Chapter 141

षट्त्रिंशत्पदसंस्थानामोषधीनां वदे फलं

ṣaṭtriṃśatpadasaṃsthānāmoṣadhīnāṃ vade phalaṃ

अमरीकरणं नृणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रसेवितं

amarīkaraṇaṃ nṛṇāṃ brahmarudrendrasevitaṃ

हरीतक्यक्ष्यधात्राश् च मरीचम्पिप्पलीशिफा

harītakyakṣyadhātrāś ca marīcampippalīśiphā

वह्निः शुण्ठी पिप्पली च गुडूचीवचनिम्बकाः

vahniḥ śuṇṭhī pippalī ca guḍūcīvacanimbakāḥ

वासकः शतमूली च सैन्धवं सिन्धुवारकं

vāsakaḥ śatamūlī ca saindhavaṃ sindhuvārakaṃ

कण्टकारी गोक्षुरका विल्वम्पौनर्नवं बला

kaṇṭakārī gokṣurakā vilvampaunarnavaṃ balā

एरण्डमुण्डी रुचको भृङ्गः क्षारो ऽथ पर्पटः

eraṇḍamuṇḍī rucako bhṛṅgaḥ kṣāro 'tha parpaṭaḥ

धन्याको जीरकश् चैव शतपुष्यी जवानिका

dhanyāko jīrakaś caiva śatapuṣyī javānikā

विडङ्गः खदिरश् चैव कृतमालो हरिद्रया

viḍaṅgaḥ khadiraś caiva kṛtamālo haridrayā

वचा सिद्धार्थ एतानि षट्त्रिंशत्पदगानि हि

vacā siddhārtha etāni ṣaṭtriṃśatpadagāni hi

क्रमादेकादिसञ्ज्ञानि ह्य् औपधानि महान्ति हि

kramādekādisañjñāni hy aupadhāni mahānti hi

सर्वरोगहराणि स्युरमरीकरणानि च

sarvarogaharāṇi syuramarīkaraṇāni ca

बलीपलितभेत्तॄणि सर्वकोष्ठगतानि तु

balīpalitabhettṝṇi sarvakoṣṭhagatāni tu

एषां चूर्णञ्च वटिका रसेन परिभाविता

eṣāṃ cūrṇañca vaṭikā rasena paribhāvitā

अवलेहः कषायो वा मोदको गुडखण्डकः

avalehaḥ kaṣāyo vā modako guḍakhaṇḍakaḥ

मधुतो धृततो वापि घृतन्तैलमथापि वा

madhuto dhṛtato vāpi ghṛtantailamathāpi vā

सर्वात्मनोपयुक्तं हि मृतसञ्जीवनम्भवेत्

sarvātmanopayuktaṃ hi mṛtasañjīvanambhavet

कर्षार्धं कर्षमेकं वा पलार्धं पलमेककं

karṣārdhaṃ karṣamekaṃ vā palārdhaṃ palamekakaṃ

यथेष्टाचारनिरतो जीवेद्वर्षशतत्रयं

yatheṣṭācāranirato jīvedvarṣaśatatrayaṃ

मृतसञ्जीवनीकल्पे योगो नास्मात् परो ऽस्ति हि

mṛtasañjīvanīkalpe yogo nāsmāt paro 'sti hi

प्रथमान्नवकाद्योगात् सर्वरोगैः प्रमुच्यते

prathamānnavakādyogāt sarvarogaiḥ pramucyate

द्वितीयाच्च तृतीयाच्च चतुर्थान्मुच्यते रुजः

dvitīyācca tṛtīyācca caturthānmucyate rujaḥ

एवं षट्काच्च प्रथमाद् द्वितीयाच्च तृतीयतः

evaṃ ṣaṭkācca prathamād dvitīyācca tṛtīyataḥ

चतुर्थात्पञ्चमात् षष्ठात्तथा नवचतुष्कतः

caturthātpañcamāt ṣaṣṭhāttathā navacatuṣkataḥ

एकदित्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टमतो ऽनिलात्

ekaditricatuḥpañcaṣaṭsaptāṣṭamato 'nilāt

अग्निभास्करषड्विंशसप्तविंशैश् च पित्ततः

agnibhāskaraṣaḍviṃśasaptaviṃśaiś ca pittataḥ

वाणर्तुशैलवसुभिस्तिथिभिर्मुच्यते कफात्

vāṇartuśailavasubhistithibhirmucyate kaphāt

वेदाग्निभिर्बाणगुणैः षद्गुणैः स्याद्वशे धृते

vedāgnibhirbāṇaguṇaiḥ ṣadguṇaiḥ syādvaśe dhṛte

ग्रहादिग्रहणान्तैश् च सर्वैर् एव विमुच्यते

grahādigrahaṇāntaiś ca sarvair eva vimucyate

एकद्वित्रिरसैः शैलैर् वसुग्रहशिवैः क्रमात्

ekadvitrirasaiḥ śailair vasugrahaśivaiḥ kramāt

द्वात्रिंशत्तिथिसूर्यैश् च नात्र कार्या विचारणा

dvātriṃśattithisūryaiś ca nātra kāryā vicāraṇā

षट्त्रिंशत्पदकज्ञानं न देयं यस्य कस्य चित्

ṣaṭtriṃśatpadakajñānaṃ na deyaṃ yasya kasya cit

इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे षट्त्रिंशत्पदकज्ञानं नाम एकचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥

ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ṣaṭtriṃśatpadakajñānaṃ nāma ekacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||