ओं इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिवतत्त्वज्ञाने व्यासावतारवर्णनं नामाष्टमो ऽध्यायः Cहप्तेर् 9 कृष्ण उवाच युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivatattvajñāne vyāsāvatāravarṇanaṃ nāmāṣṭamo 'dhyāyaḥ Chapter 9 kṛṣṇa uvāca yugāvarteṣu sarveṣu yogācāryacchalena tu
अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद
avatārānhi śarvasya śiṣyāṃśca bhagavanvada
उपमन्युरुवाच श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च
upamanyuruvāca śvetaḥ sutāro madanaḥ suhotraḥ kaṅka eva ca
लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च
laugākṣiśca mahāmāyo jaigīṣavyastathaiva ca
दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च
dadhivāhaśca ṛṣabho munirugro 'trireva ca
553ब् सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः
553b supālako gautamaśca tathā vedaśirā muniḥ
गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः
gokarṇaśca guhāvāsī śikhaṇḍī cāparaḥ smṛtaḥ
जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा
jaṭāmālī cāṭṭahāso dāruko lāṃgulī tathā
महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च
mahākālaśca śūlī ca ḍaṃḍī muṇḍīśa eva ca
सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च
saviṣṇussomaśarmā ca lakulīśvara eva ca
एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः
ete vārāha kalpe 'sminsaptamasyāṃtaro manoḥ
अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्
aṣṭāviṃśatisaṃkhyātā yogācāryā yugakramāt
शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः
śiṣyāḥ pratyekameteṣāṃ catvāraśśāṃtacetasaḥ
श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्
śvetādayaśca ruṣyāṃtāṃstānbravīmi yathākramam
श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः
śvetaśśvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ
दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा
dundubhiśśatarūpaśca ṛcīkaḥ ketumāṃstathā
विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः
vikośaśca vikeśaśca vipāśaḥ pāśanāśanaḥ
सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः
sumukho durmukhaścaiva durgamo duratikramaḥ
सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः
sanatkumārassanakaḥ sanaṃdaśca sanātanaḥ
सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च
sudhāmā virajāścaiva śaṃkhaścāṃḍaja eva ca
सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः
sārasvataśca meghaśca meghavāhassuvāhakaḥ
कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च
kapilaścāsuriḥ pañcaśikho bāṣkala eva ca
पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा
parāśarāśca gargaśca bhārgavaścāṃgirāstathā
बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः
balabandhurnirāmitrāḥ ketuśṛṃgastapodhanaḥ
लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः
laṃbodaraśca laṃbaśca lambātmā laṃbakeśakaḥ
सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च
sarvajñassamabuddhiśca sādhyasiddhistathaiva ca
सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा
sudhāmā kaśyapaścaiva vasiṣṭho virajāstathā
अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः
atrirugro guruśreṣṭhaḥ śravanotha śraviṣṭakaḥ
कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ
काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः
kāśyapo hyuśanāścaiva cyavanaśca bṛhaspatiḥ
उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः
utathyo vāmadevaśca mahākālo mahā 'nilaḥ
वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः
vācaḥśravāḥ suvīraśca śyāvakaśca yatīśvaraḥ
हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा
hiraṇyanābhaḥ kauśalyo lokākṣiḥ kuthumistathā
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः
sumanturjaiminiścaiva kubandhaḥ kuśakandharaḥ
प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा
plakṣo dārbhāyaṇiścaiva ketumāngautamastathā
भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च
bhallavī madhupiṃgaśca śvetaketustathaiva ca
उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च
uśijo bṛhadaśvaśca devalaḥ kavireva ca
शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः
śālihotraḥ suveṣaśca yuvanāśvaḥ śaradvasuḥ
अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च
akṣapādaḥ kaṇādaśca ulūko vatsa eva ca
कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च
kulikaścaiva gargaśca mitrako ruṣya eva ca
एते शिष्या महेशस्य योगाचार्यस्वरूपिणः
ete śiṣyā maheśasya yogācāryasvarūpiṇaḥ
संख्या च शतमेतेषां सह द्वादशसंख्यया
saṃkhyā ca śatameteṣāṃ saha dvādaśasaṃkhyayā
सर्वे पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः
sarve pāśupatāḥ siddhā bhasmoddhūlitavigrahāḥ
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वेदवेदांगपारगाः
sarvaśāstrārthatattvajñā vedavedāṃgapāragāḥ
शिवाश्रमरतास्सर्वे शिवज्ञानपरायणाः
śivāśramaratāssarve śivajñānaparāyaṇāḥ
सर्वे संगविनिर्मुक्ताः शिवैकासक्तचेतसः
sarve saṃgavinirmuktāḥ śivaikāsaktacetasaḥ
सर्वद्वंद्वसहा धीराः सर्वभूतहिते रताः
sarvadvaṃdvasahā dhīrāḥ sarvabhūtahite ratāḥ
ऋजवो मृदवः स्वस्था जितक्रोधा जितेंद्रियाः
ṛjavo mṛdavaḥ svasthā jitakrodhā jiteṃdriyāḥ
रुद्राक्षमालाभरणास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः
rudrākṣamālābharaṇāstripuṃḍrāṃkitamastakāḥ
शिखाजटास्सर्वजटा अजटा मुंडशीर्षकाः
śikhājaṭāssarvajaṭā ajaṭā muṃḍaśīrṣakāḥ
फलमूलाशनप्रायाः प्राणायामपरायणाः
phalamūlāśanaprāyāḥ prāṇāyāmaparāyaṇāḥ
554अ शिवाभिमानसंपन्नाः शिवध्यानैकतत्पराः
554a śivābhimānasaṃpannāḥ śivadhyānaikatatparāḥ
समुन्मथितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमाः
samunmathitasaṃsāraviṣavṛkṣāṃkurodgamāḥ
प्रयातुमेव सन्नद्धाः परं शिवपुरं प्रति
prayātumeva sannaddhāḥ paraṃ śivapuraṃ prati
सदेशिकानिमान्मत्वा नित्यं यश्शिवमर्चयेत्
sadeśikānimānmatvā nityaṃ yaśśivamarcayet
स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा
sa yāti śivasāyujyaṃ nātra kāryā vicāraṇā