Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Narasiṃha Purāṇa

Chapter 44

नरसिंहपुराणम्

NsP_44.1

अथागतं ते प्रह्लादं दृष्ट्वा दैत्याः सुविस्मिताः शशंसुर् दैत्यपतये यैः क्षिप्तः स महार्णवे

athāgataṃ te prahlādaṃ dṛṣṭvā daityāḥ suvismitāḥ śaśaṃsur daityapataye yaiḥ kṣiptaḥ sa mahārṇave

NsP_44.2

स्वस्थं तम् आगतं श्रुत्वा दैत्यराड् विस्मयाकुलः आहूयतां च इत्य् आह क्रोधान् मृत्युवशे स्थितः

svasthaṃ tam āgataṃ śrutvā daityarāḍ vismayākulaḥ āhūyatāṃ ca ity āha krodhān mṛtyuvaśe sthitaḥ

NsP_44.3

तथासुरैर् दुरानीतः समासीनं स दिव्यदृक् आसन्नमृत्युं दैत्येन्द्रं ददर्शात्यूर्जितश्रियम्

tathāsurair durānītaḥ samāsīnaṃ sa divyadṛk āsannamṛtyuṃ daityendraṃ dadarśātyūrjitaśriyam

NsP_44.4

नीलांशुमिश्रमाणिक्यद्युतिच्छन्नविभूषणम् सधूमाग्निम् इव व्याप्तम् उच्चासनचितिस्थितम्

nīlāṃśumiśramāṇikyadyuticchannavibhūṣaṇam sadhūmāgnim iva vyāptam uccāsanacitisthitam

NsP_44.5

दंष्ट्रोत्कटैर् घोरतरैर् घनच्छविभिर् उद्भटैः कुमार्गदर्शिभिर् दैत्यैर् यमदूतैर् इवावृतम्

daṃṣṭrotkaṭair ghoratarair ghanacchavibhir udbhaṭaiḥ kumārgadarśibhir daityair yamadūtair ivāvṛtam

NsP_44.6

दूरात् प्रणम्य पितरं प्राञ्जलिस् तु व्यवस्थितः अथाहाकरणक्रोधः स खलो भर्त्सयन् सुतम्

dūrāt praṇamya pitaraṃ prāñjalis tu vyavasthitaḥ athāhākaraṇakrodhaḥ sa khalo bhartsayan sutam

NsP_44.7

भगवत्प्रियम् अत्युच्चैर् मृत्युम् एवाश्रयन्न् इव मूढ रे शृणु मद्वाक्यम् एतद् एवान्तिमं ध्रुवम्

bhagavatpriyam atyuccair mṛtyum evāśrayann iva mūḍha re śṛṇu madvākyam etad evāntimaṃ dhruvam

NsP_44.8

इतो न त्वां प्रवक्ष्यामि श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् उक्त्वेति द्रूतम् आकृष्य चन्द्रहासासिम् अद्भुतम्

ito na tvāṃ pravakṣyāmi śrutvā kuru yathepsitam uktveti drūtam ākṛṣya candrahāsāsim adbhutam

NsP_44.9

संभ्रमाद् वीक्षितः सर्वैश् चालयन्न् आह तं पुनः क्व चास्ति मूढ ते विष्णुः स त्वाम् अद्य प्ररक्षतु

saṃbhramād vīkṣitaḥ sarvaiś cālayann āha taṃ punaḥ kva cāsti mūḍha te viṣṇuḥ sa tvām adya prarakṣatu

NsP_44.10

त्वयोक्तं स हि सर्वत्र कस्मात् स्तम्भे न दृश्यते यदि पश्यामि तं विष्णुम् अधुना स्तम्भमध्यगम्

tvayoktaṃ sa hi sarvatra kasmāt stambhe na dṛśyate yadi paśyāmi taṃ viṣṇum adhunā stambhamadhyagam

NsP_44.11

तर्हि त्वां न वधिष्यामि भविष्यसि द्विधान्यथा प्रह्लादो ऽपि तथा दृष्ट्वा दध्यौ तं परमेश्वरम्

tarhi tvāṃ na vadhiṣyāmi bhaviṣyasi dvidhānyathā prahlādo 'pi tathā dṛṣṭvā dadhyau taṃ parameśvaram

NsP_44.12

पुरोक्तं तद्वचः स्मृत्वा प्रणनाम कृताञ्जलिः तावत्प्रस्फुटितस्तम्भो वीक्षितो दैत्यसूनुना

puroktaṃ tadvacaḥ smṛtvā praṇanāma kṛtāñjaliḥ tāvatprasphuṭitastambho vīkṣito daityasūnunā

NsP_44.13

आदर्शरूपे दैत्यस्य खड्गजो यः प्रतिष्ठितः तन्मध्ये दृश्यते रूपं बहुयोजनम् आयतम्

ādarśarūpe daityasya khaḍgajo yaḥ pratiṣṭhitaḥ tanmadhye dṛśyate rūpaṃ bahuyojanam āyatam

NsP_44.14

अतिरौद्रं महाकायं दानवानां भयंकरम् महानेत्रं महावक्त्रं महादंष्ट्रं महाभुजम्

atiraudraṃ mahākāyaṃ dānavānāṃ bhayaṃkaram mahānetraṃ mahāvaktraṃ mahādaṃṣṭraṃ mahābhujam

NsP_44.15

महानखं महापादं कालाग्निसदृशाननम् कर्णान्तकृतविस्तारवदनं चातिभीषणम्

mahānakhaṃ mahāpādaṃ kālāgnisadṛśānanam karṇāntakṛtavistāravadanaṃ cātibhīṣaṇam

NsP_44.16

कृत्वेत्थं नारसिंहं तु ययौ विष्णुस् त्रिविक्रमः नरसिंहः स्तम्भमध्याद् निर्गत्य प्रणनाद च

kṛtvetthaṃ nārasiṃhaṃ tu yayau viṣṇus trivikramaḥ narasiṃhaḥ stambhamadhyād nirgatya praṇanāda ca

NsP_44.17

निनादश्रवणाद् दैत्या नरसिंहम् अवेष्टयन् तान् हत्वा सकलांस् तत्र स्वपौरुषपराक्रमात्

ninādaśravaṇād daityā narasiṃham aveṣṭayan tān hatvā sakalāṃs tatra svapauruṣaparākramāt

NsP_44.18

बभञ्ज च सभां दिव्यां हिरण्यकशिपोर् नृप वारयाम्_असुर् अभ्येत्य नरसिंहं महाभटाः

babhañja ca sabhāṃ divyāṃ hiraṇyakaśipor nṛpa vārayām_asur abhyetya narasiṃhaṃ mahābhaṭāḥ

NsP_44.19

ते तु राजन् क्षणाद् एव नरसिंहेन वै हताः ततः शस्त्राणि वर्षन्ति नरसिंहे प्रतापिनि

te tu rājan kṣaṇād eva narasiṃhena vai hatāḥ tataḥ śastrāṇi varṣanti narasiṃhe pratāpini

NsP_44.20

स तु क्षणेन भगवान् हत्वा तद् बलम् ओजसा ननाद च महानादं दिशः शब्देन पूरयन्

sa tu kṣaṇena bhagavān hatvā tad balam ojasā nanāda ca mahānādaṃ diśaḥ śabdena pūrayan

NsP_44.21

तान् मृतान् अपि विज्ञाय पुनर् अन्यान् महासुरः अष्टाशीतिसहस्राणि हेतिहस्तान् समादिशत्

tān mṛtān api vijñāya punar anyān mahāsuraḥ aṣṭāśītisahasrāṇi hetihastān samādiśat

NsP_44.22

ते ऽप्य् आगत्य वै तं देवं रुरुधुः सर्वतो दिशम् हत्वा तान् अखिलान् युद्धे युध्यमानो ननाद सः

te 'py āgatya vai taṃ devaṃ rurudhuḥ sarvato diśam hatvā tān akhilān yuddhe yudhyamāno nanāda saḥ

NsP_44.23

पुनः सभां बभञ्जासौ हिरण्यकशिपोः शुभाम् तान् हतान् अपि विज्ञाय क्रोधसंरक्तलोचनः

punaḥ sabhāṃ babhañjāsau hiraṇyakaśipoḥ śubhām tān hatān api vijñāya krodhasaṃraktalocanaḥ

NsP_44.24

ततो हिरण्यकशिपुर् निश्चक्राम महाबलः उवाच च महीपाल दानवान् बलदर्पितान्

tato hiraṇyakaśipur niścakrāma mahābalaḥ uvāca ca mahīpāla dānavān baladarpitān

NsP_44.25

हन्यतां हन्यताम् एव गृह्यतां गृह्यताम् अयम् इत्य् एवं वदतस् तस्य प्रमुखे तु महासुरान्

hanyatāṃ hanyatām eva gṛhyatāṃ gṛhyatām ayam ity evaṃ vadatas tasya pramukhe tu mahāsurān

NsP_44.26

युध्यमानान् रणे हत्वा नरसिंहो ननाद च ततो ऽतिदुद्रुवुर् दैत्या हतशेषा दिशो दिशः

yudhyamānān raṇe hatvā narasiṃho nanāda ca tato 'tidudruvur daityā hataśeṣā diśo diśaḥ

NsP_44.27

यावद् धता युध्यमाना दैत्याः कोटिसहस्रशः नरसिंहेन तावच् च नभोभागं गतो रविः

yāvad dhatā yudhyamānā daityāḥ koṭisahasraśaḥ narasiṃhena tāvac ca nabhobhāgaṃ gato raviḥ

NsP_44.28

शस्त्रास्त्रवर्षचतुरं हिरण्यकशिपुं जवात् प्रगृह्य तु बलाद् राजन् नरसिंहो महाबलः

śastrāstravarṣacaturaṃ hiraṇyakaśipuṃ javāt pragṛhya tu balād rājan narasiṃho mahābalaḥ

NsP_44.29

संध्याकाले गृहद्वारि स्थित्वोरौ स्थाप्य तं रिपुम् वज्रतुल्यमहोरस्कं हिरण्यकशिपुं रुषा नखैर् किसलयम् इव दारयत्य् आह सो ऽसुरः

saṃdhyākāle gṛhadvāri sthitvorau sthāpya taṃ ripum vajratulyamahoraskaṃ hiraṇyakaśipuṃ ruṣā nakhair kisalayam iva dārayaty āha so 'suraḥ

NsP_44.30

यत्राखण्डलदन्तिदन्तमुसलान्य् आखण्डितान्य् आहवे धारा यत्र पिनाकपाणिपरशोर् आकुण्ठताम् आगमत् तन् मे तावद् उरो नृसिंहकरजैर् व्यादीर्यते सांप्रतं दैवे दुर्जनतां गते तृणम् अपि प्रायो ऽप्य् अवज्ञायते

yatrākhaṇḍaladantidantamusalāny ākhaṇḍitāny āhave dhārā yatra pinākapāṇiparaśor ākuṇṭhatām āgamat tan me tāvad uro nṛsiṃhakarajair vyādīryate sāṃprataṃ daive durjanatāṃ gate tṛṇam api prāyo 'py avajñāyate

NsP_44.31

एवं वदति दैत्येन्द्रे ददार नरकेसरी हृदयं दैत्यराजस्य पद्मपत्रम् इव द्विपः

evaṃ vadati daityendre dadāra narakesarī hṛdayaṃ daityarājasya padmapatram iva dvipaḥ

NsP_44.32

शकले द्वे तिरोभूते नखरन्ध्रे महात्मने ततः क्व यातो दुष्टो ऽसाव् इति देवो ऽतिविस्मितः

śakale dve tirobhūte nakharandhre mahātmane tataḥ kva yāto duṣṭo 'sāv iti devo 'tivismitaḥ

NsP_44.33

निरीक्ष्य सर्वतो राजन् वृथैतत् कर्म मे ऽभवत् इति संचिन्त्य राजेन्द्र नरसिंहो महाबलः

nirīkṣya sarvato rājan vṛthaitat karma me 'bhavat iti saṃcintya rājendra narasiṃho mahābalaḥ

NsP_44.34

व्यधूनयत् कराव् उच्चैस् ततस् ते शकले नृप नखरन्ध्रान् निपतिते भूमौ रेणुसमे हरेः

vyadhūnayat karāv uccais tatas te śakale nṛpa nakharandhrān nipatite bhūmau reṇusame hareḥ

NsP_44.35

दृष्ट्वा व्यतीतसंरोषो जहास परमेश्वरः पुष्पवर्षं च वर्षन्तो नरसिंहस्य मूर्धनि

dṛṣṭvā vyatītasaṃroṣo jahāsa parameśvaraḥ puṣpavarṣaṃ ca varṣanto narasiṃhasya mūrdhani

NsP_44.36

देवा सब्रह्मकाः सर्वे आगताः प्रीतिसंयुताः आगत्य पूजयाम्_असुर् नरसिंहं परं प्रभुम्

devā sabrahmakāḥ sarve āgatāḥ prītisaṃyutāḥ āgatya pūjayām_asur narasiṃhaṃ paraṃ prabhum

NsP_44.37

ब्रह्मा च दैत्यराजानं प्रह्लादम् अभिषेचयत् धर्मे रतिः समस्तानां जनानाम् अभवत् तदा

brahmā ca daityarājānaṃ prahlādam abhiṣecayat dharme ratiḥ samastānāṃ janānām abhavat tadā

NsP_44.38

इन्द्रो ऽपि सर्वदेवैस् तु हरिणा स्थापितो दिवि नरसिंहो ऽपि भगवान् सर्वलोकहिताय वै

indro 'pi sarvadevais tu hariṇā sthāpito divi narasiṃho 'pi bhagavān sarvalokahitāya vai

NsP_44.39

श्रीशैलशिखरं प्राप्य विश्रुतः सुरपूजितः स्थितो भक्तहितार्थाय अभक्तानां क्षमाय च

śrīśailaśikharaṃ prāpya viśrutaḥ surapūjitaḥ sthito bhaktahitārthāya abhaktānāṃ kṣamāya ca

NsP_44.40

इत्य् एतन् नरसिंहस्य माहात्म्यं यः पठेन् नरः शृणोति वा नृपश्रेष्ठ मुच्यते सर्वपातकैः

ity etan narasiṃhasya māhātmyaṃ yaḥ paṭhen naraḥ śṛṇoti vā nṛpaśreṣṭha mucyate sarvapātakaiḥ

NsP_44.41

नरो वा यदि वा नारी शृणोत्य् आख्यानम् उत्तमम् वैधव्याद् दुःखशोकाच् च दुष्टसङ्गात् प्रमुच्यते

naro vā yadi vā nārī śṛṇoty ākhyānam uttamam vaidhavyād duḥkhaśokāc ca duṣṭasaṅgāt pramucyate

NsP_44.42

दुश्शीलो ऽपि दुराचारो दुष्प्रजो दोषकर्मकृत् अधर्मिष्ठो ऽनभोगी च शृण्वन् शुद्धो भवेन् नरः

duśśīlo 'pi durācāro duṣprajo doṣakarmakṛt adharmiṣṭho 'nabhogī ca śṛṇvan śuddho bhaven naraḥ

NsP_44.43

हरिः सुरेशो नरलोकपूजितो हिताय लोकस्य चराचरस्य कृत्वा विरूपं च पुरात्ममायया हिरण्यकं दुःखकरं नखैश् छिनत्

hariḥ sureśo naralokapūjito hitāya lokasya carācarasya kṛtvā virūpaṃ ca purātmamāyayā hiraṇyakaṃ duḥkhakaraṃ nakhaiś chinat

Edition, source and reuse
Edition
Narasiṃha Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Peter Schreiner · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः