प्रथमं तावत् स्वायंभुवं मन्वन्तरं तत्स्वरूपं कथितम् । सर्गादौ स्वारोचिषो नाम द्वितीयो मनुः ॥
prathamaṃ tāvat svāyaṃbhuvaṃ manvantaraṃ tatsvarūpaṃ kathitam | sargādau svārociṣo nāma dvitīyo manuḥ ||
तस्मिन् स्वारोचिषे मन्वन्तरे विपश्चिन् नाम देवेन्द्रः । पारावताः सतुषिता देवाः ॥
tasmin svārociṣe manvantare vipaścin nāma devendraḥ | pārāvatāḥ satuṣitā devāḥ ||
ऊर्जस्तम्बः सुप्राणो दन्तो निरृषभो वरीयान् ईश्वरः सोमः सप्तर्षयश् चैवं किंपुरुषाद्याः स्वारोचिषस्य मनोः पुत्रा राजानो भवन्ति ॥
ūrjastambaḥ suprāṇo danto nirṛṣabho varīyān īśvaraḥ somaḥ saptarṣayaś caivaṃ kiṃpuruṣādyāḥ svārociṣasya manoḥ putrā rājāno bhavanti ||
ःतृतीय उत्तमो नाम मनुः । ःसुधामानः सत्याः शिवाः प्रतर्दना वंशवर्तिनश् च देवाः । ःपञ्चैते द्वादशगणाः ॥
ḥtṛtīya uttamo nāma manuḥ | ḥsudhāmānaḥ satyāḥ śivāḥ pratardanā vaṃśavartinaś ca devāḥ | ḥpañcaite dvādaśagaṇāḥ ||
तेषां सुशान्तिर् इन्द्रः ॥
teṣāṃ suśāntir indraḥ ||
वन्द्याः सप्तर्षयो ऽभवन् । अत्र परशुचित्राद्या मनोः सुताः ॥
vandyāḥ saptarṣayo 'bhavan | atra paraśucitrādyā manoḥ sutāḥ ||
चतुर्थस् तामसो नाम मनुः । तत्र मन्वन्तरे सुराः पराः सत्या सुधियश् च सप्तविंशतिका गणाः ॥
caturthas tāmaso nāma manuḥ | tatra manvantare surāḥ parāḥ satyā sudhiyaś ca saptaviṃśatikā gaṇāḥ ||
तत्र भृशुण्डी नाम देवेन्द्रः । हिरण्यरोमा देवश्रीर् ऊर्ध्वबाहुर् देवबाहुः सुधामा ह पर्जन्यो मुनिर् इत्य् एते सप्तर्षयः ॥
tatra bhṛśuṇḍī nāma devendraḥ | hiraṇyaromā devaśrīr ūrdhvabāhur devabāhuḥ sudhāmā ha parjanyo munir ity ete saptarṣayaḥ ||
ज्योतिर्धामा पृथुः काश्यो ऽग्निर् धनक इत्य् एते तामसस्य मनोः पुत्रा राजानः ॥
jyotirdhāmā pṛthuḥ kāśyo 'gnir dhanaka ity ete tāmasasya manoḥ putrā rājānaḥ ||
पञ्चमो नाम रैवतो मनुः । ःतस्यान्तरे ऽमिता निरता वैकुण्ठाः सुमेधस इत्य् एते देवगणाश् चतुर्दशका गणाः । ःअसुरान्तको नाम देवेन्द्रः । ःसप्तकाद्या मनोः सुता राजानो वै बभूवुः ॥ शान्तः शान्तभयो विद्वांस् तपस्वी मेधावी सुतपाः सप्तर्षयो ऽभवन् ॥
pañcamo nāma raivato manuḥ | ḥtasyāntare 'mitā niratā vaikuṇṭhāḥ sumedhasa ity ete devagaṇāś caturdaśakā gaṇāḥ | ḥasurāntako nāma devendraḥ | ḥsaptakādyā manoḥ sutā rājāno vai babhūvuḥ || śāntaḥ śāntabhayo vidvāṃs tapasvī medhāvī sutapāḥ saptarṣayo 'bhavan ||
ःतस्यान्तरे ऽमिता निरता वैकुण्ठाः सुमेधस इत्य् एते देवगणाश् चतुर्दशका गणाः । ःअसुरान्तको नाम देवेन्द्रः । ःसप्तकाद्या मनोः सुता राजानो वै बभूवुः ॥
ḥtasyāntare 'mitā niratā vaikuṇṭhāḥ sumedhasa ity ete devagaṇāś caturdaśakā gaṇāḥ | ḥasurāntako nāma devendraḥ | ḥsaptakādyā manoḥ sutā rājāno vai babhūvuḥ ||
ःषष्ठश् चाक्षुषो नाम मनुः । ःपुरुशतद्युम्नप्रमुखास् तस्य सुता राजानः । ःसुशान्ता आप्याः प्रसूता भव्याः प्रथिताश् च महानुभावाः लेखाद्याः पञ्चैते ह्य् अष्टका गणास् तत्र देवाः ॥
ḥṣaṣṭhaś cākṣuṣo nāma manuḥ | ḥpuruśatadyumnapramukhās tasya sutā rājānaḥ | ḥsuśāntā āpyāḥ prasūtā bhavyāḥ prathitāś ca mahānubhāvāḥ lekhādyāḥ pañcaite hy aṣṭakā gaṇās tatra devāḥ ||
तेषाम् इन्द्रो मनोजवः । मेधाः सुमेधा विरजा हविष्मान् उत्तमो मतिमान् नाम्ना सहिष्णुश् चैते सप्तर्षयः ॥
teṣām indro manojavaḥ | medhāḥ sumedhā virajā haviṣmān uttamo matimān nāmnā sahiṣṇuś caite saptarṣayaḥ ||
सप्तमो वैवस्वतो मनुः सांप्रतं वर्तते । तस्य पुत्रा इक्ष्वाकुप्रभृतयः क्षत्रिया भूभुजः ॥
saptamo vaivasvato manuḥ sāṃprataṃ vartate | tasya putrā ikṣvākuprabhṛtayaḥ kṣatriyā bhūbhujaḥ ||
आदित्यविश्ववसुरुद्राद्या देवाः पुरंदरो ऽत्र देवेन्द्रः ॥
ādityaviśvavasurudrādyā devāḥ puraṃdaro 'tra devendraḥ ||
वशिष्ठः कश्यपो ऽत्रिर् जमदग्निर् गौतमविश्वामित्रभरद्वाजाः सप्तर्षयो भवन्ति ॥
vaśiṣṭhaḥ kaśyapo 'trir jamadagnir gautamaviśvāmitrabharadvājāḥ saptarṣayo bhavanti ||
ःभविष्याणि मन्वन्तराणि कथ्यन्ते । ःतद् यथा आदित्यात् संज्ञायां जातो यो मनुः पूर्वोक्तश् छायायाम् उत्पन्नो मनुर् द्वितीयः स तु । ःपूर्वजस्य सावर्णस्य मन्वन्तरं सावर्णिकम् अष्टमं शृणु ॥
ḥbhaviṣyāṇi manvantarāṇi kathyante | ḥtad yathā ādityāt saṃjñāyāṃ jāto yo manuḥ pūrvoktaś chāyāyām utpanno manur dvitīyaḥ sa tu | ḥpūrvajasya sāvarṇasya manvantaraṃ sāvarṇikam aṣṭamaṃ śṛṇu ||
मनुः सावर्णो अष्टमो भविता तत्र सुतपाद्या देवगणास् तेषां बलिर् इन्द्रो भविता ॥
manuḥ sāvarṇo aṣṭamo bhavitā tatra sutapādyā devagaṇās teṣāṃ balir indro bhavitā ||
दीप्तिमान् गालवो नाम कृपद्रौणिव्यासर्ष्यशृङ्गाश् च सप्तर्षयो भवितारः । विराजोर्वरीयनिर्मोकाद्याः सावर्णस्य मनोः सुता राजानो भविष्यन्ति ॥
dīptimān gālavo nāma kṛpadrauṇivyāsarṣyaśṛṅgāś ca saptarṣayo bhavitāraḥ | virājorvarīyanirmokādyāḥ sāvarṇasya manoḥ sutā rājāno bhaviṣyanti ||
नवमो दक्षसावर्णिर् मनुर् भविता । धृतिः कीर्तिर् दीप्तिः केतुः पञ्चहस्तो निरामयः पृथुश्रवाद्या दक्षसावर्णा राजानो ऽस्य मनोः पुत्राः ॥
navamo dakṣasāvarṇir manur bhavitā | dhṛtiḥ kīrtir dīptiḥ ketuḥ pañcahasto nirāmayaḥ pṛthuśravādyā dakṣasāvarṇā rājāno 'sya manoḥ putrāḥ ||
मरीचिगर्भाः सुधर्माणो हविष्मन्तस् तत्र देवताः । तेषां इन्द्रो ऽद्भुतः ॥
marīcigarbhāḥ sudharmāṇo haviṣmantas tatra devatāḥ | teṣāṃ indro 'dbhutaḥ ||
सवनः कृतिमान् हव्यो वसुमेधातिथिर् ज्योतिष्मान् इत्य् एते सप्तर्षयः ॥
savanaḥ kṛtimān havyo vasumedhātithir jyotiṣmān ity ete saptarṣayaḥ ||
दशमो ब्रह्मसावर्णिर् मनुर् भविता । ःविरुद्धादयस् तत्र देवाः । ःतेषां शान्तिर् इन्द्रः । ःहविष्मान् सुकृतिः सत्यस् तपोमूर्तिर् नाभागः प्रतिमोकः सप्तकेतुर् इत्य् एते सप्तर्षयः ॥ सुक्षेत्र उत्तमो भूरिषेणादयो ब्रह्मसावर्णिपुत्रा राजानो भविष्यन्ति ॥
daśamo brahmasāvarṇir manur bhavitā | ḥviruddhādayas tatra devāḥ | ḥteṣāṃ śāntir indraḥ | ḥhaviṣmān sukṛtiḥ satyas tapomūrtir nābhāgaḥ pratimokaḥ saptaketur ity ete saptarṣayaḥ || sukṣetra uttamo bhūriṣeṇādayo brahmasāvarṇiputrā rājāno bhaviṣyanti ||
ःविरुद्धादयस् तत्र देवाः । ःतेषां शान्तिर् इन्द्रः । ःहविष्मान् सुकृतिः सत्यस् तपोमूर्तिर् नाभागः प्रतिमोकः सप्तकेतुर् इत्य् एते सप्तर्षयः ॥
ḥviruddhādayas tatra devāḥ | ḥteṣāṃ śāntir indraḥ | ḥhaviṣmān sukṛtiḥ satyas tapomūrtir nābhāgaḥ pratimokaḥ saptaketur ity ete saptarṣayaḥ ||
एकादशे मन्वन्तरे धर्मसावर्णिको मनुः ॥
ekādaśe manvantare dharmasāvarṇiko manuḥ ||
सिंहसवनादयो देवगणाः । तेषां दिवस्पतिर् इन्द्रः ॥
siṃhasavanādayo devagaṇāḥ | teṣāṃ divaspatir indraḥ ||
निर्मोहस् तत्त्वदर्शी निकंपो निरुत्साहो धृतिमान् रुच्य इत्य् एते सप्तर्षयः । चित्रसेनविचित्राद्या धर्मसावर्णिपुत्रा भूभृतो भविष्यन्ति ॥
nirmohas tattvadarśī nikaṃpo nirutsāho dhṛtimān rucya ity ete saptarṣayaḥ | citrasenavicitrādyā dharmasāvarṇiputrā bhūbhṛto bhaviṣyanti ||
रुद्रसावर्णिर् भविता द्वादशो मनुः ॥
rudrasāvarṇir bhavitā dvādaśo manuḥ ||
कृतधामा तत्रेन्द्रो हरिता रोहिताः सुमनसः सुकर्माणः सुतपाश् च देवाः ॥
kṛtadhāmā tatrendro haritā rohitāḥ sumanasaḥ sukarmāṇaḥ sutapāś ca devāḥ ||
तपस्वी चारुतपास् तपोमूर्तिस् तपोरतिस् तपोधृतिर् ज्योतिस् तप इत्य् एते सप्तर्षयः ॥
tapasvī cārutapās tapomūrtis taporatis tapodhṛtir jyotis tapa ity ete saptarṣayaḥ ||
देववान् देवश्रेष्ठाद्यास् तस्य मनोः सुता भूपाला भविष्यन्ति ॥
devavān devaśreṣṭhādyās tasya manoḥ sutā bhūpālā bhaviṣyanti ||
ःत्रयोदशो रुचिर् नाम मनुः । ःस्रग्वी बाणः सुधर्मा प्रभृतयो देवगणाः । ःतेषाम् इन्द्र ऋषभो नाम भविता ॥
ḥtrayodaśo rucir nāma manuḥ | ḥsragvī bāṇaḥ sudharmā prabhṛtayo devagaṇāḥ | ḥteṣām indra ṛṣabho nāma bhavitā ||
निश्चितो ऽग्नितेजा वपुष्मान् धृष्टो वारुणिर् हविष्मान् नहुषो भव्य इति सप्तर्षयः । सुधर्मा देवानीकादयस् तस्य मनोः पुत्राः पृथ्वीश्वरा भविष्यन्ति ॥
niścito 'gnitejā vapuṣmān dhṛṣṭo vāruṇir haviṣmān nahuṣo bhavya iti saptarṣayaḥ | sudharmā devānīkādayas tasya manoḥ putrāḥ pṛthvīśvarā bhaviṣyanti ||
ःभौमश् चतुर्दशो मनुर् भविता । ःसुरुचिस् तत्रेन्द्रः । ःचक्षुष्मन्तः पवित्राः कनिष्ठाभा देवगणाः ॥
ḥbhaumaś caturdaśo manur bhavitā | ḥsurucis tatrendraḥ | ḥcakṣuṣmantaḥ pavitrāḥ kaniṣṭhābhā devagaṇāḥ ||
अग्निबाहुशुचिशुक्रमाधवशिवाभीमजितश्वासा इत्य् एते सप्तर्षयः । उरुगंभीरब्रह्माद्यास् तस्य मनोः सुताः राजनः ॥
agnibāhuśuciśukramādhavaśivābhīmajitaśvāsā ity ete saptarṣayaḥ | urugaṃbhīrabrahmādyās tasya manoḥ sutāḥ rājanaḥ ||
एवं ते चतुर्दश मन्वन्तराणि कथितानि । राजानश् च यैर् इयं वसुधा पाल्यते ॥
evaṃ te caturdaśa manvantarāṇi kathitāni | rājānaś ca yair iyaṃ vasudhā pālyate ||
मनुः सप्तर्षयो देवा भूपालाश् च मनोः सुताः मन्वन्तरे भवन्त्य् एते शक्राश् चैवाधिकारिणः
manuḥ saptarṣayo devā bhūpālāś ca manoḥ sutāḥ manvantare bhavanty ete śakrāś caivādhikāriṇaḥ
चतुर्दशभिर् एतैस् तु गतैर् मन्वन्तरैर् द्विज सहस्रयुगपर्यन्तः कालो गच्छति वासरः
caturdaśabhir etais tu gatair manvantarair dvija sahasrayugaparyantaḥ kālo gacchati vāsaraḥ
तावत्प्रमाणा च निशा ततो भवति सत्तम ब्रह्मरूपधरः शेते सर्वात्मा नृहरिः स्वयम्
tāvatpramāṇā ca niśā tato bhavati sattama brahmarūpadharaḥ śete sarvātmā nṛhariḥ svayam
त्रैलोक्यम् अखिलं ग्रस्ता भगवान् आदिकृद् विभुः स्वमायाम् आस्थितो विप्र सर्वरूपी जनार्दनः
trailokyam akhilaṃ grastā bhagavān ādikṛd vibhuḥ svamāyām āsthito vipra sarvarūpī janārdanaḥ
अथ प्रबुद्धो भगवान् यथा पूर्वं तथा पुनः युगव्यवस्थां कुरुते सृष्टिं च पुरुषोत्तमः
atha prabuddho bhagavān yathā pūrvaṃ tathā punaḥ yugavyavasthāṃ kurute sṛṣṭiṃ ca puruṣottamaḥ
एते तवोक्ता मनवो ऽमराश् च पुत्राश् च भूपा मुनयश् च सर्वे विभूतयस् तस्य स्थितौ स्थितस्य तस्यैव सर्वं त्वम् अवेहि विप्र
ete tavoktā manavo 'marāś ca putrāś ca bhūpā munayaś ca sarve vibhūtayas tasya sthitau sthitasya tasyaiva sarvaṃ tvam avehi vipra