38 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे शिक्षानिरूपणं नामैकविंशो ऽध्यायः वसिष्ट उवाच एवं धर्माङ्गदो राज्यं चकार वसुधातले । पितुर्ननियोगाद्राजेन्द्र पालयन् हरिवासरम्
38 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge śikṣānirūpaṇaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ vasiṣṭa uvāca evaṃ dharmāṅgado rājyaṃ cakāra vasudhātale / piturnaniyogādrājendra pālayan harivāsaram
1 ॥ न बभूव जनः कश्चिद्यो न धर्मे व्यवस्थितः । नासुखी नाप्रजः कश्चिन्न वा फुष्ठी महीपते
1 // na babhūva janaḥ kaścidyo na dharme vyavasthitaḥ / nāsukhī nāprajaḥ kaścinna vā phuṣṭhī mahīpate
2 ॥ हृष्टपुष्ट जने तस्मिन् क्ष्मा चैव निधिदायिनी । घटदोग्ध्रीषु नृपते तृप्तवत्सासु धेनुषु
2 // hṛṣṭapuṣṭa jane tasmin kṣmā caiva nidhidāyinī / ghaṭadogdhrīṣu nṛpate tṛptavatsāsu dhenuṣu
3 ॥ पुटके कुटके क्षौद्रं द्रोणमात्रं द्रुमे द्रुमे । प्रहृष्टायां तु मेदिन्यां सर्वधान्यसमुद्भवः
3 // puṭake kuṭake kṣaudraṃ droṇamātraṃ drume drume / prahṛṣṭāyāṃ tu medinyāṃ sarvadhānyasamudbhavaḥ
4 ॥ कृतस्य स्पर्द्धिनि युगे त्रेतान्ते द्वापरे युगे । व्यतीते जलदापाये निर्मले चांबरे गृहे
4 // kṛtasya sparddhini yuge tretānte dvāpare yuge / vyatīte jaladāpāye nirmale cāṃbare gṛhe
5 ॥ सुगन्धिशालिपक्वाढ्ये कुंभोद्भवविलोकिते । मध्यप्रवाहयुक्तासु निम्नगासु समन्ततः
5 // sugandhiśālipakvāḍhye kuṃbhodbhavavilokite / madhyapravāhayuktāsu nimnagāsu samantataḥ
6 ॥ तीरोत्थैः काशपुष्पैश्च शुक्लकेशैरिवाङ्गना । चन्द्रांशुधवले लोके नातितीव्रे दिवाकरे
6 // tīrotthaiḥ kāśapuṣpaiśca śuklakeśairivāṅganā / candrāṃśudhavale loke nātitīvre divākare
7 ॥ तस्मिन्मनुष्यबहुलैर्जलस्नानविचित्रितैः । यत्रोत्सुकैः प्रयातैस्तु भूमिपालैः समन्ततः
7 // tasminmanuṣyabahulairjalasnānavicitritaiḥ / yatrotsukaiḥ prayātaistu bhūmipālaiḥ samantataḥ
8 ॥ प्रबोधसमये विष्णोराश्विनान्ते जगद्गुरोः । मोहिनी रमयामास तत्काले हृच्छयार्दिता
8 // prabodhasamaye viṣṇorāśvinānte jagadguroḥ / mohinī ramayāmāsa tatkāle hṛcchayārditā
9 ॥ राजानं विविधैः सौख्यैः सर्वभावेन सुंदरी । वनेषु गिरिशृङ्गेषु नदीनां संगमेषु च
9 // rājānaṃ vividhaiḥ saukhyaiḥ sarvabhāvena suṃdarī / vaneṣu giriśṛṅgeṣu nadīnāṃ saṃgameṣu ca
10 ॥ पद्मिनी कुसुमाढ्येषु सरःसु विविधेषु च । मलये मन्दरे विन्ध्ये महेन्द्रे विबुधालये
10 // padminī kusumāḍhyeṣu saraḥsu vividheṣu ca / malaye mandare vindhye mahendre vibudhālaye
11 ॥ सह्ये प्रालेयसंज्ञे च दिगंबरगिरौ शुभे । अन्येषु चैव राजानं स्वर्गस्थानादिकेषु च
11 // sahye prāleyasaṃjñe ca digaṃbaragirau śubhe / anyeṣu caiva rājānaṃ svargasthānādikeṣu ca
12 ॥ रमेयायास राजेन्द्र दिव्यरूपा दिने दिने । राजापि मोहिनीं प्राप्य सर्वं कृत्यं परित्यजन्
12 // rameyāyāsa rājendra divyarūpā dine dine / rājāpi mohinīṃ prāpya sarvaṃ kṛtyaṃ parityajan
13 ॥ त्यक्तं न वासरं विष्णोर्जन्ममृत्युनिकृन्तनम् । व्रतं नोपेक्षते तत्तु अतिमुग्धो ऽपि पार्थिवः
13 // tyaktaṃ na vāsaraṃ viṣṇorjanmamṛtyunikṛntanam / vrataṃ nopekṣate tattu atimugdho 'pi pārthivaḥ
14 ॥ क्रीडां त्यजति भूपालो दशम्यादिदिनत्रये । एवं प्रकीडतस्तस्य पूर्णे संवत्सरे गते
14 // krīḍāṃ tyajati bhūpālo daśamyādidinatraye / evaṃ prakīḍatastasya pūrṇe saṃvatsare gate
15 ॥ काले कालविदां श्रेष्ठः संप्राप्तः कार्तिकः शुभः । निद्राछेदकरो विष्णोः स मासः पुण्यदायकः
15 // kāle kālavidāṃ śreṣṭhaḥ saṃprāptaḥ kārtikaḥ śubhaḥ / nidrāchedakaro viṣṇoḥ sa māsaḥ puṇyadāyakaḥ
16 ॥ यस्मिन्कृतं हि सुकृतं वैष्णवैर्मनुजैर्नृप । अक्षयं हि भवेत्सर्वं विष्णुलोकप्रदायकम्
16 // yasminkṛtaṃ hi sukṛtaṃ vaiṣṇavairmanujairnṛpa / akṣayaṃ hi bhavetsarvaṃ viṣṇulokapradāyakam
17 ॥ न कार्तिकसमो मासो न कूतेन समं युगम् । न धर्मस्तु दया तुल्यो न ज्योतिश्चक्षुषा समम्
17 // na kārtikasamo māso na kūtena samaṃ yugam / na dharmastu dayā tulyo na jyotiścakṣuṣā samam
18 ॥ न वेदेन समं शास्त्रं न तीर्थं गङ्गया समम् । न भूम्या सदृशं दानं न सुखं भार्यया समम्
18 // na vedena samaṃ śāstraṃ na tīrthaṃ gaṅgayā samam / na bhūmyā sadṛśaṃ dānaṃ na sukhaṃ bhāryayā samam
19 ॥ न कृष्या तु समं वित्तं न लाभः सुरभीसमः । न तपो ऽनशनादन्यन्न दमेन समं शिवम्
19 // na kṛṣyā tu samaṃ vittaṃ na lābhaḥ surabhīsamaḥ / na tapo 'naśanādanyanna damena samaṃ śivam
20 ॥ तृप्तिर्न रसनातुल्या न समो ऽन्यो द्विजेन च । न धर्मेण समं मित्रं न सत्येन समं यशः
20 // tṛptirna rasanātulyā na samo 'nyo dvijena ca / na dharmeṇa samaṃ mitraṃ na satyena samaṃ yaśaḥ
21 ॥ नारोग्यसममैश्वर्यं न देवः केशवात्परः । न कार्तिकसमं लोके पावनं कवयो विदुः
21 // nārogyasamamaiśvaryaṃ na devaḥ keśavātparaḥ / na kārtikasamaṃ loke pāvanaṃ kavayo viduḥ
22 ॥ कार्तिकः प्रवरो मासो विष्णोश्चापि प्रियः सदा । अव्रतो हि क्षिपेद्यस्तु मासं दामोदरप्रियम्
22 // kārtikaḥ pravaro māso viṣṇoścāpi priyaḥ sadā / avrato hi kṣipedyastu māsaṃ dāmodarapriyam
23 ॥ तिर्यग्योनिमवाप्नोति सर्वधर्मबहिष्कृतः
23 // tiryagyonimavāpnoti sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
24 ॥ मान्धातोवाच संप्राप्य कार्तिके मासे राजा रुक्माङ्गदो मुने । मोहिनीं मोहसंयुक्तां कथं स बुभुजे वद
24 // māndhātovāca saṃprāpya kārtike māse rājā rukmāṅgado mune / mohinīṃ mohasaṃyuktāṃ kathaṃ sa bubhuje vada
25 ॥ विष्णुभक्तः श्रुतिपरः प्रवरः स महीक्षिताम् । तस्मिन्पुण्यतमे मासे किं चकार नृपोत्तमः
25 // viṣṇubhaktaḥ śrutiparaḥ pravaraḥ sa mahīkṣitām / tasminpuṇyatame māse kiṃ cakāra nṛpottamaḥ
26 ॥ वसिष्ठ उवाच संप्राप्तं कार्तिकं दृष्ट्वा प्रबोधकरणं हरेः । अतिप्रमुग्धो राजेन्द्रो मोहिनीं वाक्यमब्रवीत्
26 // vasiṣṭha uvāca saṃprāptaṃ kārtikaṃ dṛṣṭvā prabodhakaraṇaṃ hareḥ / atipramugdho rājendro mohinīṃ vākyamabravīt
27 ॥ रतं देवि त्वया सार्द्धं मया संवत्सरान्बहून् । तवापमानभीतेन नोक्तं किञ्चिदपि क्वचित्
27 // rataṃ devi tvayā sārddhaṃ mayā saṃvatsarānbahūn / tavāpamānabhītena noktaṃ kiñcidapi kvacit
28 ॥ सांप्रतं वक्तुकामो ऽहं तन्निबोध शुभानने । त्वय्यासक्तस्य मे देवि बहवः कार्तिका गताः
28 // sāṃprataṃ vaktukāmo 'haṃ tannibodha śubhānane / tvayyāsaktasya me devi bahavaḥ kārtikā gatāḥ
29 ॥ न व्रती कार्तिके जातो मुक्त्वैकं हरिवासरम् । सो ऽहं कार्तिकमिच्छामि व्रते न पर्य्युपासितुम्
29 // na vratī kārtike jāto muktvaikaṃ harivāsaram / so 'haṃ kārtikamicchāmi vrate na paryyupāsitum
30 ॥ अव्रतेन गतो येषां कार्तिको मर्त्यधर्मिणाम् । इष्टापूर्तौ वृथा तेषां धर्मो द्रुहिणसंभवे
30 // avratena gato yeṣāṃ kārtiko martyadharmiṇām / iṣṭāpūrtau vṛthā teṣāṃ dharmo druhiṇasaṃbhave
31 ॥ मांसाशिनो ऽपि भूपाला अत्यर्थं मृगयारताः । ते भांसं कार्तिके त्यक्त्वा गता विष्ण्वालयं शुभे
31 // māṃsāśino 'pi bhūpālā atyarthaṃ mṛgayāratāḥ / te bhāṃsaṃ kārtike tyaktvā gatā viṣṇvālayaṃ śubhe
32 ॥ प्रवृत्तानां हि भक्ष्याणां कार्तिके नियमे कृते । अवश्यं विष्णुरूपत्वं प्राप्यते साधकेन हि
32 // pravṛttānāṃ hi bhakṣyāṇāṃ kārtike niyame kṛte / avaśyaṃ viṣṇurūpatvaṃ prāpyate sādhakena hi
33 ॥ तिष्ठन्तु बहुवित्तानि दानानि वरवर्णिनि । हृदयायासकर्तॄणि दीपदानाद्दिवं व्रजेत्
33 // tiṣṭhantu bahuvittāni dānāni varavarṇini / hṛdayāyāsakartṝṇi dīpadānāddivaṃ vrajet
34 ॥ तस्याप्यभावात्सुभगे परदीपप्रबोधनम् । कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं च तत्
34 // tasyāpyabhāvātsubhage paradīpaprabodhanam / kartavyaṃ bhaktibhāvena sarvadānādhikaṃ ca tat
35 ॥ एकतः सर्वदानानि दीपदानं हि चैकतः । कार्तिकेन समं प्रोक्तं दीपदानात्प्रबोधनम्
35 // ekataḥ sarvadānāni dīpadānaṃ hi caikataḥ / kārtikena samaṃ proktaṃ dīpadānātprabodhanam
36 ॥ कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं स्मृतम् । कार्तिकीं च तिथिं कृत्वा विष्णोर्नाभिसरोरुहे
36 // kartavyaṃ bhaktibhāvena sarvadānādhikaṃ smṛtam / kārtikīṃ ca tithiṃ kṛtvā viṣṇornābhisaroruhe
37 ॥ आजन्मकृतपापात्तु मुच्यते नात्रसंशयः । व्रतोपवासनियमैः कार्तिको यस्य गच्छति
37 // ājanmakṛtapāpāttu mucyate nātrasaṃśayaḥ / vratopavāsaniyamaiḥ kārtiko yasya gacchati
38 ॥ देवो वैमानिको भूत्वा स याति परमां गतिम् । तस्मान्मोहिनि मोहं त्वं परित्यज्य ममोपरि
38 // devo vaimāniko bhūtvā sa yāti paramāṃ gatim / tasmānmohini mohaṃ tvaṃ parityajya mamopari
39 ॥ आज्ञां विधेहि तत्कालं करिष्ये कार्त्तिकव्रतम् । तव वक्षोजपूजाया विरतो नीरजेक्षमे
39 // ājñāṃ vidhehi tatkālaṃ kariṣye kārttikavratam / tava vakṣojapūjāyā virato nīrajekṣame
40 ॥ अहं व्रतधरश्चैव भविष्ये हरिपूजने । मोहिन्युवाच विस्तरेण समाख्याहि माहात्म्यं कार्तिकस्य च
40 // ahaṃ vratadharaścaiva bhaviṣye haripūjane / mohinyuvāca vistareṇa samākhyāhi māhātmyaṃ kārtikasya ca
41 ॥ सर्वपुण्याकरः प्रोक्तो मासो ऽयं राजसत्तमा । विशेषात्कुत्र कथितस्तदादिश महामते
41 // sarvapuṇyākaraḥ prokto māso 'yaṃ rājasattamā / viśeṣātkutra kathitastadādiśa mahāmate
42 ॥ श्रुत्वा कार्त्तिकमाहात्म्यं करिष्ये ऽहं यथेप्सितम्
42 // śrutvā kārttikamāhātmyaṃ kariṣye 'haṃ yathepsitam
43 ॥ रुक्माङ्गद उवाच माहात्म्यमभिधास्यामि मासस्यास्य वरानने । येन भक्तिर्भवित्री ते प्रकर्तुं हरिपूजनम्
43 // rukmāṅgada uvāca māhātmyamabhidhāsyāmi māsasyāsya varānane / yena bhaktirbhavitrī te prakartuṃ haripūjanam
44 ॥ कार्त्तिके कृच्छ्रसेवी यः प्राजापत्यचरो ऽपि वा । एकान्तरोपवासी वा त्रिरात्रोपोषितो ऽपि वा
44 // kārttike kṛcchrasevī yaḥ prājāpatyacaro 'pi vā / ekāntaropavāsī vā trirātropoṣito 'pi vā
45 ॥ यद्वा दशाहं पक्षं वा मासं वा वरवर्णिनि । क्षपयित्वा नरो याति स विष्णोः परमं पदम्
45 // yadvā daśāhaṃ pakṣaṃ vā māsaṃ vā varavarṇini / kṣapayitvā naro yāti sa viṣṇoḥ paramaṃ padam
46 ॥ एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । अस्मिन् नरैर्धरा चैव प्राप्यते द्वीपमालिनी
46 // ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca / asmin narairdharā caiva prāpyate dvīpamālinī
47 ॥ विशेषात्पुष्करे तीर्थे द्वारावत्यां च शौकरे । मासो ऽयं भक्तिदः प्रोक्तो व्रतदानार्चनादिभिः
47 // viśeṣātpuṣkare tīrthe dvārāvatyāṃ ca śaukare / māso 'yaṃ bhaktidaḥ prokto vratadānārcanādibhiḥ
48 ॥ तस्निन्हरि दिनं पुण्यं तथा वै भीष्मपञ्चकम् । प्रबोधिनीं नरः कृत्वा जागरेण समन्विताम्
48 // tasninhari dinaṃ puṇyaṃ tathā vai bhīṣmapañcakam / prabodhinīṃ naraḥ kṛtvā jāgareṇa samanvitām
49 ॥ न मातुर्जठरे तिष्ठेदपि पापान्वितो नरः । तस्मिन्दिने वरारोहे मण्डलं यस्तु पश्यति
49 // na māturjaṭhare tiṣṭhedapi pāpānvito naraḥ / tasmindine varārohe maṇḍalaṃ yastu paśyati
50 ॥ विना सांख्येन योगेन स याति परमं पदम् । कार्तिके मण्डलं दृष्ट्वा शौकरेः सूकरं शुभे
50 // vinā sāṃkhyena yogena sa yāti paramaṃ padam / kārtike maṇḍalaṃ dṛṣṭvā śaukareḥ sūkaraṃ śubhe
51 ॥ दृष्ट्वा कोकवराहं वा न भूयस्तनयो भवेत् । त्रिविधस्यापि पापस्य दृष्ट्वा मुक्तिर्भवेन्नृणाम्
51 // dṛṣṭvā kokavarāhaṃ vā na bhūyastanayo bhavet / trividhasyāpi pāpasya dṛṣṭvā muktirbhavennṛṇām
52 ॥ मण्डलं चपलापाङ्गि श्रीधरं कुब्जके तथा । कार्तिके वर्जयेत्तैलं कार्त्तिके वर्जयेन्मधु
52 // maṇḍalaṃ capalāpāṅgi śrīdharaṃ kubjake tathā / kārtike varjayettailaṃ kārttike varjayenmadhu
53 ॥ कार्तिके वर्जयेन्मांसं कार्तिके वर्जयेत्स्त्रियः । निष्पावान्कार्तिके देवि त्यञ्जेद्विष्णुतत्परः
53 // kārtike varjayenmāṃsaṃ kārtike varjayetstriyaḥ / niṣpāvānkārtike devi tyañjedviṣṇutatparaḥ
54 ॥ संवत्सरकृतात्पापाद्ब्रहिर्भवति तत्क्षणात् । प्राप्नोति राजकीं योनिं सकृद्भक्षणसंभवात्
54 // saṃvatsarakṛtātpāpādbrahirbhavati tatkṣaṇāt / prāpnoti rājakīṃ yoniṃ sakṛdbhakṣaṇasaṃbhavāt
55 ॥ कार्तिके शौकरमांसं यस्तु भुञ्जीत दुर्मतिः । षष्टिवर्षसहस्राणि रौरवे परिपच्यते
55 // kārtike śaukaramāṃsaṃ yastu bhuñjīta durmatiḥ / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi raurave paripacyate
56 ॥ तन्मुक्तो जायते पापी विष्ठाशी ग्राम्यसूकरः । मात्स्यं मांसं न भुञ्जीत न कौर्मं नापि हारिणम्
56 // tanmukto jāyate pāpī viṣṭhāśī grāmyasūkaraḥ / mātsyaṃ māṃsaṃ na bhuñjīta na kaurmaṃ nāpi hāriṇam
57 ॥ चाण्डालो जायते देवि कार्तिके मांसभक्षणात् । कार्तिकः सर्वपापघ्नः किञ्चिद्व्रतधरस्य हि
57 // cāṇḍālo jāyate devi kārtike māṃsabhakṣaṇāt / kārtikaḥ sarvapāpaghnaḥ kiñcidvratadharasya hi
58 ॥ कार्तिके तु कृतादीक्षा नृणां जन्मनिकृन्तनी । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षां कुर्वीत कार्तिके
58 // kārtike tu kṛtādīkṣā nṛṇāṃ janmanikṛntanī / tasmātsarvaprayatnena dīkṣāṃ kurvīta kārtike
59 ॥ अदीक्षितस्य वामोरु कृतं सर्वं निरर्थकम् । पशुयोनिमवाप्नोति दीक्षया रहितो नरः
59 // adīkṣitasya vāmoru kṛtaṃ sarvaṃ nirarthakam / paśuyonimavāpnoti dīkṣayā rahito naraḥ
60 ॥ न गृहे कार्तिकं कुर्याद्विशेषेण तु कार्तिकीम् । तीर्थे हि कार्तिकीं कुर्वन्नरो याति हरेः पदम्
60 // na gṛhe kārtikaṃ kuryādviśeṣeṇa tu kārtikīm / tīrthe hi kārtikīṃ kurvannaro yāti hareḥ padam
61 ॥ कार्तिके शुक्लपक्षस्य कगृत्वा ह्येकादशीं नरः । प्रातर्दत्वा शुभान्कुंभान्प्रयाति हरिमन्दिरम्
61 // kārtike śuklapakṣasya kagṛtvā hyekādaśīṃ naraḥ / prātardatvā śubhānkuṃbhānprayāti harimandiram
62 ॥ संवत्सरव्रतानां हि समाप्तिः कार्तिकं स्मृता । विवाहा यत्र दृश्यन्ते विष्णोर्नाभिसरोरुहे
62 // saṃvatsaravratānāṃ hi samāptiḥ kārtikaṃ smṛtā / vivāhā yatra dṛśyante viṣṇornābhisaroruhe
63 ॥ दिनानि तत्र चत्वारि यथैकं वरावर्णिनि । विनोत्तरायणे कालं लग्नशुद्धिं विनापि च
63 // dināni tatra catvāri yathaikaṃ varāvarṇini / vinottarāyaṇe kālaṃ lagnaśuddhiṃ vināpi ca
64 ॥ दृश्यन्ते यत्र सम्बन्धाः पुत्रपौत्रविवर्द्धनाः । तस्मान्मोहिनि कर्तास्मि कार्तिके व्रतसेवनम्
64 // dṛśyante yatra sambandhāḥ putrapautravivarddhanāḥ / tasmānmohini kartāsmi kārtike vratasevanam
65 ॥ अशेषपापनाशाय तव प्रीतिविवृद्धये । मोहिन्युवाच अहो माहात्म्यमतुलं कार्तिकस्य त्वयोरितम्
65 // aśeṣapāpanāśāya tava prītivivṛddhaye / mohinyuvāca aho māhātmyamatulaṃ kārtikasya tvayoritam
66 ॥ चातुर्मास्यव्रतानां हि विधिमुद्यापनं वद । पूर्णता येन भवतगि व्रतानां पृथिवीपते
66 // cāturmāsyavratānāṃ hi vidhimudyāpanaṃ vada / pūrṇatā yena bhavatagi vratānāṃ pṛthivīpate
67 ॥ अवैकल्यं भवेच्चैव व्रतं पुण्यफलस्य तु । राजोवाच नक्तव्रती षड्रसेन ब्राह्मणं भोजयेत्प्रिये
67 // avaikalyaṃ bhaveccaiva vrataṃ puṇyaphalasya tu / rājovāca naktavratī ṣaḍrasena brāhmaṇaṃ bhojayetpriye
68 ॥ अयाचिते त्वनङ्काहं सहिरण्यं प्रदापयेत् । अमांसाशीभवेद्यस्त्तु गां प्रदद्यात्सदक्षिणाम्
68 // ayācite tvanaṅkāhaṃ sahiraṇyaṃ pradāpayet / amāṃsāśībhavedyasttu gāṃ pradadyātsadakṣiṇām
69 ॥ धात्रीस्नाने नरो दद्याद्दधिपायसमेव च । फलानां नियमे सुभ्रु फलदानं समाचरेत्
69 // dhātrīsnāne naro dadyāddadhipāyasameva ca / phalānāṃ niyame subhru phaladānaṃ samācaret
70 ॥ तैलत्यागे घृतं दद्या द्धृतत्यागे पयस्तथा । धान्यानां नियमे शालींस्तत्तद्धान्यमथापि वा
70 // tailatyāge ghṛtaṃ dadyā ddhṛtatyāge payastathā / dhānyānāṃ niyame śālīṃstattaddhānyamathāpi vā
71 ॥ दद्याद्भूशयने शय्यां तूलिकागण्डकान्विताम् । पत्रभोजी नरोदद्याद्भाजनं घृतसंयुतम्
71 // dadyādbhūśayane śayyāṃ tūlikāgaṇḍakānvitām / patrabhojī narodadyādbhājanaṃ ghṛtasaṃyutam
72 ॥ मौने घण्टां तिलान्वापि सहिरण्यान्प्रदापयेत् । दंपत्योर्भोजनं कार्यमुभयोः शयनान्वितम्
72 // maune ghaṇṭāṃ tilānvāpi sahiraṇyānpradāpayet / daṃpatyorbhojanaṃ kāryamubhayoḥ śayanānvitam
73 ॥ संभोगं दक्षिणोपेतं व्रतस्य परिपूर्तये । प्रातः स्नाने हयं दद्यान्निःस्नेहे घृतसक्तुकान्
73 // saṃbhogaṃ dakṣiṇopetaṃ vratasya paripūrtaye / prātaḥ snāne hayaṃ dadyānniḥsnehe ghṛtasaktukān
74 ॥ नखराणां च केशानां धारणे दर्पणं ददेत् । उपानहौ प्रदद्यात्तु पादत्राणविवर्जने
74 // nakharāṇāṃ ca keśānāṃ dhāraṇe darpaṇaṃ dadet / upānahau pradadyāttu pādatrāṇavivarjane
75 ॥ लवणस्य तु संत्यागे दातव्या सुरभिस्तथा । आमिषस्य परित्यागे सवत्सां कपिलां ददेत्
75 // lavaṇasya tu saṃtyāge dātavyā surabhistathā / āmiṣasya parityāge savatsāṃ kapilāṃ dadet
76 ॥ नित्यं दीपप्रदो यस्तु व्रते ऽभीष्टे सुरालये । स काञ्चनं तथा ताम्रं सघृतं दीपकं प्रिये
76 // nityaṃ dīpaprado yastu vrate 'bhīṣṭe surālaye / sa kāñcanaṃ tathā tāmraṃ saghṛtaṃ dīpakaṃ priye
77 ॥ प्रदद्याद्वाससा छत्रं वैष्णवे व्रतपूर्तये । एकान्तरोपवासी तु क्षौमवस्त्रं प्रदापयेत्
77 // pradadyādvāsasā chatraṃ vaiṣṇave vratapūrtaye / ekāntaropavāsī tu kṣaumavastraṃ pradāpayet
78 ॥ त्रिरात्रे काञ्चनोपेतां दद्याच्छय्यां स्वलङ्कृताम् । षड्ररात्राद्युपवासेषु शिबिकां छत्रसंयुताम्
78 // trirātre kāñcanopetāṃ dadyācchayyāṃ svalaṅkṛtām / ṣaḍrarātrādyupavāseṣu śibikāṃ chatrasaṃyutām
79 ॥ सवाहपुरुषं पीनमनङ्वाहमथार्पयेत् । अजाविकं त्वेकभक्ते फलाहारे सुवर्णकम्
79 // savāhapuruṣaṃ pīnamanaṅvāhamathārpayet / ajāvikaṃ tvekabhakte phalāhāre suvarṇakam
80 ॥ शाकाहारे फलं दद्यात्सौवर्णं घृतसंयुतम् । रसानां चैव सर्वेषां त्यागे ऽनुक्तस्य वापि च
80 // śākāhāre phalaṃ dadyātsauvarṇaṃ ghṛtasaṃyutam / rasānāṃ caiva sarveṣāṃ tyāge 'nuktasya vāpi ca
81 ॥ दातव्यं राजतं पात्रं सौवर्ण वापि शक्तितः । यथोक्तस्याप्रदाने तु यथोक्ताकरणे ऽपि वा
81 // dātavyaṃ rājataṃ pātraṃ sauvarṇa vāpi śaktitaḥ / yathoktasyāpradāne tu yathoktākaraṇe 'pi vā
82 ॥ विप्रवाक्यं चरेत्सुभ्रु विष्णुस्मरणपूर्वकम् । वृथा विप्रवचो यस्तु मन्यते मनुजः शुभे
82 // vipravākyaṃ caretsubhru viṣṇusmaraṇapūrvakam / vṛthā vipravaco yastu manyate manujaḥ śubhe
83 ॥ दक्षिणां नैव दद्याद्वा स याति नरकेध्रुवम् । व्रतवैकल्यमासाद्य कुष्ठी चान्धः प्रजायते
83 // dakṣiṇāṃ naiva dadyādvā sa yāti narakedhruvam / vratavaikalyamāsādya kuṣṭhī cāndhaḥ prajāyate
84 ॥ धरामराणां वचने व्यवस्थिता दिवौकसस्तीर्थगणा मखाश्च । को लङ्घयेत्सुभ्रु वचो हि तेषां श्रेयोभिकामो मनुजस्तु विद्वान्
84 // dharāmarāṇāṃ vacane vyavasthitā divaukasastīrthagaṇā makhāśca / ko laṅghayetsubhru vaco hi teṣāṃ śreyobhikāmo manujastu vidvān
85 ॥ इदं मया धर्मरहस्ययुक्तं विरञ्चये श्रीपतिना यथोक्तम् । प्रकाशितं तुभ्यमनन्यवाच्यं फलप्रदं माधवतुष्टिहेतुम्
85 // idaṃ mayā dharmarahasyayuktaṃ virañcaye śrīpatinā yathoktam / prakāśitaṃ tubhyamananyavācyaṃ phalapradaṃ mādhavatuṣṭihetum