अशीतिमण्डलशतं काष्ठयोर् अन्तरं द्वयोः आरोहणावरोहाभ्यां भानोर् अब्देन या गतिः ॥
aśītimaṇḍalaśataṃ kāṣṭhayor antaraṃ dvayoḥ ārohaṇāvarohābhyāṃ bhānor abdena yā gatiḥ //
स रथो ऽधिष्ठितो देवैर् आदित्यै ऋषिभिस् तथा गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च ग्रामणीसर्पराक्षसैः ॥
sa ratho 'dhiṣṭhito devair ādityai ṛṣibhis tathā gandharvair apsarobhiś ca grāmaṇīsarparākṣasaiḥ //
धाता कृतस्थला चैव पुलस्त्यो वासुकिस् तथा रथकृद् ग्रामणीर् हेतिस् तुम्बुरुश् चैव सप्तमः ॥
dhātā kṛtasthalā caiva pulastyo vāsukis tathā rathakṛd grāmaṇīr hetis tumburuś caiva saptamaḥ //
एते वसन्ति वै चैत्रे मधुमासे सदैव हि मैत्रेय स्यन्दने भानोः सप्त मासाधिकारिणः ॥
ete vasanti vai caitre madhumāse sadaiva hi maitreya syandane bhānoḥ sapta māsādhikāriṇaḥ //
अर्यमा पुलहश् चैव रथौजाः पुञ्जिकस्थला प्रहेतिः कच्छनीरश् च नारदश् च रथे रवेः ॥
aryamā pulahaś caiva rathaujāḥ puñjikasthalā prahetiḥ kacchanīraś ca nāradaś ca rathe raveḥ //
माधवे निवसन्त्य् एते शुचिसंज्ञे निबोध मे ॥
mādhave nivasanty ete śucisaṃjñe nibodha me //
मित्रो ऽत्रिस् तक्षको रक्षः पौरुषेयो ऽथ मेनका हाहा रथस्वनश् चैव मैत्रेयैते वसन्ति वै ॥
mitro 'tris takṣako rakṣaḥ pauruṣeyo 'tha menakā hāhā rathasvanaś caiva maitreyaite vasanti vai //
वरुणो वसिष्ठो रम्भा सहजन्या हुहू रथः रथचित्रस् तथा शुक्रे वसन्त्य् आषाढसंज्ञिते ॥
varuṇo vasiṣṭho rambhā sahajanyā huhū rathaḥ rathacitras tathā śukre vasanty āṣāḍhasaṃjñite //
इन्द्रो विश्वावसुः स्रोत एलापत्रस् तथाङ्गिराः प्रम्लोचा च नभस्य् एते सर्पश् चार्के वसन्ति वै ॥
indro viśvāvasuḥ srota elāpatras tathāṅgirāḥ pramlocā ca nabhasy ete sarpaś cārke vasanti vai //
विवस्वान् उग्रसेनश् च भृगुर् आपूरणस् तथा उम्लोचा शङ्खपालश् च व्याघ्रो भाद्रपदे तथा ॥
vivasvān ugrasenaś ca bhṛgur āpūraṇas tathā umlocā śaṅkhapālaś ca vyāghro bhādrapade tathā //
पूषा च सुरुचिर् वातो गौतमो ऽथ धनंजयः सुषेणो ऽन्यो घृताची च वसन्त्य् आश्वयुजे रवौ ॥
pūṣā ca surucir vāto gautamo 'tha dhanaṃjayaḥ suṣeṇo 'nyo ghṛtācī ca vasanty āśvayuje ravau //
विश्वावसुर् भरद्वाजः पर्जन्यैरावतौ तथा विश्वाची सेनजिच् चापि कार्त्तिके चाधिकारिणः ॥
viśvāvasur bharadvājaḥ parjanyairāvatau tathā viśvācī senajic cāpi kārttike cādhikāriṇaḥ //
अंशुकाश्यपतार्क्ष्यास् तु महापद्मस् तथोर्वशी चित्रसेनस् तथा विद्युन् मार्गशीर्षाधिकारिणः ॥
aṃśukāśyapatārkṣyās tu mahāpadmas tathorvaśī citrasenas tathā vidyun mārgaśīrṣādhikāriṇaḥ //
क्रतुर् भगस् तथोर्णायुः स्फूर्जः कर्कोटकस् तथा अरिष्टनेमिश् चैवान्या पूर्वचित्तिर् वराप्सराः ॥
kratur bhagas tathorṇāyuḥ sphūrjaḥ karkoṭakas tathā ariṣṭanemiś caivānyā pūrvacittir varāpsarāḥ //
पौषमासे वसन्त्य् एते सप्त भास्करमण्डले लोकप्रकाशनार्थाय विप्रवर्याधिकारिणः ॥
pauṣamāse vasanty ete sapta bhāskaramaṇḍale lokaprakāśanārthāya vipravaryādhikāriṇaḥ //
त्वष्टा च जमदग्निश् च कम्बलो ऽथ तिलोत्तमा ब्रह्मापेतो ऽथ ऋतजिद् धृतराष्ट्रश् च सप्तमः ॥
tvaṣṭā ca jamadagniś ca kambalo 'tha tilottamā brahmāpeto 'tha ṛtajid dhṛtarāṣṭraś ca saptamaḥ //
माघमासे वसन्त्य् एते सप्त मैत्रेय भास्करे श्रूयतां चापरे सूर्ये फाल्गुने निवसन्ति ये ॥
māghamāse vasanty ete sapta maitreya bhāskare śrūyatāṃ cāpare sūrye phālgune nivasanti ye //
विष्णुर् अश्वतरो रम्भा सूर्यवर्चाश् च सत्यजित् विश्वामित्रस् तथा रक्षो यज्ञोपेतो महामुने ॥
viṣṇur aśvataro rambhā sūryavarcāś ca satyajit viśvāmitras tathā rakṣo yajñopeto mahāmune //
मासेष्व् एतेषु मैत्रेय वसन्त्य् एते तु सप्तकाः सवितुर् मण्डले ब्रह्मन् विष्णुशक्त्युपबृंहिताः ॥
māseṣv eteṣu maitreya vasanty ete tu saptakāḥ savitur maṇḍale brahman viṣṇuśaktyupabṛṃhitāḥ //
स्तुवन्ति मुनयः सूर्यं गन्धर्वैर् गीयते पुरः नृत्यन्त्य् अप्सरसो यान्ति सूर्यस्यानु निशाचराः ॥
stuvanti munayaḥ sūryaṃ gandharvair gīyate puraḥ nṛtyanty apsaraso yānti sūryasyānu niśācarāḥ //
वहन्ति पन्नगा यक्षैः क्रियते ऽभीषुसंग्रहः ॥
vahanti pannagā yakṣaiḥ kriyate 'bhīṣusaṃgrahaḥ //
वालखिल्यास् तथैवैनं परिवार्य समासते ॥
vālakhilyās tathaivainaṃ parivārya samāsate //
सो ऽयं सप्तगणः सूर्यमण्डले मुनिसत्तम हिमोष्णवारिवृष्टीनां हेतुः स्वसमयं गतः ॥
so 'yaṃ saptagaṇaḥ sūryamaṇḍale munisattama himoṣṇavārivṛṣṭīnāṃ hetuḥ svasamayaṃ gataḥ //
[[इति श्रीविष्णुपुराणे द्वितीये ऽंशे दशमो ऽध्यायः ]]
[[iti śrīviṣṇupurāṇe dvitīye 'ṃśe daśamo 'dhyāyaḥ ]]
