Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Narasiṃha Purāṇa

Chapter 42

नरसिंहपुराणम्

NsP_42.1

सो ऽप्य् आशु नीतो गुरुवेश्म दैत्यैर् दैत्येन्द्रसूनुर् हरिभक्तिभूषणः अशेषविद्यानिवहेन साकं कालेन कौमारम् अवाप योगी

so 'py āśu nīto guruveśma daityair daityendrasūnur haribhaktibhūṣaṇaḥ aśeṣavidyānivahena sākaṃ kālena kaumāram avāpa yogī

NsP_42.2

प्रायेण कौमारम् अवाप्य लोकः पुष्णाति नास्तिक्यम् असद्गतिं च तस्मिन् वयःस्थस्य बहिर्विरक्तिर् भवत्य् अभूच् चित्रम् अजे च भक्तिः

prāyeṇa kaumāram avāpya lokaḥ puṣṇāti nāstikyam asadgatiṃ ca tasmin vayaḥsthasya bahirviraktir bhavaty abhūc citram aje ca bhaktiḥ

NsP_42.3

अथ संपूर्णविद्यं तं कदाचिद् दितिजेश्वरः आनाय्य प्रणतं प्राह प्रह्लादं विदितेश्वरम्

atha saṃpūrṇavidyaṃ taṃ kadācid ditijeśvaraḥ ānāyya praṇataṃ prāha prahlādaṃ viditeśvaram

NsP_42.4

साध्व् अज्ञाननिधेर् बाल्यान् मुक्तो ऽसि सुरसूदन इदानीं भ्राजसे भास्वान् नीहाराद् इव निर्गतः

sādhv ajñānanidher bālyān mukto 'si surasūdana idānīṃ bhrājase bhāsvān nīhārād iva nirgataḥ

NsP_42.5

बाल्ये वयं च त्वम् इव द्विजैर् जाड्याय मोहिताः वयसा वर्धमानेन पुत्रकैवं सुशिक्षिताः

bālye vayaṃ ca tvam iva dvijair jāḍyāya mohitāḥ vayasā vardhamānena putrakaivaṃ suśikṣitāḥ

NsP_42.6

तद् अद्य त्वयि धुर्ये ऽहं संसकण्टकताधुरम् विन्यस्य स्वां चिरधृतां सुखी पश्यन् श्रियं तव

tad adya tvayi dhurye 'haṃ saṃsakaṇṭakatādhuram vinyasya svāṃ ciradhṛtāṃ sukhī paśyan śriyaṃ tava

NsP_42.7

यदा यदा हि नैपुण्यं पिता पुत्रस्य पश्यति तदा तदाधिं त्यक्त्वा नु महत् सौख्यम् अवाप्नुयात्

yadā yadā hi naipuṇyaṃ pitā putrasya paśyati tadā tadādhiṃ tyaktvā nu mahat saukhyam avāpnuyāt

NsP_42.8

गुरुश् चातीव नैपुण्यं ममाग्रे ऽवर्णयत् तव न चित्रं पुत्र तच् छ्रोतुं किं नु मे वाञ्छतः श्रुती

guruś cātīva naipuṇyaṃ mamāgre 'varṇayat tava na citraṃ putra tac chrotuṃ kiṃ nu me vāñchataḥ śrutī

NsP_42.9

नेत्रयोः शत्रुदारिद्र्यं श्रोत्रयोः सुतसूक्तयः युद्धव्रणं च गात्रेषु मायिनां च महोत्सवः

netrayoḥ śatrudāridryaṃ śrotrayoḥ sutasūktayaḥ yuddhavraṇaṃ ca gātreṣu māyināṃ ca mahotsavaḥ

NsP_42.10

श्रुत्वेति निकृतिप्रज्ञं दैत्याधिपवचस् ततः जगाद योगी निश्शङ्कं प्रह्लादः प्रणतो गुरुम्

śrutveti nikṛtiprajñaṃ daityādhipavacas tataḥ jagāda yogī niśśaṅkaṃ prahlādaḥ praṇato gurum

NsP_42.11

सूक्तयः श्रोत्रयोः सत्यं महाराज महोत्सवः किंतु ता वैष्णवीर् वाचो मुक्त्वा नान्या विचारयेत्

sūktayaḥ śrotrayoḥ satyaṃ mahārāja mahotsavaḥ kiṃtu tā vaiṣṇavīr vāco muktvā nānyā vicārayet

NsP_42.12

नीतिः सूक्तिः कथाः श्राव्याः श्राव्यं काव्यं च तद् वचः यत्र संसृतिदुःखौघकक्षाग्निर् गीयते हरिः

nītiḥ sūktiḥ kathāḥ śrāvyāḥ śrāvyaṃ kāvyaṃ ca tad vacaḥ yatra saṃsṛtiduḥkhaughakakṣāgnir gīyate hariḥ

NsP_42.13

अचिन्त्यः स्तूयते यत्र भक्त्या भक्तेप्सितप्रदः अर्थशात्रेण किं तात यत्र संसृतिसंततिः

acintyaḥ stūyate yatra bhaktyā bhaktepsitapradaḥ arthaśātreṇa kiṃ tāta yatra saṃsṛtisaṃtatiḥ

NsP_42.14

शास्त्रश्रमेण किं तात येनात्मैव विहंस्यते वैष्णवं वाङ्मयं तस्माच् *छ्राव्यं सेव्यं च सर्वदा

śāstraśrameṇa kiṃ tāta yenātmaiva vihaṃsyate vaiṣṇavaṃ vāṅmayaṃ tasmāc *chrāvyaṃ sevyaṃ ca sarvadā

NsP_42.15

मुमुक्षुभिर् भवक्लेशान् नो चेन् नैव सुखी भवेत् इति तस्य वचः शृण्वन् हिरण्यकशिपुस् तदा

mumukṣubhir bhavakleśān no cen naiva sukhī bhavet iti tasya vacaḥ śṛṇvan hiraṇyakaśipus tadā

NsP_42.16

जज्वाल दैत्यराट् तप्तसर्पिर् अद्भिर् इवाधिकम् प्रह्लादस्य गिरं पुण्यां जनसंसृतिनाशिनीम्

jajvāla daityarāṭ taptasarpir adbhir ivādhikam prahlādasya giraṃ puṇyāṃ janasaṃsṛtināśinīm

NsP_42.17

नामृस्यतासुरः क्षुद्रो घूको भानुप्रभाम् इव परितो वीक्ष्य संप्राह क्रुद्धो दैत्यभटान् इदम्

nāmṛsyatāsuraḥ kṣudro ghūko bhānuprabhām iva parito vīkṣya saṃprāha kruddho daityabhaṭān idam

NsP_42.18

हन्यताम् एष कुटिलः शस्त्रपातैः सुभीषणैः उत्कृत्त्योत्कृत्त्य मर्माणि रक्षितास्तु हरिः स्वयम्

hanyatām eṣa kuṭilaḥ śastrapātaiḥ subhīṣaṇaiḥ utkṛttyotkṛttya marmāṇi rakṣitāstu hariḥ svayam

NsP_42.19

पश्यत्व् इदानीम् एवैष हरिसंस्तवजं फलम् काकोलकङ्कगृध्रेभ्यो ह्य् अस्याङ्गं संविभज्यताम्

paśyatv idānīm evaiṣa harisaṃstavajaṃ phalam kākolakaṅkagṛdhrebhyo hy asyāṅgaṃ saṃvibhajyatām

NsP_42.20

अथोद्धृतास्त्रा दैतेयस् तर्जयन्तः प्रगर्जितैः अच्युतस्य प्रियं भक्तं तं जग्नुः पतिनोदिताः

athoddhṛtāstrā daiteyas tarjayantaḥ pragarjitaiḥ acyutasya priyaṃ bhaktaṃ taṃ jagnuḥ patinoditāḥ

NsP_42.21

प्रह्लादो ऽपि प्रभुं नत्वा ध्यानवज्रं समाददे अकृत्रिमरसम् भक्तं तम् इत्थं ध्याननिश्चलम्

prahlādo 'pi prabhuṃ natvā dhyānavajraṃ samādade akṛtrimarasam bhaktaṃ tam itthaṃ dhyānaniścalam

NsP_42.22

ररक्ष भगवान् विष्णुः प्रह्लादं भक्तदुःखहृत् अथालब्धपदान्य् अस्य गात्रे शस्त्राणि रक्षसाम्

rarakṣa bhagavān viṣṇuḥ prahlādaṃ bhaktaduḥkhahṛt athālabdhapadāny asya gātre śastrāṇi rakṣasām

NsP_42.23

नीलाब्जशकलानीव पेतुश् छिन्नान्य् अनेकधा किं प्राकृतानि शस्त्राणि करिष्यन्ति हरिप्रिये

nīlābjaśakalānīva petuś chinnāny anekadhā kiṃ prākṛtāni śastrāṇi kariṣyanti haripriye

NsP_42.24

तापत्रयमहास्त्रौघः सर्वो ऽप्य् अस्माद् बिभेति वै पीडयन्ति जनांस् तावद् व्याधयो राक्षसा ग्रहाः

tāpatrayamahāstraughaḥ sarvo 'py asmād bibheti vai pīḍayanti janāṃs tāvad vyādhayo rākṣasā grahāḥ

NsP_42.25

यावद् गुहाशयं विष्णुं सूक्ष्मं चेतो न विन्दति ते तु भग्नास्त्रशकलैः प्रतीपोत्थैर् इतस् ततः

yāvad guhāśayaṃ viṣṇuṃ sūkṣmaṃ ceto na vindati te tu bhagnāstraśakalaiḥ pratīpotthair itas tataḥ

NsP_42.26

हन्यमाना न्यवर्तन्त सद्यः फलददैर् इव न चित्रं विबुधानां तद् अज्ञानां विस्मयावहम्

hanyamānā nyavartanta sadyaḥ phaladadair iva na citraṃ vibudhānāṃ tad ajñānāṃ vismayāvaham

NsP_42.27

वैष्णवं बलम् आलोक्य राजा नूनं भयं दधौ पुनस् तस्य वधोपायं चिन्तयन् स सुदुर्मतिः

vaiṣṇavaṃ balam ālokya rājā nūnaṃ bhayaṃ dadhau punas tasya vadhopāyaṃ cintayan sa sudurmatiḥ

NsP_42.28

समादिशत् समाहूय दंदशूकान् सुदुर्विषान् अशस्त्रवधयोग्यो ऽयम् अस्मयो हरितोषकृत्

samādiśat samāhūya daṃdaśūkān sudurviṣān aśastravadhayogyo 'yam asmayo haritoṣakṛt

NsP_42.29

तस्माद् भवदिभिर् अचिराद् हन्यतां गरलायुधाः हिरण्यकशिपोः श्रुत्वा वचनं ते भुजंगमाः तस्याज्ञां जगृहुर् मूर्ध्ना प्रहर्षाद् देशवर्तिनः

tasmād bhavadibhir acirād hanyatāṃ garalāyudhāḥ hiraṇyakaśipoḥ śrutvā vacanaṃ te bhujaṃgamāḥ tasyājñāṃ jagṛhur mūrdhnā praharṣād deśavartinaḥ

NsP_42.30

अथ ज्वलद्दशनकरालदंष्ट्रिण स्फुटस्फुरद्दशनसहस्रभीषणाः अकर्षका हरिमहिस्वकर्षका हरिप्रियं द्रुततरम् आपतन् रुषा

atha jvaladdaśanakarāladaṃṣṭriṇa sphuṭasphuraddaśanasahasrabhīṣaṇāḥ akarṣakā harimahisvakarṣakā haripriyaṃ drutataram āpatan ruṣā

NsP_42.31

गरायुधास् त्वचम् अपि भेत्तुम् अल्पिकां वपुष्यजस्मृतिबलदुर्भिदाकृतेः अलं न ते हरिवपुषं तु केवलं विदश्य तं निजदशनैर् विना कृताः

garāyudhās tvacam api bhettum alpikāṃ vapuṣyajasmṛtibaladurbhidākṛteḥ alaṃ na te harivapuṣaṃ tu kevalaṃ vidaśya taṃ nijadaśanair vinā kṛtāḥ

NsP_42.32

ततः स्रवत्क्षतजविषण्णमूर्तयो द्विधाकृताद्भुतदशना भुजंगमाः समेत्य ते दितिजपतिं व्यजिज्ञपन् विनिःश्वसत्प्रचलफणा भुजंगमाः

tataḥ sravatkṣatajaviṣaṇṇamūrtayo dvidhākṛtādbhutadaśanā bhujaṃgamāḥ sametya te ditijapatiṃ vyajijñapan viniḥśvasatpracalaphaṇā bhujaṃgamāḥ

NsP_42.33

प्रभो महीध्रान् अपि भस्मशेषांस् तस्मिन्न् अशक्तास् तु तदैव वध्याः महानुभावस्य तवात्मजस्य वधे नियुक्त्वा दशनैर् विना कृताः

prabho mahīdhrān api bhasmaśeṣāṃs tasminn aśaktās tu tadaiva vadhyāḥ mahānubhāvasya tavātmajasya vadhe niyuktvā daśanair vinā kṛtāḥ

NsP_42.34

इत्थं द्विजिह्वाः कठिनं निवेद्य ययुर् विसृष्टाः प्रभुणाकृतार्थाः विचिन्तयन्तः पृथुविस्मयेन प्रह्लादसामर्थ्यनिदानम् एव

itthaṃ dvijihvāḥ kaṭhinaṃ nivedya yayur visṛṣṭāḥ prabhuṇākṛtārthāḥ vicintayantaḥ pṛthuvismayena prahlādasāmarthyanidānam eva

NsP_42.35

अथासुरेशः सचिवैर् विचार्य निश्चित्य सूनुं तम् अदण्डसाध्यम् आहूय साम्ना प्रणतं जगाद वाक्यं सदा निर्मलपुण्यचित्तम् प्रह्लाद दुष्टो ऽपि निजाङ्गजातो न वध्य इत्य् अद्य कृपा ममाभूत्

athāsureśaḥ sacivair vicārya niścitya sūnuṃ tam adaṇḍasādhyam āhūya sāmnā praṇataṃ jagāda vākyaṃ sadā nirmalapuṇyacittam prahlāda duṣṭo 'pi nijāṅgajāto na vadhya ity adya kṛpā mamābhūt

NsP_42.36

ततस् तूर्णं समागत्य दैत्यराजपुरोहिताः मूढाः प्राञ्जलयः प्राहुर् द्विजाः शास्त्रविशारदाः

tatas tūrṇaṃ samāgatya daityarājapurohitāḥ mūḍhāḥ prāñjalayaḥ prāhur dvijāḥ śāstraviśāradāḥ

NsP_42.37

त्रैलोक्यं कम्पते देव भृशं त्वय्य् अभिकाङ्क्षिणि प्रह्लादस् त्वां न जानाति क्रुद्धं स्वल्पो महाबलम्

trailokyaṃ kampate deva bhṛśaṃ tvayy abhikāṅkṣiṇi prahlādas tvāṃ na jānāti kruddhaṃ svalpo mahābalam

NsP_42.38

तद् अलं देव रोषेण दयां कर्तुं त्वम् अर्हसि पुत्रः कुपुत्रताम् एति न मातापितरौ कदा

tad alaṃ deva roṣeṇa dayāṃ kartuṃ tvam arhasi putraḥ kuputratām eti na mātāpitarau kadā

NsP_42.39

उक्त्वेति कुटिलप्रज्ञं दैत्यं दैत्यपुरोहिताः आदाय तदनुज्ञातं प्रह्लादं धीधनं ययुः

uktveti kuṭilaprajñaṃ daityaṃ daityapurohitāḥ ādāya tadanujñātaṃ prahlādaṃ dhīdhanaṃ yayuḥ

Edition, source and reuse
Edition
Narasiṃha Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Peter Schreiner · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः