57 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सनत्कुमारनारदसंवादे नारदकृतविष्णुस्तुतिर्नाम द्वितीयोध्यायः नारद उवाच कथं ससर्ज ब्रह्मादीनादिदेवः पुरा विभुः । तन्ममाख्याहि सनक सर्वज्ञो ऽस्ति यतो भवान्
57 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde sanatkumāranāradasaṃvāde nāradakṛtaviṣṇustutirnāma dvitīyodhyāyaḥ nārada uvāca kathaṃ sasarja brahmādīnādidevaḥ purā vibhuḥ / tanmamākhyāhi sanaka sarvajño 'sti yato bhavān
1 ॥ श्रीसनक उवाचा नारायणो ऽक्षरो ऽनन्तः सर्वव्यापी निरञ्जनः । तेनेदमखिलं व्यात्पं जगत्स्थावरजङ्गमम्
1 // śrīsanaka uvācā nārāyaṇo 'kṣaro 'nantaḥ sarvavyāpī nirañjanaḥ / tenedamakhilaṃ vyātpaṃ jagatsthāvarajaṅgamam
2 ॥ आदिसर्गे महाविष्णुः स्वप्रकाशो जगन्मयः । गुणभेदमधिष्ठाय मूर्त्तित्रिकमवासृजत्
2 // ādisarge mahāviṣṇuḥ svaprakāśo jaganmayaḥ / guṇabhedamadhiṣṭhāya mūrttitrikamavāsṛjat
3 ॥ सृष्ट्यर्थं तु पुरा देवो दक्षिणाङ्गात्प्रजापतिम् । मध्येरुद्राख्यमीथानं जगदन्तकरं मुने
3 // sṛṣṭyarthaṃ tu purā devo dakṣiṇāṅgātprajāpatim / madhyerudrākhyamīthānaṃ jagadantakaraṃ mune
4 ॥ पालनायास्य जगतो वामाङ्गाद्विष्णुमव्ययम् । तमादिदेवमजरं केचिदाहुः शिवाभिधम् । केचिद्विष्णुं सदा सत्यं ब्रह्माणं केचिदूचिरे
4 // pālanāyāsya jagato vāmāṅgādviṣṇumavyayam / tamādidevamajaraṃ kecidāhuḥ śivābhidham / kecidviṣṇuṃ sadā satyaṃ brahmāṇaṃ kecidūcire
5 ॥ तस्य शक्तिः परा विष्णोर्जगत्कार्यप्रवर्तिनी । भावाभावस्वरुपा सा विद्याविद्येति गीयते
5 // tasya śaktiḥ parā viṣṇorjagatkāryapravartinī / bhāvābhāvasvarupā sā vidyāvidyeti gīyate
6 ॥ यदा विश्वं महाविष्णोर्भिन्नत्वेन प्रतीयते । तदा ह्यविद्या संसिद्धा भवेद्दुःखस्य साधनम्
6 // yadā viśvaṃ mahāviṣṇorbhinnatvena pratīyate / tadā hyavidyā saṃsiddhā bhavedduḥkhasya sādhanam
7 ॥ ज्ञातृज्ञेयाद्युपाधिस्ते यदा नश्यति नारद । सर्वैकभावना बुद्धिः सा विद्येत्यभिधीयते
7 // jñātṛjñeyādyupādhiste yadā naśyati nārada / sarvaikabhāvanā buddhiḥ sā vidyetyabhidhīyate
8 ॥ एषं माया महाविष्णोर्भिन्ना संसारदायिनी । अभेदबुद्ध्या दृष्टा चेत्संसारक्षयकारिणी
8 // eṣaṃ māyā mahāviṣṇorbhinnā saṃsāradāyinī / abhedabuddhyā dṛṣṭā cetsaṃsārakṣayakāriṇī
9 ॥ विष्णुशक्तिसमुद्भूतमेतत्सर्वं वराचंम् । यस्माद्भिन्नमिदं सर्वं यच्चेङ्गेद्यच्चनेङ्गति
9 // viṣṇuśaktisamudbhūtametatsarvaṃ varācaṃm / yasmādbhinnamidaṃ sarvaṃ yacceṅgedyaccaneṅgati
10 ॥ उपाधिभिर्यथाकाशो भिन्नत्वेन प्रतीयते । अविद्योपाधियोगेनतथेदमखिलं जगत्
10 // upādhibhiryathākāśo bhinnatvena pratīyate / avidyopādhiyogenatathedamakhilaṃ jagat
11 ॥ यथा हरिर्जगद्यापी तस्य शक्तिस्तथा मुने । दाहशक्तिर्यथाङ्गारे स्वाश्रयं व्याप्य तिष्टति
11 // yathā harirjagadyāpī tasya śaktistathā mune / dāhaśaktiryathāṅgāre svāśrayaṃ vyāpya tiṣṭati
12 ॥ उमेति केचिदाहुस्तां शक्तिं लक्ष्मीं तथा परे । भारतीत्यपरे चैनां गिरिजेत्यम्बिकेति च
12 // umeti kecidāhustāṃ śaktiṃ lakṣmīṃ tathā pare / bhāratītyapare caināṃ girijetyambiketi ca
13 ॥ दुर्गेति भद्रकालीति चण्डी माहेश्वरीत्यपि । कौमारी वैष्णवी चेति वाराह्येन्द्री च शाम्भवी
13 // durgeti bhadrakālīti caṇḍī māheśvarītyapi / kaumārī vaiṣṇavī ceti vārāhyendrī ca śāmbhavī
14 ॥ ब्राह्मीति विद्याविद्येति मायेति च तथा परे । प्रकृतिश्च परा चेति वदन्ति परमर्षस्यः
14 // brāhmīti vidyāvidyeti māyeti ca tathā pare / prakṛtiśca parā ceti vadanti paramarṣasyaḥ
15 ॥ शेषशक्तिः परा विष्णोर्जगत्सर्गादिकारिणी । व्यक्ताव्यक्तस्वरुपेण जगह्याप्य व्यवस्थिता
15 // śeṣaśaktiḥ parā viṣṇorjagatsargādikāriṇī / vyaktāvyaktasvarupeṇa jagahyāpya vyavasthitā
16 ॥ प्रकृतिश्चपुमांश्चैव कालश्चेति विधिस्थितिः । सृष्टिस्थितिविनाशानामेकः कारणतां गतः
16 // prakṛtiścapumāṃścaiva kālaśceti vidhisthitiḥ / sṛṣṭisthitivināśānāmekaḥ kāraṇatāṃ gataḥ
17 ॥ येनेदमखिलं जातं ब्रह्मरुपधरेण वै । तस्मात्परतरो देवो नित्यैत्यभिधीयते
17 // yenedamakhilaṃ jātaṃ brahmarupadhareṇa vai / tasmātparataro devo nityaityabhidhīyate
18 ॥ रक्षां करोति यो देवो नित्य इत्यभिधीयते । रक्षां करोति यो देवो जगतां परतः पुमान्
18 // rakṣāṃ karoti yo devo nitya ityabhidhīyate / rakṣāṃ karoti yo devo jagatāṃ parataḥ pumān
19 ॥ तस्मात्परतरं यत्तदव्ययं परमं पदम्
19 // tasmātparataraṃ yattadavyayaṃ paramaṃ padam
20 ॥ अक्षरो निर्गुणः शुद्धः परिपूर्णः सनातनः । यः परः कालपुपाख्यो योगिध्येयः परात्परः
20 // akṣaro nirguṇaḥ śuddhaḥ paripūrṇaḥ sanātanaḥ / yaḥ paraḥ kālapupākhyo yogidhyeyaḥ parātparaḥ
21 ॥ परमात्मा परानन्दः सर्वोपाधिविवर्जितः । ज्ञानैकवेद्यः परमः सञ्चिदानन्दविग्रहः
21 // paramātmā parānandaḥ sarvopādhivivarjitaḥ / jñānaikavedyaḥ paramaḥ sañcidānandavigrahaḥ
22 ॥ यो ऽसौ शुद्धो ऽपि परमो ह्यहॄङ्कारेण संयुतः । देहीति प्रोच्यते मूढैरहो ऽज्ञानविडम्बनम्
22 // yo 'sau śuddho 'pi paramo hyahṝṅkāreṇa saṃyutaḥ / dehīti procyate mūḍhairaho 'jñānaviḍambanam
23 ॥ स देवः परमः शुद्धः सत्त्वदिगुणभेदतः । मूर्तित्रयं समापन्नः सृष्टिस्थित्यन्तकारणम्
23 // sa devaḥ paramaḥ śuddhaḥ sattvadiguṇabhedataḥ / mūrtitrayaṃ samāpannaḥ sṛṣṭisthityantakāraṇam
24 ॥ यो ऽसौ ब्रह्मा जगत्कर्ता यन्नाभिकमलोद्भवः । स एवानन्दरुपात्मा तस्मान्नास्त्यपरो मुने
24 // yo 'sau brahmā jagatkartā yannābhikamalodbhavaḥ / sa evānandarupātmā tasmānnāstyaparo mune
25 ॥ अन्तर्यामी जगद्यापी सर्वसाक्षी निरञ्जनः । भिन्नाभिन्नस्वरुपेण स्थितो वै परमेश्वरः
25 // antaryāmī jagadyāpī sarvasākṣī nirañjanaḥ / bhinnābhinnasvarupeṇa sthito vai parameśvaraḥ
26 ॥ यस्य शक्तिर्महामाया जगद्विस्त्रम्भधारिणी । विश्वोत्पत्तेर्निदानत्वात्प्रकृतिः प्रोच्यते बुधैः
26 // yasya śaktirmahāmāyā jagadvistrambhadhāriṇī / viśvotpatternidānatvātprakṛtiḥ procyate budhaiḥ
27 ॥ आदिसर्गे महाविष्णोर्लोकान्कर्त्तुं समुद्यतः । प्रकृतिः पुरुषश्चेति कालश्चेति त्रिधा भवेत्
27 // ādisarge mahāviṣṇorlokānkarttuṃ samudyataḥ / prakṛtiḥ puruṣaśceti kālaśceti tridhā bhavet
28 ॥ पश्यन्ति भावितात्मानो यं ब्रह्मत्यभिसंज्ञितम् । शुद्धं यत्परमं धाम तद्विष्णोः परमं पदम्
28 // paśyanti bhāvitātmāno yaṃ brahmatyabhisaṃjñitam / śuddhaṃ yatparamaṃ dhāma tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
29 ॥ एवं शुद्धो ऽक्षरो ऽनन्तः कालरुपी महेश्वरः । गुणरुपीगुणाधारोजगतामादिकृद्विभुः
29 // evaṃ śuddho 'kṣaro 'nantaḥ kālarupī maheśvaraḥ / guṇarupīguṇādhārojagatāmādikṛdvibhuḥ
30 ॥ प्रतृतिः क्षोभमापन्ना पुरुषाख्ये जगद्गुरौ । महान्प्रादुरभूद्धुद्धिस्ततो ऽहं समवर्त्तत
30 // pratṛtiḥ kṣobhamāpannā puruṣākhye jagadgurau / mahānprādurabhūddhuddhistato 'haṃ samavarttata
31 ॥ अहॄङ्काराश्च सूक्ष्माणि तन्मात्राणीन्द्रियाणि च । तन्मात्रेभ्यो हि जातानि भूतानि जगतः कृते
31 // ahṝṅkārāśca sūkṣmāṇi tanmātrāṇīndriyāṇi ca / tanmātrebhyo hi jātāni bhūtāni jagataḥ kṛte
32 ॥ आकाशवाय्यग्रिजलभूमयो ऽब्जभावात्मज । यथाक्रमं कारणतामेकैकस्योपयान्ति च
32 // ākāśavāyyagrijalabhūmayo 'bjabhāvātmaja / yathākramaṃ kāraṇatāmekaikasyopayānti ca
33 ॥ ततो ब्रह्मा जगद्धाता तामसानसृजत्प्रभुः । तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्पशुपक्षिमृगादिकान्
33 // tato brahmā jagaddhātā tāmasānasṛjatprabhuḥ / tiryagyonigatāñjantūnpaśupakṣimṛgādikān
34 ॥ तमप्यसाधकं मत्वा देवसर्गं सनातनात् । ततो वैमानुषं सर्गं कल्पयामास पह्मजः
34 // tamapyasādhakaṃ matvā devasargaṃ sanātanāt / tato vaimānuṣaṃ sargaṃ kalpayāmāsa pahmajaḥ
35 ॥ ततो दक्षादिकान्पुत्रान्सृष्टिसाधनतत्परान् । एभिः पुत्रैरिदं व्याप्तं सदेवासुरमानुषम्
35 // tato dakṣādikānputrānsṛṣṭisādhanatatparān / ebhiḥ putrairidaṃ vyāptaṃ sadevāsuramānuṣam
36 ॥ भुर्भुवश्च तथा स्वश्च महश्वैव जनस्तथा । तपश्च सत्यमित्येवं लोकाः सत्योपरि स्थिताः
36 // bhurbhuvaśca tathā svaśca mahaśvaiva janastathā / tapaśca satyamityevaṃ lokāḥ satyopari sthitāḥ
37 ॥ अतलं वितलं चैव सुतलं च तलातलम् । महातलं च विप्रेन्द्र ततो ऽधच्च रसातलम्
37 // atalaṃ vitalaṃ caiva sutalaṃ ca talātalam / mahātalaṃ ca viprendra tato 'dhacca rasātalam
38 ॥ पातालं चेति सप्तैव पातालानि क्रमादधः । एष सर्वेषु लोकेषु लोकनाथांश्च सृष्टवान्
38 // pātālaṃ ceti saptaiva pātālāni kramādadhaḥ / eṣa sarveṣu lokeṣu lokanāthāṃśca sṛṣṭavān
39 ॥ कुलाचलान्नदीश्चासौ तत्तल्लोकनिवासिनाम् । वर्त्तनादीनि सर्वाणि यथायोग्यंमकल्पयत्
39 // kulācalānnadīścāsau tattallokanivāsinām / varttanādīni sarvāṇi yathāyogyaṃmakalpayat
40 ॥ भूतले मध्यगो मेरुः सर्वदेवसमाश्रयः । लोकालोकश्च भूम्यन्ते तन्मध्ये सत्प सागराः
40 // bhūtale madhyago meruḥ sarvadevasamāśrayaḥ / lokālokaśca bhūmyante tanmadhye satpa sāgarāḥ
41 ॥ द्वीपाश्च सत्प विप्रेन्द्र द्वीपे कुलाचलाः । बाह्या नद्यश्च विख्याता जनाश्चामरसन्निभाः
41 // dvīpāśca satpa viprendra dvīpe kulācalāḥ / bāhyā nadyaśca vikhyātā janāścāmarasannibhāḥ
42 ॥ जम्बूप्लक्षाभिधानौ च शाल्मलश्च कुशस्तथा । क्रौञ्चशाकौ पुष्करश्च ते सर्वे देवभूमयः
42 // jambūplakṣābhidhānau ca śālmalaśca kuśastathā / krauñcaśākau puṣkaraśca te sarve devabhūmayaḥ
43 ॥ एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सत्पसत्पभिरावृताः । लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरजलैः समम्
43 // ete dvīpāḥ samudraistu satpasatpabhirāvṛtāḥ / lavaṇekṣusurāsarpirdadhikṣīrajalaiḥ samam
44 ॥ एते द्वीपाः समुद्राश्च पूर्वस्मादुत्तरेराः । ज्ञेया द्विगुणविस्तरा लोकालोकाञ्च पर्वतात्
44 // ete dvīpāḥ samudrāśca pūrvasmāduttarerāḥ / jñeyā dviguṇavistarā lokālokāñca parvatāt
45 ॥ क्षारोदधेरुपत्तरं यद्धि माद्रेश्चैव दक्षिणाम् । ज्ञेयं तद्भारतं वर्षं सर्वकर्मफलप्रदम्
45 // kṣārodadherupattaraṃ yaddhi mādreścaiva dakṣiṇām / jñeyaṃ tadbhārataṃ varṣaṃ sarvakarmaphalapradam
46 ॥ अत्र कर्माणि कुर्वन्ति त्रिविधानि तु नारद । तत्फलं भुज्यते चैव भोगभूमिधनक्रमात्
46 // atra karmāṇi kurvanti trividhāni tu nārada / tatphalaṃ bhujyate caiva bhogabhūmidhanakramāt
47 ॥ भारते तु कृतं कर्म शुभं वाशुभमेव च । तत्फलं क्षयि विप्रेन्द्र भुज्यते ऽन्यत्रजन्तुभिः
47 // bhārate tu kṛtaṃ karma śubhaṃ vāśubhameva ca / tatphalaṃ kṣayi viprendra bhujyate 'nyatrajantubhiḥ
48 ॥ अद्यापि देवा इच्छन्ति जन्म भारतभूतले । संचितं सुमहत्पुण्यमक्षय्यममलं शुभम्
48 // adyāpi devā icchanti janma bhāratabhūtale / saṃcitaṃ sumahatpuṇyamakṣayyamamalaṃ śubham
49 ॥ कदा लभामहे जन्म वर्षभारतभूमिषु । कदा पुण्येन महता यास्याम परमं पदम्
49 // kadā labhāmahe janma varṣabhāratabhūmiṣu / kadā puṇyena mahatā yāsyāma paramaṃ padam
50 ॥ दानैर्वाविविधैर्यज्ञैस्तपोभिर्वाथवा हरिम् । जगदीशंसमेष्यामो नित्यानन्दमनामयम्
50 // dānairvāvividhairyajñaistapobhirvāthavā harim / jagadīśaṃsameṣyāmo nityānandamanāmayam
51 ॥ यो भारतभुवं प्राप्य विष्णुपूजापरो भवेत् । न तस्य सदृशो ऽन्यो ऽस्ति त्रिषु लोकेषु नारदा
51 // yo bhāratabhuvaṃ prāpya viṣṇupūjāparo bhavet / na tasya sadṛśo 'nyo 'sti triṣu lokeṣu nāradā
52 ॥ हरिकीर्तनशीलो वा तद्भक्तानां पियो ऽपि वा । शुक्षषुर्वापि महतः सवेद्यो दिविजैरपि
52 // harikīrtanaśīlo vā tadbhaktānāṃ piyo 'pi vā / śukṣaṣurvāpi mahataḥ savedyo divijairapi
53 ॥ हरिपूजारतो नित्यं भक्तः पूजास्तो ऽषि वा । भक्तोच्छिष्टान्नसेवी च याति विष्णोः परं पदम्
53 // haripūjārato nityaṃ bhaktaḥ pūjāsto 'ṣi vā / bhaktocchiṣṭānnasevī ca yāti viṣṇoḥ paraṃ padam
54 ॥ नारायणेति कृष्णेति वासुदेवेति यो वदेत् । अहिंसादिपरः शन्तिः सो ऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः
54 // nārāyaṇeti kṛṣṇeti vāsudeveti yo vadet / ahiṃsādiparaḥ śantiḥ so 'pi vandyaḥ surottamaiḥ
55 ॥ शिवेति नीलकण्ठेति शङ्करेतिच यः स्मरेत् । सर्वभूतहितो नित्यं सो ऽभ्यर्च्यो दिविजैः स्मृतः
55 // śiveti nīlakaṇṭheti śaṅkaretica yaḥ smaret / sarvabhūtahito nityaṃ so 'bhyarcyo divijaiḥ smṛtaḥ
56 ॥ गुरुभक्तः शिवध्यानी स्वाश्रमाचारतत्परः । अनसूयुःशुचिर्दक्षो यः सो ऽप्यर्च्यःसुरेश्वरैः
56 // gurubhaktaḥ śivadhyānī svāśramācāratatparaḥ / anasūyuḥśucirdakṣo yaḥ so 'pyarcyaḥsureśvaraiḥ
57 ॥ ब्राह्मणानां हितकरः श्रध्दावान्वर्णधर्मयोः । वेदवादरतो नित्यं स ज्ञेयः पङ्किपावनः
57 // brāhmaṇānāṃ hitakaraḥ śradhdāvānvarṇadharmayoḥ / vedavādarato nityaṃ sa jñeyaḥ paṅkipāvanaḥ
58 ॥ अभेददर्शी देवेशे नारायणशिवात्मके । सर्वं यो ब्रह्मण नित्यमस्मदादिषु का कथा
58 // abhedadarśī deveśe nārāyaṇaśivātmake / sarvaṃ yo brahmaṇa nityamasmadādiṣu kā kathā
59 ॥ गोषु क्षान्तो ब्रह्मचारी परनिन्दाविवर्जितः । अपरिग्रहशी लश्च देवपूज्यः स नारद
59 // goṣu kṣānto brahmacārī paranindāvivarjitaḥ / aparigrahaśī laśca devapūjyaḥ sa nārada
60 ॥ स्तेयादिदोषविमुखः कृतज्ञः सत्यवाक् शुचिः । परोपकारनिरतः पूजनीयः सुरासुरैः
60 // steyādidoṣavimukhaḥ kṛtajñaḥ satyavāk śuciḥ / paropakāranirataḥ pūjanīyaḥ surāsuraiḥ
61 ॥ वेदार्थश्रवणे बुद्धिः पुराणश्रवणे तथा । सत्संगे ऽपि च यस्यास्ति सो ऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः
61 // vedārthaśravaṇe buddhiḥ purāṇaśravaṇe tathā / satsaṃge 'pi ca yasyāsti so 'pi vandyaḥ surottamaiḥ
62 ॥ एवमादीन्यनेकानि कर्माणि श्रद्धयान्वितः । करोति भारते वर्षे संबन्धो ऽस्माभिरेव च
62 // evamādīnyanekāni karmāṇi śraddhayānvitaḥ / karoti bhārate varṣe saṃbandho 'smābhireva ca
63 ॥ एतेष्वन्यतमो विप्रमात्मानं नारभेत्तु यः । स एव दुष्कृतिर्मूढो नास्त्यन्यो ऽस्मादचेतनः
63 // eteṣvanyatamo vipramātmānaṃ nārabhettu yaḥ / sa eva duṣkṛtirmūḍho nāstyanyo 'smādacetanaḥ
64 ॥ संप्राप्य भारते जन्म सत्कर्म सुपराङ्मुखः । पीयूषकलशं सुक्त्वा विषभाण्डमुपाश्रितः
64 // saṃprāpya bhārate janma satkarma suparāṅmukhaḥ / pīyūṣakalaśaṃ suktvā viṣabhāṇḍamupāśritaḥ
65 ॥ श्रुतिस्मृत्युदितैर्द्धर्मैर्नात्मानं पावयेत्तु यः । स एवात्मविधाती स्यात्पापिनामग्रणीर्मुने
65 // śrutismṛtyuditairddharmairnātmānaṃ pāvayettu yaḥ / sa evātmavidhātī syātpāpināmagraṇīrmune
66 ॥ कर्मभूमिं समासाद्य यो न धर्मं समाचरेत् । स च सर्वाधमः प्रोक्तो वेदविद्भिर्मुनीश्वर
66 // karmabhūmiṃ samāsādya yo na dharmaṃ samācaret / sa ca sarvādhamaḥ prokto vedavidbhirmunīśvara
67 ॥ शुभं कर्म समुत्सृज्य दुष्कर्माणि करोति यः । कामधेनुं परित्यज्य अर्कक्षीरं सं मार्गति
67 // śubhaṃ karma samutsṛjya duṣkarmāṇi karoti yaḥ / kāmadhenuṃ parityajya arkakṣīraṃ saṃ mārgati
68 ॥ एवं भारतभूभागं प्रशंसन्ति दिवौकसः । ब्रह्माद्या अपि विप्रेन्द्र स्वभोगक्षयभीरवः
68 // evaṃ bhāratabhūbhāgaṃ praśaṃsanti divaukasaḥ / brahmādyā api viprendra svabhogakṣayabhīravaḥ
69 ॥ तस्मात्पुण्यतमं ज्ञेयं भारतं वर्षमुत्तमम् । देवानां दुर्लभं वापि सर्वकर्मफलप्रदम्
69 // tasmātpuṇyatamaṃ jñeyaṃ bhārataṃ varṣamuttamam / devānāṃ durlabhaṃ vāpi sarvakarmaphalapradam
70 ॥ अस्मिन्पुण्ये च भूभागे यस्तु सत्कर्मसूद्यतः । न तस्य सदृशं कश्चित्रिषु विद्यते
70 // asminpuṇye ca bhūbhāge yastu satkarmasūdyataḥ / na tasya sadṛśaṃ kaścitriṣu vidyate
71 ॥ अस्मिञ्जातो नरो यस्तु स्वङ्कर्मक्षपणोद्यतः । नररुपपरिच्छन्नः स हरिर्नात्र संशयः
71 // asmiñjāto naro yastu svaṅkarmakṣapaṇodyataḥ / nararupaparicchannaḥ sa harirnātra saṃśayaḥ
72 ॥ परं लोकफलं प्रेप्सुः किर्यात्कर्माण्यतन्द्रितः । निवेद्य हरये भक्त्या तत्फलं ह्यक्षयं स्मृतम्
72 // paraṃ lokaphalaṃ prepsuḥ kiryātkarmāṇyatandritaḥ / nivedya haraye bhaktyā tatphalaṃ hyakṣayaṃ smṛtam
73 ॥ विरागी चेत्कर्मफलेष्वपि किञ्चित्र कारयेत् । अर्पयेत्सुकृतं कर्म प्रीयतामितिं मे हरिः
73 // virāgī cetkarmaphaleṣvapi kiñcitra kārayet / arpayetsukṛtaṃ karma prīyatāmitiṃ me hariḥ
74 ॥ आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरुत्पत्तिदायकाः । फलागृध्नुः कर्मणां तत्प्रात्प्रोति परमं पदम्
74 // ābrahmabhuvanāllokāḥ punarutpattidāyakāḥ / phalāgṛdhnuḥ karmaṇāṃ tatprātproti paramaṃ padam
75 ॥ वेदोदितानि कर्माणि कुर्यादीश्वरतुष्टये । यथाश्रमं त्यक्तुकामः प्रान्पोति पदमव्ययम्
75 // vedoditāni karmāṇi kuryādīśvaratuṣṭaye / yathāśramaṃ tyaktukāmaḥ prānpoti padamavyayam
76 ॥ निष्कामो वा सकामो वा कुर्यात्कर्म यथाविधि । स्वाश्रमाचारशून्यश्च पतितः प्रोच्यते बुधैः
76 // niṣkāmo vā sakāmo vā kuryātkarma yathāvidhi / svāśramācāraśūnyaśca patitaḥ procyate budhaiḥ
77 ॥ सदाचारपरो विप्रो वर्द्धते ब्रह्मतेजसा । तस्य विष्णुश्च तुष्टः स्याद्भक्तियुक्तस्य नारद
77 // sadācāraparo vipro varddhate brahmatejasā / tasya viṣṇuśca tuṣṭaḥ syādbhaktiyuktasya nārada
78 ॥ भारते जन्म संप्राप्य नात्मानं तारयेतु यः । पच्यते निरये धोरे स त्वाचन्द्राक्रतारकम्
78 // bhārate janma saṃprāpya nātmānaṃ tārayetu yaḥ / pacyate niraye dhore sa tvācandrākratārakam
79 ॥ वासदेवपरो धर्मो वासुदेवपरं तपः । वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरा गतिः
79 // vāsadevaparo dharmo vāsudevaparaṃ tapaḥ / vāsudevaparaṃ jñānaṃ vāsudevaparā gatiḥ
80 ॥ वासुदेवात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं तस्मादन्यत्र विद्यते
80 // vāsudevātmakaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam / ābrahmastambaparyantaṃ tasmādanyatra vidyate
81 ॥ स एव धाता त्रिपुरान्तकश्च स एव देवासुरयज्ञरुपः । स एवब्रह्माण्डमिदं ततो ऽन्यन्न किञ्चिदस्ति व्यतिरिक्तरुपम्
81 // sa eva dhātā tripurāntakaśca sa eva devāsurayajñarupaḥ / sa evabrahmāṇḍamidaṃ tato 'nyanna kiñcidasti vyatiriktarupam
82 ॥ अस्मात्परं नापरमस्ति किञ्चिद्यस्मादणीयान्नतथा महीयान् । व्यात्पं हि तेनेदमिदं विचित्रं तं देवदेवं प्रणमेत्समीङ्यम्
82 // asmātparaṃ nāparamasti kiñcidyasmādaṇīyānnatathā mahīyān / vyātpaṃ hi tenedamidaṃ vicitraṃ taṃ devadevaṃ praṇametsamīṅyam