अतः परं प्रवक्ष्यामि दानधर्मानशेषतः व्रतोपवाससंयुक्तान् यथामत्स्योदितानिह
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dānadharmānaśeṣataḥ vratopavāsasaṃyuktān yathāmatsyoditāniha
महादेवस्य संवादे नारदस्य च धीमतः यथावृत्तं प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थसाधकम्
mahādevasya saṃvāde nāradasya ca dhīmataḥ yathāvṛttaṃ pravakṣyāmi dharmakāmārthasādhakam
कैलासशिखरासीनम् अपृच्छन्नारदः पुरा विनयनमनङ्गारिम् अनङ्गाङ्गहरं हरम्
kailāsaśikharāsīnam apṛcchannāradaḥ purā vinayanamanaṅgārim anaṅgāṅgaharaṃ haram
भगवन्देवदेवेश ब्रह्मविष्ण्विन्द्रनायक श्रीमदारोग्यरूपायुर् भाग्यसौभाग्यसम्पदा संयुक्तस्तव विष्णोर्वा पुमान्भक्तः कथं भवेत्
bhagavandevadeveśa brahmaviṣṇvindranāyaka śrīmadārogyarūpāyur bhāgyasaubhāgyasampadā saṃyuktastava viṣṇorvā pumānbhaktaḥ kathaṃ bhavet
नारी वा विधवा सर्वगुणसौभाग्यसंयुता क्रमान्मुक्तिप्रदं देव किंचिद्व्रतमिहोच्यताम्
nārī vā vidhavā sarvaguṇasaubhāgyasaṃyutā kramānmuktipradaṃ deva kiṃcidvratamihocyatām
सम्यक्पृष्टं त्वया ब्रह्मन् सर्वलोकहितावहम् श्रुतमप्यत्र यच्छान्त्यै तद्व्रतं शृणु नारद
samyakpṛṣṭaṃ tvayā brahman sarvalokahitāvaham śrutamapyatra yacchāntyai tadvrataṃ śṛṇu nārada
नक्षत्रपुरुषं नाम व्रतं नारायणात्मकम् पादादि कुर्याद्विधिवद् विष्णुनामानुकीर्तनम्
nakṣatrapuruṣaṃ nāma vrataṃ nārāyaṇātmakam pādādi kuryādvidhivad viṣṇunāmānukīrtanam
प्रतिमां वासुदेवस्य मूलर्क्षादिषु चार्चयेत् चैत्रमासं समासाद्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम्
pratimāṃ vāsudevasya mūlarkṣādiṣu cārcayet caitramāsaṃ samāsādya kṛtvā brāhmaṇavācanam
मूले नमो विश्वधराय पादौ गुल्फावनन्ताय च रोहिणीषु जङ्घे ऽभिपूज्ये वरदाय चैव द्वे जानुनी वाश्विकुमारऋक्षे
mūle namo viśvadharāya pādau gulphāvanantāya ca rohiṇīṣu jaṅghe 'bhipūjye varadāya caiva dve jānunī vāśvikumāraṛkṣe
पूर्वोत्तराषाढयुगे तथोरू नमः शिवायेत्यभिपूजनीयौ पूर्वोत्तराफल्गुनियुग्मके च मेढ्रं नमः पञ्चशराय पूज्यम्
pūrvottarāṣāḍhayuge tathorū namaḥ śivāyetyabhipūjanīyau pūrvottarāphalguniyugmake ca meḍhraṃ namaḥ pañcaśarāya pūjyam
कटिं नमः शार्ङ्गधराय विष्णोः सम्पूजयेन्नारद कृत्तिकासु तथार्चयेद्भाद्रपदाद्वये च पार्श्वे नमः केशिनिषूदनाय
kaṭiṃ namaḥ śārṅgadharāya viṣṇoḥ sampūjayennārada kṛttikāsu tathārcayedbhādrapadādvaye ca pārśve namaḥ keśiniṣūdanāya
कुक्षिद्वयं नारद रेवतीषु दामोदरायेत्यभिपूजनीयम् ऋक्षे ऽनुराधासु च माधवाय नमस्तथोरःस्थलमेव पूज्यम्
kukṣidvayaṃ nārada revatīṣu dāmodarāyetyabhipūjanīyam ṛkṣe 'nurādhāsu ca mādhavāya namastathoraḥsthalameva pūjyam
पृष्ठं धनिष्ठासु च पूजनीयम् अघौघविध्वंसकराय तच्च श्रीशङ्खचक्रासिगदाधराय नमो विशाखासु भुजाश्च पूज्याः
pṛṣṭhaṃ dhaniṣṭhāsu ca pūjanīyam aghaughavidhvaṃsakarāya tacca śrīśaṅkhacakrāsigadādharāya namo viśākhāsu bhujāśca pūjyāḥ
हस्ते तु हस्ता मधुसूदनाय नमो ऽभिपूज्या इति कैटभारेः पुनर्वसावङ्गुलिपूर्वभागाः साम्नामधीशाय नमो ऽभिपूज्याः
haste tu hastā madhusūdanāya namo 'bhipūjyā iti kaiṭabhāreḥ punarvasāvaṅgulipūrvabhāgāḥ sāmnāmadhīśāya namo 'bhipūjyāḥ
भुजंगनक्षत्रदिने नखानि सम्पूजयेन्मत्स्यशरीरभाजः कूर्मस्य पादौ शरणं व्रजामि ज्येष्ठासु कण्ठे हरिरर्चनीयः
bhujaṃganakṣatradine nakhāni sampūjayenmatsyaśarīrabhājaḥ kūrmasya pādau śaraṇaṃ vrajāmi jyeṣṭhāsu kaṇṭhe harirarcanīyaḥ
श्रोत्रे वराहाय नमो ऽभिपूज्या जनार्दनस्य श्रवणेन सम्यक् पुष्ये मुखं दानवसूदनाय नमो नृसिंहाय च पूजनीयम्
śrotre varāhāya namo 'bhipūjyā janārdanasya śravaṇena samyak puṣye mukhaṃ dānavasūdanāya namo nṛsiṃhāya ca pūjanīyam
नमो नमः कारणवामनाय स्वातीषु दन्ताग्रमथार्चनीयम् आस्यं हरेर्भार्गवनन्दनाय संपूजनीयं द्विज वारुणे तु
namo namaḥ kāraṇavāmanāya svātīṣu dantāgramathārcanīyam āsyaṃ harerbhārgavanandanāya saṃpūjanīyaṃ dvija vāruṇe tu
नमो ऽस्तु रामाय मघासु नासा संपूजनीया रघुनन्दनस्य मृगोत्तमाङ्गे नयने ऽभिपूज्ये नमो ऽस्तु ते राम विघूर्णिताक्ष
namo 'stu rāmāya maghāsu nāsā saṃpūjanīyā raghunandanasya mṛgottamāṅge nayane 'bhipūjye namo 'stu te rāma vighūrṇitākṣa
बुद्धाय शान्ताय नमो ललाटं चित्रासु संपूज्यतमं मुरारेः शिरो ऽभिपूज्यं भरणीषु विष्णोर् नमो ऽस्तु विश्वेश्वर कल्किरूपिणे
buddhāya śāntāya namo lalāṭaṃ citrāsu saṃpūjyatamaṃ murāreḥ śiro 'bhipūjyaṃ bharaṇīṣu viṣṇor namo 'stu viśveśvara kalkirūpiṇe
आर्द्रासु केशाः पुरुषोत्तमस्य संपूजनीया हरये नमस्ते उपोषितेनर्क्षदिनेषु भक्त्या संपूजनीया द्विजपुंगवाः स्युः
ārdrāsu keśāḥ puruṣottamasya saṃpūjanīyā haraye namaste upoṣitenarkṣadineṣu bhaktyā saṃpūjanīyā dvijapuṃgavāḥ syuḥ
पूर्णे व्रते सर्वगुणान्विताय वाग्रूपशीलाय च सामगाय हैमीं विशालायतबाहुदण्डां मुक्ताफलेन्दूपलवज्रयुक्ताम्
pūrṇe vrate sarvaguṇānvitāya vāgrūpaśīlāya ca sāmagāya haimīṃ viśālāyatabāhudaṇḍāṃ muktāphalendūpalavajrayuktām
जलस्य पूर्णे कलशे निविष्टाम् अर्चां हरेर्वस्त्रगवा सहैव शय्यां तथोपस्करभाजनादियुक्तां प्रदद्याद्द्विजपुंगवाय
jalasya pūrṇe kalaśe niviṣṭām arcāṃ harervastragavā sahaiva śayyāṃ tathopaskarabhājanādiyuktāṃ pradadyāddvijapuṃgavāya
यद्यस्ति यत्किंचिदिहास्ति देयं दद्याद्द्विजायात्महिताय सर्वम् मनोरथान्नः सफलीकुरुष्व हिरण्यगर्भाच्युतरुद्ररूपिन्
yadyasti yatkiṃcidihāsti deyaṃ dadyāddvijāyātmahitāya sarvam manorathānnaḥ saphalīkuruṣva hiraṇyagarbhācyutarudrarūpin
सलक्ष्मीकं सभार्याय काञ्चनं पुरुषोत्तमम् शय्यां च दद्यान्मन्त्रेण ग्रन्थिभेदविवर्जिताम्
salakṣmīkaṃ sabhāryāya kāñcanaṃ puruṣottamam śayyāṃ ca dadyānmantreṇa granthibhedavivarjitām
यथा न विष्णुभक्तानां वृजिनं जायते क्वचित् तथा सुरूपतारोग्यं केशवे भक्तिमुत्तमाम्
yathā na viṣṇubhaktānāṃ vṛjinaṃ jāyate kvacit tathā surūpatārogyaṃ keśave bhaktimuttamām
यथा न लक्ष्म्या शयनं तव शून्यं जनार्दन शय्या ममाप्यशून्यास्तु कृष्ण जन्मनि जन्मनि
yathā na lakṣmyā śayanaṃ tava śūnyaṃ janārdana śayyā mamāpyaśūnyāstu kṛṣṇa janmani janmani
एवं निवेद्य तत्सर्वं वस्त्रमाल्यानुलेपनम् नक्षत्रपुरुषज्ञाय विप्रायाथ विसर्जयेत्
evaṃ nivedya tatsarvaṃ vastramālyānulepanam nakṣatrapuruṣajñāya viprāyātha visarjayet
भुञ्जीतातैललवणं सर्वर्क्षेष्वप्युपोषितः भोजनं च यथाशक्ति वित्तशाठ्यविवर्जितः
bhuñjītātailalavaṇaṃ sarvarkṣeṣvapyupoṣitaḥ bhojanaṃ ca yathāśakti vittaśāṭhyavivarjitaḥ
इति नक्षत्रपुरुषम् उपास्य विधिवत्स्वयम् सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोके महीयते
iti nakṣatrapuruṣam upāsya vidhivatsvayam sarvānkāmānavāpnoti viṣṇuloke mahīyate
ब्रह्महत्यादिकं किंचिद् इह वामुत्र वा कृतम् आत्मना वाथ पितृभिस् तत्सर्वं क्षयमाप्नुयात्
brahmahatyādikaṃ kiṃcid iha vāmutra vā kṛtam ātmanā vātha pitṛbhis tatsarvaṃ kṣayamāpnuyāt
इति पठति शृणोति वातिभक्त्या पुरुषवरो व्रतमङ्गनाथ कुर्यात् कलिकलुषविदारणं मुरारेः सकलविभूतिफलप्रदं च पुंसाम्
iti paṭhati śṛṇoti vātibhaktyā puruṣavaro vratamaṅganātha kuryāt kalikaluṣavidāraṇaṃ murāreḥ sakalavibhūtiphalapradaṃ ca puṃsām
