॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नागेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 132 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र उत्तरे नर्मदातटे । सर्वपापहरं तीर्थं वाराहं नाम नामतः
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nāgeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 132 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tato gacchettu rājendra uttare narmadātaṭe / sarvapāpaharaṃ tīrthaṃ vārāhaṃ nāma nāmataḥ
तत्र देवो जगद्धाता वाराहं रूपम् आस्थितः । स्थितो लोकहितार्थाय संसारार्णवतारकः
tatra devo jagaddhātā vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ / sthito lokahitārthāya saṃsārārṇavatārakaḥ
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद् धरणीधरम् । गन्धमाल्यविशेषैश्च जयशब्दादिमङ्गलैः
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayed dharaṇīdharam / gandhamālyaviśeṣaiśca jayaśabdādimaṅgalaiḥ
उपवासपरो भूत्वा द्वादश्यां नृपसत्तम । वृषलाः पापकर्माणस् तथैवान्धपिशाचिनः
upavāsaparo bhūtvā dvādaśyāṃ nṛpasattama / vṛṣalāḥ pāpakarmāṇas tathaivāndhapiśācinaḥ
आलापाद् गात्रसंपर्कान् निःश्वासात् सहभोजनात् । पापं संक्रमते यस्मात् तस्मात् तान् परिवर्जयेत्
ālāpād gātrasaṃparkān niḥśvāsāt sahabhojanāt / pāpaṃ saṃkramate yasmāt tasmāt tān parivarjayet
ब्राह्मणान् पूजयेद् भक्त्या यथाशक्त्या यथाविधि । रात्रौ जागरणं कार्यं कथायां तत्र भारत
brāhmaṇān pūjayed bhaktyā yathāśaktyā yathāvidhi / rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ kathāyāṃ tatra bhārata
प्रभाते विमले स्नात्वा तत्र तीर्थे जगद्गुरुम् । ये पश्यन्ति जितक्रोधास्ते मुक्ताः सर्वपातकैः
prabhāte vimale snātvā tatra tīrthe jagadgurum / ye paśyanti jitakrodhāste muktāḥ sarvapātakaiḥ
यथा तु दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं नश्यन्ति मुक्त्वा विषमुग्रतेजः । नश्यन्ति पापानि तथैव शीघ्रं दृष्ट्वा मुखं शूकररूपिणस्तु
yathā tu dṛṣṭvā bhujagāḥ suparṇaṃ naśyanti muktvā viṣamugratejaḥ / naśyanti pāpāni tathaiva śīghraṃ dṛṣṭvā mukhaṃ śūkararūpiṇastu
नभोगतं नश्यति चान्धकारं दृष्ट्वा रविं देववरं तथैव । नश्यन्ति पापानि सुदुस्तराणि दृष्ट्वा मुखं पार्थ धराधरस्य
nabhogataṃ naśyati cāndhakāraṃ dṛṣṭvā raviṃ devavaraṃ tathaiva / naśyanti pāpāni sudustarāṇi dṛṣṭvā mukhaṃ pārtha dharādharasya
किं तस्य बहुभिर् मन्त्रैर् भक्तिर् यस्य जनार्दने । नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः
kiṃ tasya bahubhir mantrair bhaktir yasya janārdane / namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārthasādhakaḥ
एको ऽपि कृष्णस्य कृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म कृष्णप्रणामी न पुनर्भवाय
eko 'pi kṛṣṇasya kṛtaḥ praṇāmo daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ / daśāśvamedhī punareti janma kṛṣṇapraṇāmī na punarbhavāya
ध्यायमाना महात्मानो रूपं नारायणं हरेः । ये त्यजन्ति स्वकं देहं तत्र तीर्थे जितेन्द्रियाः
dhyāyamānā mahātmāno rūpaṃ nārāyaṇaṃ hareḥ / ye tyajanti svakaṃ dehaṃ tatra tīrthe jitendriyāḥ
ते गच्छन्त्यमलं स्थानं यत्सुरैर् अपि दुर्लभम् । क्षराक्षरविनिर्मुक्तं तद्विष्णोः परमं पदम्
te gacchantyamalaṃ sthānaṃ yatsurair api durlabham / kṣarākṣaravinirmuktaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam