तस्मिन् रासभदैतेये सानुगे विनिपातिते सेव्यं गोगोपगोपीनां रम्यं तालवनं बभौ ॥
tasmin rāsabhadaiteye sānuge vinipātite sevyaṃ gogopagopīnāṃ ramyaṃ tālavanaṃ babhau //
ततस् तौ जातहर्षौ तु वसुदेवसुताव् उभौ हत्वा धेनुकदैतेयं भाण्डीरवटम् आगतौ ॥
tatas tau jātaharṣau tu vasudevasutāv ubhau hatvā dhenukadaiteyaṃ bhāṇḍīravaṭam āgatau //
क्ष्वेलमानौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान् चारयन्तौ च गा दूरे व्याहरन्तौ च नामभिः ॥
kṣvelamānau pragāyantau vicinvantau ca pādapān cārayantau ca gā dūre vyāharantau ca nāmabhiḥ //
निर्योगपाशस्कन्धौ तौ वनमालाविभूषितौ शुशुभाते महात्मानौ बालशृङ्गाव् इवर्षभौ ॥
niryogapāśaskandhau tau vanamālāvibhūṣitau śuśubhāte mahātmānau bālaśṛṅgāv ivarṣabhau //
सुवर्णाञ्जनचूर्णाभ्यां तौ तदा रुषिताम्बरौ महेन्द्रायुधसंयुक्तौ श्वेतकृष्णाव् इवाम्बुदौ ॥
suvarṇāñjanacūrṇābhyāṃ tau tadā ruṣitāmbarau mahendrāyudhasaṃyuktau śvetakṛṣṇāv ivāmbudau //
चेरतुर् लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिर् इतरेतरम् समस्तलोकनाथानां नाथभूतौ भुवं गतौ ॥
ceratur lokasiddhābhiḥ krīḍābhir itaretaram samastalokanāthānāṃ nāthabhūtau bhuvaṃ gatau //
मनुष्यधर्माभिरतौ मानयन्तौ मनुष्यताम् तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश् चेरतुर् वनम् ॥
manuṣyadharmābhiratau mānayantau manuṣyatām tajjātiguṇayuktābhiḥ krīḍābhiś ceratur vanam //
ततश् चान्दोलिकाभिश् च नियुद्धैश् च महाबलौ व्यायामं चक्रतुस् तत्र क्षेपणीयैस् तथाश्मभिः ॥
tataś cāndolikābhiś ca niyuddhaiś ca mahābalau vyāyāmaṃ cakratus tatra kṣepaṇīyais tathāśmabhiḥ //
तल्लिप्सुर् असुरस् तत्र ह्य् उभयो रममाणयोः आजगाम प्रलम्बाख्यो गोपवेषतिरोहितः ॥
tallipsur asuras tatra hy ubhayo ramamāṇayoḥ ājagāma pralambākhyo gopaveṣatirohitaḥ //
सो ऽवगाहत निःशङ्कस् तेषां मध्यम् अमानुषः मानुषं वपुर् आस्थाय प्रलम्बो दानवोत्तमः ॥
so 'vagāhata niḥśaṅkas teṣāṃ madhyam amānuṣaḥ mānuṣaṃ vapur āsthāya pralambo dānavottamaḥ //
तयोश् छिद्रान्तरप्रेप्सुर् अविषह्यम् अमन्यत कृष्णं ततो रौहिणेयं हन्तुं चक्रे मनोरथम् ॥
tayoś chidrāntaraprepsur aviṣahyam amanyata kṛṣṇaṃ tato rauhiṇeyaṃ hantuṃ cakre manoratham //
हरिणाक्रीडनं नाम बालक्रीडनकं ततः प्रकुर्वन्तो हि ते सर्वे द्वौ द्वौ युगपद् उत्पतन् ॥
hariṇākrīḍanaṃ nāma bālakrīḍanakaṃ tataḥ prakurvanto hi te sarve dvau dvau yugapad utpatan //
श्रीदाम्ना सह गोविन्दः प्रलम्बेन तथा बलः गोपालैर् अपरैश् चान्ये गोपालाः सह पुप्लुवुः ॥
śrīdāmnā saha govindaḥ pralambena tathā balaḥ gopālair aparaiś cānye gopālāḥ saha pupluvuḥ //
श्रीदामानं ततः कृष्णः प्रलम्बं रोहिणीसुतः जितवान् कृष्णपक्षीयैर् गोपैर् अन्ये पराजिताः ॥
śrīdāmānaṃ tataḥ kṛṣṇaḥ pralambaṃ rohiṇīsutaḥ jitavān kṛṣṇapakṣīyair gopair anye parājitāḥ //
ते वाहयन्तस् त्व् अन्योन्यं भाण्डीरस्कन्धम् एत्य वै पुनर् निववृतुः सर्वे ये ये तत्र पराजिताः ॥
te vāhayantas tv anyonyaṃ bhāṇḍīraskandham etya vai punar nivavṛtuḥ sarve ye ye tatra parājitāḥ //
संकर्षणं तु स्कन्धेन शीघ्रम् उत्क्षिप्य दानवः न तस्थौ प्रजगामैव सचन्द्र इव वारिदः ॥
saṃkarṣaṇaṃ tu skandhena śīghram utkṣipya dānavaḥ na tasthau prajagāmaiva sacandra iva vāridaḥ //
असहन् रौहिणेयस्य स भारं दानवोत्तमः ववृधे सुमहाकायः प्रावृषीव बलाहकः ॥
asahan rauhiṇeyasya sa bhāraṃ dānavottamaḥ vavṛdhe sumahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ //
संकर्षणस् तु तं दृष्ट्वा दग्धशैलोपमाकृतिम् स्रग्दामलम्बाभरणं मुकुटाटोपिमस्तकम् ॥
saṃkarṣaṇas tu taṃ dṛṣṭvā dagdhaśailopamākṛtim sragdāmalambābharaṇaṃ mukuṭāṭopimastakam //
रौद्रं शकटचक्राक्षं पादन्यासचलत्क्षितिम् ॥
raudraṃ śakaṭacakrākṣaṃ pādanyāsacalatkṣitim //
ह्रियमाणस् ततः कृष्णम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
hriyamāṇas tataḥ kṛṣṇam idaṃ vacanam abravīt //
कृष्ण कृष्ण ह्रियाम्य् एष पर्वतोदग्रमूर्तिना केनापि पश्य दैत्येन गोपालछद्मरूपिणा ॥
kṛṣṇa kṛṣṇa hriyāmy eṣa parvatodagramūrtinā kenāpi paśya daityena gopālachadmarūpiṇā //
यद् अत्र साम्प्रतं कार्यं मया मधुनिषूदन तत् कथ्यतां प्रयात्य् एष दुरात्मातित्वरान्वितः ॥
yad atra sāmprataṃ kāryaṃ mayā madhuniṣūdana tat kathyatāṃ prayāty eṣa durātmātitvarānvitaḥ //
तम् आह रामं गोविन्दः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः महात्मा रौहिणेयस्य बलवीर्यप्रमाणवित् ॥
tam āha rāmaṃ govindaḥ smitabhinnauṣṭhasaṃpuṭaḥ mahātmā rauhiṇeyasya balavīryapramāṇavit //
किम् अयं मानुषो भावो व्यक्तम् एवावलम्ब्यते सर्वात्मन् सर्वगुह्यानां गुह्यगुह्यात्मना त्वया ॥
kim ayaṃ mānuṣo bhāvo vyaktam evāvalambyate sarvātman sarvaguhyānāṃ guhyaguhyātmanā tvayā //
स्मराशेषजगन्नाथ कारणं कारणाग्रजम् आत्मानम् एकं तद्वच् च जगत्य् एकार्णवे च यत् ॥
smarāśeṣajagannātha kāraṇaṃ kāraṇāgrajam ātmānam ekaṃ tadvac ca jagaty ekārṇave ca yat //
किं न वेत्सि यथाहं च त्वं चैकं कारणं भुवः भारावतारणार्थाय मर्त्यलोकम् उपागतौ ॥
kiṃ na vetsi yathāhaṃ ca tvaṃ caikaṃ kāraṇaṃ bhuvaḥ bhārāvatāraṇārthāya martyalokam upāgatau //
नभः शिरस् ते ऽम्बुमयी च मूर्तिः पादौ क्षितिर् वक्त्रम् अनन्त वह्निः सोमो मनस् ते श्वसितं समीरो दिशश् चतस्रो ऽव्यय बाहवस् ते ॥
nabhaḥ śiras te 'mbumayī ca mūrtiḥ pādau kṣitir vaktram ananta vahniḥ somo manas te śvasitaṃ samīro diśaś catasro 'vyaya bāhavas te //
सहस्रवक्त्रो हि भवान् महात्मा सहस्रहस्ताङ्घ्रिशरीरभेदः सहस्रपद्मोद्भवयोनिर् आद्यः सहस्रशस् त्वां मुनयो गृणन्ति ॥
sahasravaktro hi bhavān mahātmā sahasrahastāṅghriśarīrabhedaḥ sahasrapadmodbhavayonir ādyaḥ sahasraśas tvāṃ munayo gṛṇanti //
दिव्यं हि रूपं तव वेत्ति नान्यो देवैर् अशेषैर् अवताररूपम् तवार्च्यते वेत्सि न किं यद् अन्ते त्वय्य् एव विश्वं लयम् अभ्युपैति ॥
divyaṃ hi rūpaṃ tava vetti nānyo devair aśeṣair avatārarūpam tavārcyate vetsi na kiṃ yad ante tvayy eva viśvaṃ layam abhyupaiti //
त्वया धृतेयं धरणी बिभर्ति चराचरं विश्वम् अनन्तमूर्ते कृतादिभेदैर् अज कालरूपो निमेषपूर्वो जगद् एतद् अत्सि ॥
tvayā dhṛteyaṃ dharaṇī bibharti carācaraṃ viśvam anantamūrte kṛtādibhedair aja kālarūpo nimeṣapūrvo jagad etad atsi //
अत्तं यथा वाडववह्निनाम्बु हिमस्वरूपं परिगृह्य कास्तम् हिमाचले भानुमतो ऽंशुसङ्गाज् जलत्वम् अभ्येति पुनस् तद् एव ॥
attaṃ yathā vāḍavavahnināmbu himasvarūpaṃ parigṛhya kāstam himācale bhānumato 'ṃśusaṅgāj jalatvam abhyeti punas tad eva //
एवं त्वया संहरणे ऽत्तम् एतज् जगत् समस्तं पुनर् अप्य् अवश्यम् तथैव सर्गाय समुद्यतस्य जगत्त्वम् अभ्येत्य् अनुकल्पम् ईश ॥
evaṃ tvayā saṃharaṇe 'ttam etaj jagat samastaṃ punar apy avaśyam tathaiva sargāya samudyatasya jagattvam abhyety anukalpam īśa //
भवान् अहं च विश्वात्मन्न् एकम् एव हि कारणम् जगतो ऽस्य जगत्य् अर्थे भेदेनावां व्यवस्थितौ ॥
bhavān ahaṃ ca viśvātmann ekam eva hi kāraṇam jagato 'sya jagaty arthe bhedenāvāṃ vyavasthitau //
तत् स्मर्यताम् अमेयात्मंस् त्वयात्मा जहि दानवम् मानुष्यम् एवावलम्ब्य बन्धूनां क्रियतां हितम् ॥
tat smaryatām ameyātmaṃs tvayātmā jahi dānavam mānuṣyam evāvalambya bandhūnāṃ kriyatāṃ hitam //
इति संस्मारितो विप्र कृष्णेन सुमहात्मना विहस्य पीडयाम् आस प्रलम्बं बलवान् बलः ॥
iti saṃsmārito vipra kṛṣṇena sumahātmanā vihasya pīḍayām āsa pralambaṃ balavān balaḥ //
मुष्टिना चाहनन् मूर्ध्नि कोपसंरक्तलोचनः तेन चास्य प्रहारेण बहिर् याते विलोचने ॥
muṣṭinā cāhanan mūrdhni kopasaṃraktalocanaḥ tena cāsya prahāreṇa bahir yāte vilocane //
स निष्कासितमस्तिष्को मुखाच् छोणितम् उद्वमन् निपपात महीपृष्ठे दैत्यवर्यो ममार च ॥
sa niṣkāsitamastiṣko mukhāc choṇitam udvaman nipapāta mahīpṛṣṭhe daityavaryo mamāra ca //
प्रलम्बं निहतं दृष्ट्वा बलेनाद्भुतकर्मणा प्रहृष्टास् तुष्टुवुर् गोपाः साधु साध्व् इति चाब्रुवन् ॥
pralambaṃ nihataṃ dṛṣṭvā balenādbhutakarmaṇā prahṛṣṭās tuṣṭuvur gopāḥ sādhu sādhv iti cābruvan //
संस्तूयमानो गोपैस् तु रामो दैत्ये निपातिते प्रलम्बे सह कृष्णेन पुनर् गोकुलम् आययौ ॥
saṃstūyamāno gopais tu rāmo daitye nipātite pralambe saha kṛṣṇena punar gokulam āyayau //
[[इति श्रीविष्णुपुराणे पञ्चमे ऽंशे नवमो ऽध्यायः ]]
[[iti śrīviṣṇupurāṇe pañcame 'ṃśe navamo 'dhyāyaḥ ]]