कथं स्तुतो गणाध्यक्षस् तेन राज्ञा महात्मना यथा तेन तपस् तप्तं तन् मे वद महामते
kathaṃ stuto gaṇādhyakṣas tena rājñā mahātmanā yathā tena tapas taptaṃ tan me vada mahāmate
चतुर्थीदिवसे राजा स्नात्वा त्रिषवणं द्विज रक्ताम्बरधरो भूत्वा रक्तगन्धानुलेपनः
caturthīdivase rājā snātvā triṣavaṇaṃ dvija raktāmbaradharo bhūtvā raktagandhānulepanaḥ
सुरक्तकुसुमैर् हृद्यैर् विनायकम् अथार्चयत् रक्तचन्दनतोयेन स्नानपूर्वं यथाविधि
suraktakusumair hṛdyair vināyakam athārcayat raktacandanatoyena snānapūrvaṃ yathāvidhi
विलिप्य रक्तगन्धेन रक्तपुष्पैः प्रपूजयत् ततो ऽसौ दत्तवान् धूपम् आज्ययुक्तं सचन्दनम् नैवेद्यं चैव हारिद्रं गुडखण्डघृतप्लुतम्
vilipya raktagandhena raktapuṣpaiḥ prapūjayat tato 'sau dattavān dhūpam ājyayuktaṃ sacandanam naivedyaṃ caiva hāridraṃ guḍakhaṇḍaghṛtaplutam
एवं सुविधिना पूज्य विनायकम् अथास्तवीत्
evaṃ suvidhinā pūjya vināyakam athāstavīt
नमस्कृत्य महादेवं स्तोष्ये ऽहम् तं विनायकम्
namaskṛtya mahādevaṃ stoṣye 'ham taṃ vināyakam
महागणपतिं शूरम् अजितं ज्ञानवर्धनम् एकदन्तं द्विदन्तं च चतुर्दन्तं चतुर्भुजम्
mahāgaṇapatiṃ śūram ajitaṃ jñānavardhanam ekadantaṃ dvidantaṃ ca caturdantaṃ caturbhujam
त्र्यक्षं त्रिशूलहस्तं च रक्तनेत्रं वरप्रदम् आम्बिकेयं शूर्पकर्णं प्रचण्डं च विनायकम्
tryakṣaṃ triśūlahastaṃ ca raktanetraṃ varapradam āmbikeyaṃ śūrpakarṇaṃ pracaṇḍaṃ ca vināyakam
आरक्तं दण्डिनं चैवम् वह्निवक्त्रं हुतप्रियम् अनर्चितो विघ्नकरः सर्वकार्येषु यो नृणाम्
āraktaṃ daṇḍinaṃ caivam vahnivaktraṃ hutapriyam anarcito vighnakaraḥ sarvakāryeṣu yo nṛṇām
तं नमामि गणाध्यक्षं भीमम् उग्रम् उमासुतम् मदमत्तं विरूपाक्षं भक्तविघ्ननिवारकम्
taṃ namāmi gaṇādhyakṣaṃ bhīmam ugram umāsutam madamattaṃ virūpākṣaṃ bhaktavighnanivārakam
सूर्यकोटिप्रतीकाशं भिन्नाञ्जनसमप्रभम् बद्धं सुनिर्मलं शान्तं नमस्यामि विनायकम्
sūryakoṭipratīkāśaṃ bhinnāñjanasamaprabham baddhaṃ sunirmalaṃ śāntaṃ namasyāmi vināyakam
नमो ऽस्तु गजवक्त्राय गणानां पतये नमः मेरुमन्दररूपाय नमः कैलासवासिने
namo 'stu gajavaktrāya gaṇānāṃ pataye namaḥ merumandararūpāya namaḥ kailāsavāsine
विरूपाय नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ब्रह्मचारिणे भक्तस्तुताय देवाय नमस् तुभ्यं विनायक
virūpāya namas te 'stu namas te brahmacāriṇe bhaktastutāya devāya namas tubhyaṃ vināyaka
त्वया पुराण पूर्वेषां देवानां कार्यसिद्धये गजरूपं समास्थाय त्रासिताः सर्वदानवाः
tvayā purāṇa pūrveṣāṃ devānāṃ kāryasiddhaye gajarūpaṃ samāsthāya trāsitāḥ sarvadānavāḥ
ऋषीणां देवतानां च नायकत्वं प्रकाशितम् यतस् ततः सुरैर् अग्रे पूज्यसे त्वं भवात्मज
ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca nāyakatvaṃ prakāśitam yatas tataḥ surair agre pūjyase tvaṃ bhavātmaja
त्वाम् आराध्य गणाध्यक्षं सर्वज्ञं कामरूपिणम् कार्यार्थं रक्तकुसुमै रक्तचन्दनवारिभिः
tvām ārādhya gaṇādhyakṣaṃ sarvajñaṃ kāmarūpiṇam kāryārthaṃ raktakusumai raktacandanavāribhiḥ
रक्ताम्बरधरो भूत्वा चतुर्थ्याम् अर्चयेज् जपेत् त्रिकालं एककालं वा पूजयेन् नियताशनः
raktāmbaradharo bhūtvā caturthyām arcayej japet trikālaṃ ekakālaṃ vā pūjayen niyatāśanaḥ
राजानं राजपुत्रं वा राजमन्त्रिणम् एव वा राज्यं च सर्वविघ्नेश वशं कुर्यात् सराष्ट्रकम्
rājānaṃ rājaputraṃ vā rājamantriṇam eva vā rājyaṃ ca sarvavighneśa vaśaṃ kuryāt sarāṣṭrakam
अविघ्नं तपसो मह्यं कुरु नौमि विनायक मयेत्थं संस्तुतो भक्त्या पूजितश् च विशेषतः
avighnaṃ tapaso mahyaṃ kuru naumi vināyaka mayetthaṃ saṃstuto bhaktyā pūjitaś ca viśeṣataḥ
यत् फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत् फलम् तत् फलं पूर्णम् आप्नोति स्तुत्वा देवं विनायकम्
yat phalaṃ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu yat phalam tat phalaṃ pūrṇam āpnoti stutvā devaṃ vināyakam
विषमं न भवेत् तस्य न च गच्छेत् पराभवम् न च विघ्नो भवेत् तस्य जातो जातिस्मरो भवेत्
viṣamaṃ na bhavet tasya na ca gacchet parābhavam na ca vighno bhavet tasya jāto jātismaro bhavet
य इदं पठते स्तोत्रं षड्भिर् मासैर् वरं लभेत् संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः
ya idaṃ paṭhate stotraṃ ṣaḍbhir māsair varaṃ labhet saṃvatsareṇa siddhiṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ
एवं स्तुत्वा पुरा राजा गणाध्यक्षं द्विजोत्तम तापसं वेषम् आस्थाय तपश् चर्तुम् गतो वनम्
evaṃ stutvā purā rājā gaṇādhyakṣaṃ dvijottama tāpasaṃ veṣam āsthāya tapaś cartum gato vanam
उत्सृज्य वस्त्रं नागत्वक्सदृशं बहुमूल्यकम् कठिनां तु त्वचं वार्क्षीं कट्यां धत्ते नृपोत्तमः
utsṛjya vastraṃ nāgatvaksadṛśaṃ bahumūlyakam kaṭhināṃ tu tvacaṃ vārkṣīṃ kaṭyāṃ dhatte nṛpottamaḥ
तथा रत्नानि दिव्यानि वलयानि निरस्य तु अक्षसूत्रम् अलंकारं फलैः पद्मस्य शोभनम्
tathā ratnāni divyāni valayāni nirasya tu akṣasūtram alaṃkāraṃ phalaiḥ padmasya śobhanam
तथोत्तमाङ्गे मुकुटं रत्नहाटकशोभितम् त्यक्त्वा जटाकलापं तु तपोर्थे बिभृयान् नृपः
tathottamāṅge mukuṭaṃ ratnahāṭakaśobhitam tyaktvā jaṭākalāpaṃ tu taporthe bibhṛyān nṛpaḥ
कृत्वेत्थं स तपोवेषं वसिष्ठोक्तं तपोवनम् प्रविश्य च तपस् तेपे शाकमूलफलाशनः
kṛtvetthaṃ sa tapoveṣaṃ vasiṣṭhoktaṃ tapovanam praviśya ca tapas tepe śākamūlaphalāśanaḥ
ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो ऽतपत् काले महातपाः वर्षाकाले निरालम्बो हेमन्ते च सरोजले
grīṣme pañcāgnimadhyastho 'tapat kāle mahātapāḥ varṣākāle nirālambo hemante ca sarojale
इन्द्रियाणि समस्तानि नियम्य हृदये पुनः मनो विष्णौ समावेश्य मन्त्रं वै द्वादशाक्षरम्
indriyāṇi samastāni niyamya hṛdaye punaḥ mano viṣṇau samāveśya mantraṃ vai dvādaśākṣaram
जपतो वायुभक्षस्य तस्य राज्ञो महात्मनः आविर् बभूव भगवान् ब्रह्मा लोकपितामहः
japato vāyubhakṣasya tasya rājño mahātmanaḥ āvir babhūva bhagavān brahmā lokapitāmahaḥ
तम् आगतम् अथालोक्य पद्मयोनिं चतुर्मुखम् प्रणम्य भक्तिभावेन स्तुत्या च पर्यतोषयत्
tam āgatam athālokya padmayoniṃ caturmukham praṇamya bhaktibhāvena stutyā ca paryatoṣayat
नमो हिरण्यगर्भाय जगत्स्रष्ट्रे महात्मने वेदशास्त्रार्थविदुषे चतुर्वक्त्राय ते नमः
namo hiraṇyagarbhāya jagatsraṣṭre mahātmane vedaśāstrārthaviduṣe caturvaktrāya te namaḥ
इति स्तुतो जगत्स्रष्टा ब्रह्मा प्राह नृपोत्तमम्
iti stuto jagatsraṣṭā brahmā prāha nṛpottamam
तपस्य् अभिरतं शान्तं त्यक्तराज्यं महासुखम्
tapasy abhirataṃ śāntaṃ tyaktarājyaṃ mahāsukham
लोकप्रकाशको राजन् सूर्यस् तव पितामहः
lokaprakāśako rājan sūryas tava pitāmahaḥ
मुनीनाम् अपि सर्वेषां सदा मान्यो मनुः पिता कृतवन्तौ तपः पूर्वं तीव्रं पितृपितामहौ
munīnām api sarveṣāṃ sadā mānyo manuḥ pitā kṛtavantau tapaḥ pūrvaṃ tīvraṃ pitṛpitāmahau
किमर्थं राज्यभोगं तु त्यक्त्वा सर्वं नृपोत्तम तपः करोषि घोरं त्वं समाचक्ष्व महामते
kimarthaṃ rājyabhogaṃ tu tyaktvā sarvaṃ nṛpottama tapaḥ karoṣi ghoraṃ tvaṃ samācakṣva mahāmate
इत्युक्तो ब्रह्मणा राजा तं प्रणम्याब्रवीद् वचः दृष्टुम् इच्छंस् तपश्चर्याबलेन मधुसूदनम्
ityukto brahmaṇā rājā taṃ praṇamyābravīd vacaḥ dṛṣṭum icchaṃs tapaścaryābalena madhusūdanam
करोम्य् एवं तपो ब्रह्मन् शङ्खचक्रगदाधरम् इत्युक्तः प्राह राजानं पद्मजन्मा हसन्न् इव
karomy evaṃ tapo brahman śaṅkhacakragadādharam ityuktaḥ prāha rājānaṃ padmajanmā hasann iva
न शक्यस् तपसा द्रष्टुं त्वया नारायणो विभुः मादृशैर् अपि नो दृश्यः केशवः क्लेशनाशनः
na śakyas tapasā draṣṭuṃ tvayā nārāyaṇo vibhuḥ mādṛśair api no dṛśyaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ
पुरातनीं पुण्यकथां कथयामि निबोध मे निशान्ते प्रलये लोकान् निनीय कमलेक्षणः
purātanīṃ puṇyakathāṃ kathayāmi nibodha me niśānte pralaye lokān ninīya kamalekṣaṇaḥ
अनन्तभोगशयने योगनिद्रां गतो हरिः सनन्दनाद्यैर् मुनिभिः स्तूयमानो महामते
anantabhogaśayane yoganidrāṃ gato hariḥ sanandanādyair munibhiḥ stūyamāno mahāmate
तस्य सुप्तस्य नाभौ तु महत् पद्मम् अजायत तस्मिन् पद्मे शुभे राजन् जातो ऽहं वेदवित् पुरा
tasya suptasya nābhau tu mahat padmam ajāyata tasmin padme śubhe rājan jāto 'haṃ vedavit purā
ततो भूत्वा त्व् अधोदृष्टिर् दृष्टवान् कमलेक्षणम् अनन्तभोगपर्यङ्के भिन्नाञ्जननिभं हरिम्
tato bhūtvā tv adhodṛṣṭir dṛṣṭavān kamalekṣaṇam anantabhogaparyaṅke bhinnāñjananibhaṃ harim
अतसीकुसुमाभासं शयानं पीतवाससम् दिव्यरत्नविचित्राङ्गं मुकुटेन विराजितम्
atasīkusumābhāsaṃ śayānaṃ pītavāsasam divyaratnavicitrāṅgaṃ mukuṭena virājitam
कुन्देन्दुसदृशाकारम् अनन्तं च महामते सहस्रफणमध्यस्थैर् मणिभिर् दीप्तिमत्तरम्
kundendusadṛśākāram anantaṃ ca mahāmate sahasraphaṇamadhyasthair maṇibhir dīptimattaram
क्षणमात्रं तु तं दृष्ट्वा पुनस् तत्र न दृष्टवान् दुःखेन महताविष्टो बभूवाहं नृपोत्तम
kṣaṇamātraṃ tu taṃ dṛṣṭvā punas tatra na dṛṣṭavān duḥkhena mahatāviṣṭo babhūvāhaṃ nṛpottama
ततो न्व् अवातरं तस्मात् पद्मनालं समाश्रितः कौतूहलेन तं द्रष्टुं नारायणम् अनामयम्
tato nv avātaraṃ tasmāt padmanālaṃ samāśritaḥ kautūhalena taṃ draṣṭuṃ nārāyaṇam anāmayam
ततस् त्व् अन्विष्य राजेन्द्र सलिलान्ते न दृष्टवान् श्रीशं पुनस् तम् एवाहं पद्मम् आश्रित्य चिन्तयन्
tatas tv anviṣya rājendra salilānte na dṛṣṭavān śrīśaṃ punas tam evāhaṃ padmam āśritya cintayan
तद् रूपं वासुदेवस्य द्रष्टुं तेपे महत् तपः ततो माम् अन्तरिक्षस्था वाग् उवाचाशरीरिणी
tad rūpaṃ vāsudevasya draṣṭuṃ tepe mahat tapaḥ tato mām antarikṣasthā vāg uvācāśarīriṇī
वृथा किं क्लिश्यते ब्रह्मन् सांप्रतं कुरु मे वचः न दृश्यो भगवान् विष्णुस् तपसा महतापि ते
vṛthā kiṃ kliśyate brahman sāṃprataṃ kuru me vacaḥ na dṛśyo bhagavān viṣṇus tapasā mahatāpi te
सृष्टिं कुरु तदाज्ञप्तो यदि द्रष्टुम् इहेच्छसि शुद्धस्फटिकसंकाशनागपर्यङ्कशायिनम्
sṛṣṭiṃ kuru tadājñapto yadi draṣṭum ihecchasi śuddhasphaṭikasaṃkāśanāgaparyaṅkaśāyinam
यद् दृष्टं शार्ङ्गिणो रूपं भिन्नाञ्जनसमप्रभम् प्रतिभानियतं रूपं विमानस्थं महामते
yad dṛṣṭaṃ śārṅgiṇo rūpaṃ bhinnāñjanasamaprabham pratibhāniyataṃ rūpaṃ vimānasthaṃ mahāmate
भज नित्यम् अनालस्यस् ततो द्रक्ष्यसि माधवम् तयेत्थं चोदितो राजंस् त्यक्त्वा तप्तम् अनुक्षणम्
bhaja nityam anālasyas tato drakṣyasi mādhavam tayetthaṃ codito rājaṃs tyaktvā taptam anukṣaṇam
सृष्टवान् लोकभूतानां सृष्टिं सृष्ट्वा स्थितस्य च आविर् बभूव मनसि विश्वकर्मा प्रजापतिः
sṛṣṭavān lokabhūtānāṃ sṛṣṭiṃ sṛṣṭvā sthitasya ca āvir babhūva manasi viśvakarmā prajāpatiḥ
अनन्तकृष्णयोस् तेन द्वे रूपे निर्मिते शुभे विमानस्थो यथापूर्वं मया दृष्टो जले नृप
anantakṛṣṇayos tena dve rūpe nirmite śubhe vimānastho yathāpūrvaṃ mayā dṛṣṭo jale nṛpa
तथैव तं ततो भक्त्या संपूज्याहं हरिं स्थितः तत्प्रसादात् तपः श्रेष्ठं मया ज्ञानम् अनुत्तमम्
tathaiva taṃ tato bhaktyā saṃpūjyāhaṃ hariṃ sthitaḥ tatprasādāt tapaḥ śreṣṭhaṃ mayā jñānam anuttamam
लब्ध्वा मुक्तिं च पश्यामि अविकारक्रियासुखम् तद् अहं ते प्रवक्ष्यामि हितं नृपवरेश्वर
labdhvā muktiṃ ca paśyāmi avikārakriyāsukham tad ahaṃ te pravakṣyāmi hitaṃ nṛpavareśvara
विसृज्यैतत् तपो घोरं पुरीं व्रज निजां नृप प्रजानां पालनं धर्मस् तपश् चैव महीभृताम्
visṛjyaitat tapo ghoraṃ purīṃ vraja nijāṃ nṛpa prajānāṃ pālanaṃ dharmas tapaś caiva mahībhṛtām
विमानं प्रेषयिष्यामि सिद्धद्विजगणान्वितम् तत्राराधय देवेशं बाह्यार्थैर् अखिलैः शुभैः
vimānaṃ preṣayiṣyāmi siddhadvijagaṇānvitam tatrārādhaya deveśaṃ bāhyārthair akhilaiḥ śubhaiḥ
नारायणम् अनन्ताख्ये शयानं क्रतुभिर् यजन् निष्कामो नृपशार्दूल प्रजा धर्मेण पालय
nārāyaṇam anantākhye śayānaṃ kratubhir yajan niṣkāmo nṛpaśārdūla prajā dharmeṇa pālaya
प्रसादाद् वासुदेवस्य मुक्तिस् ते भविता नृप इत्य् उक्त्वा तं जगामाथ ब्रह्मलोकं पितामहः
prasādād vāsudevasya muktis te bhavitā nṛpa ity uktvā taṃ jagāmātha brahmalokaṃ pitāmahaḥ
इक्ष्वाकुश् चिन्तयन्न् आस्ते पद्मयोनिवचो द्विज आविर् बभूव पुरतो विमानं तन् महीभृतः
ikṣvākuś cintayann āste padmayonivaco dvija āvir babhūva purato vimānaṃ tan mahībhṛtaḥ
ब्रह्मदत्तं द्विजयुतं माधवानन्तयोः शुभम् तं दृष्ट्वा परया भक्त्या नत्वा च पुरुषोत्तमम्
brahmadattaṃ dvijayutaṃ mādhavānantayoḥ śubham taṃ dṛṣṭvā parayā bhaktyā natvā ca puruṣottamam
ऋषीन् प्रणम्य विप्रांश् च तद् आदाय ययौ पुरीम् पौरैर् जनैश् च नारीभिर् दृष्टः शोभासमन्वितैः
ṛṣīn praṇamya viprāṃś ca tad ādāya yayau purīm paurair janaiś ca nārībhir dṛṣṭaḥ śobhāsamanvitaiḥ
लाजा विनिक्षिपद्भिश् च नीतो राजा स्वकं गृहम् स्वमन्दिरे विशाले तु विमानं वैष्णवं शुभम्
lājā vinikṣipadbhiś ca nīto rājā svakaṃ gṛham svamandire viśāle tu vimānaṃ vaiṣṇavaṃ śubham
संस्थाप्याराधयाम्_अस तैर् द्विजैर् अर्चितं हरिम् महिष्यः शोभना यास् तु पिष्ट्वा तु हरिचन्दनम्
saṃsthāpyārādhayām_asa tair dvijair arcitaṃ harim mahiṣyaḥ śobhanā yās tu piṣṭvā tu haricandanam
मालां कृत्वा सुगन्धाढ्यां प्रीतिस् तस्य ववर्ध ह पौराः कर्पूरं श्रीखण्डं कुङ्कुमाद्य् अगुरुं तथा
mālāṃ kṛtvā sugandhāḍhyāṃ prītis tasya vavardha ha paurāḥ karpūraṃ śrīkhaṇḍaṃ kuṅkumādy aguruṃ tathā
कृत्स्नं विशेषतो वस्त्रं महिषाख्यं च गुग्गुलम् पुष्पाणि विष्णुयोग्यानि ददुर् आनीय भूपतेः
kṛtsnaṃ viśeṣato vastraṃ mahiṣākhyaṃ ca guggulam puṣpāṇi viṣṇuyogyāni dadur ānīya bhūpateḥ
विमानस्थं हरिं पूज्य गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् त्रिसंध्यं परया भक्त्या जपैः स्तोत्रैश् च वैष्णवैः
vimānasthaṃ hariṃ pūjya gandhapuṣpādibhiḥ kramāt trisaṃdhyaṃ parayā bhaktyā japaiḥ stotraiś ca vaiṣṇavaiḥ
गीतैः कोलाहलैः शब्दैः शङ्खवादित्रनादितैः प्रेक्षणैर् अपि शास्त्रोक्तैः प्रीतैश् च निशि जागरैः
gītaiḥ kolāhalaiḥ śabdaiḥ śaṅkhavāditranāditaiḥ prekṣaṇair api śāstroktaiḥ prītaiś ca niśi jāgaraiḥ
कारयाम्_अस सुचिरम् उत्सवं परमं हरेः यागैश् च तोषयित्वा तं सर्वदेवमयं हरिम्
kārayām_asa suciram utsavaṃ paramaṃ hareḥ yāgaiś ca toṣayitvā taṃ sarvadevamayaṃ harim
निष्कामो दानधर्मैश् च परं ज्ञानम् अवाप्तवान् यजन् यज्ञं महीं रक्षन् स कुर्वन् केशवार्चनम्
niṣkāmo dānadharmaiś ca paraṃ jñānam avāptavān yajan yajñaṃ mahīṃ rakṣan sa kurvan keśavārcanam
उत्पाद्य पुत्रान् पित्रर्थं ध्यानात् त्यक्त्वा कलेवरम् ध्यायन् वै केवलं ब्रह्म प्राप्तवान् वैष्णवं पदम्
utpādya putrān pitrarthaṃ dhyānāt tyaktvā kalevaram dhyāyan vai kevalaṃ brahma prāptavān vaiṣṇavaṃ padam
अजं विशोकं विमलं विशुद्धं शान्तं सदानन्दचिदात्मकं ततः विहाय संसारम् अनन्तदुःखं जगाम तद् विष्णुपदं हि राजा
ajaṃ viśokaṃ vimalaṃ viśuddhaṃ śāntaṃ sadānandacidātmakaṃ tataḥ vihāya saṃsāram anantaduḥkhaṃ jagāma tad viṣṇupadaṃ hi rājā