Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 37

मत्स्यपुराणम्

MatsP_37.1

सर्वाणि कार्याणि समाप्य राजन् गृहान्परित्यज्य वनं गतो ऽसि तत्त्वां पृच्छामि नहुषस्य पुत्र केनापि तुल्यस्तपसा ययाते

sarvāṇi kāryāṇi samāpya rājan gṛhānparityajya vanaṃ gato 'si tattvāṃ pṛcchāmi nahuṣasya putra kenāpi tulyastapasā yayāte

MatsP_37.2

नाहं देवमनुष्येषु न गन्धर्वमहर्षिषु आत्मनस्तपसा तुल्यं कंचित्पश्यामि वासव

nāhaṃ devamanuṣyeṣu na gandharvamaharṣiṣu ātmanastapasā tulyaṃ kaṃcitpaśyāmi vāsava

MatsP_37.3

यदावमंस्थाः सदृशः श्रेयसश्च पापीयसश् चाविदितप्रभावः तस्माल्लोका ह्य् अन्तवन्तस्तवेमे क्षीणे पुण्ये पतितो ऽस्यद्य राजन्

yadāvamaṃsthāḥ sadṛśaḥ śreyasaśca pāpīyasaś cāviditaprabhāvaḥ tasmāllokā hy antavantastaveme kṣīṇe puṇye patito 'syadya rājan

MatsP_37.4

सुरर्षिगन्धर्वनरावमानात् क्षयं गता मे यदि शक्रलोकाः इच्छाम्यहं सुरलोकाद्विहीनः सतां मध्ये पतितुं देवराज

surarṣigandharvanarāvamānāt kṣayaṃ gatā me yadi śakralokāḥ icchāmyahaṃ suralokādvihīnaḥ satāṃ madhye patituṃ devarāja

MatsP_37.5

सतां सकाशे पतितो ऽसि राजंश् च्युतः प्रतिष्ठां यत्र लब्धासि भूयः एवं विदित्वा तु पुनर्ययाते न ते ऽवमान्याः सदृशः श्रेयसे च

satāṃ sakāśe patito 'si rājaṃś cyutaḥ pratiṣṭhāṃ yatra labdhāsi bhūyaḥ evaṃ viditvā tu punaryayāte na te 'vamānyāḥ sadṛśaḥ śreyase ca

MatsP_37.6

ततः पपातामरराजजुष्टात् पुण्याल्लोकात्पतमानं ययातिम् सम्प्रेक्ष्य राजर्षिवरो ऽष्टकस् तम् उवाच सद्धर्मविधानगोप्ता

tataḥ papātāmararājajuṣṭāt puṇyāllokātpatamānaṃ yayātim samprekṣya rājarṣivaro 'ṣṭakas tam uvāca saddharmavidhānagoptā

MatsP_37.7

कस्त्वं युवा वासवतुल्यरूपः स्वतेजसा दीप्यमानो यथाग्निः पतस्युदीर्णाम्बुधरप्रकाशः खे खेचराणां प्रवरो यथार्कः

kastvaṃ yuvā vāsavatulyarūpaḥ svatejasā dīpyamāno yathāgniḥ patasyudīrṇāmbudharaprakāśaḥ khe khecarāṇāṃ pravaro yathārkaḥ

MatsP_37.8

दृष्ट्वा च त्वां सूर्यपथात्पतन्तं वैश्वानरार्कद्युतिमप्रमेयम् किंनुस्विद् एतत् पततीव सर्वे वितर्कयन्तः परिमोहिताः स्मः

dṛṣṭvā ca tvāṃ sūryapathātpatantaṃ vaiśvānarārkadyutimaprameyam kiṃnusvid etat patatīva sarve vitarkayantaḥ parimohitāḥ smaḥ

MatsP_37.9

दृष्ट्वा च त्वाधिष्ठितं देवमार्गे शक्रार्कविष्णुप्रतिमप्रभावम् प्रत्युद्गतास्त्वां वयमद्य सर्वे तस्मात्पाते तव जिज्ञासमानाः

dṛṣṭvā ca tvādhiṣṭhitaṃ devamārge śakrārkaviṣṇupratimaprabhāvam pratyudgatāstvāṃ vayamadya sarve tasmātpāte tava jijñāsamānāḥ

MatsP_37.10

न चापि त्वां धृष्णवः प्रष्टुम् अग्रे न च त्वमस्मान्पृच्छसि के वयं स्म तत्त्वां पृच्छामि स्पृहणीयरूपं कस्य त्वं वा किंनिमित्तं त्वमागाः

na cāpi tvāṃ dhṛṣṇavaḥ praṣṭum agre na ca tvamasmānpṛcchasi ke vayaṃ sma tattvāṃ pṛcchāmi spṛhaṇīyarūpaṃ kasya tvaṃ vā kiṃnimittaṃ tvamāgāḥ

MatsP_37.11

भयं तु ते व्येतु विषादमोहौ त्यजाशु देवेन्द्रसमानरूप त्वां वर्तमानं हि सतां सकाशे शक्रो न सोढुं बलहापि शक्तः

bhayaṃ tu te vyetu viṣādamohau tyajāśu devendrasamānarūpa tvāṃ vartamānaṃ hi satāṃ sakāśe śakro na soḍhuṃ balahāpi śaktaḥ

MatsP_37.12

सन्तः प्रतिष्ठा हि सुखच्युतानां सतां सदैवामरराजकल्प ते संगताः स्थावरजङ्गमेशाः प्रतिष्ठितस्त्वं सदृशेषु सत्सु

santaḥ pratiṣṭhā hi sukhacyutānāṃ satāṃ sadaivāmararājakalpa te saṃgatāḥ sthāvarajaṅgameśāḥ pratiṣṭhitastvaṃ sadṛśeṣu satsu

MatsP_37.13

प्रभुरग्निः प्रतपने भूमिरावपने प्रभुः प्रभुः सूर्यः प्रकाशाच्च सतां चाभ्यागतः प्रभुः

prabhuragniḥ pratapane bhūmirāvapane prabhuḥ prabhuḥ sūryaḥ prakāśācca satāṃ cābhyāgataḥ prabhuḥ

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः