैर् मार्जितैश्च शिलाशितैः पुनर्दशभिर् आकृष्टैस् तं तताड स्तनान्तरे
jaghāna pañcabhirbāṇair mārjitaiśca śilāśitaiḥ punardaśabhir ākṛṣṭais taṃ tatāḍa stanāntare
विद्धो मर्मसु दैत्येन्द्रो हरिबाणैरकम्पत स मुहूर्तं समाश्वास्य जग्राह परिघं तदा
viddho marmasu daityendro haribāṇairakampata sa muhūrtaṃ samāśvāsya jagrāha parighaṃ tadā
जघ्ने जनार्दनं चापि परिघेणाग्निवर्चसा विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितो ऽभवत्
jaghne janārdanaṃ cāpi parigheṇāgnivarcasā viṣṇustena prahāreṇa kiṃcidāghūrṇito 'bhavat
ततः क्रोधविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः मथनं सरथं रोषान् निष्पिपेषाथ रोषतः
tataḥ krodhavivṛttākṣo gadāṃ jagrāha mādhavaḥ mathanaṃ sarathaṃ roṣān niṣpipeṣātha roṣataḥ
स पपाताथ दैत्येन्द्रः क्षयकाले ऽचलो यथा तस्मिन्निपतिते भूमौ दानवे वीर्यशालिनि
sa papātātha daityendraḥ kṣayakāle 'calo yathā tasminnipatite bhūmau dānave vīryaśālini
अवसादं ययुर्दैत्याः कर्दमे करिणो यथा ततस्तेषु विपन्नेषु दानवेष्वतिमानिषु
avasādaṃ yayurdaityāḥ kardame kariṇo yathā tatasteṣu vipanneṣu dānaveṣvatimāniṣu
प्रकोपाद्रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमास्थितः
prakopādraktanayano mahiṣo dānaveśvaraḥ pratyudyayau hariṃ raudraḥ svabāhubalamāsthitaḥ
तीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन् शक्त्या च गरुडं वीरो महिषो ऽभ्यहनद्धृदि
tīkṣṇadhāreṇa śūlena mahiṣo harimardayan śaktyā ca garuḍaṃ vīro mahiṣo 'bhyahanaddhṛdi
ततो व्यावृत्य वदनं महाचलगुहानिभम् ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः स गरुत्मन्तमच्युतम्
tato vyāvṛtya vadanaṃ mahācalaguhānibham grastumaicchadraṇe daityaḥ sa garutmantamacyutam
अथाच्युतो ऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम् वदनं पूरयामास दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः
athācyuto 'pi vijñāya dānavasya cikīrṣitam vadanaṃ pūrayāmāsa divyairastrairmahābalaḥ
महिषस्याथ ससृजे बाणौघं गरुडध्वजः पिधाय वदनं दिव्यैर् दिव्यास्त्रपरिमन्त्रितैः
mahiṣasyātha sasṛje bāṇaughaṃ garuḍadhvajaḥ pidhāya vadanaṃ divyair divyāstraparimantritaiḥ
स तैर्बाणैरभिहतो महिषो ऽचलसंनिभः परिवर्तितकायो ऽधः पपात न ममार च
sa tairbāṇairabhihato mahiṣo 'calasaṃnibhaḥ parivartitakāyo 'dhaḥ papāta na mamāra ca
महिषं पतितं दृष्ट्वा भूमौ प्रोवाच केशवः महिषासुर मत्तस्त्वं वधं नास्त्रैरिहार्हसि
mahiṣaṃ patitaṃ dṛṣṭvā bhūmau provāca keśavaḥ mahiṣāsura mattastvaṃ vadhaṃ nāstrairihārhasi
योषिद्वध्यः पुरोक्तो ऽसि साक्षात्कमलयोनिना उत्तिष्ठ जीवितं रक्ष गच्छास्मात्संगराद्द्रुतम्
yoṣidvadhyaḥ purokto 'si sākṣātkamalayoninā uttiṣṭha jīvitaṃ rakṣa gacchāsmātsaṃgarāddrutam
तस्मिन्पराङ्मुखे दैत्ये महिषे शुम्भदानवः संदष्टौष्ठपुटः कोपाद् भ्रुकुटीकुटिलाननः
tasminparāṅmukhe daitye mahiṣe śumbhadānavaḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭaḥ kopād bhrukuṭīkuṭilānanaḥ
निर्मथ्य पाणिना पाणिं धनुरादाय भैरवम् सज्यं चकार स धनुः शरांश्चाशीविषोपमान्
nirmathya pāṇinā pāṇiṃ dhanurādāya bhairavam sajyaṃ cakāra sa dhanuḥ śarāṃścāśīviṣopamān
स चित्रयोधी दृढमुष्टिपातस् ततस्तु विष्णुं गरुडं च दैत्यः बाणैर्ज्वलद्वह्निशिखानिकाशैः क्षिप्तैरसंख्यैः परिघातहीनैः
sa citrayodhī dṛḍhamuṣṭipātas tatastu viṣṇuṃ garuḍaṃ ca daityaḥ bāṇairjvaladvahniśikhānikāśaiḥ kṣiptairasaṃkhyaiḥ parighātahīnaiḥ
विष्णुश्च दैत्येन्द्रशराहतो ऽपि भुशुण्डिमादाय कृतान्ततुल्याम् तया भुशुण्ड्या च पिपेष मेषं शुम्भस्य पत्त्रं धरणीधराभम्
viṣṇuśca daityendraśarāhato 'pi bhuśuṇḍimādāya kṛtāntatulyām tayā bhuśuṇḍyā ca pipeṣa meṣaṃ śumbhasya pattraṃ dharaṇīdharābham
तस्मादवप्लुत्य हताच्च मेषाद् भूभौ पदातिः स तु दैत्यनाथः ततो महीस्थस्य हरिः शरौघान् मुमोच कालानलतुल्यभासः
tasmādavaplutya hatācca meṣād bhūbhau padātiḥ sa tu daityanāthaḥ tato mahīsthasya hariḥ śaraughān mumoca kālānalatulyabhāsaḥ
शरैस्त्रिभिस्तस्य भुजं बिभेद षड्भिश्च शीर्षं दशभिश्च केतुम् विष्णुर्विकृष्टैः श्रवणावसानं दैत्यस्य विव्याध विवृत्तनेत्रः
śaraistribhistasya bhujaṃ bibheda ṣaḍbhiśca śīrṣaṃ daśabhiśca ketum viṣṇurvikṛṣṭaiḥ śravaṇāvasānaṃ daityasya vivyādha vivṛttanetraḥ
स तेन विद्धो व्यथितो बभूव दैत्येश्वरो विस्रुतशोणितौघः ततो ऽस्य किंचिच् चलितस्य धैर्याद् उवाच शङ्खाम्बुजशार्ङ्गपाणिः
sa tena viddho vyathito babhūva daityeśvaro visrutaśoṇitaughaḥ tato 'sya kiṃcic calitasya dhairyād uvāca śaṅkhāmbujaśārṅgapāṇiḥ
कुमारिवध्यो ऽसि रणं विमुञ्च शुम्भासुर स्वल्पतरैरहोभिः वधं न मत्तो ऽर्हसि चेह मूढ वृथैव किं युद्धसमुत्सुको ऽसि
kumārivadhyo 'si raṇaṃ vimuñca śumbhāsura svalpatarairahobhiḥ vadhaṃ na matto 'rhasi ceha mūḍha vṛthaiva kiṃ yuddhasamutsuko 'si
जम्भो वचो विष्णुमुखान्निशम्य निमिश्च निष्पेष्टुमियेष विष्णुम् गदामथोद्यम्य निमिः प्रचण्डां जघान गाढां गरुडं शिरस्तः
jambho vaco viṣṇumukhānniśamya nimiśca niṣpeṣṭumiyeṣa viṣṇum gadāmathodyamya nimiḥ pracaṇḍāṃ jaghāna gāḍhāṃ garuḍaṃ śirastaḥ
शुम्भो ऽपि विष्णुं परिघेण मूर्ध्नि प्रमृष्टरत्नौघविचित्रभासा तौ दानवाभ्यां विषमैः प्रहारैर् निपेतुरुर्व्यां घनपावकाभौ
śumbho 'pi viṣṇuṃ parigheṇa mūrdhni pramṛṣṭaratnaughavicitrabhāsā tau dānavābhyāṃ viṣamaiḥ prahārair nipetururvyāṃ ghanapāvakābhau
तत्कर्म दृष्ट्वा दितिजास्तु सर्वे जगर्जुरुच्चैः कृतसिंहनादाः धनूंषि चास्फोट्य सुराभिघातैर् व्यदारयन्भूमिमपि प्रचण्डाः वासांसि चैवादुधुवुः परे तु दध्मुश्च शङ्खानकगोमुखौघान्
tatkarma dṛṣṭvā ditijāstu sarve jagarjuruccaiḥ kṛtasiṃhanādāḥ dhanūṃṣi cāsphoṭya surābhighātair vyadārayanbhūmimapi pracaṇḍāḥ vāsāṃsi caivādudhuvuḥ pare tu dadhmuśca śaṅkhānakagomukhaughān
अथ संज्ञामवाप्याशु गरुडो ऽपि सकेशवः पराङ्मुखो रणात्तस्मात् पलायत महाजवः
atha saṃjñāmavāpyāśu garuḍo 'pi sakeśavaḥ parāṅmukho raṇāttasmāt palāyata mahājavaḥ