यतिययातिसंयात्यायातिवियातिकृतिसंज्ञा नहुषस्य षट् पुत्रा महाबलपराक्रमा बभूवुः ॥
yatiyayātisaṃyātyāyātiviyātikṛtisaṃjñā nahuṣasya ṣaṭ putrā mahābalaparākramā babhūvuḥ ||
यतिस् तु राज्यं नैच्छत् । ययातिस् तु भूभृद् अभवत् ॥
yatis tu rājyaṃ naicchat | yayātis tu bhūbhṛd abhavat ||
उशनसश् च दुहितरं देवयानीं शर्मिष्ठां च वार्षपर्वणीम् उपयेमे । अत्रानुवंशश्लोको भवति ॥
uśanasaś ca duhitaraṃ devayānīṃ śarmiṣṭhāṃ ca vārṣaparvaṇīm upayeme | atrānuvaṃśaśloko bhavati ||
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत । द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥
yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata | druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī ||
काव्यशापाच् चाकालेनैव ययातिर् जराम् अवाप ॥
kāvyaśāpāc cākālenaiva yayātir jarām avāpa ||
प्रसन्नशुक्रवचनाच् च स्वजरां संक्रामयितुं ज्येष्ठपुत्रं यदुम् उवाच ॥
prasannaśukravacanāc ca svajarāṃ saṃkrāmayituṃ jyeṣṭhaputraṃ yadum uvāca ||
त्वन्मातामहशापाद् इयम् अकालेनैव जरा माम् उपस्थिता । ताम् अहं तस्यैवानुग्रहाद् भवतः संचारयाम्य् एकं वर्षसहस्रम् अतृप्तो ऽस्मि विषयेषु त्वद्वयसा विषयान् अहं भोक्तुम् इच्छामि । नात्र भवता प्रत्याख्यानं कर्तव्यम् इत्य् उक्तः स नैच्छत् तां जराम् आदातुम् । तं चापि पिता शशाप । त्वत्प्रसूतिर् न राज्यार्हा भविष्यतीति ॥
tvanmātāmahaśāpād iyam akālenaiva jarā mām upasthitā | tām ahaṃ tasyaivānugrahād bhavataḥ saṃcārayāmy ekaṃ varṣasahasram atṛpto 'smi viṣayeṣu tvadvayasā viṣayān ahaṃ bhoktum icchāmi | nātra bhavatā pratyākhyānaṃ kartavyam ity uktaḥ sa naicchat tāṃ jarām ādātum | taṃ cāpi pitā śaśāpa | tvatprasūtir na rājyārhā bhaviṣyatīti ||
अनन्तरं च दुर्वसुं द्रुह्युम् अनुं च पृथिवीपतिर् जराग्रहणार्थं स्वयौवनप्रदानाय चाभ्यर्थयाम् आस । तैर् अप्य् एकैकश्येन प्रत्याख्यातस् ताञ् छशाप ॥
anantaraṃ ca durvasuṃ druhyum anuṃ ca pṛthivīpatir jarāgrahaṇārthaṃ svayauvanapradānāya cābhyarthayām āsa | tair apy ekaikaśyena pratyākhyātas tāñ chaśāpa ||
अथ शर्मिष्ठातनयम् अशेषकनीयांसं पूरुं तथैवाह । स चातिप्रवणमतिः प्रणम्य पितरं सबहुमानं महान् प्रसादो ऽयम् अस्माकम् इत्य् उदारम् अभिधाय जरां प्रतिजग्राह । स्वकीयं च यौवनं पित्रे ददौ ॥
atha śarmiṣṭhātanayam aśeṣakanīyāṃsaṃ pūruṃ tathaivāha | sa cātipravaṇamatiḥ praṇamya pitaraṃ sabahumānaṃ mahān prasādo 'yam asmākam ity udāram abhidhāya jarāṃ pratijagrāha | svakīyaṃ ca yauvanaṃ pitre dadau ||
सो ऽपि पौरवं यौवनम् आसाद्य धर्माविरोधेन यथाकामं यथाकालोपपन्नं यथोत्साहं विषयांश् चचार । सम्यक् च प्रजापालनम् अकरोत् ॥
so 'pi pauravaṃ yauvanam āsādya dharmāvirodhena yathākāmaṃ yathākālopapannaṃ yathotsāhaṃ viṣayāṃś cacāra | samyak ca prajāpālanam akarot ||
विश्वाच्या देवयान्या च सहोपभोगं भुक्त्वा कामानाम् अन्तम् अवाप्स्यामीत्य् अनुदिनं तन्मनस्को बभूव ॥
viśvācyā devayānyā ca sahopabhogaṃ bhuktvā kāmānām antam avāpsyāmīty anudinaṃ tanmanasko babhūva ||
अनुदिनं चोपभोगतः कामान् अतीवाभिरम्यान् मेने ॥
anudinaṃ copabhogataḥ kāmān atīvābhiramyān mene ||
ततश् चैवम् अगायत ।
tataś caivam agāyata |
न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥
na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate //
यत् पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः एकस्यापि न पर्याप्तं तस्मात् तृष्णां परित्यजेत् ॥
yat pṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ ekasyāpi na paryāptaṃ tasmāt tṛṣṇāṃ parityajet //
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम् समदृष्टेस् तदा पुंसः सर्वाः सुखमया दिशः ॥
yadā na kurute bhāvaṃ sarvabhūteṣu pāpakam samadṛṣṭes tadā puṃsaḥ sarvāḥ sukhamayā diśaḥ //
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर् या न जीर्यति जीर्यतः तां तृष्णां संत्यजेत् प्राज्ञः सुखेनैवाभिपूर्यते ॥
yā dustyajā durmatibhir yā na jīryati jīryataḥ tāṃ tṛṣṇāṃ saṃtyajet prājñaḥ sukhenaivābhipūryate //
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः धनाशा जीविताशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यतः ॥
jīryanti jīryataḥ keśā dantā jīryanti jīryataḥ dhanāśā jīvitāśā ca jīryato 'pi na jīryataḥ //
पूर्णं वर्षसहस्रं मे विषयासक्तचेतसः तथाप्य् अनुदिनं तृष्णा ममैतेष्व् एव जायते ॥
pūrṇaṃ varṣasahasraṃ me viṣayāsaktacetasaḥ tathāpy anudinaṃ tṛṣṇā mamaiteṣv eva jāyate //
तस्माद् एताम् अहं त्यक्त्वा ब्रह्मण्य् आधाय मानसम् निर्द्वन्द्वो निर्ममो भूत्वा चरिष्यामि मृगैः सह ॥
tasmād etām ahaṃ tyaktvā brahmaṇy ādhāya mānasam nirdvandvo nirmamo bhūtvā cariṣyāmi mṛgaiḥ saha //
पूरोः सकाशाद् आदाय जरां दत्त्वा च यौवनम् राज्ये ऽभिषिच्य पूरुं च प्रययौ तपसे वनम् ॥
pūroḥ sakāśād ādāya jarāṃ dattvā ca yauvanam rājye 'bhiṣicya pūruṃ ca prayayau tapase vanam //
दिशि दक्षिणपूर्वायां तुर्वसुं प्रत्य् अथादिशत् प्रतीच्यां च तथा द्रुह्युं दक्षिणायां ततो यदुम् ॥
diśi dakṣiṇapūrvāyāṃ turvasuṃ praty athādiśat pratīcyāṃ ca tathā druhyuṃ dakṣiṇāyāṃ tato yadum //
उदीच्यां च तथैवानुं कृत्वा मण्डलिनो नृपान् सर्वपृथ्वीपतिं पूरुं सो ऽभिषिच्य ययौ वनम् ॥
udīcyāṃ ca tathaivānuṃ kṛtvā maṇḍalino nṛpān sarvapṛthvīpatiṃ pūruṃ so 'bhiṣicya yayau vanam //
[[इति श्रीविष्णुपुराणे चतुर्थे ऽंशे दशमो ऽध्यायः ]]
[[iti śrīviṣṇupurāṇe caturthe 'ṃśe daśamo 'dhyāyaḥ ]]