॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नागतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिषष्ट्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 164 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेन्महाराज सांवौरं तीर्थमुत्तमम् । यत्र संनिहितो भानुः पूज्यमानः सुरासुरैः
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nāgatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma triṣaṣṭyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 164 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tato gacchenmahārāja sāṃvauraṃ tīrthamuttamam / yatra saṃnihito bhānuḥ pūjyamānaḥ surāsuraiḥ
तत्र ये पङ्गुतां प्राप्ताः शीर्णघ्राणनखा नराः । दद्रुमण्डलभिन्नाङ्गा मक्षिकाकृमिसंकुलाः
tatra ye paṅgutāṃ prāptāḥ śīrṇaghrāṇanakhā narāḥ / dadrumaṇḍalabhinnāṅgā makṣikākṛmisaṃkulāḥ
मातापितृभ्यां रहिता भ्रातृभार्याविवर्जिताः । अनाथा विकला व्यङ्गा मग्ना ये दुःखसागरे
mātāpitṛbhyāṃ rahitā bhrātṛbhāryāvivarjitāḥ / anāthā vikalā vyaṅgā magnā ye duḥkhasāgare
तेषां नाथो जगद्योनिर्नर्मदातटमाश्रितः । सांवौरनाथो लोकानामार्तिहा दुःखनाशनः
teṣāṃ nātho jagadyonirnarmadātaṭamāśritaḥ / sāṃvauranātho lokānāmārtihā duḥkhanāśanaḥ
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा मासमेकं निरन्तरम् । पूजयेद् भास्करं देवं तस्य पुण्यफलं शृणु
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā māsamekaṃ nirantaram / pūjayed bhāskaraṃ devaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
यत्फलं चोत्तरे पार्थ तथा वै पूर्वसागरे । दक्षिणे पश्चिमे स्नात्वा तत्र तीर्थे तु तत् फलम्
yatphalaṃ cottare pārtha tathā vai pūrvasāgare / dakṣiṇe paścime snātvā tatra tīrthe tu tat phalam
कौमारे यौवने पापं वार्द्धके यच्च संचितम् । तत् प्रणश्यति सांवौरे स्नानमात्रान्न संशयः
kaumāre yauvane pāpaṃ vārddhake yacca saṃcitam / tat praṇaśyati sāṃvaure snānamātrānna saṃśayaḥ
न व्याधिर्नैव दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् । सप्तजन्मानि राजेन्द्र सांवौरपरिसेवनात्
na vyādhirnaiva dāridryaṃ na caiveṣṭaviyojanam / saptajanmāni rājendra sāṃvauraparisevanāt
सप्तम्यामुपवासेन तद्दिने चाप्युपोषिते । स तत्फलमवाप्नोति तत्र स्नात्वा न संशयः
saptamyāmupavāsena taddine cāpyupoṣite / sa tatphalamavāpnoti tatra snātvā na saṃśayaḥ
रक्तचन्दनमिश्रेण यदर्घ्येण फलं स्मृतम् । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ स्नात्वा तत्फलमाप्नुयात्
raktacandanamiśreṇa yadarghyeṇa phalaṃ smṛtam / tatra tīrthe nṛpaśreṣṭha snātvā tatphalamāpnuyāt
नर्मदासलिलं रम्यं सर्वपातकनाशनम् । निरीक्षितं विशेषेण सांवौरेण महात्मना
narmadāsalilaṃ ramyaṃ sarvapātakanāśanam / nirīkṣitaṃ viśeṣeṇa sāṃvaureṇa mahātmanā
ते धन्यास्ते महात्मानस् तेषां जन्म सुजीवितम् । स्नात्वा पश्यन्ति देवेशं सांवौरेश्वरमुत्तमम्
te dhanyāste mahātmānas teṣāṃ janma sujīvitam / snātvā paśyanti deveśaṃ sāṃvaureśvaramuttamam
सूर्यलोके वसेत् तावद् यावद् आभूतसम्प्लवम्
sūryaloke vaset tāvad yāvad ābhūtasamplavam