Chapter 155

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय विष्ण्वादीन् दैवतान् स्मरेत्

brāhme muhūrte cotthāya viṣṇvādīn daivatān smaret

उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ

रातौ च दक्षिणे कुर्यादुभे सन्ध्ये यथा दिवा

rātau ca dakṣiṇe kuryādubhe sandhye yathā divā

न मार्गादौ जले वीप्यां सतृणायां सदाचरेत्

na mārgādau jale vīpyāṃ satṛṇāyāṃ sadācaret

शौचं कृत्वा मृदाचम्य भक्षयेद्दन्तधावनं

śaucaṃ kṛtvā mṛdācamya bhakṣayeddantadhāvanaṃ

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं क्रियाङ्गं मलकर्षणं

nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ kriyāṅgaṃ malakarṣaṇaṃ

क्रियास्नानं तथा षष्ठं षोढास्नानं प्रकीर्तितं

kriyāsnānaṃ tathā ṣaṣṭhaṃ ṣoḍhāsnānaṃ prakīrtitaṃ

अस्नातस्याफलं कर्म प्रातःस्नानं चरेत्ततः

asnātasyāphalaṃ karma prātaḥsnānaṃ carettataḥ

भूमिष्ठमुद्धृतात् पुण्यं ततः प्रस्रवणोदकं

bhūmiṣṭhamuddhṛtāt puṇyaṃ tataḥ prasravaṇodakaṃ

ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते

tato 'pi sārasaṃ puṇyaṃ tasmānnādeyamucyate

तीर्थतोयं ततः पुण्यं गाङ्गं पुण्यन्तु सर्वतः

tīrthatoyaṃ tataḥ puṇyaṃ gāṅgaṃ puṇyantu sarvataḥ

संशोधितमलः पूर्वं निमग्नश् च जलाशये

saṃśodhitamalaḥ pūrvaṃ nimagnaś ca jalāśaye

उपस्पृश्य ततः कुर्यादम्भसः परिमार्जनं

upaspṛśya tataḥ kuryādambhasaḥ parimārjanaṃ

हिरण्यवर्णास्तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ

hiraṇyavarṇāstisṛbhiḥ śanno devīti cāpyatha

आपोहिष्ठेति तिसृभिरिदमापस्तथैव च

āpohiṣṭheti tisṛbhiridamāpastathaiva ca

ततो जलाशये मग्नः कुर्यादन्तर्जलं जपं

tato jalāśaye magnaḥ kuryādantarjalaṃ japaṃ

तत्राघमर्षणं सूक्तं द्रुपदां वा तथा जपेत्

tatrāghamarṣaṇaṃ sūktaṃ drupadāṃ vā tathā japet

युञ्जते मन इत्य् एवं सूक्तं सूक्तं वाप्यथ पौरुषं

yuñjate mana ity evaṃ sūktaṃ sūktaṃ vāpyatha pauruṣaṃ

गायत्रीं तु विशेषेण अघमर्षणसूक्तके

gāyatrīṃ tu viśeṣeṇa aghamarṣaṇasūktake

देवता भाववृत्तस्तु ऋषिश् चैवाघमर्षणः

devatā bhāvavṛttastu ṛṣiś caivāghamarṣaṇaḥ

छन्दश्चानुष्टुभं तस्य भाववृत्तो हरिः स्मृतः

chandaścānuṣṭubhaṃ tasya bhāvavṛtto hariḥ smṛtaḥ

आपीडमानः शाटीं तु देवतापितृतर्पणं

āpīḍamānaḥ śāṭīṃ tu devatāpitṛtarpaṇaṃ

पौरुषेण तु सूक्तेन ददेच्चैवोदकाञ्जलिं

pauruṣeṇa tu sūktena dadeccaivodakāñjaliṃ

ततो ऽग्निहवनं कुर्याद्दानं दत्वा तु शक्तितः

tato 'gnihavanaṃ kuryāddānaṃ datvā tu śaktitaḥ

ततः समभिगच्छेत योगाक्षेमार्थमीश्वरं

tataḥ samabhigaccheta yogākṣemārthamīśvaraṃ

आसनं शयनं यानं जायापत्यङ्कमण्डलुः

āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ jāyāpatyaṅkamaṇḍaluḥ

आत्मनः शुचिरेतानि परेषां न शुचिर्भवेत्

ātmanaḥ śuciretāni pareṣāṃ na śucirbhavet

भाराक्रान्तस्य गुर्विण्याः पन्था देयो गुरुष्वपि

bhārākrāntasya gurviṇyāḥ panthā deyo guruṣvapi

न पश्येच्चार्कमुद्यन्तन्नास्तं यान्तं न चाम्भसि

na paśyeccārkamudyantannāstaṃ yāntaṃ na cāmbhasi

नेक्षेन्नग्नां स्त्रियं कूपं शूनास्थानमघौघिनं

nekṣennagnāṃ striyaṃ kūpaṃ śūnāsthānamaghaughinaṃ

कार्पासाथि तया भस्म नाक्रामेद् यच्च कुत्सितं

kārpāsāthi tayā bhasma nākrāmed yacca kutsitaṃ

अन्तःपुरं वित्तिगृहं परदौत्यं ब्रजेन्न हि

antaḥpuraṃ vittigṛhaṃ paradautyaṃ brajenna hi

नारोहेद्विषमान्नावन्न वृक्षं न च पर्वतं

nārohedviṣamānnāvanna vṛkṣaṃ na ca parvataṃ

अर्थायतनशास्त्रेषु तथैव स्यात् कुतूहली

arthāyatanaśāstreṣu tathaiva syāt kutūhalī

लोष्टमर्दो तृणच्छेदी नखखादी विनश्यति

loṣṭamardo tṛṇacchedī nakhakhādī vinaśyati

मुखादिवादनं नेहेद् विना दीपं न रात्रिगः

mukhādivādanaṃ nehed vinā dīpaṃ na rātrigaḥ

नाद्वारेण विशेद्वेश्म न च वक्त्रं विरागयेत्

nādvāreṇa viśedveśma na ca vaktraṃ virāgayet

कथाभङ्गं न कुर्वीत न च वासोविपर्ययं

kathābhaṅgaṃ na kurvīta na ca vāsoviparyayaṃ

भद्रं भद्रमिति ब्रूयान्नानिष्टं कीर्तयेत् क्वचित्

bhadraṃ bhadramiti brūyānnāniṣṭaṃ kīrtayet kvacit

पालाशमासनं वर्ज्यं देवादिच्छायया व्रजेत्

pālāśamāsanaṃ varjyaṃ devādicchāyayā vrajet

न मध्ये पूज्ययोर्यायात् नोच्छिष्टस्तारकादिदृक्

na madhye pūjyayoryāyāt nocchiṣṭastārakādidṛk

नद्यान्नान्यां नदीं ब्रूयान्न कण्डूयेद् द्विहस्तकं

nadyānnānyāṃ nadīṃ brūyānna kaṇḍūyed dvihastakaṃ

असन्तर्प्य पितॄन् देवान्नदीपारञ्च न व्रजेत्

asantarpya pitṝn devānnadīpārañca na vrajet

मलादिप्रक्षिपेन्नाप्सु न नग्नः स्नानमाचरेत्

malādiprakṣipennāpsu na nagnaḥ snānamācaret

ततः समभिगच्छेत योगक्षेमार्थमीश्वरं

tataḥ samabhigaccheta yogakṣemārthamīśvaraṃ

स्रजन्नात्मनाप्पनयेत् खरादिकरजस्त्यजेत्

srajannātmanāppanayet kharādikarajastyajet

हीनान्नावहसेत् गच्छेन्नादेशे नियसेच्च तैः

hīnānnāvahaset gacchennādeśe niyasecca taiḥ

वैद्यराजनदीहीने म्लेच्छस्त्रीबहुनायके

vaidyarājanadīhīne mlecchastrībahunāyake

रजस्वलादिपतितैर् न भाषेत केशवं स्मरेत्

rajasvalādipatitair na bhāṣeta keśavaṃ smaret

नासंवृतमुखः कुर्याद्धासं जृम्भां तथा क्षुतं

nāsaṃvṛtamukhaḥ kuryāddhāsaṃ jṛmbhāṃ tathā kṣutaṃ

प्रभोरप्यवमनं खद्गोपयेद्वचनं बुधः

prabhorapyavamanaṃ khadgopayedvacanaṃ budhaḥ

इन्द्रियाणां नानुकूली वेदरोधं न कारयेत्

indriyāṇāṃ nānukūlī vedarodhaṃ na kārayet

नोपेक्षितव्यो व्याधिः स्याद्रिपुरल्पो ऽपि भार्गव

nopekṣitavyo vyādhiḥ syādripuralpo 'pi bhārgava

रथ्यातिगः सदाचामेत् विभृयान्नाग्निवारिणी

rathyātigaḥ sadācāmet vibhṛyānnāgnivāriṇī

न हुङ्कुर्याच्छिवं पूज्यं पादं पादेन नाक्रमेत्

na huṅkuryācchivaṃ pūjyaṃ pādaṃ pādena nākramet

प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा कस्य चिन्नाप्रियं वदेत्

pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā kasya cinnāpriyaṃ vadet

वेदशास्त्रनरेन्द्रर्षिदेवनिन्दां विवर्जयेत्

vedaśāstranarendrarṣidevanindāṃ vivarjayet

स्त्रीणामीर्षा न कर्तव्या त्रिश्वासन्तासु वर्जयेत्

strīṇāmīrṣā na kartavyā triśvāsantāsu varjayet

धर्मश्रुतिं देवरतिं कुर्याद्धर्मादि नित्यशः

dharmaśrutiṃ devaratiṃ kuryāddharmādi nityaśaḥ

सोमस्य पूजां जन्मर्क्षे विप्रदेवादिपूजनं

somasya pūjāṃ janmarkṣe vipradevādipūjanaṃ

षष्ठीचतुर्दश्यष्टम्यामभ्यङ्गं वर्जयेत्तथा

ṣaṣṭhīcaturdaśyaṣṭamyāmabhyaṅgaṃ varjayettathā

दूराद्गृहान् मूत्रविष्ठे नोत्तमैवैरमाचरेत्

dūrādgṛhān mūtraviṣṭhe nottamaivairamācaret