Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Nārada Purāṇa

Part 2 · Chapter 37

नारदपुराणम्

NarP_2,37.

60 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः मोहिन्युवाच एकादशीसमं देवाः पावनं नापरं भवेत् । यया पूता महापापा गच्छन्ति हरिमन्दिरम्

60 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite ṣaṭtriṃśattamo 'dhyāyaḥ mohinyuvāca ekādaśīsamaṃ devāḥ pāvanaṃ nāparaṃ bhavet / yayā pūtā mahāpāpā gacchanti harimandiram

NarP_2,37.

1 ॥ तत्समीपे मम स्थानं युक्तं भाति विचार्यताम् । देवा ऊचुः वेधो निशीथे देवानामुपकाराय मोहिनी

1 // tatsamīpe mama sthānaṃ yuktaṃ bhāti vicāryatām / devā ūcuḥ vedho niśīthe devānāmupakārāya mohinī

NarP_2,37.

2 ॥ सूर्योदये सुराणां च हरिणा परिकल्पितः । पारणं च त्रयोदश्यामुपवासविनाशनम्

2 // sūryodaye surāṇāṃ ca hariṇā parikalpitaḥ / pāraṇaṃ ca trayodaśyāmupavāsavināśanam

NarP_2,37.

3 ॥ महाद्वादशिका ह्यष्टौ याः स्मृता वैष्णवागमे । तास्तु ह्येकादशीभिन्ना उपोष्यन्ते च वैष्णवैः

3 // mahādvādaśikā hyaṣṭau yāḥ smṛtā vaiṣṇavāgame / tāstu hyekādaśībhinnā upoṣyante ca vaiṣṇavaiḥ

NarP_2,37.

4 ॥ एकादशीव्रतं भिन्नं वैष्णवानां महात्मनाम् । नित्यं पक्षद्वये प्रोक्तं विधिना त्रिदिनात्मके

4 // ekādaśīvrataṃ bhinnaṃ vaiṣṇavānāṃ mahātmanām / nityaṃ pakṣadvaye proktaṃ vidhinā tridinātmake

NarP_2,37.

5 ॥ सायं प्रातस्त्यजेद्भुक्तिं क्रमात्पूर्वापराह्णयोः । एकादशी यदा भिन्ना उपोष्या हि परे ऽहनि । द्वादश्यां हि व्रतं कार्यं निरंबु समुपोषणम्

5 // sāyaṃ prātastyajedbhuktiṃ kramātpūrvāparāhṇayoḥ / ekādaśī yadā bhinnā upoṣyā hi pare 'hani / dvādaśyāṃ hi vrataṃ kāryaṃ niraṃbu samupoṣaṇam

NarP_2,37.

6 ॥ लङ्घने त्वसमर्थानां जलं शाकं फलं पयः । नैवेद्यं वा हरेः प्रोक्तं स्वाहारात्पादसंमितम्

6 // laṅghane tvasamarthānāṃ jalaṃ śākaṃ phalaṃ payaḥ / naivedyaṃ vā hareḥ proktaṃ svāhārātpādasaṃmitam

NarP_2,37.

7 ॥ स्वाती सूर्योदये विद्धो त्यजन्त्यकादशीं सति । निष्कामा मध्यरात्रे च विद्धां मुञ्चन्ति याम्यया

7 // svātī sūryodaye viddho tyajantyakādaśīṃ sati / niṣkāmā madhyarātre ca viddhāṃ muñcanti yāmyayā

NarP_2,37.

8 ॥ सर्वेष्वपि तु लोकेषु विदिता दशमी तिथिः । यमस्य तस्याः प्रान्ति तु स्थितिः कार्या त्वयानघे

8 // sarveṣvapi tu lokeṣu viditā daśamī tithiḥ / yamasya tasyāḥ prānti tu sthitiḥ kāryā tvayānaghe

NarP_2,37.

9 ॥ एतेन देवकार्यं च सिद्धं भवति शोभने । सूर्येन्दुचारा तिथ्यास्तु दशम्याः प्रान्तगामिनी

9 // etena devakāryaṃ ca siddhaṃ bhavati śobhane / sūryenducārā tithyāstu daśamyāḥ prāntagāminī

NarP_2,37.

10 ॥ भुवि तीर्थानि चैव त्वं स्वाघनाशाय संचर । अरुणोदयमारभ्य यावत्सूर्योदयो भवेत्

10 // bhuvi tīrthāni caiva tvaṃ svāghanāśāya saṃcara / aruṇodayamārabhya yāvatsūryodayo bhavet

NarP_2,37.

11 ॥ तदन्तस्त्वं व्रते प्राप्ता लभस्वैकादशीफलम् । यः कश्चित्कुरुते विद्धं त्वया ह्येकादशीव्रतम्

11 // tadantastvaṃ vrate prāptā labhasvaikādaśīphalam / yaḥ kaścitkurute viddhaṃ tvayā hyekādaśīvratam

NarP_2,37.

12 ॥ स तीपकारकस्तुभ्यं भविष्यति सुरप्रिये । मुहूर्तद्वयमात्रं तु ज्ञेयं चात्रारुणोदयम्

12 // sa tīpakārakastubhyaṃ bhaviṣyati surapriye / muhūrtadvayamātraṃ tu jñeyaṃ cātrāruṇodayam

NarP_2,37.

13 ॥ मूहूर्ताः पञ्चदश च स्मृता रात्रेर्दिनस्य च । ज्ञेयास्ते ह्रस्वदीर्घत्वे त्रैराशिक विधानतः

13 // mūhūrtāḥ pañcadaśa ca smṛtā rātrerdinasya ca / jñeyāste hrasvadīrghatve trairāśika vidhānataḥ

NarP_2,37.

14 ॥ त्रयोदशान्मुहूर्तान्त्तु रात्रैरूर्द्ध्वा समागता । सब्ध्वोपवासिनां पुण्यं स्वस्था भव शुचिस्मिते

14 // trayodaśānmuhūrtānttu rātrairūrddhvā samāgatā / sabdhvopavāsināṃ puṇyaṃ svasthā bhava śucismite

NarP_2,37.

15 ॥ यमसंस्थापनार्थाय वैकुण्ठध्वंसनाय च । पाखण्डानां विवृद्ध्यर्थं पापसंचनाय च

15 // yamasaṃsthāpanārthāya vaikuṇṭhadhvaṃsanāya ca / pākhaṇḍānāṃ vivṛddhyarthaṃ pāpasaṃcanāya ca

NarP_2,37.

16 ॥ दत्तं ते मोहिनि स्थानं प्रत्यूषसमयाङ्कितम्

16 // dattaṃ te mohini sthānaṃ pratyūṣasamayāṅkitam

NarP_2,37.

17 ॥ विद्धं त्वयैकादशिकाव्रतं ये कुर्वन्ति कर्तार इह प्रयत्नात् । तेषां भवेद्यत्सुकृतं शुभे फलं भुङ्क्ष्व प्रसन्ना भव भूसुरे त्वम्

17 // viddhaṃ tvayaikādaśikāvrataṃ ye kurvanti kartāra iha prayatnāt / teṣāṃ bhavedyatsukṛtaṃ śubhe phalaṃ bhuṅkṣva prasannā bhava bhūsure tvam

NarP_2,37.

18 ॥ एवं प्रदिष्टा कमलासनाद्यैः सा मोहिनी हृष्टतरा बभूव । मेने कृतार्थं निजजीवितं च स्वपापतीर्थाभिनिषेवणेन

18 // evaṃ pradiṣṭā kamalāsanādyaiḥ sā mohinī hṛṣṭatarā babhūva / mene kṛtārthaṃ nijajīvitaṃ ca svapāpatīrthābhiniṣevaṇena

NarP_2,37.

19 ॥ संसाधितं कार्यमिदं सुराणां भस्मावशेषं हि गते ऽपि देहे । चैतन्यमात्रे पवनात्मके ऽस्मिन् संमार्जितो भूपकृतस्तु पन्थाः

19 // saṃsādhitaṃ kāryamidaṃ surāṇāṃ bhasmāvaśeṣaṃ hi gate 'pi dehe / caitanyamātre pavanātmake 'smin saṃmārjito bhūpakṛtastu panthāḥ

NarP_2,37.

20 ॥ नीतं मया चात्मकृतं हि वाक्यं प्रहृष्टया वै यदुदाहृतं हि । एवं विमृश्य क्षिप्तिपालदे वान्प्रणम्य हृष्टा च पुरोधसं स्वम्

20 // nītaṃ mayā cātmakṛtaṃ hi vākyaṃ prahṛṣṭayā vai yadudāhṛtaṃ hi / evaṃ vimṛśya kṣiptipālade vānpraṇamya hṛṣṭā ca purodhasaṃ svam

NarP_2,37.

21 ॥ प्रान्ते स्थिता सूर्यविहीनसंज्ञे काले दशम्या जनमोहनाय । कृच्छ्रान्तरूपा च दिनं च भुङ्क्ते प्रकृष्टरूपा नरकाय नॄणाम्

21 // prānte sthitā sūryavihīnasaṃjñe kāle daśamyā janamohanāya / kṛcchrāntarūpā ca dinaṃ ca bhuṅkte prakṛṣṭarūpā narakāya nṝṇām

NarP_2,37.

22 ॥ प्रान्तस्थितां तां रविजो निरीक्ष्य प्रहृष्टवक्त्रो वचनं जगाद । त्वया प्रतिष्ठा मम चारुनेत्रे कृतात्र लोके पुनरेव सम्यक् । विभोदितो रुक्मविभूषणस्य मत्तेभसंस्थः पटहः सुघैषः

22 // prāntasthitāṃ tāṃ ravijo nirīkṣya prahṛṣṭavaktro vacanaṃ jagāda / tvayā pratiṣṭhā mama cārunetre kṛtātra loke punareva samyak / vibhodito rukmavibhūṣaṇasya mattebhasaṃsthaḥ paṭahaḥ sughaiṣaḥ

NarP_2,37.

23 ॥ दृष्टे कार्ये जनः सर्वः प्रत्ययं कुरुते त्विति

23 // dṛṣṭe kārye janaḥ sarvaḥ pratyayaṃ kurute tviti

NarP_2,37.

24 ॥ सूर्योदय स्पृषा ह्येषा दशमी गर्हिता सदा । अस्पृष्टमुदयं नॄणां मोहनाय भविष्यति

24 // sūryodaya spṛṣā hyeṣā daśamī garhitā sadā / aspṛṣṭamudayaṃ nṝṇāṃ mohanāya bhaviṣyati

NarP_2,37.

25 ॥ विहाय तां यत्प्रिययोगभुक्तिं पादस्थिता सापि ह्यदृष्यरूपा । सत्यं हि ते नाम विशालनेत्रे यन्मोहिनीत्येव जनो ब्रवीति

25 // vihāya tāṃ yatpriyayogabhuktiṃ pādasthitā sāpi hyadṛṣyarūpā / satyaṃ hi te nāma viśālanetre yanmohinītyeva jano bravīti

NarP_2,37.

26 ॥ विमोहयित्वा हि जनं समस्तं पटे मदीये लिखितं करोषि । इत्येव मुक्त्वा तनयो विवस्वतः प्रणम्य तां ब्रह्मसुतां प्रहृष्टः

26 // vimohayitvā hi janaṃ samastaṃ paṭe madīye likhitaṃ karoṣi / ityeva muktvā tanayo vivasvataḥ praṇamya tāṃ brahmasutāṃ prahṛṣṭaḥ

NarP_2,37.

27 ॥ जगाम देवैः सह नाकलोकं करे गृहीत्वा लिपिलेखितारम् । गतेषु देवेषु विमोहिनी सा ब्रह्माणमासाद्य सुरासुरेशम्

27 // jagāma devaiḥ saha nākalokaṃ kare gṛhītvā lipilekhitāram / gateṣu deveṣu vimohinī sā brahmāṇamāsādya surāsureśam

NarP_2,37.

28 ॥ विज्ञापयामास पितः पुरोधा ममायमत्युग्रतरश्च कोपात् । दग्धं शरीरं मम लोकनाथ पुनः प्रपत्स्ये ऽथ तथा कुरुष्व

28 // vijñāpayāmāsa pitaḥ purodhā mamāyamatyugrataraśca kopāt / dagdhaṃ śarīraṃ mama lokanātha punaḥ prapatsye 'tha tathā kuruṣva

NarP_2,37.

29 ॥ विमोहितं चैव जगन्मयेदं प्रान्ते समास्थाय यमस्य तिथ्याः । जितो हि राज्ञा शमनः पुराद्य कृतो जयी तात तव प्रभावात्

29 // vimohitaṃ caiva jaganmayedaṃ prānte samāsthāya yamasya tithyāḥ / jito hi rājñā śamanaḥ purādya kṛto jayī tāta tava prabhāvāt

NarP_2,37.

30 ॥ तव कृत्यमिदं तात यत्पुनर्देहधारिणी । भूयामहं जगन्नाथ ब्रह्मणं सांत्ययस्व भोः

30 // tava kṛtyamidaṃ tāta yatpunardehadhāriṇī / bhūyāmahaṃ jagannātha brahmaṇaṃ sāṃtyayasva bhoḥ

NarP_2,37.

31 ॥ तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं ब्रह्मा लोकविधानकृत् । ब्राह्मणं सांत्वयामास पुनरेव सुताकृते

31 // tacchrutvā mohinīvākyaṃ brahmā lokavidhānakṛt / brāhmaṇaṃ sāṃtvayāmāsa punareva sutākṛte

NarP_2,37.

32 ॥ वसो तात निबोधेदं यद्ब्रवीमि हितावहम् । तव चास्या महाभाग सर्वलोकहिताय च

32 // vaso tāta nibodhedaṃ yadbravīmi hitāvaham / tava cāsyā mahābhāga sarvalokahitāya ca

NarP_2,37.

33 ॥ त्वयेयं मोहिनी कोपात्कृता भस्मावशेषिता । पुनः शरीरं याचेत तदाज्ञां देहि मानद

33 // tvayeyaṃ mohinī kopātkṛtā bhasmāvaśeṣitā / punaḥ śarīraṃ yāceta tadājñāṃ dehi mānada

NarP_2,37.

34 ॥ मत्पुत्री तव याज्येयं दुर्गतिं तात गच्छति । त्वया मया च सपाल्या कृतकार्या तपस्विनी

34 // matputrī tava yājyeyaṃ durgatiṃ tāta gacchati / tvayā mayā ca sapālyā kṛtakāryā tapasvinī

NarP_2,37.

35 ॥ यदि त्वं शुद्धभावेन मां ज्ञापयसि मानद । तातो ऽहमस्या भूयो ऽपि देहमुत्पादयाम्यहम्

35 // yadi tvaṃ śuddhabhāvena māṃ jñāpayasi mānada / tāto 'hamasyā bhūyo 'pi dehamutpādayāmyaham

NarP_2,37.

36 ॥ किन्तु विष्णुदिनस्यैषा वैरिणी पापकारिणी । यथा शुद्ध्येति विप्रेन्द्र तथैवाशु विधीयताम्

36 // kintu viṣṇudinasyaiṣā vairiṇī pāpakāriṇī / yathā śuddhyeti viprendra tathaivāśu vidhīyatām

NarP_2,37.

37 ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः स पुरोहितः । याज्याया देहयोगार्थमादिदेश मुदान्वितः

37 // tacchrutvā vacanaṃ tasya brahmaṇaḥ sa purohitaḥ / yājyāyā dehayogārthamādideśa mudānvitaḥ

NarP_2,37.

38 ॥ विप्रवाक्यं समाकर्ण्य ब्रह्मा लोकपितमहः । कमण्डलुजलेनौक्षन्मोहिन्या देहभस्म तत्

38 // vipravākyaṃ samākarṇya brahmā lokapitamahaḥ / kamaṇḍalujalenaukṣanmohinyā dehabhasma tat

NarP_2,37.

39 ॥ समुक्षिते ब्रह्मणा लोककर्त्रा सा मोहिनी देहयुता बभूव । प्रणम्य तातं च वसोः पुरोधसो जग्राह पादौ विनयेन नत्वा

39 // samukṣite brahmaṇā lokakartrā sā mohinī dehayutā babhūva / praṇamya tātaṃ ca vasoḥ purodhaso jagrāha pādau vinayena natvā

NarP_2,37.

40 ॥ ततो वसुर्याजक एव राज्ञो मुदान्वितो याज्यनितंबिनीं ताम् । विमोहिनीं स्वामिसुतोञ्ज्झितां च जगाद वाक्यं विदुतामवीराम्

40 // tato vasuryājaka eva rājño mudānvito yājyanitaṃbinīṃ tām / vimohinīṃ svāmisutoñjjhitāṃ ca jagāda vākyaṃ vidutāmavīrām

NarP_2,37.

41 ॥ वसुरुवाच क्रोधस्त्यक्तो मया देवि ब्रह्मणो वचनादथ । गतिं ते कारयिष्यामि तीर्थस्नानादिकर्मणा

41 // vasuruvāca krodhastyakto mayā devi brahmaṇo vacanādatha / gatiṃ te kārayiṣyāmi tīrthasnānādikarmaṇā

NarP_2,37.

42 ॥ इत्युक्त्वा मोहिनीं विप्रो ब्रह्माणां जगतां पतिम् । विससर्ज नमस्कृत्य मोहिनीपितरं मुदा

42 // ityuktvā mohinīṃ vipro brahmāṇāṃ jagatāṃ patim / visasarja namaskṛtya mohinīpitaraṃ mudā

NarP_2,37.

43 ॥ मोहिन्या वसुना चैव प्रीत्या ब्रह्मा विसर्जितः । जगाम लोकं तमसः परमव्यक्तवर्त्मना

43 // mohinyā vasunā caiva prītyā brahmā visarjitaḥ / jagāma lokaṃ tamasaḥ paramavyaktavartmanā

NarP_2,37.

44 ॥ स वसुर्ब्राह्मणश्रेष्ठो रुक्माङ्गदपुरोहितः । मोहिनीं समनुग्राह्यां मत्वा हृदि विचारयन्

44 // sa vasurbrāhmaṇaśreṣṭho rukmāṅgadapurohitaḥ / mohinīṃ samanugrāhyāṃ matvā hṛdi vicārayan

NarP_2,37.

45 ॥ मुहूर्त्तं ध्यानमापन्नो बुबुधे कारणं गतेः

45 // muhūrttaṃ dhyānamāpanno bubudhe kāraṇaṃ gateḥ

Edition, source and reuse
Edition
Nārada Purāṇa, GRETIL electronic text; the header identifies it as Part 1 and does not identify a printed edition.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः