॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे भृकुटेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 129 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेन् महीपाल ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम् । अन्येषां चैव तीर्थानां परात्परतरं महत्
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe bhṛkuṭeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭāviṃśatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 129 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tato gacchen mahīpāla brahmatīrthamanuttamam / anyeṣāṃ caiva tīrthānāṃ parātparataraṃ mahat
तत्र तीर्थे सुरश्रेष्ठो ब्रह्मा लोकपितामहः । चतुर्णामपि वर्णानां नर्मदातटमाश्रितः
tatra tīrthe suraśreṣṭho brahmā lokapitāmahaḥ / caturṇāmapi varṇānāṃ narmadātaṭamāśritaḥ
वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । तत्क्षालयति देवेशो दर्शनाद् एव पातकम्
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurākṛtam / tatkṣālayati deveśo darśanād eva pātakam
श्रुतिस्मृत्युदितान्येव तत्र स्नात्वा द्विजर्षभाः । प्रायश्चित्तानि कुर्वन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे
śrutismṛtyuditānyeva tatra snātvā dvijarṣabhāḥ / prāyaścittāni kurvanti teṣāṃ vāsastriviṣṭape
ये पुनः शास्त्रमुत्सृज्य कामलोभप्रपीडिताः । प्रायश्चित्तं वदिष्यन्ति ते वै निरयगामिनः
ye punaḥ śāstramutsṛjya kāmalobhaprapīḍitāḥ / prāyaścittaṃ vadiṣyanti te vai nirayagāminaḥ
स्नात्वादौ पातकी ब्रह्मन्नत्वा तु कीर्तयेद् अघम् । तस्य तन्नश्यते क्षिप्रं तमः सूर्योदये यथा
snātvādau pātakī brahmannatvā tu kīrtayed agham / tasya tannaśyate kṣipraṃ tamaḥ sūryodaye yathā
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत् पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स लभेत् फलमुत्तमम्
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet pitṛdevatāḥ / agniṣṭomasya yajñasya sa labhet phalamuttamam
तत्र तीर्थे तु यद् दानं ब्रह्मोद्दिश्य प्रयच्छति । तदक्षयफलं सर्वमित्येवं शङ्करो ऽब्रवीत्
tatra tīrthe tu yad dānaṃ brahmoddiśya prayacchati / tadakṣayaphalaṃ sarvamityevaṃ śaṅkaro 'bravīt
गायत्रीसारमात्रो ऽपि तत्र यः क्रियते जपः । ऋग्यजुःसामसहितः स भवेन्नात्र संशयः
gāyatrīsāramātro 'pi tatra yaḥ kriyate japaḥ / ṛgyajuḥsāmasahitaḥ sa bhavennātra saṃśayaḥ
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजेद्देहं सुदुस्त्यजम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य ब्रह्मलोकान् न संशयः
tatra tīrthe tu yo bhaktyā tyajeddehaṃ sudustyajam / anivartikā gatistasya brahmalokān na saṃśayaḥ
यावदस्थीनि तिष्ठन्ति ब्रह्मतीर्थे च देहिनाम् । तावद् वर्षसहस्राणि देवलोके महीयते
yāvadasthīni tiṣṭhanti brahmatīrthe ca dehinām / tāvad varṣasahasrāṇi devaloke mahīyate
अवतीर्णस्ततो लोके ब्रह्मज्ञो जायते कुले । उत्तमः सर्ववर्णानां देवानामिव देवता
avatīrṇastato loke brahmajño jāyate kule / uttamaḥ sarvavarṇānāṃ devānāmiva devatā
विद्यास्थानानि सर्वाणि वेत्ति वेदाङ्गपारगः । जायते पूजितो लोके राजभिः स न संशयः
vidyāsthānāni sarvāṇi vetti vedāṅgapāragaḥ / jāyate pūjito loke rājabhiḥ sa na saṃśayaḥ
पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं ब्रह्मतीर्थप्रभावतः
putrapautrasamopetaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ / jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ brahmatīrthaprabhāvataḥ
एतत्पुण्यं पापहरं तीर्थं ज्ञानवतां वरम् । ये पश्यन्ति महात्मानो ह्यमृतत्वं प्रयान्ति ते
etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ tīrthaṃ jñānavatāṃ varam / ye paśyanti mahātmāno hyamṛtatvaṃ prayānti te