Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 18

मत्स्यपुराणम्

MatsP_18.1

एकोद्दिष्टमतो वक्ष्ये यदुक्तं चक्रपाणिना मृते पुत्रैर्यथा कार्यम् आशौचं च पितर्यपि

ekoddiṣṭamato vakṣye yaduktaṃ cakrapāṇinā mṛte putrairyathā kāryam āśaucaṃ ca pitaryapi

MatsP_18.2

दशाहं शावमाशौचं ब्राह्मणेषु विधीयते क्षत्रियेषु दश द्वे च पक्षं वैश्येषु चैव हि

daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ brāhmaṇeṣu vidhīyate kṣatriyeṣu daśa dve ca pakṣaṃ vaiśyeṣu caiva hi

MatsP_18.3

शूद्रेषु मासमाशौचं सपिण्डेषु विधीयते नैशं वाकृतचूडस्य त्रिरात्रं परतः स्मृतम्

śūdreṣu māsamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate naiśaṃ vākṛtacūḍasya trirātraṃ parataḥ smṛtam

MatsP_18.4

जनने ऽप्येवमेव स्यात् सर्ववर्णेषु सर्वदा तथास्थिसंचयाद् ऊर्ध्वम् अङ्गस्पर्शो विधीयते

janane 'pyevameva syāt sarvavarṇeṣu sarvadā tathāsthisaṃcayād ūrdhvam aṅgasparśo vidhīyate

MatsP_18.5

प्रेताय पिण्डदानं तु द्वादशाहं समाचरेत् पाथेयं तस्य तत्प्रोक्तं यतः प्रीतिकरं महत्

pretāya piṇḍadānaṃ tu dvādaśāhaṃ samācaret pātheyaṃ tasya tatproktaṃ yataḥ prītikaraṃ mahat

MatsP_18.6

तस्मात्प्रेतपुरं प्रेतो द्वादशाहं न नीयते गृहं पुत्रं कलत्रं च द्वादशाहं प्रपश्यति

tasmātpretapuraṃ preto dvādaśāhaṃ na nīyate gṛhaṃ putraṃ kalatraṃ ca dvādaśāhaṃ prapaśyati

MatsP_18.7

तस्मान्निधेयमाकाशे दशरात्रं पयस्तथा सर्वदाहोपशान्त्यर्थम् अध्वश्रमविनाशनम्

tasmānnidheyamākāśe daśarātraṃ payastathā sarvadāhopaśāntyartham adhvaśramavināśanam

MatsP_18.8

तत एकादशाहे तु द्विजानेकादशैव तु क्षत्रादिः सूतकान्ते तु भोजयेदयुजो द्विजान्

tata ekādaśāhe tu dvijānekādaśaiva tu kṣatrādiḥ sūtakānte tu bhojayedayujo dvijān

MatsP_18.9

द्वितीये ऽह्नि पुनस्तद्वद् एकोद्दिष्टं समाचरेत् आवाहनाग्नौकरणं दैवहीनं विधानतः

dvitīye 'hni punastadvad ekoddiṣṭaṃ samācaret āvāhanāgnaukaraṇaṃ daivahīnaṃ vidhānataḥ

MatsP_18.10

एकं पवित्रमेको ऽर्घ एकः पिण्डो विधीयते उपतिष्ठतामित्येतद् देयं पश्चात्तिलोदकम्

ekaṃ pavitrameko 'rgha ekaḥ piṇḍo vidhīyate upatiṣṭhatāmityetad deyaṃ paścāttilodakam

MatsP_18.11

स्वदितं विकिरेद्ब्रूयाद् विसर्गे चाभिरम्यताम् शेषं पूर्ववदत्रापि कार्यं वेदविदा पितुः

svaditaṃ vikiredbrūyād visarge cābhiramyatām śeṣaṃ pūrvavadatrāpi kāryaṃ vedavidā pituḥ

MatsP_18.12

अनेन विधिना सर्वम् अनुमासं समाचरेत् सूतकान्ताद्द्वितीये ऽह्नि शय्यां दद्याद्विलक्षणाम्

anena vidhinā sarvam anumāsaṃ samācaret sūtakāntāddvitīye 'hni śayyāṃ dadyādvilakṣaṇām

MatsP_18.13

काञ्चनं पुरुषं तद्वत् फलवस्त्रसमन्विताम् संपूज्य द्विजदाम्पत्यं नानाभरणभूषणैः

kāñcanaṃ puruṣaṃ tadvat phalavastrasamanvitām saṃpūjya dvijadāmpatyaṃ nānābharaṇabhūṣaṇaiḥ

MatsP_18.14

वृषोत्सर्गं प्रकुर्वीत देया च कपिला शुभा उदकुम्भश्च दातव्यो भक्ष्यभोज्यसमन्वितः

vṛṣotsargaṃ prakurvīta deyā ca kapilā śubhā udakumbhaśca dātavyo bhakṣyabhojyasamanvitaḥ

MatsP_18.15

यावदब्दं नरश्रेष्ठ सतिलोदकपूर्वकम् ततः संवत्सरे पूर्णे सपिण्डीकरणं भवेत्

yāvadabdaṃ naraśreṣṭha satilodakapūrvakam tataḥ saṃvatsare pūrṇe sapiṇḍīkaraṇaṃ bhavet

MatsP_18.16

सपिण्डीकरणादूर्ध्वं प्रेतः पार्वणभाग्भवेत् वृद्धिपूर्वेषु योग्यश्च गृहस्थश्च भवेत्ततः

sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ pretaḥ pārvaṇabhāgbhavet vṛddhipūrveṣu yogyaśca gṛhasthaśca bhavettataḥ

MatsP_18.17

सपिण्डीकरणे श्राद्धे देवपूर्वं नियोजयेत् पितॄन् निवासयेत्तत्र पृथक्प्रेतं विनिर्दिशेत्

sapiṇḍīkaraṇe śrāddhe devapūrvaṃ niyojayet pitṝn nivāsayettatra pṛthakpretaṃ vinirdiśet

MatsP_18.18

गन्धोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम् अर्घार्थं पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत्

gandhodakatilairyuktaṃ kuryātpātracatuṣṭayam arghārthaṃ pitṛpātreṣu pretapātraṃ prasecayet

MatsP_18.19

तद्वत्संकल्प्य चतुरः पिण्डान्पिण्डप्रदस्तथा ये समाना इति द्वाभ्याम् अन्त्यं तु विभजेत्त्रिधा

tadvatsaṃkalpya caturaḥ piṇḍānpiṇḍapradastathā ye samānā iti dvābhyām antyaṃ tu vibhajettridhā

MatsP_18.20

चतुर्थस्य पुनः कार्यं न कदाचिदतो भवेत् ततः पितृत्वमापन्नः सर्वतस्तुष्टिमागतः

caturthasya punaḥ kāryaṃ na kadācidato bhavet tataḥ pitṛtvamāpannaḥ sarvatastuṣṭimāgataḥ

MatsP_18.21

अग्निष्वात्तादिमध्यत्वं प्राप्नोत्यमृतमुत्तमम् सपिण्डीकरणादूर्ध्वं तस्मै तस्मान्न दीयते

agniṣvāttādimadhyatvaṃ prāpnotyamṛtamuttamam sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ tasmai tasmānna dīyate

MatsP_18.22

पितृष्वेव तु दातव्यं तत्पिण्डो येषु संस्थितः ततः प्रभृति संक्रान्ताव् उपरागादिपर्वसु

pitṛṣveva tu dātavyaṃ tatpiṇḍo yeṣu saṃsthitaḥ tataḥ prabhṛti saṃkrāntāv uparāgādiparvasu

MatsP_18.23

त्रिपिण्डमाचरेच्छ्राद्धम् एकोद्दिष्टे मृते ऽहनि एकोद्दिष्टं परित्यज्य मृताहे यः समाचरेत्

tripiṇḍamācarecchrāddham ekoddiṣṭe mṛte 'hani ekoddiṣṭaṃ parityajya mṛtāhe yaḥ samācaret

MatsP_18.24

सदैव पितृहा स स्यान् मातृभ्रातृविनाशकः मृताहे पार्वणं कुर्वन् नधो ऽधो याति मानवः

sadaiva pitṛhā sa syān mātṛbhrātṛvināśakaḥ mṛtāhe pārvaṇaṃ kurvan nadho 'dho yāti mānavaḥ

MatsP_18.25

संपृक्तेष्वाकुलीभावः प्रेतेषु तु गतो भवेत् प्रतिसंवत्सरं तस्माद् एकोद्दिष्टं समाचरेत्

saṃpṛkteṣvākulībhāvaḥ preteṣu tu gato bhavet pratisaṃvatsaraṃ tasmād ekoddiṣṭaṃ samācaret

MatsP_18.26

यावदब्दं तु यो दद्याद् उदकुम्भं विमत्सरः प्रेतायान्नसमायुक्तं सो ऽश्वमेधफलं लभेत्

yāvadabdaṃ tu yo dadyād udakumbhaṃ vimatsaraḥ pretāyānnasamāyuktaṃ so 'śvamedhaphalaṃ labhet

MatsP_18.27

आमश्राद्धं यदा कुर्याद् विधिज्ञः श्राद्धदस्तदा तेनाग्नौकरणं कुर्यात् पिण्डांस्तेनैव निर्वपेत्

āmaśrāddhaṃ yadā kuryād vidhijñaḥ śrāddhadastadā tenāgnaukaraṇaṃ kuryāt piṇḍāṃstenaiva nirvapet

MatsP_18.28

त्रिभिः सपिण्डीकरणे अशेषत्रितये पिता यदा प्राप्स्यति कालेन तदा मुच्येत बन्धनात्

tribhiḥ sapiṇḍīkaraṇe aśeṣatritaye pitā yadā prāpsyati kālena tadā mucyeta bandhanāt

MatsP_18.29

मुक्तो ऽपि लेपभागित्वं प्राप्नोति कुशमार्जनात् लेपभाजश्चतुर्थाद्याः पित्राद्याः पिण्डभागिनः पिण्डदः सप्तमस्तेषां सापिण्ड्यं साप्तपौरुषम्

mukto 'pi lepabhāgitvaṃ prāpnoti kuśamārjanāt lepabhājaścaturthādyāḥ pitrādyāḥ piṇḍabhāginaḥ piṇḍadaḥ saptamasteṣāṃ sāpiṇḍyaṃ sāptapauruṣam

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः