86 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनी चरिते शापप्राप्तिर्नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच मोहिनी मोहमुत्सृज्य गता विबुधमन्दिरम् । भर्त्सिता देवदूतेन स्थितिस्ते ऽत्र न पापिनी
86 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinī carite śāpaprāptirnāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ vasiṣṭha uvāca mohinī mohamutsṛjya gatā vibudhamandiram / bhartsitā devadūtena sthitiste 'tra na pāpinī
1 ॥ पापशीले सुदुर्मेधे भर्तृनिन्दापरायणे । हरिवासरलोपिन्यां वासस्ते न त्रिविष्टपे
1 // pāpaśīle sudurmedhe bhartṛnindāparāyaṇe / harivāsaralopinyāṃ vāsaste na triviṣṭape
2 ॥ धर्मतो विमुखानां च नरके वास इष्यते । एवमुक्त्वा तु तां वायुः क्रूरं वचनपद्भुतम्
2 // dharmato vimukhānāṃ ca narake vāsa iṣyate / evamuktvā tu tāṃ vāyuḥ krūraṃ vacanapadbhutam
3 ॥ ताडयित्वा च दण्डेन प्रेरयामास यातनाम् । एवं संताडिता राजन् देवदूतेन मोहिनी
3 // tāḍayitvā ca daṇḍena prerayāmāsa yātanām / evaṃ saṃtāḍitā rājan devadūtena mohinī
4 ॥ ब्रह्मदण्डपराभूता संप्राप्ता नरकं नृप । तत्र धर्माज्ञया सा तु दूतैः संताडिता चिरम्
4 // brahmadaṇḍaparābhūtā saṃprāptā narakaṃ nṛpa / tatra dharmājñayā sā tu dūtaiḥ saṃtāḍitā ciram
5 ॥ सर्वेषु क्रमशो गत्वा नरकेषु निपातिता । पापे धर्माङ्गदः पुत्रो घातितः पतिपाणिना
5 // sarveṣu kramaśo gatvā narakeṣu nipātitā / pāpe dharmāṅgadaḥ putro ghātitaḥ patipāṇinā
6 ॥ त्वया यतस्ततो भुङ्क्ष्व कृतकर्मफलं त्विह । प्रजाहितं स्थिरप्रज्ञं महेन्द्रवरुणोपमम्
6 // tvayā yatastato bhuṅkṣva kṛtakarmaphalaṃ tviha / prajāhitaṃ sthiraprajñaṃ mahendravaruṇopamam
7 ॥ सप्तद्वीपाधिपं पुत्रं हत्वेदृक्फलभोगिनी । प्राकृतस्यापि पुत्रस्य हिंसायां ब्रह्महा भवेत्
7 // saptadvīpādhipaṃ putraṃ hatvedṛkphalabhoginī / prākṛtasyāpi putrasya hiṃsāyāṃ brahmahā bhavet
8 ॥ किं पुनर्द्धर्मयुक्तस्य पापे धर्माङ्गदस्य च । एवं निर्भत्सिता दूतैर्यमस्य नृपसत्तम
8 // kiṃ punarddharmayuktasya pāpe dharmāṅgadasya ca / evaṃ nirbhatsitā dūtairyamasya nṛpasattama
9 ॥ बुभुजे यातनाः सर्वाः क्रमशः शमनोदिताः । ब्रह्मदण्डहतायास्तु देहस्पर्शेन यातनाः
9 // bubhuje yātanāḥ sarvāḥ kramaśaḥ śamanoditāḥ / brahmadaṇḍahatāyāstu dehasparśena yātanāḥ
10 ॥ ज्वलिताङ्गा बभूवुस्ता धारणाय न तु क्षमाः । ततस्ते नरका राजन् धर्मराजमुपागताः
10 // jvalitāṅgā babhūvustā dhāraṇāya na tu kṣamāḥ / tataste narakā rājan dharmarājamupāgatāḥ
11 ॥ प्रोचुः प्राञ्जलयो भीतास्तदङ्गस्पर्शपीडिताः । देवदेव जगन्नाथ धर्मराज दयां कुरु
11 // procuḥ prāñjalayo bhītāstadaṅgasparśapīḍitāḥ / devadeva jagannātha dharmarāja dayāṃ kuru
12 ॥ इमां निःसारयाशु त्वं यातनाभ्यः सुखाय नः । यस्याः स्पर्शनतो नाथ भस्मभूताः क्षणादहो
12 // imāṃ niḥsārayāśu tvaṃ yātanābhyaḥ sukhāya naḥ / yasyāḥ sparśanato nātha bhasmabhūtāḥ kṣaṇādaho
13 ॥ भविष्यामस्ततस्त्वेनां नरकेभ्यो विवासय । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां धर्मराजो ऽतिविस्मितः
13 // bhaviṣyāmastatastvenāṃ narakebhyo vivāsaya / tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ dharmarājo 'tivismitaḥ
14 ॥ दूतान्स्वान्प्रत्युवाचेयं निःसार्या मम मन्दिरात् । यो ब्रह्मदण्डनिर्दग्धः पुमान् स्त्री वा च तस्करः
14 // dūtānsvānpratyuvāceyaṃ niḥsāryā mama mandirāt / yo brahmadaṇḍanirdagdhaḥ pumān strī vā ca taskaraḥ
15 ॥ तस्य पापस्य संस्पर्शं नेच्छति यातना मम । तस्मादिमां महापापां भर्तुर्वचनलोपिनीम्
15 // tasya pāpasya saṃsparśaṃ necchati yātanā mama / tasmādimāṃ mahāpāpāṃ bharturvacanalopinīm
16 ॥ पुत्रघ्नीं धर्महन्त्रीं च ब्रह्मदण्डहतामपि । निःसारयत मे बापि देहो ज्वलति दर्शंनात्
16 // putraghnīṃ dharmahantrīṃ ca brahmadaṇḍahatāmapi / niḥsārayata me bāpi deho jvalati darśaṃnāt
17 ॥ इत्युक्तास्ते तदा दूता धर्मराजेन भूपते । प्रहरन्तो ऽस्त्रशस्त्रैश्च बहिश्चक्रुर्यमक्षयात्
17 // ityuktāste tadā dūtā dharmarājena bhūpate / praharanto 'straśastraiśca bahiścakruryamakṣayāt
18 ॥ ततः सा दुःखिता राजन् मोहिनी मोहसंयुता । पातालं प्रययौ तत्र पातालस्थैर्निवारिता
18 // tataḥ sā duḥkhitā rājan mohinī mohasaṃyutā / pātālaṃ prayayau tatra pātālasthairnivāritā
19 ॥ ततस्तु व्रीडितात्यर्थः मोहिनी ब्रह्मणः सुता । जनकस्यान्तिकं गत्वा दुःखं स्वं संन्यवेदयत्
19 // tatastu vrīḍitātyarthaḥ mohinī brahmaṇaḥ sutā / janakasyāntikaṃ gatvā duḥkhaṃ svaṃ saṃnyavedayat
20 ॥ तात तन्नास्ति मे स्थानं त्रैलोक्ये सचरा चरे । यत्र यत्र तु गच्छामि तत्र तत्र क्षिपन्ति माम्
20 // tāta tannāsti me sthānaṃ trailokye sacarā care / yatra yatra tu gacchāmi tatra tatra kṣipanti mām
21 ॥ अहं निर्वासिता लोकैर्घातयित्वायुधैर्दृढम् । भवदाज्ञां समादाय गता रुक्मविभूषणम्
21 // ahaṃ nirvāsitā lokairghātayitvāyudhairdṛḍham / bhavadājñāṃ samādāya gatā rukmavibhūṣaṇam
22 ॥ मया व्यवसितं चेदं सर्वलोकविगर्हितम् । क्लेशयित्वा तु भर्तारं पुत्रं हत्वा वरासिना
22 // mayā vyavasitaṃ cedaṃ sarvalokavigarhitam / kleśayitvā tu bhartāraṃ putraṃ hatvā varāsinā
23 ॥ संध्यावलीं क्षोभयित्वा पितः प्राप्ता दशा मिमाम् । न गतिर्विद्यते देव पापाया मम सांप्रतम्
23 // saṃdhyāvalīṃ kṣobhayitvā pitaḥ prāptā daśā mimām / na gatirvidyate deva pāpāyā mama sāṃpratam
24 ॥ विशेषाद्द्विजशापेन जाताहं दुःखभागिनी । विप्रवाक्यहताना च दग्धानां चित्रभानुना
24 // viśeṣāddvijaśāpena jātāhaṃ duḥkhabhāginī / vipravākyahatānā ca dagdhānāṃ citrabhānunā
25 ॥ दिवाकीर्तिहतानां च भक्षितानां मृगादिभिः । शतह्रदाविपन्नानां मुक्तिदा स्वर्णदी पितः
25 // divākīrtihatānāṃ ca bhakṣitānāṃ mṛgādibhiḥ / śatahradāvipannānāṃ muktidā svarṇadī pitaḥ
26 ॥ यदि त्वं त्रिदशैः सार्द्धं विप्रं तं शापदायिनम् । प्रसादयसि मत्प्रीत्या तर्हि मे विहिता गतिः
26 // yadi tvaṃ tridaśaiḥ sārddhaṃ vipraṃ taṃ śāpadāyinam / prasādayasi matprītyā tarhi me vihitā gatiḥ
27 ॥ तां तथावादिनीं राजन् ब्रह्मा लोकपितामहः । शिवेन्द्रधर्मसूर्याग्निदेवेशैर्मुनिभिर्युतः
27 // tāṃ tathāvādinīṃ rājan brahmā lokapitāmahaḥ / śivendradharmasūryāgnideveśairmunibhiryutaḥ
28 ॥ मोहिनीमग्रतः कृत्वा जगाम द्विजसन्निधौ । तत्र गत्वा महीपाल ब्रह्मा देवादिभिर्वृतः
28 // mohinīmagrataḥ kṛtvā jagāma dvijasannidhau / tatra gatvā mahīpāla brahmā devādibhirvṛtaḥ
29 ॥ महता गौरवेणापि नमश्चक्रे स्वयं विधिः । भूप रुद्रादिदेवैस्तु पूज्यो मान्यः पितामहः
29 // mahatā gauraveṇāpi namaścakre svayaṃ vidhiḥ / bhūpa rudrādidevaistu pūjyo mānyaḥ pitāmahaḥ
30 ॥ मोहिनीप्रीतये मुग्धः स्वयं चक्रे नमस्क्रियाम् । कार्ये महति संप्राप्ते ह्यसाध्ये भुवनत्रये
30 // mohinīprītaye mugdhaḥ svayaṃ cakre namaskriyām / kārye mahati saṃprāpte hyasādhye bhuvanatraye
31 ॥ न दूषितं भवेद्भूप यविष्ठस्याभिवादनम् । स द्विजो वेदवेदाङ्गपरगस्तपसि स्थितः
31 // na dūṣitaṃ bhavedbhūpa yaviṣṭhasyābhivādanam / sa dvijo vedavedāṅgaparagastapasi sthitaḥ
32 ॥ संप्रेक्ष्य लोककर्तारं देवैः सह समागतम् । समुत्थाय नमश्चक्रे ब्रह्माणं तान्मुनीन्सुरान्
32 // saṃprekṣya lokakartāraṃ devaiḥ saha samāgatam / samutthāya namaścakre brahmāṇaṃ tānmunīnsurān
33 ॥ वासयामास भक्त्या च स्तुतिं चक्रे ऽब्जजन्मनः । ततः प्रसन्नो भगवान् लोककर्त्ता जगद्गुरुः
33 // vāsayāmāsa bhaktyā ca stutiṃ cakre 'bjajanmanaḥ / tataḥ prasanno bhagavān lokakarttā jagadguruḥ
34 ॥ ते द्विजं प्रार्थयामासुर्मोहिन्यर्थे नृपार्चितम् । तात विप्र सदाचार परलोकोपकारक
34 // te dvijaṃ prārthayāmāsurmohinyarthe nṛpārcitam / tāta vipra sadācāra paralokopakāraka
35 ॥ कृपां कुरु कृपासिंधो मोहिनीगतिदो भव । मया संप्रेषिता ब्रह्मन् रुक्माङ्गदविमोहने
35 // kṛpāṃ kuru kṛpāsiṃdho mohinīgatido bhava / mayā saṃpreṣitā brahman rukmāṅgadavimohane
36 ॥ सुता मे यमलोकं तु शून्यं दृष्ट्वा च मानद । वैकुण्ठं संकुलं प्रेक्ष्य लोकैः सर्वैर्नि राकुलैः
36 // sutā me yamalokaṃ tu śūnyaṃ dṛṣṭvā ca mānada / vaikuṇṭhaṃ saṃkulaṃ prekṣya lokaiḥ sarvairni rākulaiḥ
37 ॥ मनसोत्पादिता देवी देवानां हितकारिणी । निशामय धरादेव यद्ब्रवीमि तवाग्रतः
37 // manasotpāditā devī devānāṃ hitakāriṇī / niśāmaya dharādeva yadbravīmi tavāgrataḥ
38 ॥ गतिं धर्मस्यातिसूक्ष्मां लोककल्याणकारिणीम् । अनया निकषाश्याङ्ग्या परीक्ष्य स्वर्णभूषणः
38 // gatiṃ dharmasyātisūkṣmāṃ lokakalyāṇakāriṇīm / anayā nikaṣāśyāṅgyā parīkṣya svarṇabhūṣaṇaḥ
39 ॥ सदारः ससुतो ब्रह्मन्प्रापितो हरिमन्दिरम् । राज्ञाप्रहतया भक्त्या हरिवासरपालनात्
39 // sadāraḥ sasuto brahmanprāpito harimandiram / rājñāprahatayā bhaktyā harivāsarapālanāt
40 ॥ कृतं शून्यं यमस्थानं लिपिमार्जनकर्मणा । देवापकारो विप्रर्षे न क्षमो बाहुजन्मना
40 // kṛtaṃ śūnyaṃ yamasthānaṃ lipimārjanakarmaṇā / devāpakāro viprarṣe na kṣamo bāhujanmanā
41 ॥ भूसुराणां विशेषेणं यातास्ते तत्सहायकाः
41 // bhūsurāṇāṃ viśeṣeṇaṃ yātāste tatsahāyakāḥ
42 ॥ न प्राप्यते साङ्घ्यविदा तु यच्च नाष्टाङ्गयोगेन तु भक्तिगम्यम् । तत्प्रापितं भूसुर भूपभर्तुर्निजस्य पुत्रस्य तथा सपत्न्याः
42 // na prāpyate sāṅghyavidā tu yacca nāṣṭāṅgayogena tu bhaktigamyam / tatprāpitaṃ bhūsura bhūpabharturnijasya putrasya tathā sapatnyāḥ
43 ॥ यत्पुण्यशीलस्य नृपस्य भूपशिरोमणेराचरितं प्रतीपम् । तत्पापवेगेन बभूव विद्रुता भस्मावशेषा तव शापदग्धा
43 // yatpuṇyaśīlasya nṛpasya bhūpaśiromaṇerācaritaṃ pratīpam / tatpāpavegena babhūva vidrutā bhasmāvaśeṣā tava śāpadagdhā
44 ॥ देवार्थमेषा भववर्द्धनार्थं नृपोपकाराय च संप्रवृत्ता । न स्वार्थकामा लभते ऽवमानं कथं द्विजातो ऽपकृतिं क्षमस्व
44 // devārthameṣā bhavavarddhanārthaṃ nṛpopakārāya ca saṃpravṛttā / na svārthakāmā labhate 'vamānaṃ kathaṃ dvijāto 'pakṛtiṃ kṣamasva
45 ॥ दयां कुरुष्व प्रशमं भजस्व पिष्टस्य पेषो नहि नीतियुक्तः । शापप्रदानेननिपातितेयं कुरु प्रसादं गतिदो भवत्वम् । यस्मिन्कृते ब्राह्मण मोहिनीयं बुद्धिं त्यजेत्क्रूरतरां त्वयीज्ये
45 // dayāṃ kuruṣva praśamaṃ bhajasva piṣṭasya peṣo nahi nītiyuktaḥ / śāpapradānenanipātiteyaṃ kuru prasādaṃ gatido bhavatvam / yasminkṛte brāhmaṇa mohinīyaṃ buddhiṃ tyajetkrūratarāṃ tvayījye
46 ॥ स एवमुक्तः कमलासनेन विमृश्य बुद्ध्या विससर्ज कोपम् । उवाच देवं त्रिदशाधिनाथं विमोहिनीदेहकृतं द्विजेन्द्रः
46 // sa evamuktaḥ kamalāsanena vimṛśya buddhyā visasarja kopam / uvāca devaṃ tridaśādhināthaṃ vimohinīdehakṛtaṃ dvijendraḥ
47 ॥ बहुपापयुता देव मोहिनी तनया तव । न लोकेषु स्थितिस्तस्मात्प्राणिभिः संकुलेषु च
47 // bahupāpayutā deva mohinī tanayā tava / na lokeṣu sthitistasmātprāṇibhiḥ saṃkuleṣu ca
48 ॥ मया विमृश्य सुचिरं मोद्दिन्यर्थं विचिन्तितम् । तद्दास्यमि तव प्रीत्या त्वं हि पूज्यतरो मम
48 // mayā vimṛśya suciraṃ moddinyarthaṃ vicintitam / taddāsyami tava prītyā tvaṃ hi pūjyataro mama
49 ॥ यथा तव वचः सत्यं मम चापि सुरेश्वर । देवकार्यं च भविता मोहिनीकृतत्यमेव च
49 // yathā tava vacaḥ satyaṃ mama cāpi sureśvara / devakāryaṃ ca bhavitā mohinīkṛtatyameva ca
50 ॥ यन्नाक्रान्तं हि भूतौघैस्तत्स्थाने मोहिनीस्थितिः । जङ्गमाजङ्गमैर्भूमिर्व्याप्ता द्वीपवती सदा
50 // yannākrāntaṃ hi bhūtaughaistatsthāne mohinīsthitiḥ / jaṅgamājaṅgamairbhūmirvyāptā dvīpavatī sadā
51 ॥ तलानि चापि दैत्याद्यैराकाशः पक्षिपूर्वकैः । नाकः सुकृतिभिर्जीवैर्नरकाः पापकर्मभिः
51 // talāni cāpi daityādyairākāśaḥ pakṣipūrvakaiḥ / nākaḥ sukṛtibhirjīvairnarakāḥ pāpakarmabhiḥ
52 ॥ झषाद्यैः सागरा व्याप्ता नैष्वस्पृष्यास्थितिस्ततः । ततो ब्रह्मा सुरैः सर्वैः संमन्त्र्य नृपसत्तम
52 // jhaṣādyaiḥ sāgarā vyāptā naiṣvaspṛṣyāsthitistataḥ / tato brahmā suraiḥ sarvaiḥ saṃmantrya nṛpasattama
53 ॥ उवाच मोहिनीं देवीं नास्ति स्थानं तव क्वचित् । तच्छ्रुत्वा मोहिनी वाक्यं पितुराज्ञाविधायिनी
53 // uvāca mohinīṃ devīṃ nāsti sthānaṃ tava kvacit / tacchrutvā mohinī vākyaṃ piturājñāvidhāyinī
54 ॥ उवाच प्रणता सर्वान् हरिवासरनाशिनी । पुरोधसा समेतानो देवानां लोकसाक्षिणाम्
54 // uvāca praṇatā sarvān harivāsaranāśinī / purodhasā sametāno devānāṃ lokasākṣiṇām
55 ॥ भवतां त्रिदशश्रेष्ठा एष बद्धो मयाञ्जलिः । प्रणिपातशतेनापि प्रसन्नेन हृदा सुराः
55 // bhavatāṃ tridaśaśreṣṭhā eṣa baddho mayāñjaliḥ / praṇipātaśatenāpi prasannena hṛdā surāḥ
56 ॥ दातव्यं याचितं मंह्यं सर्वेषां प्रीतिकारकम् । एकादश्याः प्रभावेण सर्वेषां पापिनां गतिः
56 // dātavyaṃ yācitaṃ maṃhyaṃ sarveṣāṃ prītikārakam / ekādaśyāḥ prabhāveṇa sarveṣāṃ pāpināṃ gatiḥ
57 ॥ साध्यते तां सुरश्रेष्ठा वर्धितुं मे प्रयोजनम् । पतिः सपत्नी पुत्रश्च मया वैकुण्ठगाः कृताः
57 // sādhyate tāṃ suraśreṣṭhā vardhituṃ me prayojanam / patiḥ sapatnī putraśca mayā vaikuṇṭhagāḥ kṛtāḥ
58 ॥ भूर्लोके विधवाद्याहं वर्तामि भवतां कृते । यथा हरिदिनं दुष्टं जायते मम मानदाः
58 // bhūrloke vidhavādyāhaṃ vartāmi bhavatāṃ kṛte / yathā haridinaṃ duṣṭaṃ jāyate mama mānadāḥ
59 ॥ एतत्प्रयाचे ददत स्वार्थार्थं तद्धि नान्यथा
59 // etatprayāce dadata svārthārthaṃ taddhi nānyathā