यः परेषां नरो नित्यम् अतिवादांस्तितिक्षति देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम्
yaḥ pareṣāṃ naro nityam ativādāṃstitikṣati devayāni vijānīhi tena sarvamidaṃ jitam
यः समुत्पतितं क्रोधं निगृह्णाति हयं यथा स यन्तेत्युच्यते सद्भिर् न यो रश्मिषु लम्बते
yaḥ samutpatitaṃ krodhaṃ nigṛhṇāti hayaṃ yathā sa yantetyucyate sadbhir na yo raśmiṣu lambate
यः समुत्पतितं क्रोधम् अक्रोधने नियच्छति देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम्
yaḥ samutpatitaṃ krodham akrodhane niyacchati devayāni vijānīhi tena sarvamidaṃ jitam
यः समुत्पतितं कोपं क्षमयैव निरस्यति यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते
yaḥ samutpatitaṃ kopaṃ kṣamayaiva nirasyati yathoragastvacaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa ucyate
यस्तु भावयते धर्मं यो ऽतिमात्रं तितिक्षति यश्च तप्तो न तपति भृशं सो ऽर्थस्य भाजनम्
yastu bhāvayate dharmaṃ yo 'timātraṃ titikṣati yaśca tapto na tapati bhṛśaṃ so 'rthasya bhājanam
यो यजेदश्वमेधेन मासि मासि शतं समाः यस्तु कुप्येन्न सर्वस्य तयोरक्रोधनो वरः
yo yajedaśvamedhena māsi māsi śataṃ samāḥ yastu kupyenna sarvasya tayorakrodhano varaḥ
ये कुमाराः कुमार्यश्च वैरं कुर्युरचेतसः नैतत्प्राज्ञस्तु कुर्वीत विदुस्ते न बलाबलम्
ye kumārāḥ kumāryaśca vairaṃ kuryuracetasaḥ naitatprājñastu kurvīta viduste na balābalam
वेदाहं तात बालापि कार्याणां तु गतागतम् क्रोधे चैवातिवादे वा कार्यस्यापि बलाबले
vedāhaṃ tāta bālāpi kāryāṇāṃ tu gatāgatam krodhe caivātivāde vā kāryasyāpi balābale
शिष्यस्याशिष्यवृत्तं हि न क्षन्तव्यं बुभूषुणा असत्संकीर्णवृत्तेषु वासो मम न रोचते
śiṣyasyāśiṣyavṛttaṃ hi na kṣantavyaṃ bubhūṣuṇā asatsaṃkīrṇavṛtteṣu vāso mama na rocate
पुंसो ये नाभिनन्दन्ति वृत्तेनाभिजनेन च न तेषु निवसेत्प्राज्ञः श्रेयोर्थी पापबुद्धिषु
puṃso ye nābhinandanti vṛttenābhijanena ca na teṣu nivasetprājñaḥ śreyorthī pāpabuddhiṣu
ये नैनमभिजानन्ति वृत्तेनाभिजनेन च तेषु साधुषु वस्तव्यं स वासः श्रेष्ठ उच्यते
ye nainamabhijānanti vṛttenābhijanena ca teṣu sādhuṣu vastavyaṃ sa vāsaḥ śreṣṭha ucyate
तन्मे मथ्नाति हृदयम् अग्निकल्पमिवारणम् वाग्दुरुक्तं महाघोरं दुहितुर्वृषपर्वणः
tanme mathnāti hṛdayam agnikalpamivāraṇam vāgduruktaṃ mahāghoraṃ duhiturvṛṣaparvaṇaḥ
न ह्य् अतो दुष्करं मन्ये तात लोकेष्वपि त्रिषु यः सपत्नश्रियं दीप्तां हीनश्रीः पर्युपासते
na hy ato duṣkaraṃ manye tāta lokeṣvapi triṣu yaḥ sapatnaśriyaṃ dīptāṃ hīnaśrīḥ paryupāsate