॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये विशल्यासम्भवो नाम द्वाविंशो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 23 मार्कण्डेय उवाच: तत्रैव सङ्गमे राजन्भक्त्या परमया नृप । प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्यास्ते यान्ति परमां गतिम्
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye viśalyāsambhavo nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 23 mārkaṇḍeya uvāca: tatraiva saṅgame rājanbhaktyā paramayā nṛpa / prāṇāṃstyajanti ye martyāste yānti paramāṃ gatim
संन्यस्तसर्वसंकल्पो यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । अमरेश्वरमासाद्य स स्वर्गे नियतं वसेत्
saṃnyastasarvasaṃkalpo yastu prāṇānparityajet / amareśvaramāsādya sa svarge niyataṃ vaset
शैलेन्द्रं यः समासाद्य आत्मानं मुञ्चते नरः । विमानेनार्कवर्णेन स गच्छेदमरावतीम्
śailendraṃ yaḥ samāsādya ātmānaṃ muñcate naraḥ / vimānenārkavarṇena sa gacchedamarāvatīm
नरं पतन्तमालोक्य नगाद् अमरकण्टकात् । ब्रुवन्त्यप्सरसः सर्वा मम भर्ता भवेदिति
naraṃ patantamālokya nagād amarakaṇṭakāt / bruvantyapsarasaḥ sarvā mama bhartā bhavediti
समं जलं धर्मविदो वदन्ति सारस्वतं गाङ्गमिति प्रबुद्धाः । तस्योपरिष्टात् प्रवदन्ति तज्ज्ञा रेवाजलं नात्र विचारणास्ति
samaṃ jalaṃ dharmavido vadanti sārasvataṃ gāṅgamiti prabuddhāḥ / tasyopariṣṭāt pravadanti tajjñā revājalaṃ nātra vicāraṇāsti
अनेकविद्याधरकिन्नराद्यैर् अध्यासितं पुण्यतमाधिवासैः । रेवाजलं धारयतो हि मूर्ध्ना स्थानं सुरेन्द्राधिपतेः समीपे
anekavidyādharakinnarādyair adhyāsitaṃ puṇyatamādhivāsaiḥ / revājalaṃ dhārayato hi mūrdhnā sthānaṃ surendrādhipateḥ samīpe
नर्मदा सर्वदा सेव्या बहुनोक्तेन किं नृप । यदीच्छेन्न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम्
narmadā sarvadā sevyā bahunoktena kiṃ nṛpa / yadīcchenna punardraṣṭuṃ ghoraṃ saṃsārasāgaram
त्रयाणामपि लोकानां महती पावनी स्मृता । यत्र तत्र मृतस्यापि ध्रुवं गाणेश्वरी गतिः
trayāṇāmapi lokānāṃ mahatī pāvanī smṛtā / yatra tatra mṛtasyāpi dhruvaṃ gāṇeśvarī gatiḥ
अनेकयज्ञायतनैर् वृताङ्गी न ह्यत्र किंचिद्यदतीर्थमस्ति । तस्यास्तु तीरे भवता यदुक्तं तपस्विनो वाप्यतपस्विनो वा
anekayajñāyatanair vṛtāṅgī na hyatra kiṃcidyadatīrthamasti / tasyāstu tīre bhavatā yaduktaṃ tapasvino vāpyatapasvino vā
म्रियन्ति ये पापकृतो मनुष्यास्ते स्वर्गमायान्ति यथा ऽमरेन्द्राः
mriyanti ye pāpakṛto manuṣyāste svargamāyānti yathā 'marendrāḥ
एवं तु कपिला चैव विशल्या राजसत्तम । ईश्वरेण पुरा सृष्टा लोकानां हितकाम्यया
evaṃ tu kapilā caiva viśalyā rājasattama / īśvareṇa purā sṛṣṭā lokānāṃ hitakāmyayā
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोपवासो जितेन्द्रियः । अश्वमेधस्य महतो ऽसंशयं फलमाप्नुयात्
tatra snātvā naro rājansopavāso jitendriyaḥ / aśvamedhasya mahato 'saṃśayaṃ phalamāpnuyāt
अनाशकं च यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति वै शिवमन्दिरम्
anāśakaṃ ca yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa / sarvapāpavinirmukto yāti vai śivamandiram
पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते
pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ snānadānena yatphalam / viśalyāsaṅgame snātvā sakṛttatphalamaśnute
एवं पुण्या पवित्रा च कथिता तव भूपते । भूयो मां पृच्छसि च यत्तच्चैव कथयाम्यहम्
evaṃ puṇyā pavitrā ca kathitā tava bhūpate / bhūyo māṃ pṛcchasi ca yattaccaiva kathayāmyaham
