17 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते षड्वविंशो ऽध्यायः अदस्तदा । आहूय जननीं शीघ्रं नाम्ना संध्यावलीं शुभाम्
17 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite ṣaḍvaviṃśo 'dhyāyaḥ adastadā / āhūya jananīṃ śīghraṃ nāmnā saṃdhyāvalīṃ śubhām
1 ॥ सूर्यायुत समप्रख्यां तेजसा रुचिरस्तनाम् । पालयन्तीं धरां सर्वां पादविन्यासविक्रमैः
1 // sūryāyuta samaprakhyāṃ tejasā rucirastanām / pālayantīṃ dharāṃ sarvāṃ pādavinyāsavikramaiḥ
2 ॥ पुत्रस्य वचनात्प्राप्ता तत्क्षणं नृपसन्निधौ । श्राविता मोहिनी वाक्यं पितुर्वाक्यं तथैव च
2 // putrasya vacanātprāptā tatkṣaṇaṃ nṛpasannidhau / śrāvitā mohinī vākyaṃ piturvākyaṃ tathaiva ca
3 ॥ उभयोः संविदं कृत्वा परिसांत्वय्य मोहिनीम् । भोजनाय स्थितामेनां नृपस्य हरिवासरे
3 // ubhayoḥ saṃvidaṃ kṛtvā parisāṃtvayya mohinīm / bhojanāya sthitāmenāṃ nṛpasya harivāsare
4 ॥ यथा नो च्यवते सत्याद्यथा भुङ्क्ते न मे पिता । तथा विधीयतामेवं कुशलं चोभयोर्भवेत्
4 // yathā no cyavate satyādyathā bhuṅkte na me pitā / tathā vidhīyatāmevaṃ kuśalaṃ cobhayorbhavet
5 ॥ तत्पुत्रवचनं श्रुत्वा देवी संध्यावली नृप । मोहिनीं श्लक्ष्णया वाचा प्राह ब्रह्मसुता तदा
5 // tatputravacanaṃ śrutvā devī saṃdhyāvalī nṛpa / mohinīṃ ślakṣṇayā vācā prāha brahmasutā tadā
6 ॥ माग्रहं कुरु वामोरु कथञ्चिदपि भूपतिः । नास्वादयति पापान्न संप्राप्ते हरिवासरे
6 // māgrahaṃ kuru vāmoru kathañcidapi bhūpatiḥ / nāsvādayati pāpānna saṃprāpte harivāsare
7 ॥ अनुवर्तय राजान गुरुरेष सनातनः । सदा भवति या नारी भर्तुर्वचनकारिणी
7 // anuvartaya rājāna gurureṣa sanātanaḥ / sadā bhavati yā nārī bharturvacanakāriṇī
8 ॥ तस्याः स्युरक्षयया लोकाः सावित्र्यास्तु यथामलाः । यद्यनेन पुरा देवि तव दत्तः करो गिरौ
8 // tasyāḥ syurakṣayayā lokāḥ sāvitryāstu yathāmalāḥ / yadyanena purā devi tava dattaḥ karo girau
9 ॥ कामार्तेन विमूढेन तन्न यो ऽग्यं विचिन्तितम् । यद्देयं तद्ददात्येष ह्यदेयं प्रार्थयस्व मा
9 // kāmārtena vimūḍhena tanna yo 'gyaṃ vicintitam / yaddeyaṃ taddadātyeṣa hyadeyaṃ prārthayasva mā
10 ॥ विपत्तिरपि भद्रैव सन्मार्गे संस्थितस्य तु । न भुक्तं येन सुभगे शैशवे ऽपि हरेर्दिने
10 // vipattirapi bhadraiva sanmārge saṃsthitasya tu / na bhuktaṃ yena subhage śaiśave 'pi harerdine
11 ॥ स कथं भोक्ष्यते पुण्ये माधवस्य दिने ऽधुना । कामं वरय वामोरुवरमन्यं सुदुर्लभम्
11 // sa kathaṃ bhokṣyate puṇye mādhavasya dine 'dhunā / kāmaṃ varaya vāmoruvaramanyaṃ sudurlabham
12 ॥ तं ददात्येव भूपालो निवृत्ता भव भोजने । मन्यसे यदि मां देवि धर्माङ्गदविरोहिणीम्
12 // taṃ dadātyeva bhūpālo nivṛttā bhava bhojane / manyase yadi māṃ devi dharmāṅgadavirohiṇīm
13 ॥ अस्मज्जीवितसंयुक्तं राज्यं वरय सुव्रते । सप्तद्वीपसमेतं हि ससरिद्वनपर्वतम्
13 // asmajjīvitasaṃyuktaṃ rājyaṃ varaya suvrate / saptadvīpasametaṃ hi sasaridvanaparvatam
14 ॥ कनिष्ठाया वरिष्ठाहं करिष्ये पादवन्दनम् । भर्तुरर्थे विशालाक्षि प्रसीद तनुमध्यमे
14 // kaniṣṭhāyā variṣṭhāhaṃ kariṣye pādavandanam / bharturarthe viśālākṣi prasīda tanumadhyame
15 ॥ वाचा शपथदोषैस्तु संनिरुध्य पतिं हि या । अकार्यं कारयेत्पापा सा नारी निरये वसेत्
15 // vācā śapathadoṣaistu saṃnirudhya patiṃ hi yā / akāryaṃ kārayetpāpā sā nārī niraye vaset
16 ॥ सा च्युता नरकाद्धोरात्सप्तजन्मानि पञ्च च । सूकरीं योनिमाप्नोति चाण्डालीं च ततः परम्
16 // sā cyutā narakāddhorātsaptajanmāni pañca ca / sūkarīṃ yonimāpnoti cāṇḍālīṃ ca tataḥ param
17 ॥ एवं ज्ञात्वा मया देवि विक्रियां पापसंभवाम् । निवारितासि वामोरु सखीभावेन सुंदरि
17 // evaṃ jñātvā mayā devi vikriyāṃ pāpasaṃbhavām / nivāritāsi vāmoru sakhībhāvena suṃdari
18 ॥ विपक्षस्यापि सद्बुद्धिर्दातव्या धर्ममिच्छता । किं पुनः सखिसंस्थायास्तव पद्मनिभानने
18 // vipakṣasyāpi sadbuddhirdātavyā dharmamicchatā / kiṃ punaḥ sakhisaṃsthāyāstava padmanibhānane
19 ॥ संध्या वलीवचः श्रुत्वा मोहिनी मोहकारिणी । उवाच कनकाभां तां भर्तुर्ज्येष्ठां प्रियां तदा
19 // saṃdhyā valīvacaḥ śrutvā mohinī mohakāriṇī / uvāca kanakābhāṃ tāṃ bharturjyeṣṭhāṃ priyāṃ tadā
20 ॥ माननीयासि मे सुभ्रु करोमि वचनं तव । विद्वद्भिर्मुनिभिर्य्यत्तु गीयते नारदादिभिः
20 // mānanīyāsi me subhru karomi vacanaṃ tava / vidvadbhirmunibhiryyattu gīyate nāradādibhiḥ
21 ॥ यदि तन्नाचरेद्राजा भोजनं हरिवासरे । क्रियतामपरं देवि मरणादधिकं तव
21 // yadi tannācaredrājā bhojanaṃ harivāsare / kriyatāmaparaṃ devi maraṇādadhikaṃ tava
22 ॥ ममापि दुःखदंह्येतद्दैवाज्जल्पाम्यहं शुभे । कस्येष्टमात्महननं कस्येष्टं विषभक्षणम्
22 // mamāpi duḥkhadaṃhyetaddaivājjalpāmyahaṃ śubhe / kasyeṣṭamātmahananaṃ kasyeṣṭaṃ viṣabhakṣaṇam
23 ॥ पतनं वा गिरेर्मूर्ध्रः क्रीडा वापि बिलेशयैः । व्याघ्रसिंहाभिगमनं समुद्रतरणं तथा
23 // patanaṃ vā girermūrdhraḥ krīḍā vāpi bileśayaiḥ / vyāghrasiṃhābhigamanaṃ samudrataraṇaṃ tathā
24 ॥ दरुक्तानृतवाक्यं वा परदाराभिमर्शनम् । अपथ्यभक्षणं लोके तथाभक्ष्यस्य भक्षणम्
24 // daruktānṛtavākyaṃ vā paradārābhimarśanam / apathyabhakṣaṇaṃ loke tathābhakṣyasya bhakṣaṇam
25 ॥ मृगाटनमथाक्षैर्वा क्रीडनं साहसं तथा । छेदनं तृणकाष्ठानां लोष्टानामवमर्द्दनम्
25 // mṛgāṭanamathākṣairvā krīḍanaṃ sāhasaṃ tathā / chedanaṃ tṛṇakāṣṭhānāṃ loṣṭānāmavamarddanam
26 ॥ हिंसनं सूक्ष्मदेवानां जलपावकखेलनम् । दैवाविष्टो वरारोहे नरः सर्वं करोति वै
26 // hiṃsanaṃ sūkṣmadevānāṃ jalapāvakakhelanam / daivāviṣṭo varārohe naraḥ sarvaṃ karoti vai
27 ॥ त्रिवर्गविच्युतं घोरं यशोदेहहरं क्षितौ । नरकार्हे नरो देवि करोत्यशुभकर्म तत्
27 // trivargavicyutaṃ ghoraṃ yaśodehaharaṃ kṣitau / narakārhe naro devi karotyaśubhakarma tat
28 ॥ साहं पापा दुराचारा वक्तुकामा सुनिर्घृणम् । यादृशेन हि भावेन योनौ शुक्रं समुत्सृजेत्
28 // sāhaṃ pāpā durācārā vaktukāmā sunirghṛṇam / yādṛśena hi bhāvena yonau śukraṃ samutsṛjet
29 ॥ तादृशेन हि भावेन संतानं संभवेदिति । साहं विवादभावेन राज्ञो रुक्माङ्गदस्य हि
29 // tādṛśena hi bhāvena saṃtānaṃ saṃbhavediti / sāhaṃ vivādabhāvena rājño rukmāṅgadasya hi
30 ॥ जाता जलजजातेन स्त्रीरूपा वरवर्णिनी । दुष्टभावा तथा जाता कर्त्री दुष्टं नृपस्य तु
30 // jātā jalajajātena strīrūpā varavarṇinī / duṣṭabhāvā tathā jātā kartrī duṣṭaṃ nṛpasya tu
31 ॥ न लग्नं न ग्रहा देवि न होरा पुण्यदर्शिनी । तत्कालभावना ग्राह्या तद्भावो जायते सुतः
31 // na lagnaṃ na grahā devi na horā puṇyadarśinī / tatkālabhāvanā grāhyā tadbhāvo jāyate sutaḥ
32 ॥ तेन भावेन जातस्य दाक्षिण्यं नोपपद्यते । न च व्रीडा न च स्नेहो न धर्मो देवि विद्यते
32 // tena bhāvena jātasya dākṣiṇyaṃ nopapadyate / na ca vrīḍā na ca sneho na dharmo devi vidyate
33 ॥ जानन्नपि यथायुक्तस्तं भावमनुवर्तते
33 // jānannapi yathāyuktastaṃ bhāvamanuvartate
34 ॥ वक्ष्ये वचः प्राणहरं तवाधुना भर्तुः सलोकस्य वधूजनस्य । धर्मापहं वाच्यकरं ममापि कर्तुं न शक्यं मनसापि भीरु
34 // vakṣye vacaḥ prāṇaharaṃ tavādhunā bhartuḥ salokasya vadhūjanasya / dharmāpahaṃ vācyakaraṃ mamāpi kartuṃ na śakyaṃ manasāpi bhīru
35 ॥ करोषि वाक्यं यदि मामकं हि भवेच्च कीर्तिर्महतीह लोके । भर्तुर्यशः स्यात्त्रिदिवे गतिस्ते पुत्रे प्रशंसा मम धिग्विवादः
35 // karoṣi vākyaṃ yadi māmakaṃ hi bhavecca kīrtirmahatīha loke / bharturyaśaḥ syāttridive gatiste putre praśaṃsā mama dhigvivādaḥ
36 ॥ वसिष्ठ उवाच मोहिनीवचनं श्रुत्वा देवी संध्यावली विभो । धैर्यमालंब्य तां तन्वीं ब्रूहि ब्रूहीत्यचोदयत्
36 // vasiṣṭha uvāca mohinīvacanaṃ śrutvā devī saṃdhyāvalī vibho / dhairyamālaṃbya tāṃ tanvīṃ brūhi brūhītyacodayat
37 ॥ कीदृशं वदसे वाक्यं येन दुःखं भवेन्मम । भर्तुर्मे सत्यकरणे न दुःखं जायते क्वचित् । आत्मनो निधने वापि पुत्रस्य निधने ऽपि वा । भर्तुरर्थे प्रकुर्वन्त्या राज्यनाशे न मे व्यथा
37 // kīdṛśaṃ vadase vākyaṃ yena duḥkhaṃ bhavenmama / bharturme satyakaraṇe na duḥkhaṃ jāyate kvacit / ātmano nidhane vāpi putrasya nidhane 'pi vā / bharturarthe prakurvantyā rājyanāśe na me vyathā
38 ॥ यस्या दुःखी भवेद्भर्ता भार्याया वरवार्णिनी । समृद्धायाः सपापायास्तस्याः प्रोक्ता ह्यधोगतिः
38 // yasyā duḥkhī bhavedbhartā bhāryāyā varavārṇinī / samṛddhāyāḥ sapāpāyāstasyāḥ proktā hyadhogatiḥ
39 ॥ सा याति नरकं पापा पूयाख्यं युगसप्ततिम् । ततश्छुछुन्दरी स्याच्च सप्त जन्मानि भारते
39 // sā yāti narakaṃ pāpā pūyākhyaṃ yugasaptatim / tataśchuchundarī syācca sapta janmāni bhārate
40 ॥ ततः काकी ततः श्याली गोधा गोत्वेन शुद्ध्यति । भर्तुरर्थे तु या वित्तें विद्यमानं न यच्छति
40 // tataḥ kākī tataḥ śyālī godhā gotvena śuddhyati / bharturarthe tu yā vitteṃ vidyamānaṃ na yacchati
41 ॥ जीवितं वा वरारोहे विष्ठायां सा भवेत्क्रिमिः । क्रिमियोनिविनिर्मुक्ता काष्ठीला जायते शुभे
41 // jīvitaṃ vā varārohe viṣṭhāyāṃ sā bhavetkrimiḥ / krimiyonivinirmuktā kāṣṭhīlā jāyate śubhe
42 ॥ मम कौमारभावे तु मत्पितुः काष्ठपाटकः । अग्निप्रज्वालनाथ हि काष्ठं पाटयते चिरम्
42 // mama kaumārabhāve tu matpituḥ kāṣṭhapāṭakaḥ / agniprajvālanātha hi kāṣṭhaṃ pāṭayate ciram
43 ॥ सखीभिः सहिता चाहं क्रीडासंसक्तमानसा । काष्ठं पाटयतस्तस्य समीपमगमं तदा
43 // sakhībhiḥ sahitā cāhaṃ krīḍāsaṃsaktamānasā / kāṣṭhaṃ pāṭayatastasya samīpamagamaṃ tadā
44 ॥ तत्र दृष्टा मया सुभ्रु काष्ठीला दारुनिर्गता । नवनीतनिभं देहं बिभ्राणा चाञ्जनत्विषम्
44 // tatra dṛṣṭā mayā subhru kāṣṭhīlā dārunirgatā / navanītanibhaṃ dehaṃ bibhrāṇā cāñjanatviṣam
45 ॥ कनिष्ठिकाङ्गुलिसमा स्थौल्ये ह्यङ्गुलिमानिका । तां दृष्ट्वा पतितां भूमौ हन्तुं ध्वाङ्क्षः समागतः
45 // kaniṣṭhikāṅgulisamā sthaulye hyaṅgulimānikā / tāṃ dṛṣṭvā patitāṃ bhūmau hantuṃ dhvāṅkṣaḥ samāgataḥ
46 ॥ यावद्गृह्णाति वक्त्रेण काष्ठीलां क्षुधितः स तु । तावन्निवारितः सद्यो मया लोष्टेन तत्क्षणात्
46 // yāvadgṛhṇāti vaktreṇa kāṣṭhīlāṃ kṣudhitaḥ sa tu / tāvannivāritaḥ sadyo mayā loṣṭena tatkṣaṇāt
47 ॥ सा मुक्ता ताडितेनेत्थं वायसेन वरानने । सक्षता तुण्डसंस्पृष्टा न च शक्ता पलायितुम्
47 // sā muktā tāḍitenetthaṃ vāyasena varānane / sakṣatā tuṇḍasaṃspṛṣṭā na ca śaktā palāyitum
48 ॥ ततः सा वेपमाना तु प्राणत्यागमुपागमत् । सिक्ता किञ्चिज्जलैनैव ततः स्वास्थ्यमुपागता
48 // tataḥ sā vepamānā tu prāṇatyāgamupāgamat / siktā kiñcijjalainaiva tataḥ svāsthyamupāgatā
49 ॥ तततः सा मानुषीवाचा मामाह वरवर्णिनी । संध्यावलीति संबोध्य सखीमध्यसमास्थिताम्
49 // tatataḥ sā mānuṣīvācā māmāha varavarṇinī / saṃdhyāvalīti saṃbodhya sakhīmadhyasamāsthitām
50 ॥ सुमन्तुनाम्नो हि मुनेः सर्वज्ञस्य सुताभवम् । पूर्वजन्मनि पत्नी च कैण्डिन्यस्य शुभानने
50 // sumantunāmno hi muneḥ sarvajñasya sutābhavam / pūrvajanmani patnī ca kaiṇḍinyasya śubhānane
51 ॥ न्यवसं कान्यकुब्जे तु सुसमृद्धा सुदर्पिता । जनन्या बन्धुवर्गस्य पितुरिष्टतमा ह्यहम्
51 // nyavasaṃ kānyakubje tu susamṛddhā sudarpitā / jananyā bandhuvargasya pituriṣṭatamā hyaham
52 ॥ पित्रा दत्ता ततश्चाहं कैण्डिन्याय महात्मने । कुलीनाय सरूपाय स्त्रीसंगरहिताय च
52 // pitrā dattā tataścāhaṃ kaiṇḍinyāya mahātmane / kulīnāya sarūpāya strīsaṃgarahitāya ca
53 ॥ शयनीयादिकं दत्तं यौतुकं जनकेन मे । श्वशुरेणापि मे दत्तं सुवर्णस्यायुतं पुरा
53 // śayanīyādikaṃ dattaṃ yautukaṃ janakena me / śvaśureṇāpi me dattaṃ suvarṇasyāyutaṃ purā
54 ॥ पितृश्वशूरवित्ताभ्यां परिपूर्णाभवं तदा । गोमहिष्यादिसंयुक्ता धनधान्यसमन्विता
54 // pitṛśvaśūravittābhyāṃ paripūrṇābhavaṃ tadā / gomahiṣyādisaṃyuktā dhanadhānyasamanvitā
55 ॥ इष्टा श्वशुरयोश्वाहं सौशीन्येन जनस्य च । कालेन पञ्चतां प्राप्तः श्वशुरो वेदतत्त्ववित्
55 // iṣṭā śvaśurayośvāhaṃ sauśīnyena janasya ca / kālena pañcatāṃ prāptaḥ śvaśuro vedatattvavit
56 ॥ तं मृतं पतिमादाय श्वश्रूरग्निं विवेश सा । ततो भर्ताञ्जलिं दत्वा पित्रोः श्राद्धमथाकरोत्
56 // taṃ mṛtaṃ patimādāya śvaśrūragniṃ viveśa sā / tato bhartāñjaliṃ datvā pitroḥ śrāddhamathākarot
57 ॥ गते मासद्वये देवि भर्ता मे राजमन्दिरम् । गतः कौतुकभावेनहृच्छयेन प्रपीडितः
57 // gate māsadvaye devi bhartā me rājamandiram / gataḥ kautukabhāvenahṛcchayena prapīḍitaḥ
58 ॥ तत्र वेश्याः सुरूपाढ्या यौवनेन समन्विताः । प्रविशत्यां नृपगृहे दृष्टास्तेन द्विजन्मना
58 // tatra veśyāḥ surūpāḍhyā yauvanena samanvitāḥ / praviśatyāṃ nṛpagṛhe dṛṣṭāstena dvijanmanā
59 ॥ तासां मध्यात्तु द्वे गृह्यवित्तदानेन भूरिणा । स्वगृहे धारयामास क्रीडार्थं दुर्मतिः पतिः
59 // tāsāṃ madhyāttu dve gṛhyavittadānena bhūriṇā / svagṛhe dhārayāmāsa krīḍārthaṃ durmatiḥ patiḥ
60 ॥ ताभ्यां वित्तमशेषं तु क्षयं नीतं निषेवणात् । वर्षत्रये गते देवि निस्वो जातः पतिर्मम
60 // tābhyāṃ vittamaśeṣaṃ tu kṣayaṃ nītaṃ niṣevaṇāt / varṣatraye gate devi nisvo jātaḥ patirmama
61 ॥ तता मां प्रार्थयामास देहि मे ऽङ्गविभूषणम् । तन्मया नहि दत्तं तु भर्त्रे व्यसनिने तदा
61 // tatā māṃ prārthayāmāsa dehi me 'ṅgavibhūṣaṇam / tanmayā nahi dattaṃ tu bhartre vyasanine tadā
62 ॥ सुभगे सर्वमादाय गताहं मन्दिरं पितुः । ततः पितृगृहे वित्तं भृत्यादिकमशेषतः
62 // subhage sarvamādāya gatāhaṃ mandiraṃ pituḥ / tataḥ pitṛgṛhe vittaṃ bhṛtyādikamaśeṣataḥ
63 ॥ विक्रीय दत्तं वैश्याभ्यां तच्चापि क्षयमागतम् । क्षेत्रधान्यादिकं यच्च सभाण्डं सपरिच्छदम्
63 // vikrīya dattaṃ vaiśyābhyāṃ taccāpi kṣayamāgatam / kṣetradhānyādikaṃ yacca sabhāṇḍaṃ saparicchadam
64 ॥ स्वल्पमूल्येन विक्रीयगतो नदनदीपतिम् । नावमारुह्य मे भर्ता विवेशान्तर्महोदधेः
64 // svalpamūlyena vikrīyagato nadanadīpatim / nāvamāruhya me bhartā viveśāntarmahodadheḥ
65 ॥ स गतो दूरमध्वानं पश्यमानो ऽद्भुतानि च । शुभे समुद्रजातानि जीवचेष्ठाङ्कितानि च
65 // sa gato dūramadhvānaṃ paśyamāno 'dbhutāni ca / śubhe samudrajātāni jīvaceṣṭhāṅkitāni ca
66 ॥ प्रभञ्जनवशं प्राप्ता सा नौका शतयोजनम् । गता विशीर्णतां तत्र मृतास्ते नावमाश्रिताः
66 // prabhañjanavaśaṃ prāptā sā naukā śatayojanam / gatā viśīrṇatāṃ tatra mṛtāste nāvamāśritāḥ
67 ॥ मत्पतिर्दैवयोगेन दीर्घ काष्ठं समाश्रितः । वायुना नीयमानो ऽसौ प्राचीनेन स्वकर्मणा
67 // matpatirdaivayogena dīrgha kāṣṭhaṃ samāśritaḥ / vāyunā nīyamāno 'sau prācīnena svakarmaṇā
68 ॥ आससादाचलं देवि रत्नशृङ्गविभूषितम् । बहुनिर् झरणोपेतं बहुपक्षिसमन्वितम्
68 // āsasādācalaṃ devi ratnaśṛṅgavibhūṣitam / bahunir jharaṇopetaṃ bahupakṣisamanvitam
69 ॥ बहुवृक्षैः समाकीर्णं नानापुष्पफलोपगैः । उल्लिखन्तं हि शिखरैः खमध्यं स्वात्मनस्त्रिभिः
69 // bahuvṛkṣaiḥ samākīrṇaṃ nānāpuṣpaphalopagaiḥ / ullikhantaṃ hi śikharaiḥ khamadhyaṃ svātmanastribhiḥ
70 ॥ तं दृष्ट्वा पर्वतं दिव्यं त्यक्त्वा नौकाष्ठमद्भुतम् । आरुरोह मुदायुक्तो वित्ताकाङ्क्षी सुलोचने
70 // taṃ dṛṣṭvā parvataṃ divyaṃ tyaktvā naukāṣṭhamadbhutam / āruroha mudāyukto vittākāṅkṣī sulocane
71 ॥ विशश्राम मुहूर्तं तु क्षुत्पिपासासमन्वितः । तत उत्थाय भक्ष्यार्थं वृक्षांस्तत्र व्यलोकयत्
71 // viśaśrāma muhūrtaṃ tu kṣutpipāsāsamanvitaḥ / tata utthāya bhakṣyārthaṃ vṛkṣāṃstatra vyalokayat
72 ॥ सुपक्वास्तत्र मृद्वीका दृष्ट्वा भुक्त्वा मुदान्वितः । शान्तिं प्राप्तस्ततो ऽपश्यत्सालमेकं सुनिर्मलम्
72 // supakvāstatra mṛdvīkā dṛṣṭvā bhuktvā mudānvitaḥ / śāntiṃ prāptastato 'paśyatsālamekaṃ sunirmalam
73 ॥ घनच्छायं मेघनिभं पञ्चाशत्पुरुषोच्छ्रयम् । तस्याधस्तात्स सुष्वाप स्वोत्तरीयं प्रसार्य च
73 // ghanacchāyaṃ meghanibhaṃ pañcāśatpuruṣocchrayam / tasyādhastātsa suṣvāpa svottarīyaṃ prasārya ca
74 ॥ मोहिन्या निद्रया चैव संप्रघूर्णितलोचनः । तावत्सुप्तो ऽतिखिन्नो ऽसौ यावत्सूर्यो ऽस्ततां गतः
74 // mohinyā nidrayā caiva saṃpraghūrṇitalocanaḥ / tāvatsupto 'tikhinno 'sau yāvatsūryo 'statāṃ gataḥ
75 ॥ सूर्ये ऽस्तं समनुप्राप्ते समायाते निशामुखे । अभ्यगाद्राक्षसो घोरो गर्जमानो यथा घनः
75 // sūrye 'staṃ samanuprāpte samāyāte niśāmukhe / abhyagādrākṣaso ghoro garjamāno yathā ghanaḥ
76 ॥ अङ्केनादाय तन्वङ्गीं सीतामिव दशाननः । शुभां काशीपतेः पुत्रीं नाम्ना रत्नावलीं शुभाम्
76 // aṅkenādāya tanvaṅgīṃ sītāmiva daśānanaḥ / śubhāṃ kāśīpateḥ putrīṃ nāmnā ratnāvalīṃ śubhām
77 ॥ अधौतपादां सुश्रोणीं सौम्यदिक्छीर्षशायिनीम् । पतिकामा कुमारी सा नाविन्दत्सदृशं पतिम्
77 // adhautapādāṃ suśroṇīṃ saumyadikchīrṣaśāyinīm / patikāmā kumārī sā nāvindatsadṛśaṃ patim
78 ॥ सर्वयोषिद्वरा बाला रुदती निद्रयाकुला । पिता तस्याः प्रदाने तु चिन्ताविष्टो ह्यहर्न्निशम्
78 // sarvayoṣidvarā bālā rudatī nidrayākulā / pitā tasyāḥ pradāne tu cintāviṣṭo hyaharnniśam
79 ॥ दीपच्छायाश्रिते तन्वि शयने सा व्यवस्थिता । अटमानेन पापेन दृष्टा सा रूपशालिनी
79 // dīpacchāyāśrite tanvi śayane sā vyavasthitā / aṭamānena pāpena dṛṣṭā sā rūpaśālinī
80 ॥ दीपरत्नैः सुखचिते धारयन्ती च कङ्कणे । उभयोर्दश रत्नानि निष्के च दशपञ्च च
80 // dīparatnaiḥ sukhacite dhārayantī ca kaṅkaṇe / ubhayordaśa ratnāni niṣke ca daśapañca ca
81 ॥ सीमन्ते सप्त रत्नानि केयूरे ऽष्टौ च पञ्च च । एवं रत्नाचितां बालां शातकुम्भसमप्रभाम्
81 // sīmante sapta ratnāni keyūre 'ṣṭau ca pañca ca / evaṃ ratnācitāṃ bālāṃ śātakumbhasamaprabhām
82 ॥ जहार राजभवनात्तां तदा चारुहासिनीम् । वायुमार्गं समाश्रित्य क्षणात्प्राप्तः स्वमालयम्
82 // jahāra rājabhavanāttāṃ tadā cāruhāsinīm / vāyumārgaṃ samāśritya kṣaṇātprāptaḥ svamālayam
83 ॥ तं पर्वतं स यत्रास्ते पतिर्मेशालमाश्रितः । तत्र तस्य गुहां दृष्ट्वा सुवर्णसदृशप्रभाम्
83 // taṃ parvataṃ sa yatrāste patirmeśālamāśritaḥ / tatra tasya guhāṃ dṛṣṭvā suvarṇasadṛśaprabhām
84 ॥ तद्भयस्यासहा तत्र प्रविवेशास्य पश्यतः । अनेकैर्मणिविन्यासैः संयुक्तां चित्रमन्दिराम्
84 // tadbhayasyāsahā tatra praviveśāsya paśyataḥ / anekairmaṇivinyāsaiḥ saṃyuktāṃ citramandirām
85 ॥ नानाद्रव्यसमाकीर्णां शयनासनसंयुताम् । भोजनैः पानपात्रैश्च भक्ष्यभोज्यैरनेकधा
85 // nānādravyasamākīrṇāṃ śayanāsanasaṃyutām / bhojanaiḥ pānapātraiśca bhakṣyabhojyairanekadhā
86 ॥ प्रविश्य तत्र शय्यायां मुमोचोत्पललोचनाम् । रुदतीमतिसंत्रस्तां पीनश्रोणिपयोधराम्
86 // praviśya tatra śayyāyāṃ mumocotpalalocanām / rudatīmatisaṃtrastāṃ pīnaśroṇipayodharām
87 ॥ तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा तस्य भार्या हि राक्षसी । आजगाम त्वरायुक्ता यत्रासौ राक्षसः स्थितः
87 // tasyāstu ruditaṃ śrutvā tasya bhāryā hi rākṣasī / ājagāma tvarāyuktā yatrāsau rākṣasaḥ sthitaḥ
88 ॥ तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं तप्तकाञ्चनसप्रभाम् । पप्रच्छ निजभर्तारं क्रुद्धा निर्भर्त्सती सती
88 // tāṃ dṛṣṭvā cārusarvāṅgīṃ taptakāñcanasaprabhām / papraccha nijabhartāraṃ kruddhā nirbhartsatī satī
89 ॥ किमर्थमाहृता चेयं जीवन्त्यां मयि निर्घृणं । अन्यां समीहसे भार्यां नाहं भार्यां भवामि ते
89 // kimarthamāhṛtā ceyaṃ jīvantyāṃ mayi nirghṛṇaṃ / anyāṃ samīhase bhāryāṃ nāhaṃ bhāryāṃ bhavāmi te
90 ॥ एवं ब्रुवाणां तां भर्ता राक्षसीमसितेक्षणाम् । उवाच राक्षसो हर्षात्स्वां प्रियां चारुलोचनाम्
90 // evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ bhartā rākṣasīmasitekṣaṇām / uvāca rākṣaso harṣātsvāṃ priyāṃ cārulocanām
91 ॥ त्वदर्थमाहृतं भक्ष्यं मया कोश्याः शुभानने । दैवोपपादितं द्वारि द्वितीयं मम तिष्ठति
91 // tvadarthamāhṛtaṃ bhakṣyaṃ mayā kośyāḥ śubhānane / daivopapāditaṃ dvāri dvitīyaṃ mama tiṣṭhati
92 ॥ शालवृक्षाश्रितः शेते विप्रश्चैको वरानने । तमानय त्वरायुक्ता येनाहं भक्ष्यमाचरे
92 // śālavṛkṣāśritaḥ śete vipraścaiko varānane / tamānaya tvarāyuktā yenāhaṃ bhakṣyamācare
93 ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा कुमारी साब्रवीदिदम् । मिथ्या राक्षसि भर्ता ते भाषते त्वद्भयादयम्
93 // rākṣasasya vacaḥ śrutvā kumārī sābravīdidam / mithyā rākṣasi bhartā te bhāṣate tvadbhayādayam
94 ॥ ज्ञात्वा त्वां जरयोपेतां विरूपामतिजिह्यगाम् । सुप्तां पितृगृहे रात्रौ मां समासाद्य कामतः
94 // jñātvā tvāṃ jarayopetāṃ virūpāmatijihyagām / suptāṃ pitṛgṛhe rātrau māṃ samāsādya kāmataḥ
95 ॥ अनूढां रुदतीं भद्रे भार्यार्थं समुपानयत् । इतीरितमुपाकर्ण्य वचनं राजकन्यया
95 // anūḍhāṃ rudatīṃ bhadre bhāryārthaṃ samupānayat / itīritamupākarṇya vacanaṃ rājakanyayā
96 ॥ क्रोधयुक्तातिमात्रं वै बभूव क्षिपती वचः । तस्याश्च रूपमालोक्य सत्यमेवावधारयत्
96 // krodhayuktātimātraṃ vai babhūva kṣipatī vacaḥ / tasyāśca rūpamālokya satyamevāvadhārayat
97 ॥ चिन्तयामास चाप्येवं भार्यार्थे ह्याहृतेति च । अवश्यं मूर्घ्निं कीलं मे रोषयिष्यति राक्षसः
97 // cintayāmāsa cāpyevaṃ bhāryārthe hyāhṛteti ca / avaśyaṃ mūrghniṃ kīlaṃ me roṣayiṣyati rākṣasaḥ
98 ॥ मास्म सीमन्तिनी काचिद्भेवत्सा भुवनत्रये । या सापत्न्येन दुःखेन पीड्यमाना हि जीवति
98 // māsma sīmantinī kācidbhevatsā bhuvanatraye / yā sāpatnyena duḥkhena pīḍyamānā hi jīvati
99 ॥ सर्वेषामेव दुःखानां महच्चेदं न संशयः । सामान्यद्रव्यभोगादि निष्ठा चैवापरा भवेत्
99 // sarveṣāmeva duḥkhānāṃ mahaccedaṃ na saṃśayaḥ / sāmānyadravyabhogādi niṣṭhā caivāparā bhavet
100 ॥ एवं सा बहु संचिन्त्य भर्तारं वाक्यमब्रवीत् । मदीया मम भक्ष्यार्थं त्वयानीता सुलोचना
100 // evaṃ sā bahu saṃcintya bhartāraṃ vākyamabravīt / madīyā mama bhakṣyārthaṃ tvayānītā sulocanā
101 ॥ तं विप्रमानयिष्यामि भक्ष्यार्थं तव सुव्रत । ततः स राक्षसः प्राह गच्छगच्छेति सत्वरम्
101 // taṃ vipramānayiṣyāmi bhakṣyārthaṃ tava suvrata / tataḥ sa rākṣasaḥ prāha gacchagaccheti satvaram
102 ॥ सृक्किणी स्रवते ऽत्यर्थं तस्य भक्षणकाम्यया । ततः सा राक्षसी घोरा श्रुत्वा पतिसमीरितम्
102 // sṛkkiṇī sravate 'tyarthaṃ tasya bhakṣaṇakāmyayā / tataḥ sā rākṣasī ghorā śrutvā patisamīritam
103 ॥ निर्जगाम दुरन्ताशा ददर्श द्विजसत्तमम् । रूपयौवनसंयुक्तं विद्यारत्नविभूषितम्
103 // nirjagāma durantāśā dadarśa dvijasattamam / rūpayauvanasaṃyuktaṃ vidyāratnavibhūṣitam
104 ॥ तं दृष्ट्वा मायया भूत्वा सुंदरी षोडशाब्दिका । हृच्छयेन समाविष्टा तदन्तिकमुपागमत्
104 // taṃ dṛṣṭvā māyayā bhūtvā suṃdarī ṣoḍaśābdikā / hṛcchayena samāviṣṭā tadantikamupāgamat
105 ॥ अब्रवीत्सा पृथुश्रोणी तं विप्रं प्रीतिसंयुता । कस्त्वं कस्मादिहायतः किमर्थमिह तिष्ठसि
105 // abravītsā pṛthuśroṇī taṃ vipraṃ prītisaṃyutā / kastvaṃ kasmādihāyataḥ kimarthamiha tiṣṭhasi
106 ॥ पृच्छामि पतिकामाहं राक्षसी हृच्छयातुरा । स्वभर्त्राहं परित्यक्ता त्वां पतिं कर्तुमागता
106 // pṛcchāmi patikāmāhaṃ rākṣasī hṛcchayāturā / svabhartrāhaṃ parityaktā tvāṃ patiṃ kartumāgatā
107 ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भर्ता मे भयसंयुतः । उवाच वचनं प्राज्ञो धैर्यमालंब्य तां शुभे
107 // tacchrutvā vacanaṃ tasyā bhartā me bhayasaṃyutaḥ / uvāca vacanaṃ prājño dhairyamālaṃbya tāṃ śubhe
108 ॥ रक्षोमानुषसंयोगः कथं राक्षसि संभवेत् । मानुषास्तु स्मृता भक्ष्या राक्षसानां न संशयः
108 // rakṣomānuṣasaṃyogaḥ kathaṃ rākṣasi saṃbhavet / mānuṣāstu smṛtā bhakṣyā rākṣasānāṃ na saṃśayaḥ
109 ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं सा तु पुनस्तं प्राह सादरम् । असंभाव्यं च जगति संभवेद्दैवयोगतः
109 // tacchrutvā vacanaṃ sā tu punastaṃ prāha sādaram / asaṃbhāvyaṃ ca jagati saṃbhaveddaivayogataḥ
110 ॥ पुराणे श्रूयते ह्येतद्भविष्यं भारते स्थितम् । हिडंबा राक्षसी विप्र भीमभार्या भविष्यति
110 // purāṇe śrūyate hyetadbhaviṣyaṃ bhārate sthitam / hiḍaṃbā rākṣasī vipra bhīmabhāryā bhaviṣyati
111 ॥ मानुषोत्पादितः पुत्रो भविष्यति घटोत्कचः । अवध्यः सर्वशस्त्राणां शक्त्या मृत्युमवाप्स्यति
111 // mānuṣotpāditaḥ putro bhaviṣyati ghaṭotkacaḥ / avadhyaḥ sarvaśastrāṇāṃ śaktyā mṛtyumavāpsyati
112 ॥ तस्माद्विषादं मा विप्रकुरु त्वं दैवयोगतः । भार्या तवाहं संजाता दव हि बलवत्तरम्
112 // tasmādviṣādaṃ mā viprakuru tvaṃ daivayogataḥ / bhāryā tavāhaṃ saṃjātā dava hi balavattaram
113 ॥ मर्त्यलोकं गते शक्त्रे वैरोचनिनिरीक्षणे । तदन्तरं समासाद्य भर्ता मे घोरराक्षसः
113 // martyalokaṃ gate śaktre vairocaninirīkṣaṇe / tadantaraṃ samāsādya bhartā me ghorarākṣasaḥ
114 ॥ तद्गृहाच्छक्तिमहरद्दीप्तामग्रिशिखामिव । सेयं समाश्रिता चात्र शालवृक्षे तु वासवी
114 // tadgṛhācchaktimaharaddīptāmagriśikhāmiva / seyaṃ samāśritā cātra śālavṛkṣe tu vāsavī
115 ॥ अहत्वैकं द्विजश्रेष्ठ नगच्छति पुरन्दरम् । यद्वधाय प्रक्षिपेत्तां सो ऽमरो ऽपि विनश्यति
115 // ahatvaikaṃ dvijaśreṣṭha nagacchati purandaram / yadvadhāya prakṣipettāṃ so 'maro 'pi vinaśyati
116 ॥ साहमारुह्य शालाग्रं शक्तिमानीय भास्वराम् । त्वत्करे संप्रदास्यामि भर्तुर्निधनकाम्यया
116 // sāhamāruhya śālāgraṃ śaktimānīya bhāsvarām / tvatkare saṃpradāsyāmi bharturnidhanakāmyayā
117 ॥ यदि त्वमनया शक्त्या न हिंससि निशाचरम् । खादयिष्यति दुर्मेधास्त्वां च मां च न सशयः
117 // yadi tvamanayā śaktyā na hiṃsasi niśācaram / khādayiṣyati durmedhāstvāṃ ca māṃ ca na saśayaḥ
118 ॥ तव शत्रुर्महानेष ममापि च परन्तप । येनाहृता कुमारीह भार्यार्थं मन्दबुद्धिना
118 // tava śatrurmahāneṣa mamāpi ca parantapa / yenāhṛtā kumārīha bhāryārthaṃ mandabuddhinā
119 ॥ सपत्नभावो जनितो मम भर्त्रा दुरात्मना । व्यापादिते ऽस्मिन्नुभयोः क्रीडनं संभविष्यति
119 // sapatnabhāvo janito mama bhartrā durātmanā / vyāpādite 'sminnubhayoḥ krīḍanaṃ saṃbhaviṣyati
120 ॥ यद्यन्यथा वदेर्वाक्यं त्वामहं रतिवर्द्धन । तदात्मकगृतपुण्यस्य न भवेयं हि भागिनी
120 // yadyanyathā vadervākyaṃ tvāmahaṃ rativarddhana / tadātmakagṛtapuṇyasya na bhaveyaṃ hi bhāginī
121 ॥ या गतिर्ब्रह्महत्यायां कुत्सिता प्राप्यते नरैः । तां गतिं हि प्रपद्ये ऽहं यद्येतदनृतं भवेत्
121 // yā gatirbrahmahatyāyāṃ kutsitā prāpyate naraiḥ / tāṃ gatiṃ hi prapadye 'haṃ yadyetadanṛtaṃ bhavet
122 ॥ मद्यं हि पिबतो ब्रह्मन् ब्राह्मणस्य दुरात्मनः । या गतिर्विहिता घोरा तां गतिं प्राप्नुयाम्यहम्
122 // madyaṃ hi pibato brahman brāhmaṇasya durātmanaḥ / yā gatirvihitā ghorā tāṃ gatiṃ prāpnuyāmyaham
123 ॥ गुरुदारप्रसक्तस्य जतोः पापनिषेविणः । या गतिस्तां द्विजश्रेष्ठ मिथ्या प्रोच्य समाप्नुयाम्
123 // gurudāraprasaktasya jatoḥ pāpaniṣeviṇaḥ / yā gatistāṃ dvijaśreṣṭha mithyā procya samāpnuyām
124 ॥ स्वर्णन्यासापहरणे मेदिनीहरणे च या । आत्मनो हनने या हि विहिता मुनिभिर्द्विज
124 // svarṇanyāsāpaharaṇe medinīharaṇe ca yā / ātmano hanane yā hi vihitā munibhirdvija
125 ॥ गतिस्तामनुगच्छामि यद्येतदनृतं वदे । पञ्चम्यां च तथाष्टम्यां यत्पापं मांसभक्षणे
125 // gatistāmanugacchāmi yadyetadanṛtaṃ vade / pañcamyāṃ ca tathāṣṭamyāṃ yatpāpaṃ māṃsabhakṣaṇe
126 ॥ स्त्रीसंगमे तरुच्छेदे यत्पापं शशिनः क्षये । यदुच्छिष्टे घृतं भोक्तुर्मैथुनेन दिवा च यत्
126 // strīsaṃgame tarucchede yatpāpaṃ śaśinaḥ kṣaye / yaducchiṣṭe ghṛtaṃ bhokturmaithunena divā ca yat
127 ॥ वैश्वदेवमकर्तुश्च गृहिणो हि द्विजस्य यत् । भिक्षामदातुर्भिक्षुभ्यो विधवाया द्विभोजनात्
127 // vaiśvadevamakartuśca gṛhiṇo hi dvijasya yat / bhikṣāmadāturbhikṣubhyo vidhavāyā dvibhojanāt
128 ॥ तैलं भोक्तुश्च संक्रान्तौ गोभिस्तीर्थं च गच्छतः । तथा मृदमनुद्धृत्य स्नातुः परजलाशये
128 // tailaṃ bhoktuśca saṃkrāntau gobhistīrthaṃ ca gacchataḥ / tathā mṛdamanuddhṛtya snātuḥ parajalāśaye
129 ॥ निषिद्धवृक्षजनितं दन्तकाष्ठं च खादतः । गामसेवयतो बद्ध्वा पाखण्डपथगामिनः
129 // niṣiddhavṛkṣajanitaṃ dantakāṣṭhaṃ ca khādataḥ / gāmasevayato baddhvā pākhaṇḍapathagāminaḥ
130 ॥ पितृदेवार्चनं कर्तुः काष्ठग्रावस्थितस्य यत् । गोहीनां महिषीं धर्तुर्भिन्नकांस्ये च भुञ्जतः
130 // pitṛdevārcanaṃ kartuḥ kāṣṭhagrāvasthitasya yat / gohīnāṃ mahiṣīṃ dharturbhinnakāṃsye ca bhuñjataḥ
131 ॥ अधौतभिन्नपारक्यवस्त्रसंवीतकर्मिणः । नग्रस्त्रीप्रेक्षणं कर्तुरभक्ष्यस्य च भोजिनः
131 // adhautabhinnapārakyavastrasaṃvītakarmiṇaḥ / nagrastrīprekṣaṇaṃ karturabhakṣyasya ca bhojinaḥ
132 ॥ कथायां श्रीहरेर्विघ्नं कर्तुर्यत्पातकं द्विज । तेन पापेन लिप्ये ऽहं यदि वच्मि तवानृतम्
132 // kathāyāṃ śrīharervighnaṃ karturyatpātakaṃ dvija / tena pāpena lipye 'haṃ yadi vacmi tavānṛtam
133 ॥ उक्तान्येतानि पापानि यान्यनुक्तान्यपि द्विज । सर्वेषां भागिनी चाहं यद्येतदनृतं वदे
133 // uktānyetāni pāpāni yānyanuktānyapi dvija / sarveṣāṃ bhāginī cāhaṃ yadyetadanṛtaṃ vade
134 ॥ एवं संबोधितो देवि भर्ता मे पापया तया । तथेति निश्चयं चक्रे भवितव्येन मोहितः
134 // evaṃ saṃbodhito devi bhartā me pāpayā tayā / tatheti niścayaṃ cakre bhavitavyena mohitaḥ
135 ॥ निर्द्रव्यो व्ययसनासक्तो मद्वाक्यकलुषीकृतः । उवाच राक्षसीं वाक्यं सर्वंसिद्धिप्रदायकम्
135 // nirdravyo vyayasanāsakto madvākyakaluṣīkṛtaḥ / uvāca rākṣasīṃ vākyaṃ sarvaṃsiddhipradāyakam
136 ॥ शीघ्रमानय तां शक्तिं करोमि वचनं तव । सर्वमेतत्प्रदेयं हि त्वया मे राक्षसे हते
136 // śīghramānaya tāṃ śaktiṃ karomi vacanaṃ tava / sarvametatpradeyaṃ hi tvayā me rākṣase hate
137 ॥ द्रव्याशया प्रविष्टो ऽहं सागरं तिमिसंकुलम् । तच्छ्रुत्वा राक्षसी शक्तिं समानीय नगस्थिताम्
137 // dravyāśayā praviṣṭo 'haṃ sāgaraṃ timisaṃkulam / tacchrutvā rākṣasī śaktiṃ samānīya nagasthitām
138 ॥ ददौ मद्भर्तृसिद्ध्यर्थं विमुञ्चन्तीं महार्चिषम् । एतस्मिन्नेव काले तु राक्षसः काममोहितः
138 // dadau madbhartṛsiddhyarthaṃ vimuñcantīṃ mahārciṣam / etasminneva kāle tu rākṣasaḥ kāmamohitaḥ
139 ॥ गमनायोद्यतः कन्यां सा भीता वाक्यमब्रवीत् । कुमारीसेवने रक्षो महापापं विधीयते
139 // gamanāyodyataḥ kanyāṃ sā bhītā vākyamabravīt / kumārīsevane rakṣo mahāpāpaṃ vidhīyate
140 ॥ छलेनाहं हृता काश्याः सुप्ता पितृगृहात्वया । तव दोषो न चेहास्ति भवितव्यं ममेदृशम्
140 // chalenāhaṃ hṛtā kāśyāḥ suptā pitṛgṛhātvayā / tava doṣo na cehāsti bhavitavyaṃ mamedṛśam
141 ॥ गुहामध्यगतायास्तुको मे त्राता भविष्यति । विधियोगाद्भवेद्भर्ता विधियोगाद्भवेत्प्रिया
141 // guhāmadhyagatāyāstuko me trātā bhaviṣyati / vidhiyogādbhavedbhartā vidhiyogādbhavetpriyā
142 ॥ भवेद्विधिवशाद्विद्या गृहं सौख्यं धनं कुलम् । विधिना प्रेर्यमाणस्तु जनः सर्वत्र गच्छति
142 // bhavedvidhivaśādvidyā gṛhaṃ saukhyaṃ dhanaṃ kulam / vidhinā preryamāṇastu janaḥ sarvatra gacchati
143 ॥ अवश्यं भविता भर्ता त्वमेव रजनीचर । विधैना विहिते मार्गे किं करिष्यति पण्डितः
143 // avaśyaṃ bhavitā bhartā tvameva rajanīcara / vidhainā vihite mārge kiṃ kariṣyati paṇḍitaḥ
144 ॥ तस्मादानयत विप्रं शालवृक्षाश्रित त्विह । घृतं जलं कुशानग्निं विवाहं विधिना कुरु
144 // tasmādānayata vipraṃ śālavṛkṣāśrita tviha / ghṛtaṃ jalaṃ kuśānagniṃ vivāhaṃ vidhinā kuru
145 ॥ विनापि दर्भतोयाग्नीन्न्यथोक्तविधिमतरा । ब्राह्मणस्यैव वाक्येन विवाहः सफलो भवेत्
145 // vināpi darbhatoyāgnīnnyathoktavidhimatarā / brāhmaṇasyaiva vākyena vivāhaḥ saphalo bhavet
146 ॥ न हतो यदि विप्रस्तु भार्यया तव राक्षस । वृत्ते होमस्य कार्ये तु तं भवान् भक्षयिष्यति
146 // na hato yadi viprastu bhāryayā tava rākṣasa / vṛtte homasya kārye tu taṃ bhavān bhakṣayiṣyati
147 ॥ एवमुक्ते तु वचने तया वै राजकन्यया । विश्वस्तमानसो दर्पान्निर्जगाम स राक्षसः
147 // evamukte tu vacane tayā vai rājakanyayā / viśvastamānaso darpānnirjagāma sa rākṣasaḥ
148 ॥ सत्वरं हृच्छयाविष्टस्तमानेतुं बहिः स्थितः
148 // satvaraṃ hṛcchayāviṣṭastamānetuṃ bahiḥ sthitaḥ
149 ॥ तस्य निर्गच्छतो देवि क्षुतमासीत्स्वयं किल । सव्यं चाप्यस्फुरन्नेत्रं स्ववस्त्रं स्खलितं तथा
149 // tasya nirgacchato devi kṣutamāsītsvayaṃ kila / savyaṃ cāpyasphurannetraṃ svavastraṃ skhalitaṃ tathā
150 ॥ अनाहृत्य तु तत्सर्वं निर्गतो ऽसौ दरीमुखात् । बिभ्राणां मानुषं रूपं स्वामपश्यन्नितंबिनीम्
150 // anāhṛtya tu tatsarvaṃ nirgato 'sau darīmukhāt / bibhrāṇāṃ mānuṣaṃ rūpaṃ svāmapaśyannitaṃbinīm
151 ॥ घटयन्तीं तु संबन्धं भार्याभर्तृसमुद्भवम् । परित्यजामि त्वां पापं राक्षसं क्रूरकर्मिणम्
151 // ghaṭayantīṃ tu saṃbandhaṃ bhāryābhartṛsamudbhavam / parityajāmi tvāṃ pāpaṃ rākṣasaṃ krūrakarmiṇam
152 ॥ मानुषीप्रमदासक्तं मच्छरीरस्य दूषकम् । तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं भार्यया समुदीरितम् । ईर्ष्याकोपसमायुक्तस्त्वभ्यधावन्निशाचरः
152 // mānuṣīpramadāsaktaṃ maccharīrasya dūṣakam / tacchrutvā dāruṇaṃ vākyaṃ bhāryayā samudīritam / īrṣyākopasamāyuktastvabhyadhāvanniśācaraḥ
153 ॥ उत्क्षिप्य बाहू प्रविदार्य वक्त्रं संप्रस्थितो भक्षयितुं स चोभौ । कालेन वेगात्पवनो यथैव समुच्चरन्वाक्यमनर्थयुक्तम्
153 // utkṣipya bāhū pravidārya vaktraṃ saṃprasthito bhakṣayituṃ sa cobhau / kālena vegātpavano yathaiva samuccaranvākyamanarthayuktam