Aṃśa 5 · Chapter 3

एवं संस्तूयमाना सा देवैर् देवम् अधारयत् गर्भेण पुण्डरीकाक्षं जगतां त्राणकारणम् ॥

evaṃ saṃstūyamānā sā devair devam adhārayat garbheṇa puṇḍarīkākṣaṃ jagatāṃ trāṇakāraṇam //

ततो ऽखिलजगत्पद्मबोधायाच्युतभानुना देवकीपूर्वसंध्यायाम् आविर्भूतं महात्मना ॥

tato 'khilajagatpadmabodhāyācyutabhānunā devakīpūrvasaṃdhyāyām āvirbhūtaṃ mahātmanā //

तज्जन्मदिनम् अत्यर्थम् आह्लाद्य् अमलदिङ्मुखम् बभूव सर्वलोकस्य कौमुदी शशिनो यथा ॥

tajjanmadinam atyartham āhlādy amaladiṅmukham babhūva sarvalokasya kaumudī śaśino yathā //

सन्तः संतोषम् अधिकं प्रशमं चण्डमारुताः प्रसादं निम्नगा याता जायमाने जनार्दने ॥

santaḥ saṃtoṣam adhikaṃ praśamaṃ caṇḍamārutāḥ prasādaṃ nimnagā yātā jāyamāne janārdane //

सिन्धवो निजशब्देन वाद्यं चक्रुर् मनोहरम् जगुर् गन्धर्वपतयो ननृतुश् चाप्सरोगणाः ॥

sindhavo nijaśabdena vādyaṃ cakrur manoharam jagur gandharvapatayo nanṛtuś cāpsarogaṇāḥ //

ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवा भुव्य् अन्तरिक्षगाः जज्वलुश् चाग्नयः शान्ता जायमाने जनार्दने ॥

sasṛjuḥ puṣpavarṣāṇi devā bhuvy antarikṣagāḥ jajvaluś cāgnayaḥ śāntā jāyamāne janārdane //

मध्यरात्रे ऽखिलाधारे जायमाने जनार्दने मन्दं जगर्जुर् जलदाः पुष्पवृष्टिमुचो द्विज ॥

madhyarātre 'khilādhāre jāyamāne janārdane mandaṃ jagarjur jaladāḥ puṣpavṛṣṭimuco dvija //

फुल्लेन्दीवरपत्राभं चतुर्बाहुम् उदीक्ष्य तम् श्रीवत्सवक्षसं जातं तुष्टावानकदुन्दुभिः ॥

phullendīvarapatrābhaṃ caturbāhum udīkṣya tam śrīvatsavakṣasaṃ jātaṃ tuṣṭāvānakadundubhiḥ //

अभिष्टूय च तं वाग्भिः प्रसन्नाभिर् महामतिः विज्ञापयाम् आस तदा कंसाद् भीतो द्विजोत्तम ॥

abhiṣṭūya ca taṃ vāgbhiḥ prasannābhir mahāmatiḥ vijñāpayām āsa tadā kaṃsād bhīto dvijottama //

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधरम् दिव्यं रूपम् इदं देव प्रसादेनोपसंहर ॥

jñāto 'si devadeveśa śaṅkhacakragadādharam divyaṃ rūpam idaṃ deva prasādenopasaṃhara //

अद्यैव देव कंसो ऽयं कुरुते मम यातनाम् अवतीर्णम् इति ज्ञात्वा त्वम् अस्मिन् मम मन्दिरे ॥

adyaiva deva kaṃso 'yaṃ kurute mama yātanām avatīrṇam iti jñātvā tvam asmin mama mandire //

यो ऽनन्तरूपो ऽखिलविश्वरूपो गर्भे ऽपि लोकान् वपुषा बिभर्ति प्रसीदताम् एष स देवदेवः स्वमाययाविष्कृतबालरूपः ॥

yo 'nantarūpo 'khilaviśvarūpo garbhe 'pi lokān vapuṣā bibharti prasīdatām eṣa sa devadevaḥ svamāyayāviṣkṛtabālarūpaḥ //

उपसंहर सर्वात्मन् रूपम् एतच् चतुर्भुजम् जानातु मावतारं ते कंसो ऽयं दितिजात्मजः ॥

upasaṃhara sarvātman rūpam etac caturbhujam jānātu māvatāraṃ te kaṃso 'yaṃ ditijātmajaḥ //

स्तुतो ऽहं यत् त्वया पूर्वं पुत्रार्थिन्या तद् अद्य ते सफलं देवि संजातं जातो ऽहं यत् तवोदरात् ॥

stuto 'haṃ yat tvayā pūrvaṃ putrārthinyā tad adya te saphalaṃ devi saṃjātaṃ jāto 'haṃ yat tavodarāt //

इत्य् उक्त्वा भगवांस् तूष्णीं बभूव मुनिसत्तम वसुदेवो ऽपि तं रात्राव् आदाय प्रययौ बहिः ॥

ity uktvā bhagavāṃs tūṣṇīṃ babhūva munisattama vasudevo 'pi taṃ rātrāv ādāya prayayau bahiḥ //

मोहिताश् चाभवंस् तत्र रक्षिणो योगनिद्रया मथुराद्वारपालाश् च व्रजत्य् आनकदुन्दुभौ ॥

mohitāś cābhavaṃs tatra rakṣiṇo yoganidrayā mathurādvārapālāś ca vrajaty ānakadundubhau //

वर्षतां जलदानां च तोयम् अत्युल्बणं निशि संच्छाद्यानुययौ शेषः फणैर् आनकदुन्दुभिम् ॥

varṣatāṃ jaladānāṃ ca toyam atyulbaṇaṃ niśi saṃcchādyānuyayau śeṣaḥ phaṇair ānakadundubhim //

यमुनां चातिगम्भीरां नानावर्तशताकुलाम् वसुदेवो वहन् विष्णुं जानुमात्रवहां ययौ ॥

yamunāṃ cātigambhīrāṃ nānāvartaśatākulām vasudevo vahan viṣṇuṃ jānumātravahāṃ yayau //

कंसस्य करम् आदाय तत्रैवाभ्यागतांस् तटे नन्दादीन् गोपवृद्धांश् च यमुनायां ददर्श सः ॥

kaṃsasya karam ādāya tatraivābhyāgatāṃs taṭe nandādīn gopavṛddhāṃś ca yamunāyāṃ dadarśa saḥ //

तस्मिन् काले यशोदापि मोहिता योगनिद्रया ताम् एव कन्यां मैत्रेय प्रसूता मोहिते जने ॥

tasmin kāle yaśodāpi mohitā yoganidrayā tām eva kanyāṃ maitreya prasūtā mohite jane //

वसुदेवो ऽपि विन्यस्य बालम् आदाय दारिकाम् यशोदाशयने तूर्णम् आजगामामितद्युतिः ॥

vasudevo 'pi vinyasya bālam ādāya dārikām yaśodāśayane tūrṇam ājagāmāmitadyutiḥ //

ददृशे च प्रबुद्धा सा यशोदा जातम् आत्मजम् नीलोत्पलदलश्यामं ततो ऽत्यर्थं मुदं ययौ ॥

dadṛśe ca prabuddhā sā yaśodā jātam ātmajam nīlotpaladalaśyāmaṃ tato 'tyarthaṃ mudaṃ yayau //

आदाय वसुदेवो ऽपि दारिकां निजमन्दिरे देवकीशयने न्यस्य यथापूर्वम् अतिष्ठत ॥

ādāya vasudevo 'pi dārikāṃ nijamandire devakīśayane nyasya yathāpūrvam atiṣṭhata //

ततो बालध्वनिं श्रुत्वा रक्षिणः सहसोत्थिताः कंसायावेदयाम् आसुर् देवकीप्रसवं द्विज ॥

tato bāladhvaniṃ śrutvā rakṣiṇaḥ sahasotthitāḥ kaṃsāyāvedayām āsur devakīprasavaṃ dvija //

कंसस् तूर्णम् उपेत्यैनां ततो जग्राह बालिकाम् मुञ्च मुञ्चेति देवक्या सन्नकण्ठ्या निवारितः ॥

kaṃsas tūrṇam upetyaināṃ tato jagrāha bālikām muñca muñceti devakyā sannakaṇṭhyā nivāritaḥ //

चिक्षेप च शिलापृष्ठे सा क्षिप्ता वियति स्थितिम् अवाप रूपं च महत् सायुधाष्टमहाभुजम् ॥

cikṣepa ca śilāpṛṣṭhe sā kṣiptā viyati sthitim avāpa rūpaṃ ca mahat sāyudhāṣṭamahābhujam //

प्रजहास तथैवोच्चैः कंसं च रुषिताब्रवीत् किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस् त्वां वधिष्यति ॥

prajahāsa tathaivoccaiḥ kaṃsaṃ ca ruṣitābravīt kiṃ mayā kṣiptayā kaṃsa jāto yas tvāṃ vadhiṣyati //

सर्वस्वभूतो देवानाम् आसीन् मृत्युः पुरा स ते तद् एतत् संप्रधार्याशु क्रियतां हितम् आत्मनः ॥

sarvasvabhūto devānām āsīn mṛtyuḥ purā sa te tad etat saṃpradhāryāśu kriyatāṃ hitam ātmanaḥ //

इत्य् उक्त्वा प्रययौ देवी दिव्यस्रग्गन्धभूषणा पश्यतो भोजराजस्य स्तुता सिद्धैर् विहायसा ॥

ity uktvā prayayau devī divyasraggandhabhūṣaṇā paśyato bhojarājasya stutā siddhair vihāyasā //