92 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थभागे द्वादशमासस्तितैकादशीव्रतकथनं नाम विंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः सनातन उवाच अथ व्रतानि द्वादश्याः कथयामि तवानघ । यानि कृत्वा नरो लोके विष्णोः प्रियतरो भवेत्
92 // iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthabhāge dvādaśamāsastitaikādaśīvratakathanaṃ nāma viṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sanātana uvāca atha vratāni dvādaśyāḥ kathayāmi tavānagha / yāni kṛtvā naro loke viṣṇoḥ priyataro bhavet
1 ॥ चैत्रस्य शुक्लद्वादश्यां मदनव्रतमाचरेत् । स्थापयेदव्रणं कुंभं सिततन्दुलपूरितम्
1 // caitrasya śukladvādaśyāṃ madanavratamācaret / sthāpayedavraṇaṃ kuṃbhaṃ sitatandulapūritam
2 ॥ नानाफलयुतं तद्वदिक्षुदण्डसमन्वितम् । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितचन्दनचर्च्चितम्
2 // nānāphalayutaṃ tadvadikṣudaṇḍasamanvitam / sitavastrayugacchannaṃ sitacandanacarccitam
3 ॥ नानाभक्ष्यसमोपेतं सहिरण्यं स्वशक्तितः । ताम्रपात्रं गुडोपेतं तस्योपरि निवेशयेत्
3 // nānābhakṣyasamopetaṃ sahiraṇyaṃ svaśaktitaḥ / tāmrapātraṃ guḍopetaṃ tasyopari niveśayet
4 ॥ तत्र संपूजयेद्देवं कामरूपिणमच्युतम् । गन्धाद्यैरुपचारैस्तु सोपवासो परे ऽहनि
4 // tatra saṃpūjayeddevaṃ kāmarūpiṇamacyutam / gandhādyairupacāraistu sopavāso pare 'hani
5 ॥ पुनः प्रातः समभ्यर्च्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् । ब्रह्मणान्भोजयेच्चैव तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्
5 // punaḥ prātaḥ samabhyarcya brāhmaṇāya nivedayet / brahmaṇānbhojayeccaiva tebhyo dadyācca dakṣiṇām
6 ॥ वर्षमेवं व्रतं कृत्वा घृतधेनुसमन्विताम् । शय्यां तु दद्याद्गुरवे सर्वोपस्करसंयुताम्
6 // varṣamevaṃ vrataṃ kṛtvā ghṛtadhenusamanvitām / śayyāṃ tu dadyādgurave sarvopaskarasaṃyutām
7 ॥ काञ्चनं कामदेवं च शुक्तां गां च पयस्विनीम् । वासोभिर्द्विजदांपत्यं पूजयित्वा समर्पयेत्
7 // kāñcanaṃ kāmadevaṃ ca śuktāṃ gāṃ ca payasvinīm / vāsobhirdvijadāṃpatyaṃ pūjayitvā samarpayet
8 ॥ प्रीयतां कामरूपी मे हरिरित्येवमुच्चरन् । यः कुर्याद्विधिनानेन मदनद्वादशीव्रतम्
8 // prīyatāṃ kāmarūpī me harirityevamuccaran / yaḥ kuryādvidhinānena madanadvādaśīvratam
9 ॥ स सर्वपापनिर्भुक्तः प्राप्नोति हरिसाम्यताम् । अस्यामेव समुद्दिष्टं भर्तृद्वादशिकाव्रतम्
9 // sa sarvapāpanirbhuktaḥ prāpnoti harisāmyatām / asyāmeva samuddiṣṭaṃ bhartṛdvādaśikāvratam
10 ॥ स्वास्तृतां तत्र शय्यां तु कृत्वात्र श्रीयुतं हरिम् । संस्थाप्य मण्डपं पुष्पैस्तदुपर्प्युपकल्पयेत्
10 // svāstṛtāṃ tatra śayyāṃ tu kṛtvātra śrīyutaṃ harim / saṃsthāpya maṇḍapaṃ puṣpaistaduparpyupakalpayet
11 ॥ ततः संपूज्य गन्धाद्यैर्व्रती जागरणं निशि । नृत्यवादित्रगीताद्यैस्ततः प्रातः परे ऽहनि
11 // tataḥ saṃpūjya gandhādyairvratī jāgaraṇaṃ niśi / nṛtyavāditragītādyaistataḥ prātaḥ pare 'hani
12 ॥ सशय्यं श्रीहरिं हैमं द्विजग्र्याय निवेदयेत् । द्विजान्संभोज्य विसृजद्दक्षिणाभिः प्रतोषितान्
12 // saśayyaṃ śrīhariṃ haimaṃ dvijagryāya nivedayet / dvijānsaṃbhojya visṛjaddakṣiṇābhiḥ pratoṣitān
13 ॥ एवं कृतव्रतस्यापि दांपत्यं जायते स्थिरम् । सप्तजन्मसु भुङ्क्ते च भोगान् लोकद्वयेप्सितान्
13 // evaṃ kṛtavratasyāpi dāṃpatyaṃ jāyate sthiram / saptajanmasu bhuṅkte ca bhogān lokadvayepsitān
14 ॥ वैशाखशुक्लद्वादश्यां सोपवासो जितेन्द्रियः । संपूज्य माधवं भक्त्या गन्धाद्यैरुपचारकैः
14 // vaiśākhaśukladvādaśyāṃ sopavāso jitendriyaḥ / saṃpūjya mādhavaṃ bhaktyā gandhādyairupacārakaiḥ
15 ॥ पक्कान्नं तृप्तिजनकं मधुरं सोदकुंभकम् । विप्राय दद्याद्विधिवन्माधवः प्रीयतामिति
15 // pakkānnaṃ tṛptijanakaṃ madhuraṃ sodakuṃbhakam / viprāya dadyādvidhivanmādhavaḥ prīyatāmiti
16 ॥ द्वादश्यां ज्येष्ठशुक्लायां पूजयित्वा त्रिविक्रमम् । गन्धाद्यैर्मधुरान्नाढ्यं करक विनिवेदयेत्
16 // dvādaśyāṃ jyeṣṭhaśuklāyāṃ pūjayitvā trivikramam / gandhādyairmadhurānnāḍhyaṃ karaka vinivedayet
17 ॥ व्रती द्विजाय तत्पश्चादेकभक्तं समाचरेत् । व्रतेनानेन संतुष्टो देवदेवस्त्रिविक्रमः
17 // vratī dvijāya tatpaścādekabhaktaṃ samācaret / vratenānena saṃtuṣṭo devadevastrivikramaḥ
18 ॥ ददाति विपुलान्भोगानन्ते मोक्षं च नारद । आषाढशुक्लद्वादश्यां द्विजान्द्वादश भोजयेत्
18 // dadāti vipulānbhogānante mokṣaṃ ca nārada / āṣāḍhaśukladvādaśyāṃ dvijāndvādaśa bhojayet
19 ॥ मधुरान्नेन तान्पूज्य पृथग्गन्धादिकैः क्रमात् । तभ्यो वासांसि दण्डांश्च ब्रह्मसूत्राणि मुद्रिकाः
19 // madhurānnena tānpūjya pṛthaggandhādikaiḥ kramāt / tabhyo vāsāṃsi daṇḍāṃśca brahmasūtrāṇi mudrikāḥ
20 ॥ पात्राणि च ददेद्भक्त्या विष्णुमें प्रीयतामिति । द्वादश्यां तु नभःशुक्ले श्रीधरं पूजयेद्व्रती
20 // pātrāṇi ca dadedbhaktyā viṣṇumeṃ prīyatāmiti / dvādaśyāṃ tu nabhaḥśukle śrīdharaṃ pūjayedvratī
21 ॥ गन्धाद्यैस्तत्परो भक्त्या दधिभक्तैर्द्विजोत्तमान् । संभोज्य दक्षिणा रौप्यां दत्वा नत्वा विसर्ज्जयेत्
21 // gandhādyaistatparo bhaktyā dadhibhaktairdvijottamān / saṃbhojya dakṣiṇā raupyāṃ datvā natvā visarjjayet
22 ॥ व्रतेनानेन देवेशः श्रीधरः प्रीयतामिति । द्वादश्यां नभस्यशुक्ले व्रती संपूज्य वामनम्
22 // vratenānena deveśaḥ śrīdharaḥ prīyatāmiti / dvādaśyāṃ nabhasyaśukle vratī saṃpūjya vāmanam
23 ॥ तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पायसैर्द्वादशैव च । सौवर्णी दक्षिणां दत्वा विष्णुप्रीतिकरो भवेत्
23 // tadagre bhojayedviprānpāyasairdvādaśaiva ca / sauvarṇī dakṣiṇāṃ datvā viṣṇuprītikaro bhavet
24 ॥ द्वादश्यामिषशुक्लायां पद्मनाभं समर्चयेत् । गन्धाद्यैरुपचारैस्तु तदग्रे भोजयेद्द्विजान्
24 // dvādaśyāmiṣaśuklāyāṃ padmanābhaṃ samarcayet / gandhādyairupacāraistu tadagre bhojayeddvijān
25 ॥ मधुरान्नेन वस्त्राढ्यां सौवर्णीं दक्षिणां ददेत् । व्रतेनैतेन संतुष्टः पद्मनाभो द्विजोत्तम
25 // madhurānnena vastrāḍhyāṃ sauvarṇīṃ dakṣiṇāṃ dadet / vratenaitena saṃtuṣṭaḥ padmanābho dvijottama
26 ॥ श्वेतद्वीपगतिं दद्याद्देहभोगांश्च वाञ्छितान् । कार्तिके कृष्णपक्षे तु गोवत्सद्वादशीव्रतम्
26 // śvetadvīpagatiṃ dadyāddehabhogāṃśca vāñchitān / kārtike kṛṣṇapakṣe tu govatsadvādaśīvratam
27 ॥ तत्र वत्सयुतां गां तु समालिख्य सुगन्धिभिः । चन्दनाद्यैस्तथा पुष्पमालाभिः प्रार्च्य ताम्रके
27 // tatra vatsayutāṃ gāṃ tu samālikhya sugandhibhiḥ / candanādyaistathā puṣpamālābhiḥ prārcya tāmrake
28 ॥ पात्रे पुष्पाक्षततिलैरर्घ्यं कृत्वा विधानतः । प्रदद्यात्पादमूले ऽस्या मन्त्रेणानेन नारद
28 // pātre puṣpākṣatatilairarghyaṃ kṛtvā vidhānataḥ / pradadyātpādamūle 'syā mantreṇānena nārada
29 ॥ क्षीरोदार्णवसंभूते सुरासुरनमस्कृते । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलङ्कृते
29 // kṣīrodārṇavasaṃbhūte surāsuranamaskṛte / sarvadevamaye devi sarvadevairalaṅkṛte
30 ॥ मातर्मातर्गवां मातर्गृहाणार्घ्यं नमो ऽस्तु ते । ततो माषादिसंसिद्धान्वटकांश्च निवेदयेत्
30 // mātarmātargavāṃ mātargṛhāṇārghyaṃ namo 'stu te / tato māṣādisaṃsiddhānvaṭakāṃśca nivedayet
31 ॥ एवं पञ्च दशैकं वा यथाविभवमात्मनः । सुरभि त्वं जगन्माता नित्यं विष्णुपदे स्थिता
31 // evaṃ pañca daśaikaṃ vā yathāvibhavamātmanaḥ / surabhi tvaṃ jaganmātā nityaṃ viṣṇupade sthitā
32 ॥ सर्वदेवमये ग्रासं मया दत्तमिमं ग्रस । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलङ्कृते
32 // sarvadevamaye grāsaṃ mayā dattamimaṃ grasa / sarvadevamaye devi sarvadevairalaṅkṛte
33 ॥ मातर्ममाभिलषितं सफलं कुरु नन्दिनी । तद्दिने तैलपक्वं च स्थालीपक्वं द्विजोत्तम
33 // mātarmamābhilaṣitaṃ saphalaṃ kuru nandinī / taddine tailapakvaṃ ca sthālīpakvaṃ dvijottama
34 ॥ गोक्षीरं गोघृतं चैव दधि तक्रं च वर्जयेत् । द्वादश्यामूर्जशुक्लायां देवं दामोदरं द्विज
34 // gokṣīraṃ goghṛtaṃ caiva dadhi takraṃ ca varjayet / dvādaśyāmūrjaśuklāyāṃ devaṃ dāmodaraṃ dvija
35 ॥ समभ्यर्च्योपचारैस्तु गन्धाद्यैः सुसमाहितः । तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पक्वान्नेनार्कसंख्यकान्
35 // samabhyarcyopacāraistu gandhādyaiḥ susamāhitaḥ / tadagre bhojayedviprānpakvānnenārkasaṃkhyakān
36 ॥ ततः कुंभानपांपूर्णान्वस्त्राच्छन्नान्समर्चितान् । सपूगमोदकस्वर्णांस्तेभ्यः प्रीत्या समर्पयेत्
36 // tataḥ kuṃbhānapāṃpūrṇānvastrācchannānsamarcitān / sapūgamodakasvarṇāṃstebhyaḥ prītyā samarpayet
37 ॥ एवं कृते प्रियो विष्णोर्जायते ऽखिलभोगभुक् । देहान्ते विष्णुसायुज्यं लभते नात्र संशयः
37 // evaṃ kṛte priyo viṣṇorjāyate 'khilabhogabhuk / dehānte viṣṇusāyujyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
38 ॥ नीराजनव्रतं चात्र गदितं तन्निबोध मे । सुप्तोत्थितं जगन्नाथमलङ्कृत्य निशागमे
38 // nīrājanavrataṃ cātra gaditaṃ tannibodha me / suptotthitaṃ jagannāthamalaṅkṛtya niśāgame
39 ॥ अलङ्कृतो नवं वह्निमुत्पाद्याभ्यर्च्य मन्त्रतः । हुत्वा तत्र समुद्दीप्ते रौप्य दीपिकया मुने
39 // alaṅkṛto navaṃ vahnimutpādyābhyarcya mantrataḥ / hutvā tatra samuddīpte raupya dīpikayā mune
40 ॥ गन्धपुष्पाद्यर्चितया जनैर्नीराजयेद्धरिम् । तत्रैवानुगतां लक्ष्मीं ब्रह्माणीं चण्डिकां तथा
40 // gandhapuṣpādyarcitayā janairnīrājayeddharim / tatraivānugatāṃ lakṣmīṃ brahmāṇīṃ caṇḍikāṃ tathā
41 ॥ आदित्यं शङ्करं गौरीं यक्षं गणपतिं ग्रहान् । मातॄः पितॄन्नगान्नागान्सर्वान्नीराजयेत्क्रमात्
41 // ādityaṃ śaṅkaraṃ gaurīṃ yakṣaṃ gaṇapatiṃ grahān / mātṝḥ pitṝnnagānnāgānsarvānnīrājayetkramāt
42 ॥ गवां नीराजनं कुर्यान्महिष्यादेश्च मण्डलम् । नमो जयेति शब्दैश्च घण्टाशङ्खा दिनिःस्वनैः
42 // gavāṃ nīrājanaṃ kuryānmahiṣyādeśca maṇḍalam / namo jayeti śabdaiśca ghaṇṭāśaṅkhā diniḥsvanaiḥ
43 ॥ सिंदूरालिप्तशृङ्गाणां चित्राङ्गाणां च वर्णकैः । गवां कोलाहले वृत्ते नीराजनमहोत्सवे
43 // siṃdūrāliptaśṛṅgāṇāṃ citrāṅgāṇāṃ ca varṇakaiḥ / gavāṃ kolāhale vṛtte nīrājanamahotsave
44 ॥ तुरगांल्लक्षणोपेताम् गजांश्च मदविप्लुतान् । राजचिह्नानि सर्वाणि च्छत्रादीनि च नारद
44 // turagāṃllakṣaṇopetām gajāṃśca madaviplutān / rājacihnāni sarvāṇi cchatrādīni ca nārada
45 ॥ राजा पुरोधसा सार्धं मन्त्रिभृत्यपरः सरः । पूजयित्वा यथान्यायं नीरज्य स्वयमादरात्
45 // rājā purodhasā sārdhaṃ mantribhṛtyaparaḥ saraḥ / pūjayitvā yathānyāyaṃ nīrajya svayamādarāt
46 ॥ शङ्खतूर्यादिघोषैश्च नानारत्नविनिर्मिते । सिंहासने नवे कॢप्ते तिष्ठेत्सम्यगलङ्कृतः
46 // śaṅkhatūryādighoṣaiśca nānāratnavinirmite / siṃhāsane nave kḷpte tiṣṭhetsamyagalaṅkṛtaḥ
47 ॥ ततः सुलक्षणैर्युक्ता वेश्या वाथ कुलाङ्गना । शीर्षोपरि नरेद्रस्य तया नीराजयेच्छनैः
47 // tataḥ sulakṣaṇairyuktā veśyā vātha kulāṅganā / śīrṣopari naredrasya tayā nīrājayecchanaiḥ
48 ॥ एवमेषा महासांतिः कर्तव्या प्रतिवत्सरम् । राज्ञा वित्तवतान्येन वर्षमारोग्यमिच्छता
48 // evameṣā mahāsāṃtiḥ kartavyā prativatsaram / rājñā vittavatānyena varṣamārogyamicchatā
49 ॥ येषां राष्ट्रे पुरे ग्रामे क्रियते शान्तिरुत्तमा । नीराजनाभिधा विप्र तद्रोगा यान्ति संक्षयम्
49 // yeṣāṃ rāṣṭre pure grāme kriyate śāntiruttamā / nīrājanābhidhā vipra tadrogā yānti saṃkṣayam
50 ॥ द्वादश्यां मार्गशुक्लायां साध्यव्रतमनुत्तमम् । मनोभवस्तथा प्राणो नरो यातश्च वीर्यवान्
50 // dvādaśyāṃ mārgaśuklāyāṃ sādhyavratamanuttamam / manobhavastathā prāṇo naro yātaśca vīryavān
51 ॥ चितिर्हयो नृपश्चैव हंसो नारायणस्तथा । विभुश्चापि प्रभुश्चैव साध्या द्वादश कीर्तिताः
51 // citirhayo nṛpaścaiva haṃso nārāyaṇastathā / vibhuścāpi prabhuścaiva sādhyā dvādaśa kīrtitāḥ
52 ॥ पूजयेद्गन्धपुष्पाद्यैरेतांस्तन्दुलकल्पितान् । ततो द्विजाग्र्यान्संभोज्य द्वादशात्र सुदक्षिणाः
52 // pūjayedgandhapuṣpādyairetāṃstandulakalpitān / tato dvijāgryānsaṃbhojya dvādaśātra sudakṣiṇāḥ
53 ॥ दत्वा तेभ्यस्तु विसृजेत्प्रीयान्नारयणस्त्विति । एतस्यामेव विदितं द्वादशादित्यसंज्ञितम्
53 // datvā tebhyastu visṛjetprīyānnārayaṇastviti / etasyāmeva viditaṃ dvādaśādityasaṃjñitam
54 ॥ व्रतं तत्रार्चयेद्धीमानादित्यान्द्वादशापि च । धातामित्रोर्ऽयमा पूषा शक्रोंऽशो वरुणो भगः
54 // vrataṃ tatrārcayeddhīmānādityāndvādaśāpi ca / dhātāmitror'yamā pūṣā śakroṃ'śo varuṇo bhagaḥ
55 ॥ त्वष्टा विवस्वान्सविता विष्णुर्द्वादश ईरिताः । प्रतिमासं तु शुक्लायां द्वादश्यामर्च्य यत्नतः
55 // tvaṣṭā vivasvānsavitā viṣṇurdvādaśa īritāḥ / pratimāsaṃ tu śuklāyāṃ dvādaśyāmarcya yatnataḥ
56 ॥ वर्षं नयेद्व्रतान्ते तु प्रतिमा द्वादशापि च । हैमीः संपूज्य विधिना भोजयित्वा द्विजोत्तमान्
56 // varṣaṃ nayedvratānte tu pratimā dvādaśāpi ca / haimīḥ saṃpūjya vidhinā bhojayitvā dvijottamān
57 ॥ मधुरान्नैः सुसत्कृत्य प्रत्येकं चार्पयेद्व्रती । एव व्रतं नरः कृत्वा द्वादशादित्यसंज्ञकम्
57 // madhurānnaiḥ susatkṛtya pratyekaṃ cārpayedvratī / eva vrataṃ naraḥ kṛtvā dvādaśādityasaṃjñakam
58 ॥ सूर्यलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगांश्चरं ततः । जायते भुवि धर्मात्मा मानुष्ये रोगवर्जितः
58 // sūryalokaṃ samāsādya bhuktvā bhogāṃścaraṃ tataḥ / jāyate bhuvi dharmātmā mānuṣye rogavarjitaḥ
59 ॥ ततो व्रतस्य पुण्येन पुनरेव लभेद्व्रतम् । तत्पुण्येन रवेन्भित्वा मण्डलं द्विजसत्तम
59 // tato vratasya puṇyena punareva labhedvratam / tatpuṇyena ravenbhitvā maṇḍalaṃ dvijasattama
60 ॥ निरञ्जनं निरा कारं निर्द्वन्द्वं ब्रह्म चाप्नुयात् । अत्रैवाखण्डसंज्ञं च व्रतमुक्त द्विजोत्तम
60 // nirañjanaṃ nirā kāraṃ nirdvandvaṃ brahma cāpnuyāt / atraivākhaṇḍasaṃjñaṃ ca vratamukta dvijottama
61 ॥ मूर्तिं निर्माय सौवर्णीं जनार्दनसमाह्वयाम् । अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैस्तदग्रे भोजयेद्द्विजान्
61 // mūrtiṃ nirmāya sauvarṇīṃ janārdanasamāhvayām / abhyarcya gandhapuṣpādyaistadagre bhojayeddvijān
62 ॥ द्वादश प्रतिमासं तु नक्ताशीः स्याज्जितेन्द्रियः । ततः समान्ते तां मूर्तिं समभ्यर्च्य विधानतः
62 // dvādaśa pratimāsaṃ tu naktāśīḥ syājjitendriyaḥ / tataḥ samānte tāṃ mūrtiṃ samabhyarcya vidhānataḥ
63 ॥ गुरवे धेनुसहितां दद्यात्संप्रार्थयेत्तथा । शतजन्मसु यत्किञ्चिन्मयाखण्डव्रतं कृतम्
63 // gurave dhenusahitāṃ dadyātsaṃprārthayettathā / śatajanmasu yatkiñcinmayākhaṇḍavrataṃ kṛtam
64 ॥ भगवंस्त्वत्प्रसादेन तदखण्डमिहास्तु मे । ततः संभोज्य विप्राग्र्यान्सखण्डाढ्यैस्तु पायसैः
64 // bhagavaṃstvatprasādena tadakhaṇḍamihāstu me / tataḥ saṃbhojya viprāgryānsakhaṇḍāḍhyaistu pāyasaiḥ
65 ॥ द्वादशैव हि सौवर्णीं दक्षिणां प्रददेन्नमेत् । इति कृत्वा व्रतं विप्र प्रीणयित्वा जनार्दनम्
65 // dvādaśaiva hi sauvarṇīṃ dakṣiṇāṃ pradadennamet / iti kṛtvā vrataṃ vipra prīṇayitvā janārdanam
66 ॥ सौवर्णेन विमानेन याति विष्णोः परं पदम् । पौषस्य कृष्णद्वादश्यां रूपव्रतमुदीरितम्
66 // sauvarṇena vimānena yāti viṣṇoḥ paraṃ padam / pauṣasya kṛṣṇadvādaśyāṃ rūpavratamudīritam
67 ॥ दशम्यां विधिवत्स्नात्वा गृह्णीयाद्गोमयं व्रती । श्वेताया वैकवर्णाया अन्तरिक्षगतं द्विज
67 // daśamyāṃ vidhivatsnātvā gṛhṇīyādgomayaṃ vratī / śvetāyā vaikavarṇāyā antarikṣagataṃ dvija
68 ॥ अष्टोत्तरशतं तेन पिण्डिकाः कल्प्य नारद । शोषयेदातपे धृत्वा पात्रे ताम्रे ऽथ मृन्मये
68 // aṣṭottaraśataṃ tena piṇḍikāḥ kalpya nārada / śoṣayedātape dhṛtvā pātre tāmre 'tha mṛnmaye
69 ॥ एकादश्यां सोपवासः समभ्यर्च्य विधानतः । सौवर्णीं प्रतिमां विष्णोर्निशायां जागरं चरेत्
69 // ekādaśyāṃ sopavāsaḥ samabhyarcya vidhānataḥ / sauvarṇīṃ pratimāṃ viṣṇorniśāyāṃ jāgaraṃ caret
70 ॥ सुमङ्गलैर्गीतवाद्यैः स्तोत्रपाठैर्जपादिभिः । ततः प्रभाते द्वादश्यां तिलपात्रोपरि स्थिताम्
70 // sumaṅgalairgītavādyaiḥ stotrapāṭhairjapādibhiḥ / tataḥ prabhāte dvādaśyāṃ tilapātropari sthitām
71 ॥ अंबुपूर्णे घटे न्यस्य पूजयेदुपचारकैः । ततो ऽग्निं नवमुत्पाद्य काष्ठसंघर्षणादिभिः
71 // aṃbupūrṇe ghaṭe nyasya pūjayedupacārakaiḥ / tato 'gniṃ navamutpādya kāṣṭhasaṃgharṣaṇādibhiḥ
72 ॥ तं समभ्यर्च्य विधिवदेकैकां पिण्डिकां सुधीः । होमयेत्सतिलाज्यां च द्वादशाक्षरविद्यया
72 // taṃ samabhyarcya vidhivadekaikāṃ piṇḍikāṃ sudhīḥ / homayetsatilājyāṃ ca dvādaśākṣaravidyayā
73 ॥ वैष्णव्याथ च पूरणां च शतमष्टोत्तर ततः । भोजयेत्पायसैर्विप्रान्प्रीत्या सुस्निग्धमानसः
73 // vaiṣṇavyātha ca pūraṇāṃ ca śatamaṣṭottara tataḥ / bhojayetpāyasairviprānprītyā susnigdhamānasaḥ
74 ॥ सहितां च घटेनैव प्रतिमां गुरवऽपेयेत् । विप्रेभ्यो दक्षिणां शक्त्या दत्वा नत्वा विसर्जयेत् । नरो वा यदि वा नारी व्रतं कृत्वैवमादरात्
74 // sahitāṃ ca ghaṭenaiva pratimāṃ gurava'peyet / viprebhyo dakṣiṇāṃ śaktyā datvā natvā visarjayet / naro vā yadi vā nārī vrataṃ kṛtvaivamādarāt
75 ॥ लभते रूपसौभाग्यं नात्र कार्या विचारणा । सहस्ये शुक्लपक्षे तु सुजन्मद्वादशीव्रतम्
75 // labhate rūpasaubhāgyaṃ nātra kāryā vicāraṇā / sahasye śuklapakṣe tu sujanmadvādaśīvratam
76 ॥ स्नात्वा विधानेन गृह्णोयाद्वार्षिकव्रतम् । पीत्वा गशृङ्गवार्यादौ तां च कृत्वा प्रदक्षिणम्
76 // snātvā vidhānena gṛhṇoyādvārṣikavratam / pītvā gaśṛṅgavāryādau tāṃ ca kṛtvā pradakṣiṇam
77 ॥ प्रतिमासं ततः शुक्लेद्वादश्यां दानमाचरेत् । घृतप्रस्थं तच्चतुष्कं क्रमाद्वीहेर्यवस्य च
77 // pratimāsaṃ tataḥ śukledvādaśyāṃ dānamācaret / ghṛtaprasthaṃ taccatuṣkaṃ kramādvīheryavasya ca
78 ॥ द्विरक्तिकं हेम तिलाढकार्द्धं पयसां घटम् । रौप्यस्य माषमेकं च तृप्तिकृन्मिष्टपक्वकम्
78 // dviraktikaṃ hema tilāḍhakārddhaṃ payasāṃ ghaṭam / raupyasya māṣamekaṃ ca tṛptikṛnmiṣṭapakvakam
79 ॥ छत्रं माषार्धहेम्नश्च प्रस्थं फआणितमुत्तमम् । चन्दनं पलिकं वस्त्रं पञ्चहस्तोन्मितं तनुम्
79 // chatraṃ māṣārdhahemnaśca prasthaṃ phaāṇitamuttamam / candanaṃ palikaṃ vastraṃ pañcahastonmitaṃ tanum
80 ॥ एवं तु मासिकं दानं कृत्वा प्राश्य यथाक्रमम् । गोमूत्रं जलमाज्यं वा पक्त्वा शाकं चतुर्विधम्
80 // evaṃ tu māsikaṃ dānaṃ kṛtvā prāśya yathākramam / gomūtraṃ jalamājyaṃ vā paktvā śākaṃ caturvidham
81 ॥ दधियुक्तं च यावान्नं तिलाज्यं शर्करान्विताम् । दर्भांबुक्षीरमुदितं प्राशनं प्रतिमासिकम्
81 // dadhiyuktaṃ ca yāvānnaṃ tilājyaṃ śarkarānvitām / darbhāṃbukṣīramuditaṃ prāśanaṃ pratimāsikam
82 ॥ एवं कृतव्रतो वर्षं सौवर्णीं प्रतिमां रवेः । कृत्वा वै ताम्रपात्रस्थां न्यस्याभ्यर्च्य विधानतः
82 // evaṃ kṛtavrato varṣaṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ raveḥ / kṛtvā vai tāmrapātrasthāṃ nyasyābhyarcya vidhānataḥ
83 ॥ गुरवे धेनुसहितां प्रत्यर्प्य प्रणमेत्पुरः । विप्रान्द्रादश संभोज्य तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्
83 // gurave dhenusahitāṃ pratyarpya praṇametpuraḥ / viprāndrādaśa saṃbhojya tebhyo dadyācca dakṣiṇām
84 ॥ एवं कृतव्रतो विप्र जन्माप्नोत्युत्तमे कुले । निरोगो धनधान्याढ्यो भवेच्चाविकलेद्रियः
84 // evaṃ kṛtavrato vipra janmāpnotyuttame kule / nirogo dhanadhānyāḍhyo bhaveccāvikaledriyaḥ
85 ॥ माघस्य शुक्लद्वादश्यां शालग्रामशिलां द्विज । अभ्यच्य विधिवद्भक्त्या सुवर्णं तन्मुखे न्यसेत्
85 // māghasya śukladvādaśyāṃ śālagrāmaśilāṃ dvija / abhyacya vidhivadbhaktyā suvarṇaṃ tanmukhe nyaset
86 ॥ तां स्थाप्य रौप्यपात्रे तु सितवस्त्रयुगावृताम् । प्रदद्याद्वेदविदुषे तं हि संभोजयेत्ततः
86 // tāṃ sthāpya raupyapātre tu sitavastrayugāvṛtām / pradadyādvedaviduṣe taṃ hi saṃbhojayettataḥ
87 ॥ पायसान्नेन खण्डाज्यसहितेन हितेन च । एवं कृत्वैकभक्तः सन्विष्णु चिन्तनतत्परः
87 // pāyasānnena khaṇḍājyasahitena hitena ca / evaṃ kṛtvaikabhaktaḥ sanviṣṇu cintanatatparaḥ
88 ॥ वैष्णवं लभते धाम भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान् । अन्त्ये सितायां द्वादश्यां सौवर्णीं प्रतिमां हरेः
88 // vaiṣṇavaṃ labhate dhāma bhuktvā bhogānihepsitān / antye sitāyāṃ dvādaśyāṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ hareḥ
89 ॥ अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्दद्याद्वेदविदे द्विज । द्विषट्कसंख्यान्विप्रांश्च भोजयित्वा च दक्षिणाम्
89 // abhyarcya gandhapuṣpādyairdadyādvedavide dvija / dviṣaṭkasaṃkhyānviprāṃśca bhojayitvā ca dakṣiṇām
90 ॥ दत्वा विसर्जयेत्पश्चात्स्वयं भुञ्जीत बान्धवैः । त्रिस्पृशोन्मीलिनी पक्षवर्द्धिनी वञ्जुली तथा
90 // datvā visarjayetpaścātsvayaṃ bhuñjīta bāndhavaiḥ / trispṛśonmīlinī pakṣavarddhinī vañjulī tathā
91 ॥ जया च विजया चैव जयन्ती चापराजिता । एता अष्टौ सदोपोष्या द्वादश्यः पापहारिकाः
91 // jayā ca vijayā caiva jayantī cāparājitā / etā aṣṭau sadopoṣyā dvādaśyaḥ pāpahārikāḥ
92 ॥ श्रीनारद उवाच कीदृशं लक्षणं ब्रह्मन्नेतासां किं फलं तथा । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व याश्चन्याः पुण्यदायुकाः
92 // śrīnārada uvāca kīdṛśaṃ lakṣaṇaṃ brahmannetāsāṃ kiṃ phalaṃ tathā / tatsarvaṃ me samācakṣva yāścanyāḥ puṇyadāyukāḥ
93 ॥ सूत उवाच इत्थं सनातनः पृष्टो नारदेन द्विजोत्तमः । प्रशस्य भ्रातरं प्राह महाभागवतं मुनिः
93 // sūta uvāca itthaṃ sanātanaḥ pṛṣṭo nāradena dvijottamaḥ / praśasya bhrātaraṃ prāha mahābhāgavataṃ muniḥ
94 ॥ सनातन उवाच साधु पृष्टं त्वया भ्रातः साधूनां संशयच्छिदा । वक्ष्ये महाद्वादशीनां लक्षणं च फलं पृथक्
94 // sanātana uvāca sādhu pṛṣṭaṃ tvayā bhrātaḥ sādhūnāṃ saṃśayacchidā / vakṣye mahādvādaśīnāṃ lakṣaṇaṃ ca phalaṃ pṛthak
95 ॥ एकादशी निवृत्ता चेत्सूर्यस्योदयतः पुरा । तदा तु त्रिस्पृशा नाम द्वादशी सा महाफला
95 // ekādaśī nivṛttā cetsūryasyodayataḥ purā / tadā tu trispṛśā nāma dvādaśī sā mahāphalā
96 ॥ अस्यामुपोष्य गोविन्दं यः पूजयति नारद । अश्वमेधसहस्रस्य फलं लभते ध्रुवम्
96 // asyāmupoṣya govindaṃ yaḥ pūjayati nārada / aśvamedhasahasrasya phalaṃ labhate dhruvam
97 ॥ यदारुणोदये विद्धा दशम्यैकादशी तिथिः । तदा तां संपरित्यज्य द्वादशीं समुपोषयेत्
97 // yadāruṇodaye viddhā daśamyaikādaśī tithiḥ / tadā tāṃ saṃparityajya dvādaśīṃ samupoṣayet
98 ॥ तत्रेष्ट्वा वासुदेवाख्यं सम्यक्पूजाविधानतः । राजसूयसहस्रस्य फलमुन्मीलिते लभेत्
98 // tatreṣṭvā vāsudevākhyaṃ samyakpūjāvidhānataḥ / rājasūyasahasrasya phalamunmīlite labhet
99 ॥ यदोदये तु सवितुर्याम्या त्वेकादशीं स्पृशेत् । तदा वञ्जुलिकाख्यां तु तां त्यक्त्वोपोषयेत्सदा
99 // yadodaye tu savituryāmyā tvekādaśīṃ spṛśet / tadā vañjulikākhyāṃ tu tāṃ tyaktvopoṣayetsadā
100 ॥ अस्यां संकर्षणं देवं गन्धाद्यैरुपचारकैः । पूजयेत्सततं भक्त्या सर्वस्याभयदं परम्
100 // asyāṃ saṃkarṣaṇaṃ devaṃ gandhādyairupacārakaiḥ / pūjayetsatataṃ bhaktyā sarvasyābhayadaṃ param
101 ॥ एषा महाद्वादशी तु सर्वक्रतुफलप्रदा । सर्वपापहरा प्रोक्ता सर्वसंपत्प्रदायिनी
101 // eṣā mahādvādaśī tu sarvakratuphalapradā / sarvapāpaharā proktā sarvasaṃpatpradāyinī
102 ॥ कुहूराके यदा वृद्धे स्यातां विप्र यदा तदा । पक्षवर्द्धनिका नाम द्वादशी सा महाफला
102 // kuhūrāke yadā vṛddhe syātāṃ vipra yadā tadā / pakṣavarddhanikā nāma dvādaśī sā mahāphalā
103 ॥ तस्यां संपूजयेद्देवं प्रद्युम्नं जगतां पतिम् । सर्वैश्वर्य्यप्रदं साक्षात्पुत्र पौत्रविवर्धनम्
103 // tasyāṃ saṃpūjayeddevaṃ pradyumnaṃ jagatāṃ patim / sarvaiśvaryyapradaṃ sākṣātputra pautravivardhanam
104 ॥ यदा तु धवले पक्षे द्वादशी स्यान्मधान्विता ॥ठ तदा प्रोक्ता जया नाम सर्वशत्रुविनाशिनी
104 // yadā tu dhavale pakṣe dvādaśī syānmadhānvitā //ṭha tadā proktā jayā nāma sarvaśatruvināśinī
105 ॥ अस्यां संपूजयेद्देव मनिरुद्धं रमापतिम् । सर्वकामप्रदं नॄणां सर्वसौभाग्यदायकम्
105 // asyāṃ saṃpūjayeddeva maniruddhaṃ ramāpatim / sarvakāmapradaṃ nṝṇāṃ sarvasaubhāgyadāyakam
106 ॥ श्रवणर्क्षयुता चेत्स्याद्द्वादशी धवले दले । तदा सा विजया नाम तस्यामचेद्गदाधरम्
106 // śravaṇarkṣayutā cetsyāddvādaśī dhavale dale / tadā sā vijayā nāma tasyāmacedgadādharam
107 ॥ सर्वसौख्यप्रदं शश्वत्सर्वभोगपरायणम् । सर्वतीर्थफलं विप्र तां चोपोष्याप्नुयान्नरः
107 // sarvasaukhyapradaṃ śaśvatsarvabhogaparāyaṇam / sarvatīrthaphalaṃ vipra tāṃ copoṣyāpnuyānnaraḥ
108 ॥ यदा स्याच्च सिते पक्षे प्राजापत्यर्क्षसंयुता । द्वादशी सा महापुण्या जयन्ती नामतः स्मृता
108 // yadā syācca site pakṣe prājāpatyarkṣasaṃyutā / dvādaśī sā mahāpuṇyā jayantī nāmataḥ smṛtā
109 ॥ यस्यां समर्च्चयेद्देवं वामनं सिद्धिदं नृणाम् । उपोषितैषा विप्रेन्द्र सर्वव्रतफलप्रदा
109 // yasyāṃ samarccayeddevaṃ vāmanaṃ siddhidaṃ nṛṇām / upoṣitaiṣā viprendra sarvavrataphalapradā
110 ॥ सर्वदानफला चापि भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी । यदा तु स्यात्सिते पक्षे द्वादशी जीवभान्विता
110 // sarvadānaphalā cāpi bhuktimuktipradāyinī / yadā tu syātsite pakṣe dvādaśī jīvabhānvitā
111 ॥ तदापराजिता प्रोक्ता सर्वज्ञा नप्रदायिनी । अस्यां समर्चयेद्देवं नारायणमनामयम्
111 // tadāparājitā proktā sarvajñā napradāyinī / asyāṃ samarcayeddevaṃ nārāyaṇamanāmayam
112 ॥ संसारपाशविच्छित्तिकारकं ज्ञानसागरम् । अस्यास्तूपोषणादेव मुक्तः स्याद्विप्र भोजनः
112 // saṃsārapāśavicchittikārakaṃ jñānasāgaram / asyāstūpoṣaṇādeva muktaḥ syādvipra bhojanaḥ
113 ॥ यदा त्वाषाढशुक्लायां द्वादश्यां मैत्रभं भवेत् । तदा व्रतद्वयं कार्य्यं न दोषो ऽत्रैकदैवतम्
113 // yadā tvāṣāḍhaśuklāyāṃ dvādaśyāṃ maitrabhaṃ bhavet / tadā vratadvayaṃ kāryyaṃ na doṣo 'traikadaivatam
114 ॥ श्रवणर्क्षयुतायां च द्वादश्यां भाद्रशुक्लके । ऊर्ज्जे सितायां द्वादश्यामन्त्यभे च व्रतद्वयम्
114 // śravaṇarkṣayutāyāṃ ca dvādaśyāṃ bhādraśuklake / ūrjje sitāyāṃ dvādaśyāmantyabhe ca vratadvayam
115 ॥ एताभ्यो ऽन्त्र विप्रेन्द्र द्वादश्यामेकभुक्तकम् । निसर्गतः समुद्दिष्टं व्रतं पातकनाशनम्
115 // etābhyo 'ntra viprendra dvādaśyāmekabhuktakam / nisargataḥ samuddiṣṭaṃ vrataṃ pātakanāśanam
116 ॥ एकादश्या व्रतं नित्यं द्वादश्याः सहितं यतः । नोद्यापनमिहोद्दिष्टं कर्त्तव्यं जीविताविधि
116 // ekādaśyā vrataṃ nityaṃ dvādaśyāḥ sahitaṃ yataḥ / nodyāpanamihoddiṣṭaṃ karttavyaṃ jīvitāvidhi