॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे कोटितीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम त्र्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 204 श्रीमार्कण्डेय उवाच: भृगुतीर्थं ततो गच्छेत् तीर्थराजमनुत्तमम् । पैतामहं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम्
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe koṭitīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma tryuttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 204 śrīmārkaṇḍeya uvāca: bhṛgutīrthaṃ tato gacchet tīrtharājamanuttamam / paitāmahaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapātakanāśanam
ब्रह्मणा तत्र तीर्थे तु पुरा वर्षशतत्रयम् । आराधनं कृतं शम्भोः कस्मिंश्चित् कारणान्तरे
brahmaṇā tatra tīrthe tu purā varṣaśatatrayam / ārādhanaṃ kṛtaṃ śambhoḥ kasmiṃścit kāraṇāntare
युधिष्ठिर उवाच: किमर्थं मुनिशार्दूल ब्रह्मा लोकपितामहः । आराधयद् देवदेवं महाभक्त्या महेश्वरम्
yudhiṣṭhira uvāca: kimarthaṃ muniśārdūla brahmā lokapitāmahaḥ / ārādhayad devadevaṃ mahābhaktyā maheśvaram
आराध्यः सर्वभूतानां जगद्भर्ता जगद्गुरुः । श्रोतव्यं श्रोतुम् इच्छामि महदाश्चर्यमुत्तमम्
ārādhyaḥ sarvabhūtānāṃ jagadbhartā jagadguruḥ / śrotavyaṃ śrotum icchāmi mahadāścaryamuttamam
धर्मपुत्रवचः श्रुत्वा मार्कण्डेयो मुनीश्वरः । कथयामास तद्वृत्तमितिहासं पुरातनम्
dharmaputravacaḥ śrutvā mārkaṇḍeyo munīśvaraḥ / kathayāmāsa tadvṛttamitihāsaṃ purātanam
मार्कण्डेय उवाच: स्वपुत्रिकामभिगन्तुमिच्छन्पूर्वं पितामहः । शप्तस्तु देवदेवेन कोपाविष्टेन सत्तम
mārkaṇḍeya uvāca: svaputrikāmabhigantumicchanpūrvaṃ pitāmahaḥ / śaptastu devadevena kopāviṣṭena sattama
वेदास्तव विनश्यन्ति ज्ञानं च कमलासन । अपूज्यः सर्वलोकानां भविष्यसि न संशयः
vedāstava vinaśyanti jñānaṃ ca kamalāsana / apūjyaḥ sarvalokānāṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
एवं दत्ते ततः शापे ब्रह्मा खेदावृतस्तदा । रेवाया उत्तरे कूले स्नात्वा वर्षशतत्रयम् । तोषयामास देवेशं तुष्टः प्रोवाच शङ्करः
evaṃ datte tataḥ śāpe brahmā khedāvṛtastadā / revāyā uttare kūle snātvā varṣaśatatrayam / toṣayāmāsa deveśaṃ tuṣṭaḥ provāca śaṅkaraḥ
पूज्यस्त्वं भविता लोके प्राप्ते पर्वणि पर्वणि । अहमत्र च वत्स्यामि देवैश्च पितृभिः सह
pūjyastvaṃ bhavitā loke prāpte parvaṇi parvaṇi / ahamatra ca vatsyāmi devaiśca pitṛbhiḥ saha
श्रीमार्कण्डेय उवाच: तदाप्रभृति तत्तीर्थं ख्यातिं प्राप्तं पितामहात् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम्
śrīmārkaṇḍeya uvāca: tadāprabhṛti tattīrthaṃ khyātiṃ prāptaṃ pitāmahāt / sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam
तत्र भाद्रपदे मासि कृष्णपक्षे विशेषतः । अमावास्यां तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः
tatra bhādrapade māsi kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ / amāvāsyāṃ tu yaḥ snātvā tarpayetpitṛdevatāḥ
पिण्डदानेन चैकेन तिलतोयेन वा नृप । तृप्यन्ति द्वादशाब्दानि पितरो नात्र संशयः
piṇḍadānena caikena tilatoyena vā nṛpa / tṛpyanti dvādaśābdāni pitaro nātra saṃśayaḥ
कन्यागते तु यस्तत्र नित्यं श्राद्धप्रदो भवेत् । अवाप्य तृप्तिं तत्पूर्वे वल्गन्ति च हसन्ति च
kanyāgate tu yastatra nityaṃ śrāddhaprado bhavet / avāpya tṛptiṃ tatpūrve valganti ca hasanti ca
सर्वेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धं कृत्वास्ति यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति दर्शे तत्र न संशयः
sarveṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhaṃ kṛtvāsti yatphalam / tatphalaṃ samavāpnoti darśe tatra na saṃśayaḥ
पैतामहे नरः स्नात्वा पूजयन्पार्वतीपतिम् । मुच्यते नात्र सन्देहः पातकैश्चोपपातकैः
paitāmahe naraḥ snātvā pūjayanpārvatīpatim / mucyate nātra sandehaḥ pātakaiścopapātakaiḥ
तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गती राजन्रुद्रलोकादसंशयम्
tatra tīrthe mṛtānāṃ tu narāṇāṃ bhāvitātmanām / anivartikā gatī rājanrudralokādasaṃśayam