अथ दीर्घेण कालेन देवयानी नृपोत्तम वनं तदैव निर्याता क्रीडार्थं वरवर्णिनी
atha dīrgheṇa kālena devayānī nṛpottama vanaṃ tadaiva niryātā krīḍārthaṃ varavarṇinī
तेन दासीसहस्रेण सार्धं शर्मिष्ठया तदा तमेव देशं सम्प्राप्ता यथाकामं चचार सा
tena dāsīsahasreṇa sārdhaṃ śarmiṣṭhayā tadā tameva deśaṃ samprāptā yathākāmaṃ cacāra sā
ताभिः सखीभिः सहिता सर्वाभिर्मुदिता भृशम् क्रीडन्त्यो ऽभिरताः सर्वाः पिबन्त्यो मधु माधवम्
tābhiḥ sakhībhiḥ sahitā sarvābhirmuditā bhṛśam krīḍantyo 'bhiratāḥ sarvāḥ pibantyo madhu mādhavam
खादन्त्यो विविधान्भक्ष्यान् फलानि विविधानि च पुनश्च नाहुषो राजा मृगलिप्सुर्यदृच्छया
khādantyo vividhānbhakṣyān phalāni vividhāni ca punaśca nāhuṣo rājā mṛgalipsuryadṛcchayā
तमेव देशं सम्प्राप्तो जललिप्सुः प्रतर्षितः ददर्श देवयानीं च शर्मिष्ठां ताश्च योषितः
tameva deśaṃ samprāpto jalalipsuḥ pratarṣitaḥ dadarśa devayānīṃ ca śarmiṣṭhāṃ tāśca yoṣitaḥ
पिबन्त्यो ललनास्ताश्च दिव्याभरणभूषिताः उपविष्टां च ददृशे देवयानीं शुचिस्मिताम्
pibantyo lalanāstāśca divyābharaṇabhūṣitāḥ upaviṣṭāṃ ca dadṛśe devayānīṃ śucismitām
रूपेणाप्रतिमां तासां स्त्रीणां मध्ये वराङ्गनाम् शर्मिष्ठया सेव्यमानां पादसंवाहनादिभिः
rūpeṇāpratimāṃ tāsāṃ strīṇāṃ madhye varāṅganām śarmiṣṭhayā sevyamānāṃ pādasaṃvāhanādibhiḥ
द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां द्वे कन्ये परिवारिते गोत्रे च नामनी चैव द्वयोः पृच्छाम्यतो ह्य् अहम्
dvābhyāṃ kanyāsahasrābhyāṃ dve kanye parivārite gotre ca nāmanī caiva dvayoḥ pṛcchāmyato hy aham
आख्यास्याम्यहम् आदत्स्व वचनं मे नराधिप शुको नामासुरगुरुः सुतां जानीहि तस्य माम्
ākhyāsyāmyaham ādatsva vacanaṃ me narādhipa śuko nāmāsuraguruḥ sutāṃ jānīhi tasya mām
इयं च मे सखी दासी यत्राहं तत्र गामिनी दुहिता दानवेन्द्रस्य शर्मिष्ठा वृषपर्वणः
iyaṃ ca me sakhī dāsī yatrāhaṃ tatra gāminī duhitā dānavendrasya śarmiṣṭhā vṛṣaparvaṇaḥ
कथं तु ते सखी दासी कन्येयं वरवर्णिनी असुरेन्द्रसुता सुभूः परं कौतूहलं हि मे
kathaṃ tu te sakhī dāsī kanyeyaṃ varavarṇinī asurendrasutā subhūḥ paraṃ kautūhalaṃ hi me
सर्वमेव नरव्याघ्र विधानमनुवर्तते विधिना विहितं ज्ञात्वा मा विचित्रं मनः कृथाः
sarvameva naravyāghra vidhānamanuvartate vidhinā vihitaṃ jñātvā mā vicitraṃ manaḥ kṛthāḥ
राजवद्रूपवेषौ ते ब्राह्मीं वाचं बिभर्षि च किंनामा त्वं कुतश्चासि कस्य पुत्रश्च शंस मे
rājavadrūpaveṣau te brāhmīṃ vācaṃ bibharṣi ca kiṃnāmā tvaṃ kutaścāsi kasya putraśca śaṃsa me
ब्रह्मचर्येण वेदो मे कृत्स्नः श्रुतिपथं गतः राजाहं राजपुत्रश्च ययातिरिति विश्रुतः
brahmacaryeṇa vedo me kṛtsnaḥ śrutipathaṃ gataḥ rājāhaṃ rājaputraśca yayātiriti viśrutaḥ
केन चार्थेन नृपते ह्य् एनं देशं समागतः जिघृक्षुर्वारि यत्किंचिद् अथवा मृगलिप्सया
kena cārthena nṛpate hy enaṃ deśaṃ samāgataḥ jighṛkṣurvāri yatkiṃcid athavā mṛgalipsayā
मृगलिप्सुरहं भद्रे पानीयार्थम् इहागतः बहुधाप्यनुयुक्तो ऽस्मि त्वम् अनुज्ञातुमर्हसि
mṛgalipsurahaṃ bhadre pānīyārtham ihāgataḥ bahudhāpyanuyukto 'smi tvam anujñātumarhasi
द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां दास्या शर्मिष्ठया सह त्वदधीनास्मि भद्रं ते सखे भर्ता च मे भव
dvābhyāṃ kanyāsahasrābhyāṃ dāsyā śarmiṣṭhayā saha tvadadhīnāsmi bhadraṃ te sakhe bhartā ca me bhava
विद्ध्यौशनसि भद्रं ते न त्वदर्हो ऽस्मि भामिनि अविवाह्याः स्म राजानो देवयानि पितुस्तव
viddhyauśanasi bhadraṃ te na tvadarho 'smi bhāmini avivāhyāḥ sma rājāno devayāni pitustava
संसृष्टं ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रं ब्रह्मणि संश्रितम् ऋषिश्च ऋषिपुत्रश्च नाहुषाद्य भजस्व माम्
saṃsṛṣṭaṃ brahmaṇā kṣatraṃ kṣatraṃ brahmaṇi saṃśritam ṛṣiśca ṛṣiputraśca nāhuṣādya bhajasva mām
एकदेहोद्भवा वर्णाश् चत्वारो ऽपि वरानने पृथग्धर्माः पृथक्छौचास् तेषां वै ब्राह्मणो वरः
ekadehodbhavā varṇāś catvāro 'pi varānane pṛthagdharmāḥ pṛthakchaucās teṣāṃ vai brāhmaṇo varaḥ
पाणिग्रहो नाहुषायं न पुंभिः सेवितः पुरा त्वं पाणिमग्रहीदग्रे वृणोमि त्वामहं ततः
pāṇigraho nāhuṣāyaṃ na puṃbhiḥ sevitaḥ purā tvaṃ pāṇimagrahīdagre vṛṇomi tvāmahaṃ tataḥ
कथं तु मे मनस्विन्याः पाणिमन्यः पुमान्स्पृशेत् गृहीतमृषिपुत्रेण स्वयं वाप्यृषिणा त्वया
kathaṃ tu me manasvinyāḥ pāṇimanyaḥ pumānspṛśet gṛhītamṛṣiputreṇa svayaṃ vāpyṛṣiṇā tvayā
क्रुद्धादाशीविषात् सर्पाज् ज्वलनात्सर्वतोमुखात् दुराधर्षतरो विप्रः पुरुषेण विजानता
kruddhādāśīviṣāt sarpāj jvalanātsarvatomukhāt durādharṣataro vipraḥ puruṣeṇa vijānatā
कथमाशीविषात् सर्पाज् ज्वलनात् सर्वतोमुखात् दुराधर्षतरो विप्र इत्यात्थ पुरुषर्षभ
kathamāśīviṣāt sarpāj jvalanāt sarvatomukhāt durādharṣataro vipra ityāttha puruṣarṣabha
दशेदाशीविषस्त्वेकं शस्त्रेणैकश्च वध्यते हन्ति विप्रः सराष्ट्राणि पुराण्यपि हि कोपितः
daśedāśīviṣastvekaṃ śastreṇaikaśca vadhyate hanti vipraḥ sarāṣṭrāṇi purāṇyapi hi kopitaḥ
दुराधर्षतरो विप्रस् तस्माद्भीरु मतो मम अतो ऽदत्तां च पित्रा त्वां भद्रे न विवहाम्यहम्
durādharṣataro vipras tasmādbhīru mato mama ato 'dattāṃ ca pitrā tvāṃ bhadre na vivahāmyaham
दत्तां वहस्व पित्रा मां त्वं हि राजन्वृतो मया अयाचतो भयं नास्ति दत्तां च प्रतिगृह्णतः
dattāṃ vahasva pitrā māṃ tvaṃ hi rājanvṛto mayā ayācato bhayaṃ nāsti dattāṃ ca pratigṛhṇataḥ
त्वरितं देवयान्याथ प्रेषिता पितुरात्मनः सर्वं निवेदयामास धात्री तस्मै यथातथम्
tvaritaṃ devayānyātha preṣitā piturātmanaḥ sarvaṃ nivedayāmāsa dhātrī tasmai yathātatham
श्रुत्वैव च स राजानं दर्शयामास भार्गवः दृष्ट्वैवम् आगतं विप्रं ययातिः पृथिवीपतिः
śrutvaiva ca sa rājānaṃ darśayāmāsa bhārgavaḥ dṛṣṭvaivam āgataṃ vipraṃ yayātiḥ pṛthivīpatiḥ
ववन्दे ब्राह्मणं काव्यं प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः तं चाप्यभ्यवदत्काव्यः साम्ना परमवल्गुना
vavande brāhmaṇaṃ kāvyaṃ prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ taṃ cāpyabhyavadatkāvyaḥ sāmnā paramavalgunā
राजायं नाहुषस्तात दुर्गमे पाणिमग्रहीत् नमस्ते देहि मामस्मै लोके नान्यं पतिं वृणे
rājāyaṃ nāhuṣastāta durgame pāṇimagrahīt namaste dehi māmasmai loke nānyaṃ patiṃ vṛṇe
वृतो ऽनया पतिर्वीर सुतया त्वं ममेष्टया गृहाणेमां मया दत्तां महिषीं नहुषात्मज
vṛto 'nayā patirvīra sutayā tvaṃ mameṣṭayā gṛhāṇemāṃ mayā dattāṃ mahiṣīṃ nahuṣātmaja
अधर्मो मां स्पृशेदेवं पापम् अस्याश्च भार्गव वर्णसंकरतो ब्रह्मन्न् इति त्वां प्रवृणोम्यहम्
adharmo māṃ spṛśedevaṃ pāpam asyāśca bhārgava varṇasaṃkarato brahmann iti tvāṃ pravṛṇomyaham
अधर्मात्त्वां विमुञ्चामि वरं वरय चेप्सितम् अस्मिन्विवाहे त्वं श्लाघ्यो रहः पापं नुदामि ते
adharmāttvāṃ vimuñcāmi varaṃ varaya cepsitam asminvivāhe tvaṃ ślāghyo rahaḥ pāpaṃ nudāmi te
वहस्व भार्यां धर्मेण देवयानीं शुचिस्मिताम् अनया सह सम्प्रीतिम् अतुलां समवाप्नुहि
vahasva bhāryāṃ dharmeṇa devayānīṃ śucismitām anayā saha samprītim atulāṃ samavāpnuhi
इयं चापि कुमारी ते शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी संपूज्या सततं राजन् न चैनां शयने ह्वय
iyaṃ cāpi kumārī te śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī saṃpūjyā satataṃ rājan na caināṃ śayane hvaya
एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् जगाम स्वपुरं हृष्टः सो ऽनुज्ञातो महात्मना
evamukto yayātistu śukraṃ kṛtvā pradakṣiṇam jagāma svapuraṃ hṛṣṭaḥ so 'nujñāto mahātmanā