106 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमो ऽध्यायः नारद उवाच कार्तवीर्यतप्रभृतयो नृपा बहुविधा भुवि । जायन्ते ऽथ प्रलीयन्ते स्वस्वकर्मानुसारतः
106 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde dīpavidhinirūpaṇaṃ nāma pañcasaptatitamo 'dhyāyaḥ nārada uvāca kārtavīryataprabhṛtayo nṛpā bahuvidhā bhuvi / jāyante 'tha pralīyante svasvakarmānusārataḥ
1 ॥ तत्कथं राजवर्यो ऽसौ लोकेसेव्यत्वमागतः । समुल्लङ्घ्य नृपानन्यानेतन्मे नुद संशयम्
1 // tatkathaṃ rājavaryo 'sau lokesevyatvamāgataḥ / samullaṅghya nṛpānanyānetanme nuda saṃśayam
2 ॥ सनत्कुमार उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि संदेहविनिवृत्तये । यथा सेव्यत्वमापन्नः कार्तवीर्यार्जुनो भुवि
2 // sanatkumāra uvāca śṛṇu nārada vakṣyāmi saṃdehavinivṛttaye / yathā sevyatvamāpannaḥ kārtavīryārjuno bhuvi
3 ॥ यः सुदर्शनचक्रस्यावतारः पृथिवीतले । दत्तात्रेयं समाराध्य लब्धवांस्तेज उत्तमम्
3 // yaḥ sudarśanacakrasyāvatāraḥ pṛthivītale / dattātreyaṃ samārādhya labdhavāṃsteja uttamam
4 ॥ तस्य क्षितीश्वरेद्रस्य स्मरणादेव नारद । शत्रूञ्जयति संग्रामे नष्टं प्राप्नोति सत्वरम्
4 // tasya kṣitīśvaredrasya smaraṇādeva nārada / śatrūñjayati saṃgrāme naṣṭaṃ prāpnoti satvaram
5 ॥ तेनास्य मन्त्रपूजादि सर्वतन्त्रेषु गोपितम् । तुभ्यं प्रकाशयिष्ये ऽहं सर्वसिद्धिप्रदायकम्
5 // tenāsya mantrapūjādi sarvatantreṣu gopitam / tubhyaṃ prakāśayiṣye 'haṃ sarvasiddhipradāyakam
6 ॥ वह्नितारयुता रौद्री लक्ष्मीरग्नीन्दुशान्तियुक् । वेधाधरेन्दुशान्त्याढ्यो निद्रयाशाग्नि बिन्दुयुक्
6 // vahnitārayutā raudrī lakṣmīragnīnduśāntiyuk / vedhādharenduśāntyāḍhyo nidrayāśāgni binduyuk
7 ॥ पाशो मायाङ्कुशं पद्मावर्मास्त्रे कार्तवीपदम् । रेफोवा द्यासनो ऽनन्तो वह्निजौ कर्णसंस्थितौ
7 // pāśo māyāṅkuśaṃ padmāvarmāstre kārtavīpadam / rephovā dyāsano 'nanto vahnijau karṇasaṃsthitau
8 ॥ मेषः सदीर्घः पवनो मनुरुक्तो हृदन्तिमः । ऊनर्विशतिवर्णो ऽयं तारादिर्नखवर्णकः
8 // meṣaḥ sadīrghaḥ pavano manurukto hṛdantimaḥ / ūnarviśativarṇo 'yaṃ tārādirnakhavarṇakaḥ
9 ॥ दत्तात्रेयो मुनिश्चास्यच्छन्दो ऽनुष्टुबुदाहृतम् । कार्तवीर्यार्जुनो देवो बीजशक्तिर्ध्रुवश्च हृत्
9 // dattātreyo muniścāsyacchando 'nuṣṭubudāhṛtam / kārtavīryārjuno devo bījaśaktirdhruvaśca hṛt
10 ॥ शेषाढ्यबीजयुग्मेन हृदयं विन्यसेदधः । शान्तियुक्तचतुर्थेन कामाद्येन शिराःएंऽगकम्
10 // śeṣāḍhyabījayugmena hṛdayaṃ vinyasedadhaḥ / śāntiyuktacaturthena kāmādyena śirāḥeṃ'gakam
11 ॥ इन्द्वाढ्यं वामकर्णाद्यमाययोर्वीशयुक्तया । शिखामङ्कुशपद्माभ्यां सवाग्भ्यां वर्म विन्यसेत्
11 // indvāḍhyaṃ vāmakarṇādyamāyayorvīśayuktayā / śikhāmaṅkuśapadmābhyāṃ savāgbhyāṃ varma vinyaset
12 ॥ वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः । हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः
12 // varmāstrābhyāmastramuktaṃ śeṣārṇairvyāpakaṃ punaḥ / hṛdaye jaṭhare nābhau jaṭhare guhyadeśataḥ
13 ॥ दक्षपादे वामपादे सक्थ्नि जानुनि जङ्घयोः । विन्यसेद्बीजदशकं प्रणवद्वयमध्यगम्
13 // dakṣapāde vāmapāde sakthni jānuni jaṅghayoḥ / vinyasedbījadaśakaṃ praṇavadvayamadhyagam
14 ॥ ताराद्यानथ शेषार्णान्मस्तके च ललाटके । भ्रुवोः श्रुत्योस्तथैवाक्ष्णोर्नसि वक्त्रे गलेंऽसके
14 // tārādyānatha śeṣārṇānmastake ca lalāṭake / bhruvoḥ śrutyostathaivākṣṇornasi vaktre galeṃ'sake
15 ॥ सर्वमन्त्रेण सर्वाङ्गे कृत्वा व्यापकमादृतः । सर्वेष्टसिद्धये ध्यायेत्कार्तवीर्यं जनेश्वरम्
15 // sarvamantreṇa sarvāṅge kṛtvā vyāpakamādṛtaḥ / sarveṣṭasiddhaye dhyāyetkārtavīryaṃ janeśvaram
16 ॥ उद्यद्रर्कसहस्राभं सर्वभूपतिवन्दितम् । दोर्भिः पञ्चाशता दक्षैर्बाणान्वामैर्धनूंषि च
16 // udyadrarkasahasrābhaṃ sarvabhūpativanditam / dorbhiḥ pañcāśatā dakṣairbāṇānvāmairdhanūṃṣi ca
17 ॥ दधतं स्वर्णमालाढ्यं रक्तवस्त्रसमावृतम् । चक्रावतारं श्रीविष्णोर्ध्यायेदर्जुनभूपतिम्
17 // dadhataṃ svarṇamālāḍhyaṃ raktavastrasamāvṛtam / cakrāvatāraṃ śrīviṣṇordhyāyedarjunabhūpatim
18 ॥ लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः । सतण्डुलैः पायसेन विष्णुपीठे यजत्तुतम्
18 // lakṣamekaṃ japenmantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāttilaiḥ / sataṇḍulaiḥ pāyasena viṣṇupīṭhe yajattutam
19 ॥ षट्कोणेषु षडङ्गानि ततो दिक्षु विविक्षु च । चौरमदविभञ्जनं मारीमदविभञ्जनम्
19 // ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni tato dikṣu vivikṣu ca / cauramadavibhañjanaṃ mārīmadavibhañjanam
20 ॥ अरिमदविभञ्जनं दैत्यमदविभञ्जनम् । दुष्टनाशं दुःखनाशं दुरितापद्विनाशकम्
20 // arimadavibhañjanaṃ daityamadavibhañjanam / duṣṭanāśaṃ duḥkhanāśaṃ duritāpadvināśakam
21 ॥ दिक्ष्वष्टशक्तयः पूज्याः प्राच्यादिष्वसितप्रभाः । क्षेमङ्करी वश्यकरी श्रीकरी च यशस्करी
21 // dikṣvaṣṭaśaktayaḥ pūjyāḥ prācyādiṣvasitaprabhāḥ / kṣemaṅkarī vaśyakarī śrīkarī ca yaśaskarī
22 ॥ आयुः करी तथा प्रज्ञाकरी विद्याकरी पुनः । धनकर्यष्टमी पश्चाल्लोकेशा अस्त्रसंयुताः
22 // āyuḥ karī tathā prajñākarī vidyākarī punaḥ / dhanakaryaṣṭamī paścāllokeśā astrasaṃyutāḥ
23 ॥ एवं संसाधितो मन्त्रः प्रयोगार्हः प्रजायते । कार्तवीर्यार्जुनस्याथ पूजायन्त्रमिहोच्यते
23 // evaṃ saṃsādhito mantraḥ prayogārhaḥ prajāyate / kārtavīryārjunasyātha pūjāyantramihocyate
24 ॥ स्वबीजानङ्गध्रुववाक्कर्णिकं दिग्दलं लिखेत् । तारादिवर्मान्तदलं शेषवर्णदलान्तरम्
24 // svabījānaṅgadhruvavākkarṇikaṃ digdalaṃ likhet / tārādivarmāntadalaṃ śeṣavarṇadalāntaram
25 ॥ ऊष्मान्त्यस्वरकिञ्जल्कं शेषार्णैः परिवेष्टितम् । कोणालङ्कृतभूतार्णभूगृहं यन्त्रमीशितुः
25 // ūṣmāntyasvarakiñjalkaṃ śeṣārṇaiḥ pariveṣṭitam / koṇālaṅkṛtabhūtārṇabhūgṛhaṃ yantramīśituḥ
26 ॥ शुद्धभूमावष्टगन्धैर्लिखित्वा यन्त्रमादरात् । तत्र कुंभं प्रतिष्ठाप्य तत्रावाह्यार्चयेन्नृपम्
26 // śuddhabhūmāvaṣṭagandhairlikhitvā yantramādarāt / tatra kuṃbhaṃ pratiṣṭhāpya tatrāvāhyārcayennṛpam
27 ॥ स्पृष्ट्वा कुंभं जपेन्मन्त्रं सहस्रं विजितेन्द्रियः । अभिषिं चेत्तदंभोभिः प्रियं सर्वेष्टसिद्धये
27 // spṛṣṭvā kuṃbhaṃ japenmantraṃ sahasraṃ vijitendriyaḥ / abhiṣiṃ cettadaṃbhobhiḥ priyaṃ sarveṣṭasiddhaye
28 ॥ पुत्रान्यशो रोगनाशमायुः स्वजनरञ्जनम् । वाक्सिद्धिं सुदृशः कुम्भाभिषिक्तो लभते नरः
28 // putrānyaśo roganāśamāyuḥ svajanarañjanam / vāksiddhiṃ sudṛśaḥ kumbhābhiṣikto labhate naraḥ
29 ॥ शत्रूपद्रव आपन्ने ग्रामे वा पुटभेदने । संस्थापंयेदिदं यन्त्रं शत्रुभीतिनिवृत्तये
29 // śatrūpadrava āpanne grāme vā puṭabhedane / saṃsthāpaṃyedidaṃ yantraṃ śatrubhītinivṛttaye
30 ॥ सर्षपारिष्टलशुनकार्पासैर्मार्यते रिपुः । धत्तूरैः स्तभ्यते निम्बैर्द्वेष्यते वश्यतेंऽबुजैः
30 // sarṣapāriṣṭalaśunakārpāsairmāryate ripuḥ / dhattūraiḥ stabhyate nimbairdveṣyate vaśyateṃ'bujaiḥ
31 ॥ उञ्चाटने विभीतस्य समिद्भिः खदिरस्य च । कटुतैलमहिष्याज्यैर्हेमद्रव्याञ्जनं स्मृतम्
31 // uñcāṭane vibhītasya samidbhiḥ khadirasya ca / kaṭutailamahiṣyājyairhemadravyāñjanaṃ smṛtam
32 ॥ यवैर्हुते श्रियः प्राप्तिस्तिलैराज्यैरघक्षयः । तिलतण्डुलसिद्धार्थजालैर्वश्यो नृपो भवेत्
32 // yavairhute śriyaḥ prāptistilairājyairaghakṣayaḥ / tilataṇḍulasiddhārthajālairvaśyo nṛpo bhavet
33 ॥ अपामार्गार्कदूर्वाणां होमो लक्ष्मीप्रदो ऽघनुत् । स्त्रीवश्यकृत्प्रियङ्गूणां मुराणां भूतशान्तिदः
33 // apāmārgārkadūrvāṇāṃ homo lakṣmīprado 'ghanut / strīvaśyakṛtpriyaṅgūṇāṃ murāṇāṃ bhūtaśāntidaḥ
34 ॥ अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटबिल्वसमुद्भवाः । समिधो लभते हुत्वा पुत्रानायुर्द्धनं सुखम्
34 // aśvatthoduṃbaraplakṣavaṭabilvasamudbhavāḥ / samidho labhate hutvā putrānāyurddhanaṃ sukham
35 ॥ निर्मोकहेमसिद्धार्थलवणैश्चौरनाशनम् । रोचनागोमयैस्तंभो भूप्राप्तिः शालिभिर्हुतैः
35 // nirmokahemasiddhārthalavaṇaiścauranāśanam / rocanāgomayaistaṃbho bhūprāptiḥ śālibhirhutaiḥ
36 ॥ होमसंख्या तु सर्वत्र सहस्रादयुतावधि । प्रकल्पनीया मन्त्रज्ञैः कार्य्यगौरवलाघवात्
36 // homasaṃkhyā tu sarvatra sahasrādayutāvadhi / prakalpanīyā mantrajñaiḥ kāryyagauravalāghavāt
37 ॥ कार्तवीर्य्यस्य मन्त्राणामुच्यते लक्षणं बुधाः । कार्तवीर्यार्जुनं ङेंतं सर्वमन्त्रेषु योजयेत्
37 // kārtavīryyasya mantrāṇāmucyate lakṣaṇaṃ budhāḥ / kārtavīryārjunaṃ ṅeṃtaṃ sarvamantreṣu yojayet
38 ॥ स्वबीजाद्यो दशार्णो ऽसौ अन्ये नवशिवाक्षराः । आद्यबीजद्वयेनासौ द्वितीयो मन्त्र ईरितः
38 // svabījādyo daśārṇo 'sau anye navaśivākṣarāḥ / ādyabījadvayenāsau dvitīyo mantra īritaḥ
39 ॥ स्वकामाभ्यां तृतीयो ऽसौ स्वभ्रूभ्यां तु चतुर्थकः । स्वपाशाभ्यां पञ्चमो ऽसौ षष्टः स्वेन च मायया
39 // svakāmābhyāṃ tṛtīyo 'sau svabhrūbhyāṃ tu caturthakaḥ / svapāśābhyāṃ pañcamo 'sau ṣaṣṭaḥ svena ca māyayā
40 ॥ स्वाङ्कुशाभ्यां सप्तमः स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमः । स्ववाग्भवाभ्यां नवमो वर्मास्त्राभ्यामथान्तिमः
40 // svāṅkuśābhyāṃ saptamaḥ syātsvaramābhyāmathāṣṭamaḥ / svavāgbhavābhyāṃ navamo varmāstrābhyāmathāntimaḥ
41 ॥ द्वितीयादिनवान्तेषु बीजयोः स्याद्व्यतिक्रमः । मन्त्रे तु दशमे वर्णा नववर्मास्त्रमध्यगाः
41 // dvitīyādinavānteṣu bījayoḥ syādvyatikramaḥ / mantre tu daśame varṇā navavarmāstramadhyagāḥ
42 ॥ एतेषु मन्त्रवर्येषु स्वानुकूलं मनुं भजेत् । एषामाद्ये विराट्छदो ऽन्येषु त्रिष्टुबुदाहृतम्
42 // eteṣu mantravaryeṣu svānukūlaṃ manuṃ bhajet / eṣāmādye virāṭchado 'nyeṣu triṣṭubudāhṛtam
43 ॥ दश मन्त्रा इमे प्रोक्ता यदा स्युः प्रणवादिकाः । तदादिमः शिवार्णः स्यादन्ये तु द्वादशाक्षराः
43 // daśa mantrā ime proktā yadā syuḥ praṇavādikāḥ / tadādimaḥ śivārṇaḥ syādanye tu dvādaśākṣarāḥ
44 ॥ त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्ये स्यादन्येषु जगती मता । एवं विंशतिमन्त्राणां यजनं पूर्ववन्मतम
44 // triṣṭupūchandastathādye syādanyeṣu jagatī matā / evaṃ viṃśatimantrāṇāṃ yajanaṃ pūrvavanmatama
45 ॥ दीर्घाढ्यमूलबीजेन कुर्यादेषां षडङ्गकम् । तारो हृत्कार्तवीर्यार्जुनाय वर्मास्त्रठद्वयम्
45 // dīrghāḍhyamūlabījena kuryādeṣāṃ ṣaḍaṅgakam / tāro hṛtkārtavīryārjunāya varmāstraṭhadvayam
46 ॥ चतुर्दशार्णो मन्त्रो ऽयमस्येज्या पूर्ववन्मता । भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्याङ्गपञ्चकम्
46 // caturdaśārṇo mantro 'yamasyejyā pūrvavanmatā / bhūnetrasamanetrākṣivarṇerasyāṅgapañcakam
47 ॥ तारो हृद्भगवान् ङेंतः कार्तवीर्यार्जुनस्तथा । वर्मास्त्राग्निप्रियामन्त्रः प्रोक्तो ह्यष्टादशार्णकः
47 // tāro hṛdbhagavān ṅeṃtaḥ kārtavīryārjunastathā / varmāstrāgnipriyāmantraḥ prokto hyaṣṭādaśārṇakaḥ
48 ॥ त्रिवेदसप्तयुग्माक्षिवर्णैः पञ्चाङ्गकं मनोः । नमो भगवते श्रीति कार्तवीर्यार्जुनाय च
48 // trivedasaptayugmākṣivarṇaiḥ pañcāṅgakaṃ manoḥ / namo bhagavate śrīti kārtavīryārjunāya ca
49 ॥ सर्वदुष्टान्तकायेति तपोबलपराक्रमः । परिपालितसप्तान्ते द्वीपाय सर्वरापदम्
49 // sarvaduṣṭāntakāyeti tapobalaparākramaḥ / paripālitasaptānte dvīpāya sarvarāpadam
50 ॥ जन्यचूडा मणान्ते ये महाशक्तिमते ततः । सहस्रदहनप्रान्ते वर्मास्त्रान्तो महामनुः
50 // janyacūḍā maṇānte ye mahāśaktimate tataḥ / sahasradahanaprānte varmāstrānto mahāmanuḥ
51 ॥ त्रिषष्टिवर्णवान्प्रोक्तः स्मरमात्सर्वविघ्नहृत् । राजन्यक्रवर्ती च वीरः शूरस्तृतीयकः
51 // triṣaṣṭivarṇavānproktaḥ smaramātsarvavighnahṛt / rājanyakravartī ca vīraḥ śūrastṛtīyakaḥ
52 ॥ माहिष्मतीपतिः पश्चाञ्चतुर्थः समुदीरितः । रेवांबुपरितृप्तश्च काणो हस्तप्रबाधितः
52 // māhiṣmatīpatiḥ paścāñcaturthaḥ samudīritaḥ / revāṃbuparitṛptaśca kāṇo hastaprabādhitaḥ
53 ॥ दशास्येति च षड्भिः स्यात्पदैर्ङेतैः षडङ्गकम् । सिंच्यमानं युवतिभिः क्रीडन्तं नर्मदाजले
53 // daśāsyeti ca ṣaḍbhiḥ syātpadairṅetaiḥ ṣaḍaṅgakam / siṃcyamānaṃ yuvatibhiḥ krīḍantaṃ narmadājale
54 ॥ हस्तैर्जलौधं रुन्धन्तं ध्यायेन्मत्तं नृपोत्तमम् । एवं ध्यात्वायुतं मन्त्रं पजेदन्यत्तु पूर्ववत्
54 // hastairjalaudhaṃ rundhantaṃ dhyāyenmattaṃ nṛpottamam / evaṃ dhyātvāyutaṃ mantraṃ pajedanyattu pūrvavat
55 ॥ पूर्वं तु प्रजपेल्लक्षं पूजायोगश्च पूर्ववत् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान्
55 // pūrvaṃ tu prajapellakṣaṃ pūjāyogaśca pūrvavat / kārtavīryārjuno nāma rājā bāhusahasravān
56 ॥ तस्य संस्मरणादेव हृतं नष्टं च संवदेत् । लभ्यते मन्त्रवर्यो ऽयं द्वात्रिंशद्वर्णसंयुतः
56 // tasya saṃsmaraṇādeva hṛtaṃ naṣṭaṃ ca saṃvadet / labhyate mantravaryo 'yaṃ dvātriṃśadvarṇasaṃyutaḥ
57 ॥ पादैः सर्वेण पञ्चाङ्गं ध्यानपूजादि पूर्ववत् । कार्तवीर्याय शब्दान्ते विद्महे पदमुञ्चरेत्
57 // pādaiḥ sarveṇa pañcāṅgaṃ dhyānapūjādi pūrvavat / kārtavīryāya śabdānte vidmahe padamuñcaret
58 ॥ महावीर्याय वर्णान्ते धीमहीति पदं वदेत् । तन्नोर्ऽजुनः प्रवर्णान्ते चोदयात्पदमीरयेत्
58 // mahāvīryāya varṇānte dhīmahīti padaṃ vadet / tannor'junaḥ pravarṇānte codayātpadamīrayet
59 ॥ गायत्र्येषार्जुन स्योक्ता प्रयोगादौ जपेत्तु ताम् । अनुष्टुभं मनुं रात्रौ जपतां चौरसंचयाः
59 // gāyatryeṣārjuna syoktā prayogādau japettu tām / anuṣṭubhaṃ manuṃ rātrau japatāṃ caurasaṃcayāḥ
60 ॥ पलायन्ते गृहाद्दूरं तर्पणाद्ध्रवनादपि । अथो दीपविधिं वक्ष्ये कार्तवीर्यप्रियङ्करम्
60 // palāyante gṛhāddūraṃ tarpaṇāddhravanādapi / atho dīpavidhiṃ vakṣye kārtavīryapriyaṅkaram
61 ॥ वैशाखे श्रावणे मार्गे कार्तिकाश्विनपौषतः । माघफाल्गुनयोर्मासोर्दीपारंभं समाचरेत्
61 // vaiśākhe śrāvaṇe mārge kārtikāśvinapauṣataḥ / māghaphālgunayormāsordīpāraṃbhaṃ samācaret
62 ॥ तिथौ रिक्ताविहीनायां वारे शनिकुजौ विना । हस्तोत्तराश्विरौद्रेयपुष्यवैष्णववायुभे
62 // tithau riktāvihīnāyāṃ vāre śanikujau vinā / hastottarāśviraudreyapuṣyavaiṣṇavavāyubhe
63 ॥ द्विदैवते च रोहिण्यां दीपारंभो हितावहः । चरमे च व्यतीपाते धृतौ वृद्धौ सुकर्मणि
63 // dvidaivate ca rohiṇyāṃ dīpāraṃbho hitāvahaḥ / carame ca vyatīpāte dhṛtau vṛddhau sukarmaṇi
64 ॥ प्रीतौ हर्षं च सौभाग्ये शोभनायुष्मतोरपि । करणे विष्टिरहिते ग्रहणे ऽर्द्धोदयादिषु
64 // prītau harṣaṃ ca saubhāgye śobhanāyuṣmatorapi / karaṇe viṣṭirahite grahaṇe 'rddhodayādiṣu
65 ॥ योगेषु रात्रौ पूर्वाह्ने दीपारंभघः कृतः शुभः । कार्तिके शुक्लसप्तम्यां निशीथे ऽतीव शोभनः
65 // yogeṣu rātrau pūrvāhne dīpāraṃbhaghaḥ kṛtaḥ śubhaḥ / kārtike śuklasaptamyāṃ niśīthe 'tīva śobhanaḥ
66 ॥ यदि तत्र रवेर्वारः श्रवणं भं च दुर्लभम् । अत्यावश्यककार्येषु मासादीनां न शोधनम्
66 // yadi tatra ravervāraḥ śravaṇaṃ bhaṃ ca durlabham / atyāvaśyakakāryeṣu māsādīnāṃ na śodhanam
67 ॥ आद्ये ह्युपोष्य नियतो ब्रह्मचारी सपीतकैः । प्रातः स्नात्वा शुद्धभूमौ लिप्तायां गोमयोदकैः
67 // ādye hyupoṣya niyato brahmacārī sapītakaiḥ / prātaḥ snātvā śuddhabhūmau liptāyāṃ gomayodakaiḥ
68 ॥ प्राणानायम्य संकल्प्य न्यासान्पूर्वोदितांश्चरेत् । षट्कोणं रचयेद्भूमौ रक्तचन्दनतण्डुलैः
68 // prāṇānāyamya saṃkalpya nyāsānpūrvoditāṃścaret / ṣaṭkoṇaṃ racayedbhūmau raktacandanataṇḍulaiḥ
69 ॥ अतः स्मरं समालिख्य षट्कोणेषु समालिखेत् । नवार्णैर्वेष्टयेत्तञ्च त्रिकोणं तद्बहिः पुनः
69 // ataḥ smaraṃ samālikhya ṣaṭkoṇeṣu samālikhet / navārṇairveṣṭayettañca trikoṇaṃ tadbahiḥ punaḥ
70 ॥ एवं विलिखिते यन्त्रे निदध्याद्दीपभाजनम् । स्वर्णजं रजतोत्थं वा ताम्रजं तदभावतः
70 // evaṃ vilikhite yantre nidadhyāddīpabhājanam / svarṇajaṃ rajatotthaṃ vā tāmrajaṃ tadabhāvataḥ
71 ॥ कांस्यपात्रं मृण्मयं च कनिष्ठं लोहजं मृतौ । शान्तये मुद्गचूर्णोत्थं संधौ गोधूमचूर्णजम्
71 // kāṃsyapātraṃ mṛṇmayaṃ ca kaniṣṭhaṃ lohajaṃ mṛtau / śāntaye mudgacūrṇotthaṃ saṃdhau godhūmacūrṇajam
72 ॥ आज्ये पलसहस्रे तु पात्रं शतपलं स्मृतम् । आज्ये ऽयुतपले पात्रं पलपञ्चशता स्मृतम्
72 // ājye palasahasre tu pātraṃ śatapalaṃ smṛtam / ājye 'yutapale pātraṃ palapañcaśatā smṛtam
73 ॥ पञ्चसप्ततिसंख्ये तु पात्रं षष्टिपलं स्मृतम् । त्रिसाहस्री घृतपले शर्करापलभाजनम्
73 // pañcasaptatisaṃkhye tu pātraṃ ṣaṣṭipalaṃ smṛtam / trisāhasrī ghṛtapale śarkarāpalabhājanam
74 ॥ द्विसाहख्त्र्यां द्विशतमितं च भाजनमिष्यते । शते ऽक्षिचरसंश्यातमेवमन्यत्र कल्पयेत्
74 // dvisāhakhtryāṃ dviśatamitaṃ ca bhājanamiṣyate / śate 'kṣicarasaṃśyātamevamanyatra kalpayet
75 ॥ नित्यदीपे वह्निपलं पात्रमाज्यं पलं स्मृतम् । एवं पात्रं प्रतिष्ठाप्य वर्तीः सूत्रोत्थिताः क्षिपेत्
75 // nityadīpe vahnipalaṃ pātramājyaṃ palaṃ smṛtam / evaṃ pātraṃ pratiṣṭhāpya vartīḥ sūtrotthitāḥ kṣipet
76 ॥ एका तिस्रो ऽथवा पञ्चसप्ताद्या विषमा अपि । तिथिमानादासहस्रं तन्तुसंख्या विनिर्मिता
76 // ekā tisro 'thavā pañcasaptādyā viṣamā api / tithimānādāsahasraṃ tantusaṃkhyā vinirmitā
77 ॥ गोघृतं प्रक्षिपेत्तत्र शुद्धवस्त्रविशोधितम् । सहस्रपलसंख्यादिदशांशं कार्यगौरवात्
77 // goghṛtaṃ prakṣipettatra śuddhavastraviśodhitam / sahasrapalasaṃkhyādidaśāṃśaṃ kāryagauravāt
78 ॥ सुवर्णादिकृतां रम्यां शलाकां षोडशाङ्गुलाम् । तदर्द्धां वा तदर्द्धां वा सूक्ष्माग्रां स्थूलमूलिकाम्
78 // suvarṇādikṛtāṃ ramyāṃ śalākāṃ ṣoḍaśāṅgulām / tadarddhāṃ vā tadarddhāṃ vā sūkṣmāgrāṃ sthūlamūlikām
79 ॥ विमुञ्चेद्दक्षिणे पात्रमध्ये चाग्रे कृताग्रिकाम् । पात्रदक्षिणदिग्देशे मुक्त्वां गुलचतुष्टयम्
79 // vimuñceddakṣiṇe pātramadhye cāgre kṛtāgrikām / pātradakṣiṇadigdeśe muktvāṃ gulacatuṣṭayam
80 ॥ अधोग्रां दक्षिणाधारां निखनेच्छुरिकां शुभाम् । दीपं प्रज्वालयेत्तत्र गणेशस्मृतिपूर्वकम्
80 // adhogrāṃ dakṣiṇādhārāṃ nikhanecchurikāṃ śubhām / dīpaṃ prajvālayettatra gaṇeśasmṛtipūrvakam
81 ॥ दीपात्पूर्वत्र दिग्भागे सर्वतोभद्रमण्डले । तण्डुलाष्टदले वापि विधिवत्स्थापयेद्धूटम्
81 // dīpātpūrvatra digbhāge sarvatobhadramaṇḍale / taṇḍulāṣṭadale vāpi vidhivatsthāpayeddhūṭam
82 ॥ तत्रावाह्य नृपाधीशं पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । जलाक्षतान्समादाय दीपं संकल्पयेत्ततः
82 // tatrāvāhya nṛpādhīśaṃ pūjayetpūrvavatsudhīḥ / jalākṣatānsamādāya dīpaṃ saṃkalpayettataḥ
83 ॥ दीपसंकल्पमन्त्रो ऽयं कथ्यते द्वीषुभूमितः । प्रणवः पाशमाये च शिखा कार्ताक्षराणि च
83 // dīpasaṃkalpamantro 'yaṃ kathyate dvīṣubhūmitaḥ / praṇavaḥ pāśamāye ca śikhā kārtākṣarāṇi ca
84 ॥ वीर्यार्जुनाय माहिष्मतीनाथाय सहस्र च । बाहवे इति वर्णान्ते सहस्रपदमुच्चरेत्
84 // vīryārjunāya māhiṣmatīnāthāya sahasra ca / bāhave iti varṇānte sahasrapadamuccaret
85 ॥ क्रतुदीक्षितहस्ताय दत्तात्रेयप्रियाय च । आत्रेयायानुसूयान्ते गर्भरत्नाय तत्परम्
85 // kratudīkṣitahastāya dattātreyapriyāya ca / ātreyāyānusūyānte garbharatnāya tatparam
86 ॥ नमो ग्रीवामकर्णेन्दुस्थितौ पाश इमं ततः । दीपं गृहाण अमुकं रक्ष रक्ष पदं पुनः
86 // namo grīvāmakarṇendusthitau pāśa imaṃ tataḥ / dīpaṃ gṛhāṇa amukaṃ rakṣa rakṣa padaṃ punaḥ
87 ॥ दुष्टान्नाशययुग्मं स्यात्तथा पातय घातय । शत्रून् जहिद्वयं माया तारः स्वं बीजमात्मभूः
87 // duṣṭānnāśayayugmaṃ syāttathā pātaya ghātaya / śatrūn jahidvayaṃ māyā tāraḥ svaṃ bījamātmabhūḥ
88 ॥ वह्नीप्रिया अनेनाथ दीपवर्येण पश्चिमा । भिमुखेनामुकं रक्ष अमुकान्ते वरप्रद
88 // vahnīpriyā anenātha dīpavaryeṇa paścimā / bhimukhenāmukaṃ rakṣa amukānte varaprada
89 ॥ मायाकाशद्वयं वामनेत्रचन्द्रयुतं शिवा । वेदादिकामचामुण्डाः स्वाहा तु पूसबिन्दुकौ
89 // māyākāśadvayaṃ vāmanetracandrayutaṃ śivā / vedādikāmacāmuṇḍāḥ svāhā tu pūsabindukau
90 ॥ प्रणवो ऽग्निप्रिया मन्त्रो नेत्रबाणाधराक्षरः । दत्तात्रेयो मुनिर्मालामन्त्रस्य परिकीर्तितः
90 // praṇavo 'gnipriyā mantro netrabāṇādharākṣaraḥ / dattātreyo munirmālāmantrasya parikīrtitaḥ
91 ॥ छन्दो ऽमितं कार्तवीर्युर्जुनो देवो ऽखिलाप्तिकृत् । चामुण्डया षडङ्गानि चरेत्षड्दीर्घयुक्तया
91 // chando 'mitaṃ kārtavīryurjuno devo 'khilāptikṛt / cāmuṇḍayā ṣaḍaṅgāni caretṣaḍdīrghayuktayā
92 ॥ ध्यात्वा देवं ततो मन्त्रं पठित्वान्ते क्षिपेज्जजलम् । गोविन्दाढ्यो हली सेंदुश्चामुण्डाबीजमीरितम्
92 // dhyātvā devaṃ tato mantraṃ paṭhitvānte kṣipejjajalam / govindāḍhyo halī seṃduścāmuṇḍābījamīritam
93 ॥ ततो नवाक्षरं मन्त्रं सहस्रं तत्पुरो जपेत् । तारो ऽनन्तो बिन्दुयुक्तो मायास्वं वामनेत्रयुक्
93 // tato navākṣaraṃ mantraṃ sahasraṃ tatpuro japet / tāro 'nanto binduyukto māyāsvaṃ vāmanetrayuk
94 ॥ कूर्माग्नी शान्तिबिन्द्वाढ्यौ वह्नि जायाङ्कुशं ध्रुवम् । ऋषिः पूर्वोदितोनुष्टुप्छन्दो ऽन्यत्पूर्ववत्पुनः
94 // kūrmāgnī śāntibindvāḍhyau vahni jāyāṅkuśaṃ dhruvam / ṛṣiḥ pūrvoditonuṣṭupchando 'nyatpūrvavatpunaḥ
95 ॥ सहस्रं मन्त्रराजं च जपित्वा कवचं पठेत् । एवं दीपप्रदानस्य कर्ताप्नोत्यखिले ऽप्सितम्
95 // sahasraṃ mantrarājaṃ ca japitvā kavacaṃ paṭhet / evaṃ dīpapradānasya kartāpnotyakhile 'psitam
96 ॥ दीपप्रबोधकाले तु वर्जयेदशुभां गिरम् । विप्रस्य दर्शनं तत्र शुभदं परिकीर्तितम्
96 // dīpaprabodhakāle tu varjayedaśubhāṃ giram / viprasya darśanaṃ tatra śubhadaṃ parikīrtitam
97 ॥ शूद्राणां प्रध्यमं प्रोक्तं म्लेच्छस्य वधबन्धनम् । आख्वोत्वोर्दर्शनं दुष्टं गवाश्वस्य सुखावहम्
97 // śūdrāṇāṃ pradhyamaṃ proktaṃ mlecchasya vadhabandhanam / ākhvotvordarśanaṃ duṣṭaṃ gavāśvasya sukhāvaham
98 ॥ दीपज्वाला समा सिद्ध्यै वक्रा निशविधायिनी । शब्दा भयदा कर्तुरुज्ज्वला सुखदा मता
98 // dīpajvālā samā siddhyai vakrā niśavidhāyinī / śabdā bhayadā karturujjvalā sukhadā matā
99 ॥ कृष्णा शत्रुभयोत्पत्त्ये वमन्ती पशुनाशिनी । कृते दीपे यदा पात्रं भग्नं दृश्यते दैवतः
99 // kṛṣṇā śatrubhayotpattye vamantī paśunāśinī / kṛte dīpe yadā pātraṃ bhagnaṃ dṛśyate daivataḥ
100 ॥ पक्षादर्वाक्तदा गच्छेद्यजमानो यमालयम् । वर्त्यतरं यदा कुर्यात्कार्यं सिद्ध्येद्विलंबतः
100 // pakṣādarvāktadā gacchedyajamāno yamālayam / vartyataraṃ yadā kuryātkāryaṃ siddhyedvilaṃbataḥ
101 ॥ नेत्रहीनो भवेत्कर्ता तस्मिन्दीपान्तरे कृते । अशुचिस्पर्शने व्याधिर्दीपनाशे तु चौरभीः
101 // netrahīno bhavetkartā tasmindīpāntare kṛte / aśucisparśane vyādhirdīpanāśe tu caurabhīḥ
102 ॥ श्वमार्जाराखुसंस्पर्शे भवेद्भूपतितो भयम् । पात्रारंभे वसुपलैः कृतो दीपो ऽखिलेष्टदः
102 // śvamārjārākhusaṃsparśe bhavedbhūpatito bhayam / pātrāraṃbhe vasupalaiḥ kṛto dīpo 'khileṣṭadaḥ
103 ॥ तस्माद्दीपः प्रयत्नेन रक्षणीयोंऽतरायतः । आसमाप्तेः प्रकुर्वीत ब्रह्मचर्यं च भूशयः
103 // tasmāddīpaḥ prayatnena rakṣaṇīyoṃ'tarāyataḥ / āsamāpteḥ prakurvīta brahmacaryaṃ ca bhūśayaḥ
104 ॥ स्त्रीशूद्रपतितादीनां संभाषामपि वर्जयेत् । जपेत्सहस्रं प्रत्येकं मन्त्रराजं नवाक्षरम्
104 // strīśūdrapatitādīnāṃ saṃbhāṣāmapi varjayet / japetsahasraṃ pratyekaṃ mantrarājaṃ navākṣaram
105 ॥ स्तोत्रपाठं प्रतिदिनं निशीथिन्यां विशेषतः । एकपादेन दीपाग्रे स्थित्वा यो मन्त्रनायकम्
105 // stotrapāṭhaṃ pratidinaṃ niśīthinyāṃ viśeṣataḥ / ekapādena dīpāgre sthitvā yo mantranāyakam
106 ॥ सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सो ऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान्
106 // sahasraṃ prajapedvātrau so 'bhīṣṭaṃ kṣipramāpnuyāt / samāpya śobhanadine saṃbhojya dvijasattamān
107 ॥ कुंभोदकेन कर्तारमभिषिञ्चन्मनुं जपेत् । कर्ता तु दक्षिणां दद्यात्पुष्कलां तोषहेतवे
107 // kuṃbhodakena kartāramabhiṣiñcanmanuṃ japet / kartā tu dakṣiṇāṃ dadyātpuṣkalāṃ toṣahetave
108 ॥ गुरौ तुष्टे ददातीष्टं कृतवीर्यसुतो नृपः । गुर्वाज्ञया स्वयं कुर्याद्यदि वा कारये द्गुरुः
108 // gurau tuṣṭe dadātīṣṭaṃ kṛtavīryasuto nṛpaḥ / gurvājñayā svayaṃ kuryādyadi vā kāraye dguruḥ
109 ॥ दत्त्वा धनादिकं तस्मै दीपदानाय नारद । गुर्वाज्ञामन्तरा कुर्याद्यो दीपं स्वेष्टसिद्धये
109 // dattvā dhanādikaṃ tasmai dīpadānāya nārada / gurvājñāmantarā kuryādyo dīpaṃ sveṣṭasiddhaye
110 ॥ सिद्धिर्न जायते तस्य हानिरेव पदे पदे । उत्तमं गोघृतं प्रोक्तं मध्यमं महषीभवम्
110 // siddhirna jāyate tasya hānireva pade pade / uttamaṃ goghṛtaṃ proktaṃ madhyamaṃ mahaṣībhavam
111 ॥ तिलतैलं तु तादृक् स्यात्कनीयो ऽजादिजं घृतम् । आस्यरोगे सुगन्धेन दद्यात्तैलेन दीपकम्
111 // tilatailaṃ tu tādṛk syātkanīyo 'jādijaṃ ghṛtam / āsyaroge sugandhena dadyāttailena dīpakam
112 ॥ सिद्ध्वार्थसंभवेनाथ द्विषतां नाशनाय च । सहस्रेण पलैर्दीपे विहिते च न दृश्यते
112 // siddhvārthasaṃbhavenātha dviṣatāṃ nāśanāya ca / sahasreṇa palairdīpe vihite ca na dṛśyate
113 ॥ कार्यसिद्धस्तदा कुर्यात्र्रिवारं दीपजं विधिम् । तदा सुदुर्लभमपि कार्य्यं सिद्ध्व्येन्न संशयः
113 // kāryasiddhastadā kuryātrrivāraṃ dīpajaṃ vidhim / tadā sudurlabhamapi kāryyaṃ siddhvyenna saṃśayaḥ
114 ॥ दीपप्रियः कार्तवीर्यो मार्तण्डो नतिवल्लभः । स्तुतिप्रोयो महाविष्णुर्गणेश स्तपर्णप्रियः
114 // dīpapriyaḥ kārtavīryo mārtaṇḍo nativallabhaḥ / stutiproyo mahāviṣṇurgaṇeśa staparṇapriyaḥ
115 ॥ दुर्गार्चनप्रिया नूनमभिषेकप्रियः शिवः । तस्मात्तेषां प्रतोषाय विदध्यात्तत्तदादरात्
115 // durgārcanapriyā nūnamabhiṣekapriyaḥ śivaḥ / tasmātteṣāṃ pratoṣāya vidadhyāttattadādarāt