34 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे गारुडानुक्रमणीवर्णनं नामाष्टोत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि ब्रह्माण्डाख्यं पुरातनम् । यच्च द्वादशसाहस्रमादिकल्पकथायुतम्
34 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde gāruḍānukramaṇīvarṇanaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ brahmovāca śṛṇu vatsa pravakṣyāmi brahmāṇḍākhyaṃ purātanam / yacca dvādaśasāhasramādikalpakathāyutam
1 ॥ प्रक्रियाख्यो ऽनुषङ्गाख्य उपोद्घातस्तृतीयकः । चतुर्थ उपसंहारः पादाश्चत्वार एव हि
1 // prakriyākhyo 'nuṣaṅgākhya upodghātastṛtīyakaḥ / caturtha upasaṃhāraḥ pādāścatvāra eva hi
2 ॥ पूर्वपादद्वयं पूर्वो भागो ऽत्र समुदाहृतः । तृतीयो मध्यमो भागश्चतुर्थस्तूत्तरो मतः
2 // pūrvapādadvayaṃ pūrvo bhāgo 'tra samudāhṛtaḥ / tṛtīyo madhyamo bhāgaścaturthastūttaro mataḥ
3 ॥ आदौ कृत्यसमुद्देशो नैमिषाख्यानकं ततः । हिरण्यगर्भोत्पत्तिश्च लोककल्पनमेव च
3 // ādau kṛtyasamuddeśo naimiṣākhyānakaṃ tataḥ / hiraṇyagarbhotpattiśca lokakalpanameva ca
4 ॥ एष वै प्रथमः पादो द्वितीयं शृणु मानद । कल्पमन्वन्तराख्यानं लोकज्ञानं ततः परम्
4 // eṣa vai prathamaḥ pādo dvitīyaṃ śṛṇu mānada / kalpamanvantarākhyānaṃ lokajñānaṃ tataḥ param
5 ॥ मानसीसृष्टिकथनं रुद्रप्रसववर्णनम् । महादेवविभूतिश्च ऋषिसर्गस्ततः परम्
5 // mānasīsṛṣṭikathanaṃ rudraprasavavarṇanam / mahādevavibhūtiśca ṛṣisargastataḥ param
6 ॥ अग्नीनां विजयश्चाथ कालसद्भाववर्णनम् । प्रियव्रतान्वयोद्देशः पृथिव्यायामविस्तरः
6 // agnīnāṃ vijayaścātha kālasadbhāvavarṇanam / priyavratānvayoddeśaḥ pṛthivyāyāmavistaraḥ
7 ॥ वर्णनं भारतस्यास्य ततो ऽन्येषां निरूपणम् । जम्ब्वादिसप्तद्वीपाख्या ततो ऽधोलोकवर्णनम्
7 // varṇanaṃ bhāratasyāsya tato 'nyeṣāṃ nirūpaṇam / jambvādisaptadvīpākhyā tato 'dholokavarṇanam
8 ॥ उर्द्ध्वलोकानुकथनं ग्रहचारस्ततः परम् । आदित्यव्यूहकथनं देवग्रहानुकीर्तनम्
8 // urddhvalokānukathanaṃ grahacārastataḥ param / ādityavyūhakathanaṃ devagrahānukīrtanam
9 ॥ नीलकण्ठाह्वयाख्यानं महादेवस्य वैभवम् । अमावास्यानुकथनं युगतत्त्वनिरूपणम्
9 // nīlakaṇṭhāhvayākhyānaṃ mahādevasya vaibhavam / amāvāsyānukathanaṃ yugatattvanirūpaṇam
10 ॥ यज्ञप्रवर्तनं चाथ युगयोरन्त्ययोः कृतिः । युगप्रजालक्षणं च ऋषिप्रवरवर्णनम्
10 // yajñapravartanaṃ cātha yugayorantyayoḥ kṛtiḥ / yugaprajālakṣaṇaṃ ca ṛṣipravaravarṇanam
11 ॥ वेदानां व्यसनाख्यानं स्वायम्भुवनिरूपणम् । शेषमन्वन्तराख्यानं पृथिवीदोहनं ततः
11 // vedānāṃ vyasanākhyānaṃ svāyambhuvanirūpaṇam / śeṣamanvantarākhyānaṃ pṛthivīdohanaṃ tataḥ
12 ॥ चाक्षुषे ऽद्यतने सर्गे द्वितीयो ऽङ्घ्रिः पुरोदले । अथोपोद्घातपादे तु सप्तर्षिपरिकीर्तनम्
12 // cākṣuṣe 'dyatane sarge dvitīyo 'ṅghriḥ purodale / athopodghātapāde tu saptarṣiparikīrtanam
13 ॥ प्रजापत्यन्वयस्तस्माद्देवादीनां समुद्भवः । ततो जयाभिलाषश्च मरुदुत्पत्तिकीर्तनम्
13 // prajāpatyanvayastasmāddevādīnāṃ samudbhavaḥ / tato jayābhilāṣaśca marudutpattikīrtanam
14 ॥ काश्यपेयानुकथनं ऋषिवंशनिरूपणम् । पितृकल्पानुकथनं श्राद्धकल्पस्ततः परम्
14 // kāśyapeyānukathanaṃ ṛṣivaṃśanirūpaṇam / pitṛkalpānukathanaṃ śrāddhakalpastataḥ param
15 ॥ वैवस्वतसमुत्पत्तिः सृष्टिस्तस्य ततः परम् । मनुपुत्रान्वयश्चान्तो गान्धर्वस्य निरूपणम्
15 // vaivasvatasamutpattiḥ sṛṣṭistasya tataḥ param / manuputrānvayaścānto gāndharvasya nirūpaṇam
16 ॥ इक्ष्वाकुवंशकथनं वंशो ऽत्रेः सुमहात्मनः । अमावसोरन्वयश्च रजेश्चरितमद्भुतम्
16 // ikṣvākuvaṃśakathanaṃ vaṃśo 'treḥ sumahātmanaḥ / amāvasoranvayaśca rajeścaritamadbhutam
17 ॥ ययातिचरितं चाथ यदुवंशनिरूपणम् । कार्तवीर्यस्य चरितं जामदग्न्यं ततः परम्
17 // yayāticaritaṃ cātha yaduvaṃśanirūpaṇam / kārtavīryasya caritaṃ jāmadagnyaṃ tataḥ param
18 ॥ वृष्णिवंशानुकथनं सगरस्याथ संभवः । भार्गवस्यानुचरितं पितृकार्यवधाश्रयम्
18 // vṛṣṇivaṃśānukathanaṃ sagarasyātha saṃbhavaḥ / bhārgavasyānucaritaṃ pitṛkāryavadhāśrayam
19 ॥ सगरस्याथ चरितं भार्गवस्य कथा पुनः । देवासुराहवकथा कृष्णाविर्भाववर्णनम्
19 // sagarasyātha caritaṃ bhārgavasya kathā punaḥ / devāsurāhavakathā kṛṣṇāvirbhāvavarṇanam
20 ॥ इन्द्रस्य तु स्तवः पुण्यः शुक्रेण परिकीर्तितः । विष्णुमाहात्म्यकथनं बलिवंशनिरूपणम्
20 // indrasya tu stavaḥ puṇyaḥ śukreṇa parikīrtitaḥ / viṣṇumāhātmyakathanaṃ balivaṃśanirūpaṇam
21 ॥ भविष्यराजचरितं संप्राप्ते ऽथ कलौ युगे । समुपोद्धातपादो ऽयं तृतीयो मध्यमे दले
21 // bhaviṣyarājacaritaṃ saṃprāpte 'tha kalau yuge / samupoddhātapādo 'yaṃ tṛtīyo madhyame dale
22 ॥ चतुर्थमुपसंहारं वक्ष्ये खण्डे तथोत्तरे । वैवस्वतान्तराख्यानं विस्तरेण यथातथाम्
22 // caturthamupasaṃhāraṃ vakṣye khaṇḍe tathottare / vaivasvatāntarākhyānaṃ vistareṇa yathātathām
23 ॥ पूर्वमेव समुद्दिष्टं संक्षेपादिह कथ्यते । भविष्याणां मनूनां च चरितं हि ततः परम्
23 // pūrvameva samuddiṣṭaṃ saṃkṣepādiha kathyate / bhaviṣyāṇāṃ manūnāṃ ca caritaṃ hi tataḥ param
24 ॥ कल्पप्रलयनिर्देशः कालमानं ततः परम् । लोकाश्चतुर्द्दश ततः कथिताः प्राप्तलक्षणैः
24 // kalpapralayanirdeśaḥ kālamānaṃ tataḥ param / lokāścaturddaśa tataḥ kathitāḥ prāptalakṣaṇaiḥ
25 ॥ वर्णनं नरकाणां च विकर्माचरणैस्ततः । मनोमयपुराख्यानं लयः प्राकृतिकस्ततः
25 // varṇanaṃ narakāṇāṃ ca vikarmācaraṇaistataḥ / manomayapurākhyānaṃ layaḥ prākṛtikastataḥ
26 ॥ शैवस्याथ पुरस्यापि वर्णनं च ततः परम् । त्रिविधा गुणसंबन्धाज्जन्तूनां कीर्तिता गतिः
26 // śaivasyātha purasyāpi varṇanaṃ ca tataḥ param / trividhā guṇasaṃbandhājjantūnāṃ kīrtitā gatiḥ
27 ॥ अनिर्देश्याप्रतर्क्यस्य ब्रह्मणः परमात्मनः । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां वर्णनं हि ततः परम्
27 // anirdeśyāpratarkyasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ / anvayavyatirekābhyāṃ varṇanaṃ hi tataḥ param
28 ॥ इत्येष उपसंहारपादो वृत्तः सहोत्तरः । चतुष्पादं पुराणं ते ब्रह्माण्डं समुदाहृतकम्
28 // ityeṣa upasaṃhārapādo vṛttaḥ sahottaraḥ / catuṣpādaṃ purāṇaṃ te brahmāṇḍaṃ samudāhṛtakam
29 ॥ अष्टादशमनौपम्यं सारात्सारतरं द्विज । ब्रह्माण्डं यच्चतुर्लक्षं पुराणं येन वठ्यते
29 // aṣṭādaśamanaupamyaṃ sārātsārataraṃ dvija / brahmāṇḍaṃ yaccaturlakṣaṃ purāṇaṃ yena vaṭhyate
30 ॥ तदेतदस्य गदितमत्राष्टादशधा पृथक् । पासशर्येण मुनिना सर्वेषामपि मानद
30 // tadetadasya gaditamatrāṣṭādaśadhā pṛthak / pāsaśaryeṇa muninā sarveṣāmapi mānada
31 ॥ वस्तुतस्तूपदेष्ट्राथ मुनीनां भावितात्मनाम् । मत्तः श्रुत्वा पुराणानि लोकेभ्यः प्रचकाशिरे
31 // vastutastūpadeṣṭrātha munīnāṃ bhāvitātmanām / mattaḥ śrutvā purāṇāni lokebhyaḥ pracakāśire
32 ॥ मुनयो धर्मशीलास्ते दीनानुग्रहकारिणः । मयाचेदं पुराणं तु वसिष्टाय पुरोदितम्
32 // munayo dharmaśīlāste dīnānugrahakāriṇaḥ / mayācedaṃ purāṇaṃ tu vasiṣṭāya puroditam
33 ॥ तेन शक्तिसुतायोक्तं जातूकर्ण्याय तेन च । व्यासो लब्ध्वा ततश्चैतत्प्रभञ्जनमुखोद्गतम्
33 // tena śaktisutāyoktaṃ jātūkarṇyāya tena ca / vyāso labdhvā tataścaitatprabhañjanamukhodgatam
34 ॥ प्रमाणीकृत्य लोके ऽस्मिन्प्रावर्तयदनुत्तमम् । य इदं कीर्तयेद्वत्स शृणोति च समाहितः
34 // pramāṇīkṛtya loke 'sminprāvartayadanuttamam / ya idaṃ kīrtayedvatsa śṛṇoti ca samāhitaḥ
35 ॥ स विधूयेह पापानि याति लोकमनामयम् । लिखित्वैतत्पुराणं तु स्वर्णसिंहासनस्थितम्
35 // sa vidhūyeha pāpāni yāti lokamanāmayam / likhitvaitatpurāṇaṃ tu svarṇasiṃhāsanasthitam
36 ॥ वस्त्रेणाच्छादितं यस्तु ब्राह्मणाय प्रयच्छति । स यादि ब्रह्मणो लोकं नात्र कार्या विचारणा
36 // vastreṇācchāditaṃ yastu brāhmaṇāya prayacchati / sa yādi brahmaṇo lokaṃ nātra kāryā vicāraṇā
37 ॥ मरीचे ऽष्टादशैतानि मया प्रोक्तानि यानि ते । पुराणानि तु संक्षेपाच्छ्रोतव्यानि च विस्तरात्
37 // marīce 'ṣṭādaśaitāni mayā proktāni yāni te / purāṇāni tu saṃkṣepācchrotavyāni ca vistarāt
38 ॥ अष्टादश पुराणानि यः शृणोति नरोत्तमः । कथयेद्वा विधानेन नेह भूयः स जायते
38 // aṣṭādaśa purāṇāni yaḥ śṛṇoti narottamaḥ / kathayedvā vidhānena neha bhūyaḥ sa jāyate
39 ॥ सूत्रमेतत्पुराणानां यन्मयोक्तं तवाधुना । तन्नित्यं शीलनीयं हि पुराणफलमिच्छता
39 // sūtrametatpurāṇānāṃ yanmayoktaṃ tavādhunā / tannityaṃ śīlanīyaṃ hi purāṇaphalamicchatā
40 ॥ न दांभिकाय पापाय देवगुर्वनुसूयवे । देयं कदापि साधूनां द्वेषिणे न शठाय च
40 // na dāṃbhikāya pāpāya devagurvanusūyave / deyaṃ kadāpi sādhūnāṃ dveṣiṇe na śaṭhāya ca
41 ॥ शान्ताय शमचित्ताय शुश्रूषाभिरताय च । निर्मत्सराय शुचये देयं सद्वैष्णवाय च
41 // śāntāya śamacittāya śuśrūṣābhiratāya ca / nirmatsarāya śucaye deyaṃ sadvaiṣṇavāya ca