70 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे चतुःषष्टितमो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच परीक्ष्य शिष्यं तु गुरुर्मन्त्रशोधनमाचरेत् । प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक्चपञ्चसूत्राणि पातयेत्
70 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde catuḥṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ sanatkumāra uvāca parīkṣya śiṣyaṃ tu gururmantraśodhanamācaret / prākpratyagdakṣiṇodakcapañcasūtrāṇi pātayet
1 ॥ चतुष्टयं चतुष्कानां स्यादेवं नृपकोष्टके । तत्राद्यप्रथमे त्वाद्यं द्वितीयाद्ये द्वितीयकम्
1 // catuṣṭayaṃ catuṣkānāṃ syādevaṃ nṛpakoṣṭake / tatrādyaprathame tvādyaṃ dvitīyādye dvitīyakam
2 ॥ तृतीयाद्ये तृतीयं स्याञ्च तुर्थाद्ये तुरीयकम् । तत्तदाग्नेयकोष्टेषु तत्तत्पञ्चममक्षरम्
2 // tṛtīyādye tṛtīyaṃ syāñca turthādye turīyakam / tattadāgneyakoṣṭeṣu tattatpañcamamakṣaram
3 ॥ विलिख्य क्रमतो धीमान्मनुं संशोधयेत्ततः । नामाद्यक्षरमारभ्य यावन्मन्त्रादि वर्णकम्
3 // vilikhya kramato dhīmānmanuṃ saṃśodhayettataḥ / nāmādyakṣaramārabhya yāvanmantrādi varṇakam
4 ॥ चतुष्के यत्र नामार्णस्तत्स्यात्सिद्धिचतुष्ककम् । प्रादक्षिण्यात्तद्द्वितीयं साध्याख्यं परिकीर्तितम्
4 // catuṣke yatra nāmārṇastatsyātsiddhicatuṣkakam / prādakṣiṇyāttaddvitīyaṃ sādhyākhyaṃ parikīrtitam
5 ॥ तृतीयं पुंसि सिद्धाख्यं तुरीयमरिसंज्ञकम् । द्वयोर्वर्णावेककोष्टे सिद्धसिद्धेति तन्मतम्
5 // tṛtīyaṃ puṃsi siddhākhyaṃ turīyamarisaṃjñakam / dvayorvarṇāvekakoṣṭe siddhasiddheti tanmatam
6 ॥ तद्द्वितीये तु मन्त्रार्णे सिद्धसाध्यः प्रकीर्तितः । तृतीये तत्सुसिद्धः स्यात्सिद्धारिस्तञ्चतुर्थके
6 // taddvitīye tu mantrārṇe siddhasādhyaḥ prakīrtitaḥ / tṛtīye tatsusiddhaḥ syātsiddhāristañcaturthake
7 ॥ नामार्णान्यचतुष्कात्तु द्वितीये मन्त्रवर्णके । चतुष्के चेत्तदा पूर्वं यत्र नामाक्षरं स्थितम्
7 // nāmārṇānyacatuṣkāttu dvitīye mantravarṇake / catuṣke cettadā pūrvaṃ yatra nāmākṣaraṃ sthitam
8 ॥ तत्र तत्कोष्टमारभ्य गणयेत्पूर्ववत्क्रमात् । साध्यसिद्धः साध्यसाध्यस्तत्सुसिद्धश्च तद्रिप्रुः
8 // tatra tatkoṣṭamārabhya gaṇayetpūrvavatkramāt / sādhyasiddhaḥ sādhyasādhyastatsusiddhaśca tadripruḥ
9 ॥ तृतीये चेञ्चतुष्के तु यदि स्यान्मन्त्रवर्णकः । तदा पूर्वोक्तरीत्या तु क्रमाद्द्वेयं मनीषिभिः
9 // tṛtīye ceñcatuṣke tu yadi syānmantravarṇakaḥ / tadā pūrvoktarītyā tu kramāddveyaṃ manīṣibhiḥ
10 ॥ सुसिद्धसिद्धस्तत्साध्यस्तत्सुसिद्धश्च तदृषिः । तुरीये चेञ्चतुष्के तु तदैवं गणयेत्सुधीः
10 // susiddhasiddhastatsādhyastatsusiddhaśca tadṛṣiḥ / turīye ceñcatuṣke tu tadaivaṃ gaṇayetsudhīḥ
11 ॥ अरिसिद्धो ऽरिसाध्यश्च तत्सुसिद्धश्च तद्रिपुः । रिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात्सिद्धिसाध्यकः
11 // arisiddho 'risādhyaśca tatsusiddhaśca tadripuḥ / riddhasiddho yathoktena dviguṇātsiddhisādhyakaḥ
12 ॥ सिद्धः सुसिद्धोर्द्धतयात्सिद्धारिर्हति गोत्रजान् । द्विगुणात्साध्यसिद्धस्तु साध्यसाध्यो विलंबतः
12 // siddhaḥ susiddhorddhatayātsiddhārirhati gotrajān / dviguṇātsādhyasiddhastu sādhyasādhyo vilaṃbataḥ
13 ॥ साध्यः सुसिद्धो द्विगुणात्साध्यारिर्हन्ति बान्धवान् । सुसिद्धसिद्धोर्द्धतया तत्साध्यो द्विगुणाज्जपात्
13 // sādhyaḥ susiddho dviguṇātsādhyārirhanti bāndhavān / susiddhasiddhorddhatayā tatsādhyo dviguṇājjapāt
14 ॥ तत्सुसिद्धप्राप्तिमात्रात्सुसिद्धारिः कुटुंबहृत् । अरिसिद्धस्तु पुत्रध्नो ऽरिशाध्यः कन्यकापहः
14 // tatsusiddhaprāptimātrātsusiddhāriḥ kuṭuṃbahṛt / arisiddhastu putradhno 'riśādhyaḥ kanyakāpahaḥ
15 ॥ तत्सुसिद्धः कलत्रध्नः साधकध्नोरे ऽप्यरिः स्मृतः । अन्ये ऽप्यत्र प्रकारा हि संति वै बहवों मुने
15 // tatsusiddhaḥ kalatradhnaḥ sādhakadhnore 'pyariḥ smṛtaḥ / anye 'pyatra prakārā hi saṃti vai bahavoṃ mune
16 ॥ सर्वेषु मुख्यो ऽयं ते ऽत्र कथितो कथहाभिधः । एवं संशोध्य मन्त्रं तु शुद्धे काले स्थले तथा
16 // sarveṣu mukhyo 'yaṃ te 'tra kathito kathahābhidhaḥ / evaṃ saṃśodhya mantraṃ tu śuddhe kāle sthale tathā
17 ॥ दीक्षयेञ्च गुरुः शिष्यं तद्विधानमुदीर्यते । नित्यकृत्यं विधायाथ प्रणम्यगुरुपादुकाम्
17 // dīkṣayeñca guruḥ śiṣyaṃ tadvidhānamudīryate / nityakṛtyaṃ vidhāyātha praṇamyagurupādukām
18 ॥ प्रार्थयेत्सद्गुरुं भक्त्याभीषअटार्थमादृतः । संपूज्य वस्त्रालङ्कारगोहिरण्यधरादिभिः
18 // prārthayetsadguruṃ bhaktyābhīṣaaṭārthamādṛtaḥ / saṃpūjya vastrālaṅkāragohiraṇyadharādibhiḥ
19 ॥ कृत्वा स्वस्ति विधानं तु मण्डलादि च तुष्टिमान् । गुरुः शिष्येण सहितः शुचिर्यागगृहं विशेत्
19 // kṛtvā svasti vidhānaṃ tu maṇḍalādi ca tuṣṭimān / guruḥ śiṣyeṇa sahitaḥ śuciryāgagṛhaṃ viśet
20 ॥ सामान्यार्घोदकेनाथ संप्रोक्ष्य द्वारमस्त्रतः । दिव्यानुत्सारयेद्विघ्नान्नभस्थानर्च्य वारिणा
20 // sāmānyārghodakenātha saṃprokṣya dvāramastrataḥ / divyānutsārayedvighnānnabhasthānarcya vāriṇā
21 ॥ पार्ष्णिघातैस्त्रिभिर्भौंमांस्ततः कर्म समाचरेत् । वर्णकैः सर्वतोभद्रे यथोक्तपरिकल्पिते
21 // pārṣṇighātaistribhirbhauṃmāṃstataḥ karma samācaret / varṇakaiḥ sarvatobhadre yathoktaparikalpite
22 ॥ वह्निमण्डलमभ्यर्च्य तत्कलाः परिपूज्य च । अस्त्रप्रक्षालितं कुंभं यथाशक्ति विनिर्मितम्
22 // vahnimaṇḍalamabhyarcya tatkalāḥ paripūjya ca / astraprakṣālitaṃ kuṃbhaṃ yathāśakti vinirmitam
23 ॥ तत्र संस्थाप्य विधिवत्तत्र भानोः कलां यजेत् । विलोममातृकामूलमुञ्चरन् शुद्धवारिणा
23 // tatra saṃsthāpya vidhivattatra bhānoḥ kalāṃ yajet / vilomamātṛkāmūlamuñcaran śuddhavāriṇā
24 ॥ आपूर्य कुंभं तत्रार्चेत्सोमस्य विधिवत्कलाः । धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिङ्गिनी
24 // āpūrya kuṃbhaṃ tatrārcetsomasya vidhivatkalāḥ / dhūmrārcirūṣmā jvalinī jvālinī visphuliṅginī
25 ॥ सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा । वह्नेर्दश कलाः प्रोक्ताः प्रोच्यन्ते ऽथ रवेः कलाः
25 // suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahā tathā / vahnerdaśa kalāḥ proktāḥ procyante 'tha raveḥ kalāḥ
26 ॥ तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा
26 // tapinī tāpinī dhūmrā marīcijvālinī ruciḥ / suṣumṇā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā
27 ॥ अथेन्द्रोश्च कला ज्ञेया ह्यमृता मानदा पुनः । पूषा तुष्टिश्च पुष्टिश्च रतिश्च धृतिसंज्ञिकाः
27 // athendrośca kalā jñeyā hyamṛtā mānadā punaḥ / pūṣā tuṣṭiśca puṣṭiśca ratiśca dhṛtisaṃjñikāḥ
28 ॥ शशिनी चन्द्रिका कातिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गदा । पूर्णापूर्णामृता चेति प्रोक्ताश्चन्द्रमसः कलाः
28 // śaśinī candrikā kātirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā / pūrṇāpūrṇāmṛtā ceti proktāścandramasaḥ kalāḥ
29 ॥ वस्रयुग्मेन संवेष्ट्य तस्मिन्सर्वैषधीः क्षिपेत् । नवरत्नानि निक्षिप्य विन्यसेत्पञ्चपल्लवान्
29 // vasrayugmena saṃveṣṭya tasminsarvaiṣadhīḥ kṣipet / navaratnāni nikṣipya vinyasetpañcapallavān
30 ॥ पनसाम्रवटाश्वत्थवकुलेति च तान् विदुः । मुक्तामाणिक्यवैडूर्यगोमेदान्वज्रविद्रुमौ
30 // panasāmravaṭāśvatthavakuleti ca tān viduḥ / muktāmāṇikyavaiḍūryagomedānvajravidrumau
31 ॥ पद्मरागं मरकतं नीलं चेति यथाक्रम् । एवं रत्नानि निक्षिप्य तत्रावाह्येष्टदेवताम्
31 // padmarāgaṃ marakataṃ nīlaṃ ceti yathākram / evaṃ ratnāni nikṣipya tatrāvāhyeṣṭadevatām
32 ॥ संपूज्य विधिवन्मन्त्री ततः शिष्यं स्वलङ्कृतम् । वेद्यां संवेश्य संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीस्थेन वारिणा
32 // saṃpūjya vidhivanmantrī tataḥ śiṣyaṃ svalaṅkṛtam / vedyāṃ saṃveśya saṃprokṣya prokṣaṇīsthena vāriṇā
33 ॥ भूतशुद्ध्यादिकं कत्वा तच्छरीरे विधानतः । न्यासजालेन संशोध्य मूर्ध्नि विन्यस्य पल्लवान्
33 // bhūtaśuddhyādikaṃ katvā taccharīre vidhānataḥ / nyāsajālena saṃśodhya mūrdhni vinyasya pallavān
34 ॥ अष्टोत्तरशतेनाथ मूलमन्त्रेण मन्त्रितैः । अभिषिञ्चेत्प्रियं शिष्यं जपन्मूलमनुं हृदि
34 // aṣṭottaraśatenātha mūlamantreṇa mantritaiḥ / abhiṣiñcetpriyaṃ śiṣyaṃ japanmūlamanuṃ hṛdi
35 ॥ शिष्टोदकेन वाचम्य परिधायांबरं शिशुः । गुरुं प्रणम्य विधिवत्संविशेत्पुरतः शुचिः
35 // śiṣṭodakena vācamya paridhāyāṃbaraṃ śiśuḥ / guruṃ praṇamya vidhivatsaṃviśetpurataḥ śuciḥ
36 ॥ अथ शिष्यस्य शिरसि हस्तं दत्वा गुरुस्ततः । जपेदष्टोत्तरशतं देयमन्त्रं विधानतः
36 // atha śiṣyasya śirasi hastaṃ datvā gurustataḥ / japedaṣṭottaraśataṃ deyamantraṃ vidhānataḥ
37 ॥ समो ऽस्त्वित्यक्षरान्दद्यात्ततऋ शिष्योर्ऽचयेद्गुरुम् । ततः सचन्दनं हस्तं दत्वा शिष्यस्य मस्तके
37 // samo 'stvityakṣarāndadyāttataṛ śiṣyor'cayedgurum / tataḥ sacandanaṃ hastaṃ datvā śiṣyasya mastake
38 ॥ तत्कर्णे प्रवदेद्विद्यामष्टवारं समाहितः । संप्राप्तविद्यः शिष्यो ऽपि निपतेद्गुरुपादयोः
38 // tatkarṇe pravadedvidyāmaṣṭavāraṃ samāhitaḥ / saṃprāptavidyaḥ śiṣyo 'pi nipatedgurupādayoḥ
39 ॥ उत्तिष्ठ वत्स मुक्ते ऽसि सम्यगाचारवान्भव । कीर्तिश्रीकान्तिपुत्रायुर्बलारोग्य सदास्तु ते
39 // uttiṣṭha vatsa mukte 'si samyagācāravānbhava / kīrtiśrīkāntiputrāyurbalārogya sadāstu te
40 ॥ ततः शिष्यः समुत्थाय गन्धाद्यैर्गुरुमर्चयेत् । दद्याञ्च दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यविवर्जितः
40 // tataḥ śiṣyaḥ samutthāya gandhādyairgurumarcayet / dadyāñca dakṣiṇāṃ tasmai vittaśāṭhyavivarjitaḥ
41 ॥ संप्राप्यैवं गुरोर्मन्त्रं तदारभ्य धनादिभिः । देहपुत्रकलत्रैश्च गुरुसेवापरो भवेत्
41 // saṃprāpyaivaṃ gurormantraṃ tadārabhya dhanādibhiḥ / dehaputrakalatraiśca gurusevāparo bhavet
42 ॥ स्वष्टदेवं यजेन्मध्ये दत्वा पुष्पाञ्जलिं ततः । अग्निनैरृतिवागीशान् क्रमेण परिपीजयेत्
42 // svaṣṭadevaṃ yajenmadhye datvā puṣpāñjaliṃ tataḥ / agninairṛtivāgīśān krameṇa paripījayet
43 ॥ यदा मध्ये यजेद्विष्णुं बाह्यादिषु विनायकम् । रविं शिवां शिवं चैव यदा मध्ये तु शङ्करम्
43 // yadā madhye yajedviṣṇuṃ bāhyādiṣu vināyakam / raviṃ śivāṃ śivaṃ caiva yadā madhye tu śaṅkaram
44 ॥ रविं गणेशमंबां च हरिं चाथ यदा शिवाम् । ईशं विघ्नार्कगोविन्दान्मध्ये चेद्गणनायकम्
44 // raviṃ gaṇeśamaṃbāṃ ca hariṃ cātha yadā śivām / īśaṃ vighnārkagovindānmadhye cedgaṇanāyakam
45 ॥ शिवं शिवां रविं विष्णुं रवौ मध्यगते पुनः । गणेषं विष्णुमंबां च शिवं चेति यथाक्रमम्
45 // śivaṃ śivāṃ raviṃ viṣṇuṃ ravau madhyagate punaḥ / gaṇeṣaṃ viṣṇumaṃbāṃ ca śivaṃ ceti yathākramam
46 ॥ एवं नित्य समभ्यर्च्य देवपञ्चकमादृतः । ब्राह्मे मुहूर्त्ते ह्युत्थाय कृत्वाचा वश्यकं बुधः
46 // evaṃ nitya samabhyarcya devapañcakamādṛtaḥ / brāhme muhūrtte hyutthāya kṛtvācā vaśyakaṃ budhaḥ
47 ॥ अशङ्कितो वा शय्यायां स्वकीयशिरसि स्मरेत् । सहस्रदलशुक्लाब्जकार्ंणकास्थदुमण्डले
47 // aśaṅkito vā śayyāyāṃ svakīyaśirasi smaret / sahasradalaśuklābjakārṃṇakāsthadumaṇḍale
48 ॥ अकथादित्रिकोणस्थं वराभयकरं गुरुम् । द्विनेत्रं द्विभुजं शुक्लगन्धमाल्यानुंलेपनम्
48 // akathāditrikoṇasthaṃ varābhayakaraṃ gurum / dvinetraṃ dvibhujaṃ śuklagandhamālyānuṃlepanam
49 ॥ वामे शक्त्या युतं ध्यात्वा मानसैरुपचारकैः । आराध्य पादुकामन्त्रं दशधाप्रजपेत्सुधीः
49 // vāme śaktyā yutaṃ dhyātvā mānasairupacārakaiḥ / ārādhya pādukāmantraṃ daśadhāprajapetsudhīḥ
50 ॥ वा माया श्रीर्भगेन्द्वाढ्या वियद्धंसखकाग्नयः । हसक्षमलवार्यग्निवामकर्णैदुयुग्मरुत्
50 // vā māyā śrīrbhagendvāḍhyā viyaddhaṃsakhakāgnayaḥ / hasakṣamalavāryagnivāmakarṇaiduyugmarut
51 ॥ ततो भृग्वाकाशरवाग्निभगेन्द्वाढ्याः परन्तिमः । सहक्षमलतोयाग्निचन्द्रशान्तियुतो मरुत्
51 // tato bhṛgvākāśaravāgnibhagendvāḍhyāḥ parantimaḥ / sahakṣamalatoyāgnicandraśāntiyuto marut
52 ॥ ततः श्रीश्चामुकान्ते तु नन्दनाथामुकी पुनः । देव्यंबान्ते श्रीपान्दुकां पूजयामि हृदन्तिमे
52 // tataḥ śrīścāmukānte tu nandanāthāmukī punaḥ / devyaṃbānte śrīpāndukāṃ pūjayāmi hṛdantime
53 ॥ अयं श्रीपादुकामन्त्रः सर्वसिद्धिप्रदो नृणाम् । गुह्येति च समर्प्याथ मन्त्रैरेतैर्नमेत्सुधीः
53 // ayaṃ śrīpādukāmantraḥ sarvasiddhiprado nṛṇām / guhyeti ca samarpyātha mantrairetairnametsudhīḥ
54 ॥ अखण्डमण्डलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् । तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः
54 // akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram / tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
55 ॥ अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया । चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः
55 // ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā / cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
56 ॥ नमो ऽस्तु गुरवे तस्मा इष्टदेवस्वरूपिणे । यस्य वागमृतं हॄन्ति विषं संसारसंज्ञकम्
56 // namo 'stu gurave tasmā iṣṭadevasvarūpiṇe / yasya vāgamṛtaṃ hṝnti viṣaṃ saṃsārasaṃjñakam
57 ॥ इति नत्वा पठेत्स्तोत्रं सद्यः प्रत्ययकारकम् । ओं नमस्ते नाथ भगवान् शिवाय गुरुरूपिणे
57 // iti natvā paṭhetstotraṃ sadyaḥ pratyayakārakam / oṃ namaste nātha bhagavān śivāya gururūpiṇe
58 ॥ विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह । नवाय तनरूपाय परमार्थैकरूपिणे
58 // vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha / navāya tanarūpāya paramārthaikarūpiṇe
59 ॥ सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्ततन्त्राय दयाकॢप्तविग्रहाय शिवात्मने
59 // sarvājñānatamobhedabhānave ciddhanāya te / statantrāya dayākḷptavigrahāya śivātmane
60 ॥ परत्र त्राय भक्तानां भव्यानां भावरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम्
60 // paratra trāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhāvarūpiṇe / vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām
61 ॥ प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्टे नमस्तुभ्यमुपर्यधः
61 // prakāśānāṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe / purastātpārśvayoḥ pṛṣṭe namastubhyamuparyadhaḥ
62 ॥ सदा सञ्चित्स्वरूपेण विधेहि भवदासनम् । त्वत्प्रसादादहं देव कृताकृत्यो ऽस्मि सर्वतः
62 // sadā sañcitsvarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam / tvatprasādādahaṃ deva kṛtākṛtyo 'smi sarvataḥ
63 ॥ मायामृत्युमहापाशाद्विमुक्तो ऽस्मि शिवो ऽस्मि वः । इति स्तुत्वा ततः सर्व गुरवे विनिवेदयेत्
63 // māyāmṛtyumahāpāśādvimukto 'smi śivo 'smi vaḥ / iti stutvā tataḥ sarva gurave vinivedayet
64 ॥ प्रातः प्रभृति सायान्तं सांयादिप्रातरन्ततः । यत्करोमि जगन्नाथ तदस्तु तव पूजनम्
64 // prātaḥ prabhṛti sāyāntaṃ sāṃyādiprātarantataḥ / yatkaromi jagannātha tadastu tava pūjanam
65 ॥ ततश्च गुरुपादाब्जगलितामृतधारया । क्षालितं निजमात्मानं लिर्मलं भावयेत्सुधीः
65 // tataśca gurupādābjagalitāmṛtadhārayā / kṣālitaṃ nijamātmānaṃ lirmalaṃ bhāvayetsudhīḥ
66 ॥ मूलादिब्रह्मरन्ध्रान्तं मूलविद्यां विभावयेत् । मूलाधारादधो भागे वर्तुलं वायुमण्डलम्
66 // mūlādibrahmarandhrāntaṃ mūlavidyāṃ vibhāvayet / mūlādhārādadho bhāge vartulaṃ vāyumaṇḍalam
67 ॥ तत्रस्थवायुबीजोत्थवायुना च तद्रूर्द्ध्वकम् । त्रिकोणं मण्डलं वह्नेस्तत्रस्थवह्निबीजतः
67 // tatrasthavāyubījotthavāyunā ca tadrūrddhvakam / trikoṇaṃ maṇḍalaṃ vahnestatrasthavahnibījataḥ
68 ॥ उत्पन्नेनाग्निना मूलाधारावस्थितविग्रहाम् । प्रसुप्तभुजगाकारां स्वयंभूलिङ्गवेष्टिनीम्
68 // utpannenāgninā mūlādhārāvasthitavigrahām / prasuptabhujagākārāṃ svayaṃbhūliṅgaveṣṭinīm
69 ॥ विसतन्तुनिभां कोटिविद्युदाभां तनीयसीम् । कुलकुण्डलिनीं ध्यात्वा कूर्चेनोत्थापयेञ्च ताम्
69 // visatantunibhāṃ koṭividyudābhāṃ tanīyasīm / kulakuṇḍalinīṃ dhyātvā kūrcenotthāpayeñca tām
70 ॥ सुषुम्णावर्त्मनातां च षट्चक्रक्रमभेदिनीम् । गुरुपदिष्टविधिना ब्रह्मरन्ध्रं नयेत्सुधीः
70 // suṣumṇāvartmanātāṃ ca ṣaṭcakrakramabhedinīm / gurupadiṣṭavidhinā brahmarandhraṃ nayetsudhīḥ
71 ॥ तत्रस्थामृतसंमग्नीकृत्यात्मानं विभावयेत् । तत्प्रभापटलव्याप्तैविमलं चिन्मयं परम्
71 // tatrasthāmṛtasaṃmagnīkṛtyātmānaṃ vibhāvayet / tatprabhāpaṭalavyāptaivimalaṃ cinmayaṃ param
72 ॥ पुनस्तां स्वस्थलं नीत्वा हृदिदेवं विचिन्तयन् । दृष्ट्वा च मानसैर्द्रव्यैः प्रार्थयेन्मनुनामुना
72 // punastāṃ svasthalaṃ nītvā hṛdidevaṃ vicintayan / dṛṣṭvā ca mānasairdravyaiḥ prārthayenmanunāmunā
73 ॥ त्रैलोक्यचैत न्यमयादिदेव श्रीनाथ विष्णो भवदाज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसारयात्रां त्वनुवर्तयिष्ये
73 // trailokyacaita nyamayādideva śrīnātha viṣṇo bhavadājñayaiva / prātaḥ samutthāya tava priyārthaṃ saṃsārayātrāṃ tvanuvartayiṣye
74 ॥ विष्णोरिति स्थले विप्र कार्य ऊहो ऽन्यदैवते । तततः कुर्यात्सर्वसिद्ध्यै त्वजपाया निवेदनम्
74 // viṣṇoriti sthale vipra kārya ūho 'nyadaivate / tatataḥ kuryātsarvasiddhyai tvajapāyā nivedanam
75 ॥ षट्शतानि दिवा रात्रौ सहस्राण्येकविंशतिः । अजपाख्यां तु गायत्रीं जीवोजपति सर्वदा
75 // ṣaṭśatāni divā rātrau sahasrāṇyekaviṃśatiḥ / ajapākhyāṃ tu gāyatrīṃ jīvojapati sarvadā
76 ॥ ऋषिर्हंसस्तथाव्यक्तगात्रीछन्द ईरितम् । देवता परमोहंसश्चाद्यन्ते बीजशक्तिकम्
76 // ṛṣirhaṃsastathāvyaktagātrīchanda īritam / devatā paramohaṃsaścādyante bījaśaktikam
77 ॥ ततः षडङ्गं कुर्वीत सूर्यः सोमोनिरञ्जनः । निराभासश्च धर्मश्च ज्ञानं चेति तथा पुनः
77 // tataḥ ṣaḍaṅgaṃ kurvīta sūryaḥ somonirañjanaḥ / nirābhāsaśca dharmaśca jñānaṃ ceti tathā punaḥ
78 ॥ क्रमादेतान्हंसपूर्वानात्मनेपदपश्चिमान् । जातयुक्तान्साधकेन्द्र षडङ्गेषु नियोजयेत्
78 // kramādetānhaṃsapūrvānātmanepadapaścimān / jātayuktānsādhakendra ṣaḍaṅgeṣu niyojayet
79 ॥ हकारः सूर्यसंकाशतेजाः संगच्छते बहिः । सकारस्तादृशश्चैव प्रवेशे ध्यानमीरितम्
79 // hakāraḥ sūryasaṃkāśatejāḥ saṃgacchate bahiḥ / sakārastādṛśaścaiva praveśe dhyānamīritam
80 ॥ एवं ध्यात्वार्पयेद्धीमान्वह्न्यर्केषु विभागशः । मूलाधारे वादिसांतबीजयुक्ते चतुर्दले
80 // evaṃ dhyātvārpayeddhīmānvahnyarkeṣu vibhāgaśaḥ / mūlādhāre vādisāṃtabījayukte caturdale
81 ॥ बन्धूकाभे स्वशक्त्या तु सहितापास्वगाय च । पाशाङ्कुशसुधापात्रमोदकोल्लासपाणये
81 // bandhūkābhe svaśaktyā tu sahitāpāsvagāya ca / pāśāṅkuśasudhāpātramodakollāsapāṇaye
82 ॥ षट्शतं तु गणेशाय वागधीशाय चार्पयेत् । स्वाधिष्टाने विद्रुमाभे वादिलान्तार्णसंयुते
82 // ṣaṭśataṃ tu gaṇeśāya vāgadhīśāya cārpayet / svādhiṣṭāne vidrumābhe vādilāntārṇasaṃyute
83 ॥ वामाङ्गशक्तियुक्ताय विद्याधिपतये तथा । स्रुवाक्षमालालसितबाहवे पद्मजन्मने
83 // vāmāṅgaśaktiyuktāya vidyādhipataye tathā / sruvākṣamālālasitabāhave padmajanmane
84 ॥ ब्रह्मणे षट्सहस्रं तु हंसारूढाय चार्पयेत् । विद्युल्लसितमेघाभे डादिफआन्तार्णपत्रके
84 // brahmaṇe ṣaṭsahasraṃ tu haṃsārūḍhāya cārpayet / vidyullasitameghābhe ḍādiphaāntārṇapatrake
85 ॥ मणिपूरे शङ्खचक्रगदापङ्कधारिणे । सश्रिये षट्सहस्रं च विष्णवे विनिवेदयेत्
85 // maṇipūre śaṅkhacakragadāpaṅkadhāriṇe / saśriye ṣaṭsahasraṃ ca viṣṇave vinivedayet
86 ॥ अनाहतेर्ऽकपत्रे च कादिठान्तार्णसंयुते । शुक्ले शूलाभयवरसधाकलशधारिणे
86 // anāhater'kapatre ca kādiṭhāntārṇasaṃyute / śukle śūlābhayavarasadhākalaśadhāriṇe
87 ॥ वामाङ्गे शक्तियुक्ताय विद्याधिपतये सुधीः । वृषारूढाय रुद्राय षट्सहस्रं निवेदयेत्
87 // vāmāṅge śaktiyuktāya vidyādhipataye sudhīḥ / vṛṣārūḍhāya rudrāya ṣaṭsahasraṃ nivedayet
88 ॥ विशुद्दे षोडशदले स्वराढ्ये शुक्नत्रणके । महाज्योतिप्रकाशायेन्द्रियाधिपतये ततः
88 // viśudde ṣoḍaśadale svarāḍhye śuknatraṇake / mahājyotiprakāśāyendriyādhipataye tataḥ
89 ॥ सहस्रमर्पयेत्प्राणशक्त्या युक्तेश्चराय च । आज्ञाचक्रे हक्षयुक्ते द्विदिले ऽब्जे सहस्रकम्
89 // sahasramarpayetprāṇaśaktyā yukteścarāya ca / ājñācakre hakṣayukte dvidile 'bje sahasrakam
90 ॥ सदाशिवाय गुरवे पराशक्तियुताय वै । सहस्रारे महापद्मे नादबिन्दुद्वयान्विते
90 // sadāśivāya gurave parāśaktiyutāya vai / sahasrāre mahāpadme nādabindudvayānvite
91 ॥ विलसन्मातृकावर्णे वरामयकराय च । प्ररमाद्ये च गुरवे सहस्रं विनिवेदयेत्
91 // vilasanmātṛkāvarṇe varāmayakarāya ca / praramādye ca gurave sahasraṃ vinivedayet
92 ॥ चुलुकेंऽबु पुनर्द्धृत्वा स्वभावादेव सिध्यतः । एकविंशतिसाहस्रप्रमितस्य जपस्य च
92 // culukeṃ'bu punarddhṛtvā svabhāvādeva sidhyataḥ / ekaviṃśatisāhasrapramitasya japasya ca
93 ॥ षट्शताधिकसंख्यास्या दजपाया विभागशः । संकल्पेन मोक्षदाता विष्णुर्मे प्रीयतामिति
93 // ṣaṭśatādhikasaṃkhyāsyā dajapāyā vibhāgaśaḥ / saṃkalpena mokṣadātā viṣṇurme prīyatāmiti
94 ॥ अस्याः संकल्पमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते । ब्रह्मैवाहं न संसारी नित्यमुक्तो न शोकभाक्
94 // asyāḥ saṃkalpamātreṇa mahāpāpaiḥ pramucyate / brahmaivāhaṃ na saṃsārī nityamukto na śokabhāk
95 ॥ सञ्चिदानन्दरूपो ऽहमात्मानमिति भावयेत् । ततः समाचरेद्देहकृत्यं देवार्चनं तथा
95 // sañcidānandarūpo 'hamātmānamiti bhāvayet / tataḥ samācareddehakṛtyaṃ devārcanaṃ tathā
96 ॥ तद्धिधानं प्रवक्ष्यामि सदाचारस्य लक्षणम्
96 // taddhidhānaṃ pravakṣyāmi sadācārasya lakṣaṇam
