अनमित्रस्य सुतः शिनिर् नामाभवत् । तस्यापि सत्यकः सत्यकात् सात्यकिर् युयुधाननामा । तस्माद् अप्य् असङ्गस् तत्पुत्रश् च तूणिस् तूणेर् युगंधरः । इति शैनेयाः ॥
anamitrasya sutaḥ śinir nāmābhavat | tasyāpi satyakaḥ satyakāt sātyakir yuyudhānanāmā | tasmād apy asaṅgas tatputraś ca tūṇis tūṇer yugaṃdharaḥ | iti śaineyāḥ ||
अनमित्रस्यैवान्वये वृष्णिः । तस्माच् च श्वफल्कस् तत्प्रभावः कथित एव । श्वफल्कस्य कनीयांश् चित्रको नामाभवद् भ्राता । श्वफल्काद् अक्रूरो गान्दिन्याम् अभवत् । तथोपमद्गुर् उपमद्गोर् मृदुरविशारिमेजयगिरिक्षत्रोपक्षत्रशत्रुघ्नारिमर्दनधर्मदृग्दृष्टवर्मगन्धमोजवाहप्रतिवाहाख्याः पुत्राः सुताराख्या च कन्या । देववान् उपदेवश् चाक्रूरपुत्रौ । पृथुविपृथुप्रमुखाश् चित्रकस्य पुत्रा बहवो ऽभवन् कुकुरभजमानशुचिकम्बलबर्हिषाख्यास् तथान्धकस्य चत्वारः पुत्राः ॥
anamitrasyaivānvaye vṛṣṇiḥ | tasmāc ca śvaphalkas tatprabhāvaḥ kathita eva | śvaphalkasya kanīyāṃś citrako nāmābhavad bhrātā | śvaphalkād akrūro gāndinyām abhavat | tathopamadgur upamadgor mṛduraviśārimejayagirikṣatropakṣatraśatrughnārimardanadharmadṛgdṛṣṭavarmagandhamojavāhaprativāhākhyāḥ putrāḥ sutārākhyā ca kanyā | devavān upadevaś cākrūraputrau | pṛthuvipṛthupramukhāś citrakasya putrā bahavo 'bhavan kukurabhajamānaśucikambalabarhiṣākhyās tathāndhakasya catvāraḥ putrāḥ ||
कुकुराद् धृष्टस् तस्माच् च कपोतरोमा ततश् च विलोमा । तस्माद् अपि तुम्बुरुसखा भवसंज्ञश् चन्दनोदकदुन्दुभिः । ततश् चाभिजित् ततः पुनर्वसुः । तस्याप्य् आहुकः पुत्र आहुकी च कन्या ॥
kukurād dhṛṣṭas tasmāc ca kapotaromā tataś ca vilomā | tasmād api tumburusakhā bhavasaṃjñaś candanodakadundubhiḥ | tataś cābhijit tataḥ punarvasuḥ | tasyāpy āhukaḥ putra āhukī ca kanyā ||
आहुकस्य देवकोग्रसेनौ द्वौ पुत्रौ । देववान् उपदेवः सहदेवो देवरक्षितो देवकस्यापि चत्वारः पुत्राः । तेषां च वृकदेवोपदेवा देवरक्षिता श्रीदेवा शान्तिदेवा सहदेवा देवकी च सप्त भगिन्यः । ताश् च सर्वा एव वसुदेव उपयेमे । उग्रसेनस्यापि कंसन्यग्रोधसुनामकङ्कशङ्कुसुभूमिराष्ट्रपालयुद्धमुष्टितुष्टिमत्संज्ञाः पुत्राः । कंसा कंसवती सुतनू राष्ट्रपाली कङ्की च उग्रसेनतनूजाः । भजमानाच् च विदूरथः पुत्रो ऽभवत् । विदूरथाच् छूरः शूराच् छमी शमिनः प्रतिक्षत्रः । तस्मात् स्वयंभोजस् ततश् च हृदिकः ॥
āhukasya devakograsenau dvau putrau | devavān upadevaḥ sahadevo devarakṣito devakasyāpi catvāraḥ putrāḥ | teṣāṃ ca vṛkadevopadevā devarakṣitā śrīdevā śāntidevā sahadevā devakī ca sapta bhaginyaḥ | tāś ca sarvā eva vasudeva upayeme | ugrasenasyāpi kaṃsanyagrodhasunāmakaṅkaśaṅkusubhūmirāṣṭrapālayuddhamuṣṭituṣṭimatsaṃjñāḥ putrāḥ | kaṃsā kaṃsavatī sutanū rāṣṭrapālī kaṅkī ca ugrasenatanūjāḥ | bhajamānāc ca vidūrathaḥ putro 'bhavat | vidūrathāc chūraḥ śūrāc chamī śaminaḥ pratikṣatraḥ | tasmāt svayaṃbhojas tataś ca hṛdikaḥ ||
तस्यापि कृतवर्मशतधनुर्देवमीढुषाख्याः पुत्रा बभूवुः ॥
tasyāpi kṛtavarmaśatadhanurdevamīḍhuṣākhyāḥ putrā babhūvuḥ ||
देवमीढुषस्य शूरस्य मारिषा नाम पत्न्य् अभवत् ॥
devamīḍhuṣasya śūrasya māriṣā nāma patny abhavat ||
तस्यां चासौ दश पुत्रान् अजनयद् वसुदेवपूर्वान् । वसुदेवस्य जातमात्रस्यैव तद्गृहे भगवदंशावतारम् अव्याहतदृष्ट्या पश्यद्भिर् देवैर् दिव्यानकदुन्दुभयश् च वादिताः । ततस् तदैवानकदुन्दुभिसंज्ञाम् अवाप । तस्यापि देवभागदेवश्रवानाधृष्टिकरुन्धकवत्सबालकसृञ्जयश्यामशमीकगण्डूषसंज्ञा नव भ्रातरो बभूवुः । पृथा श्रुतदेवा श्रुतकीर्तिः श्रुतश्रवा राजाधिदेवी च वसुदेवादीनां पञ्च भगिन्यो ऽभवन् ॥
tasyāṃ cāsau daśa putrān ajanayad vasudevapūrvān | vasudevasya jātamātrasyaiva tadgṛhe bhagavadaṃśāvatāram avyāhatadṛṣṭyā paśyadbhir devair divyānakadundubhayaś ca vāditāḥ | tatas tadaivānakadundubhisaṃjñām avāpa | tasyāpi devabhāgadevaśravānādhṛṣṭikarundhakavatsabālakasṛñjayaśyāmaśamīkagaṇḍūṣasaṃjñā nava bhrātaro babhūvuḥ | pṛthā śrutadevā śrutakīrtiḥ śrutaśravā rājādhidevī ca vasudevādīnāṃ pañca bhaginyo 'bhavan ||
शूरस्य कुन्तिर् नाम सखाभवत् । तस्मै चापुत्राय पृथाम् आत्मजां विधिना शूरो दत्तवान् । तां च पाण्डुर् उवाह । तस्यां च धर्मानिलशक्रैर् युधिष्ठिरभीमार्जुनाख्यास् त्रयः पुत्राः समुत्पादिताः । पूर्वम् अनूढायाश् च भगवता भास्वता कानीनः कर्णो नाम पुत्रो ऽजन्यत ॥
śūrasya kuntir nāma sakhābhavat | tasmai cāputrāya pṛthām ātmajāṃ vidhinā śūro dattavān | tāṃ ca pāṇḍur uvāha | tasyāṃ ca dharmānilaśakrair yudhiṣṭhirabhīmārjunākhyās trayaḥ putrāḥ samutpāditāḥ | pūrvam anūḍhāyāś ca bhagavatā bhāsvatā kānīnaḥ karṇo nāma putro 'janyata ||
तस्याश् च सपत्नी माद्री नामाभवत् । नासत्यदस्राभ्यां तस्याम् अपि नकुलसहदेवौ पाण्डोः पुत्रौ जनितौ । श्रुतदेवां तु वृद्धशर्मा नाम कारूश उपयेमे । तस्यां दन्तवक्रो नाम महासुरो जज्ञे । श्रुतकीर्तिम् अपि कैकेयराज उपयेमे । तस्यां संतर्दनादयः कैकेयाः पञ्च पुत्रा बभूवुः । राजाधिदेव्याम् आवन्त्यौ विन्दानुविन्दौ जज्ञाते । श्रुतश्रवसम् अपि चेदिराजो दमघोषनामोपयेमे । तस्यां शिशुपालम् उत्पादयाम् आस । स हि पूर्वम् अप्य् अनाचारविक्रमसंपन्नो दैत्यानाम् आदिपुरुषो हिरण्यकशिपुर् अभूत् ॥
tasyāś ca sapatnī mādrī nāmābhavat | nāsatyadasrābhyāṃ tasyām api nakulasahadevau pāṇḍoḥ putrau janitau | śrutadevāṃ tu vṛddhaśarmā nāma kārūśa upayeme | tasyāṃ dantavakro nāma mahāsuro jajñe | śrutakīrtim api kaikeyarāja upayeme | tasyāṃ saṃtardanādayaḥ kaikeyāḥ pañca putrā babhūvuḥ | rājādhidevyām āvantyau vindānuvindau jajñāte | śrutaśravasam api cedirājo damaghoṣanāmopayeme | tasyāṃ śiśupālam utpādayām āsa | sa hi pūrvam apy anācāravikramasaṃpanno daityānām ādipuruṣo hiraṇyakaśipur abhūt ||
यश् च भगवता सकललोकगुरुणा घातितः । पुनर् अप्य् अक्षतवीर्यशौर्यसंपत्पराक्रमगुणः समाक्रान्तसकलत्रैलोक्येश्वरप्रतापो दशाननो ऽभवत् ॥
yaś ca bhagavatā sakalalokaguruṇā ghātitaḥ | punar apy akṣatavīryaśauryasaṃpatparākramaguṇaḥ samākrāntasakalatrailokyeśvarapratāpo daśānano 'bhavat ||
बहुकालोपभुक्तभगवत्सकाशाद् अवाप्तशरीरपातोद्भवपुण्यफलो ऽथ भगवताएव राघवरूपिणा सो ऽपि निधनम् उपपादितः । चेदिराजदमघोषात्मजश् चेदिपतिः शिशुपालनामाभवत् ॥
bahukālopabhuktabhagavatsakāśād avāptaśarīrapātodbhavapuṇyaphalo 'tha bhagavatāeva rāghavarūpiṇā so 'pi nidhanam upapāditaḥ | cedirājadamaghoṣātmajaś cedipatiḥ śiśupālanāmābhavat ||
शिशुपालत्वे ऽपि भगवतो भूभारावतारणायावतीर्णांशस्य पुण्डरीकनयनाख्यस्योपरि द्वेषानुबन्धम् अतितराञ् चकार । भगवता च निधनम् उपनीतस् तत्रैव परमात्मभूते मनसस् तदेकाग्रतया तत्रैव सायुज्यम् अवाप ॥
śiśupālatve 'pi bhagavato bhūbhārāvatāraṇāyāvatīrṇāṃśasya puṇḍarīkanayanākhyasyopari dveṣānubandham atitarāñ cakāra | bhagavatā ca nidhanam upanītas tatraiva paramātmabhūte manasas tadekāgratayā tatraiva sāyujyam avāpa ||
भगवान् हि प्रसन्नो यथाभिलषितं ददात्य् अप्रसन्नो ऽपि निघ्नन् दिव्यम् अनुपमं स्थानं प्रयच्छतीति ॥
bhagavān hi prasanno yathābhilaṣitaṃ dadāty aprasanno 'pi nighnan divyam anupamaṃ sthānaṃ prayacchatīti ||
[[इति श्रीविष्णुपुराणे चतुर्थे ऽंशे चतुर्दशो ऽध्यायः ]]
[[iti śrīviṣṇupurāṇe caturthe 'ṃśe caturdaśo 'dhyāyaḥ ]]