Chapter 150

मन्वन्तराणि वक्ष्यामि आद्याः स्वायम्भुवो मनुः

manvantarāṇi vakṣyāmi ādyāḥ svāyambhuvo manuḥ

अग्नीध्राद्यास्तस्य सुता यमो नाम तदा सुराः

agnīdhrādyāstasya sutā yamo nāma tadā surāḥ

और्वाद्याश् च सप्तर्षय इन्द्रश् चैव शतक्रतुः

aurvādyāś ca saptarṣaya indraś caiva śatakratuḥ

पारावताः सतुषिता देवाः स्वारोचिषे ऽन्तरे

pārāvatāḥ satuṣitā devāḥ svārociṣe 'ntare

विपश्चित्तत्र देवेन्द्र ऊर्जस्तम्भादयो द्विजाः

vipaścittatra devendra ūrjastambhādayo dvijāḥ

चैत्रकिम्पुरुषाः पुत्रास्तृतीयश्चोत्तोतमो मनुः

caitrakimpuruṣāḥ putrāstṛtīyaścottotamo manuḥ

सुशान्तिरिन्द्रो देवाश् च सुधामाद्या वशिष्ठजाः

suśāntirindro devāś ca sudhāmādyā vaśiṣṭhajāḥ

सप्तर्षयो ऽजाद्याः पुत्राश् चतुर्थस्तामसी मनुः

saptarṣayo 'jādyāḥ putrāś caturthastāmasī manuḥ

स्वरूपाद्याः सुरगणाः शिखिरिन्द्रः सुरेश्वरः

svarūpādyāḥ suragaṇāḥ śikhirindraḥ sureśvaraḥ

ज्योतिर्धामादयो विप्रा नव ख्यातिमुखाः सुताः

jyotirdhāmādayo viprā nava khyātimukhāḥ sutāḥ

रैवते वितथश्चेन्द्रो अमिताभास् तथा सुराः

raivate vitathaścendro amitābhās tathā surāḥ

हिरण्यरोमाद्या मुनयो बलबन्धादयः सुताः

hiraṇyaromādyā munayo balabandhādayaḥ sutāḥ

मनोजवश्चाक्षुषे ऽथ इन्द्रः स्वात्यादयः सुराः

manojavaścākṣuṣe 'tha indraḥ svātyādayaḥ surāḥ

सुमेधाद्या महर्षयः पुरुप्रभृतयः सुताः

sumedhādyā maharṣayaḥ puruprabhṛtayaḥ sutāḥ

विवस्वतः सुतो विप्रः श्राद्धदेवो मनुस्ततः

vivasvataḥ suto vipraḥ śrāddhadevo manustataḥ

आदित्यवसुरुद्राद्या देवा इन्द्रः पुरन्दरः

ādityavasurudrādyā devā indraḥ purandaraḥ

वशिष्ठः काश्यपो ऽथात्रिर्जमदग्निः सगोतमः

vaśiṣṭhaḥ kāśyapo 'thātrirjamadagniḥ sagotamaḥ

विश्वामित्रभरद्वाजौ मुनयः सप्त साम्प्रतं

viśvāmitrabharadvājau munayaḥ sapta sāmprataṃ

इक्ष्वाकुप्रमुखाः पुत्रा अंशेन हरिराभवत्

ikṣvākupramukhāḥ putrā aṃśena harirābhavat

स्वायम्भुवे मानसो ऽभूदजितस्तदनन्तरे

svāyambhuve mānaso 'bhūdajitastadanantare

सत्यो हरिर्देवदरो वैकुण्ठो वामनः क्रमात्

satyo harirdevadaro vaikuṇṭho vāmanaḥ kramāt

छायाजः सूर्यपुत्रस्तु भविता चाष्टमो मनुः

chāyājaḥ sūryaputrastu bhavitā cāṣṭamo manuḥ

पूर्वस्य च सवर्णो ऽसौ सावर्णिर्भविताष्टमः

pūrvasya ca savarṇo 'sau sāvarṇirbhavitāṣṭamaḥ

सुतपाद्या देवगणा दीप्तिमद्द्रौणिकादयः

sutapādyā devagaṇā dīptimaddrauṇikādayaḥ

मुनयो बलिरिन्द्रश् च विरजप्रमुखाः सुताः

munayo balirindraś ca virajapramukhāḥ sutāḥ

नवमो दक्षसावर्णिः पाराद्याश् च तदा सुराः

navamo dakṣasāvarṇiḥ pārādyāś ca tadā surāḥ

इन्द्रश् चैवाद्भुतस्तेषां सवनाद्या द्विजोत्तमाः

indraś caivādbhutasteṣāṃ savanādyā dvijottamāḥ

धृतकेत्वादयः पुत्रा ब्रह्मसावर्णिरित्यतः

dhṛtaketvādayaḥ putrā brahmasāvarṇirityataḥ

सुखादयो देवगणास्तेषां शान्तिः शतक्रतुः

sukhādayo devagaṇāsteṣāṃ śāntiḥ śatakratuḥ

हविष्याद्याश् च मुनयः सुक्षेत्राद्याश् च तत्सुताः

haviṣyādyāś ca munayaḥ sukṣetrādyāś ca tatsutāḥ

धर्मसावर्णिकश्चाथ विहङ्गाद्यास्तदा सुराः

dharmasāvarṇikaścātha vihaṅgādyāstadā surāḥ

गणेशश्चेन्द्रो नश् चराद्या मुनयः पुत्रकामयोः

gaṇeśaścendro naś carādyā munayaḥ putrakāmayoḥ

सर्वत्रगाद्या रुद्राख्यः सावर्णिभविता मनुः

sarvatragādyā rudrākhyaḥ sāvarṇibhavitā manuḥ

ऋतधामा सुरेन्द्रश् च हरिताद्याश् च देवताः

ṛtadhāmā surendraś ca haritādyāś ca devatāḥ

तपस्याद्याः सप्तर्षयः सुता वैदेववन्मुखाः

tapasyādyāḥ saptarṣayaḥ sutā vaidevavanmukhāḥ

मनुस्त्रयोदशो रौच्यः सूत्रामाणादयः सुराः

manustrayodaśo raucyaḥ sūtrāmāṇādayaḥ surāḥ

इन्द्रो दिवस्पतिस्तेषां दानवादिविमर्दनः

indro divaspatisteṣāṃ dānavādivimardanaḥ

निर्मोहाद्याः सप्तर्षयश्चित्रसेनादयः सुताः

nirmohādyāḥ saptarṣayaścitrasenādayaḥ sutāḥ

मनुश् चतुर्दशो भौत्यः शुचिरिन्द्रो भविष्यति

manuś caturdaśo bhautyaḥ śucirindro bhaviṣyati

चाक्षुषाद्याः सुरगणा अग्निबाह्णादयो द्विजाः

cākṣuṣādyāḥ suragaṇā agnibāhṇādayo dvijāḥ

चतुर्दशस्य भौत्यस्य पुत्रा ऊरुमुखा मनोः

caturdaśasya bhautyasya putrā ūrumukhā manoḥ

प्रयर्तयन्ति देवांश् च भुवि सप्तर्षयो दिवः

prayartayanti devāṃś ca bhuvi saptarṣayo divaḥ

देवा यज्ञभुजस्ते तु भूः पुत्रैः परिपाल्यते

devā yajñabhujaste tu bhūḥ putraiḥ paripālyate

ब्रह्मणो दिवसे ब्रह्मन्मनवस्तु चतुर्दश

brahmaṇo divase brahmanmanavastu caturdaśa

मन्वाद्याश् च हरिर्वेदं द्वापरान्ते विभेद सः

manvādyāś ca harirvedaṃ dvāparānte vibheda saḥ

आद्यो वेदश् चतुष्पादः शतसाहस्रसम्मितः

ādyo vedaś catuṣpādaḥ śatasāhasrasammitaḥ

एकश्चासीद् यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत्

ekaścāsīd yajurvedastaṃ caturdhā vyakalpayat

आध्वर्यवं यजुर्भिस्तु ऋग्भिर्होत्रं तथा मुनिः

ādhvaryavaṃ yajurbhistu ṛgbhirhotraṃ tathā muniḥ

औद्गात्रं सामभिओश् चक्रे ब्रह्मत्वञ्चाप्यथर्वभिः

audgātraṃ sāmabhioś cakre brahmatvañcāpyatharvabhiḥ

प्रथमं व्यासशिष्यस्तु पैलो ह्य् ऋग्वेदपारगः

prathamaṃ vyāsaśiṣyastu pailo hy ṛgvedapāragaḥ

इन्द्रः प्रमतये प्रादाद्वास्कलाय च संहितां

indraḥ pramataye prādādvāskalāya ca saṃhitāṃ

बौध्यादिभ्यो ददौ सोपि चतुर्धा निजसंहितां

baudhyādibhyo dadau sopi caturdhā nijasaṃhitāṃ

यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन्महामतिः

yajurvedataroḥ śākhāḥ saptaviṃśanmahāmatiḥ

वैशम्पायननामासौ व्यासशिष्यश् चकार वै

vaiśampāyananāmāsau vyāsaśiṣyaś cakāra vai

काण्वा वाजसनेयाद्या याज्ञवल्क्यादिभिः स्मृताः

kāṇvā vājasaneyādyā yājñavalkyādibhiḥ smṛtāḥ

सामवेदतरोः शाखा व्यासशिष्यः सजैमिनिः

sāmavedataroḥ śākhā vyāsaśiṣyaḥ sajaiminiḥ

सुमन्तुश् च सुकर्मा च एकैकां संहितां ततः

sumantuś ca sukarmā ca ekaikāṃ saṃhitāṃ tataḥ

गृह्णते च सुकर्माख्यः सहस्रं संहितां गुरुः

gṛhṇate ca sukarmākhyaḥ sahasraṃ saṃhitāṃ guruḥ

सुमन्तुश्चाथर्वतरुं व्यासशिष्यो विभेद तं

sumantuścātharvataruṃ vyāsaśiṣyo vibheda taṃ

शिष्यानध्यापयामास पैप्यलादान् सहस्रशः

śiṣyānadhyāpayāmāsa paipyalādān sahasraśaḥ

पुराणसंहितां चक्रे सुतो व्यासप्रसादतः ॥31

purāṇasaṃhitāṃ cakre suto vyāsaprasādataḥ //31