Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 203

अग्निपुराणम्

§

अथ त्र्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः

atha tryadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ

§

नरकस्वरूपम्

narakasvarūpam

§

अग्निर् उवाच

agnir uvāca

AP_203.001ab

पुष्पाद्यैः पूजनाद्विष्णोर् न याति नरकान्दवे

puṣpādyaiḥ pūjanādviṣṇor na yāti narakāndave

AP_203.001cd

आयुषो ऽन्ते नरः प्राणैरनिच्छन्नपि मुच्यते

āyuṣo 'nte naraḥ prāṇairanicchannapi mucyate

AP_203.002ab

जलमग्निर्विषं शस्त्रं क्षुद्व्याधिः पतनं गिरेः

jalamagnirviṣaṃ śastraṃ kṣudvyādhiḥ patanaṃ gireḥ

AP_203.002cd

निमित्तं किञ्चिदासाद्य देही प्राणैर्विमुच्यते

nimittaṃ kiñcidāsādya dehī prāṇairvimucyate

AP_203.003ab

अन्यच्छरीरमादत्ते यातनीयं स्वकर्मभिः

anyaccharīramādatte yātanīyaṃ svakarmabhiḥ

AP_203.003cd

भुङ्क्ते ऽथ पापकृत् दुःखं सुखं धर्माय सङ्गतः

bhuṅkte 'tha pāpakṛt duḥkhaṃ sukhaṃ dharmāya saṅgataḥ

AP_203.004ab

नीयते यमदूतैस्तु यमं प्राणिभयङ्करैः

nīyate yamadūtaistu yamaṃ prāṇibhayaṅkaraiḥ

AP_203.004cd

कुपथे दक्षिणद्वारि धर्मिकः पश्चिमादिभिः

kupathe dakṣiṇadvāri dharmikaḥ paścimādibhiḥ

AP_203.005ab

यमाज्ञप्तैः किङ्करैस्तु पात्यते नरकेषु च

yamājñaptaiḥ kiṅkaraistu pātyate narakeṣu ca

AP_203.005cd

स्वर्गे तु नीयते धर्माद् वसिष्ठाद्युक्तिसंश्रयात्

svarge tu nīyate dharmād vasiṣṭhādyuktisaṃśrayāt

AP_203.006ab

गोघाती तु महावीच्यां वर्षलक्षन्तु पीड्यते

goghātī tu mahāvīcyāṃ varṣalakṣantu pīḍyate

AP_203.006cd

आमकुम्भे महादीप्ते ब्रह्महा भूमिहारकः

āmakumbhe mahādīpte brahmahā bhūmihārakaḥ

AP_203.007ab

महाप्रलयकं यावद्रौरवे पीड्यते शनैः

mahāpralayakaṃ yāvadraurave pīḍyate śanaiḥ

AP_203.007cd

स्त्रीबालवृद्धहन्ता तु यावदिन्द्राश् चतुर्दश

strībālavṛddhahantā tu yāvadindrāś caturdaśa

AP_203.008ab

महारौरवके रौद्रे गृहक्षेत्रादिदीपकः

mahārauravake raudre gṛhakṣetrādidīpakaḥ

AP_203.008cd

दह्यते कल्पमेकं स चौरस्तामिस्रके पतेत्

dahyate kalpamekaṃ sa caurastāmisrake patet

AP_203.009ab

नैककल्पन्तु शूलाद्यैर्भिद्यते यमकिङ्करैः

naikakalpantu śūlādyairbhidyate yamakiṅkaraiḥ

AP_203.009cd

महातामिस्रके सर्पजलौकाद्यैश् च पीड्यते

mahātāmisrake sarpajalaukādyaiś ca pīḍyate

AP_203.010ab

यावद्भूमिर्मातृहाद्या असिपत्रवने ऽसिभिः

yāvadbhūmirmātṛhādyā asipatravane 'sibhiḥ

AP_203.010cd

नैककल्पन्तु नरके करम्भवालुकासु च

naikakalpantu narake karambhavālukāsu ca

AP_203.011ab

येन दग्धो जनस्तत्र दह्यते वालुकादिभिः

yena dagdho janastatra dahyate vālukādibhiḥ

AP_203.011cd

काकोले कृमिविष्ठाशी एकाकी मिष्टभोजनः

kākole kṛmiviṣṭhāśī ekākī miṣṭabhojanaḥ

AP_203.012ab

कुट्टले मूत्ररक्ताशी पञ्चयज्ञक्रियोज्झितः

kuṭṭale mūtraraktāśī pañcayajñakriyojjhitaḥ

AP_203.012cd

सुदुर्गन्धे रक्तभोजी भवेच्चाभक्ष्यभक्ष्यकः

sudurgandhe raktabhojī bhaveccābhakṣyabhakṣyakaḥ

AP_203.013ab

तैलपाके तु तिलवत् पीड्यते परपीडकः

tailapāke tu tilavat pīḍyate parapīḍakaḥ

AP_203.013cd

तैलपाके तु पच्येत शरणागतघातकः

tailapāke tu pacyeta śaraṇāgataghātakaḥ

AP_203.014ab

निरुच्छासे दाननाशी रसविक्रयको ऽध्वरे

nirucchāse dānanāśī rasavikrayako 'dhvare

AP_203.014cd

नाम्ना वज्रकवाटेन महापाते तदानृती

nāmnā vajrakavāṭena mahāpāte tadānṛtī

AP_203.015ab

महाज्वाले पापबुद्धिः क्रकचे ऽगम्यगामिनः

mahājvāle pāpabuddhiḥ krakace 'gamyagāminaḥ

AP_203.015cd

सङ्करी गुडपाके च प्रतुदेत् परमर्मनुत्

saṅkarī guḍapāke ca pratudet paramarmanut

AP_203.016ab

क्षारह्रदे प्राणिहन्ता क्षुरधारे च भूमिहृत्

kṣārahrade prāṇihantā kṣuradhāre ca bhūmihṛt

AP_203.016cd

अम्बरीषे गोस्वर्णहृद् द्रुमच्छिद्वज्रशस्त्रके

ambarīṣe gosvarṇahṛd drumacchidvajraśastrake

AP_203.017ab

मधुहर्ता परीतापे कालसूत्रे परार्थहृत्

madhuhartā parītāpe kālasūtre parārthahṛt

AP_203.017cd

कश्मले ऽत्यन्तमांसाशी उग्रगन्धे ह्य् अपिण्डदः

kaśmale 'tyantamāṃsāśī ugragandhe hy apiṇḍadaḥ

AP_203.018ab

दुर्धरे तु काचभक्षी वन्दिग्राहरताश् च ये

durdhare tu kācabhakṣī vandigrāharatāś ca ye

AP_203.018cd

मञ्जुषे नरके लोहे ऽप्रतिष्ठे श्रुतिनिन्दकः

mañjuṣe narake lohe 'pratiṣṭhe śrutinindakaḥ

AP_203.019ab

पूतिवक्त्रे कूटसाक्षी परिलुण्ठे धनापहा

pūtivaktre kūṭasākṣī pariluṇṭhe dhanāpahā

AP_203.019cd

बालस्त्रीवृद्धघाती च कराले ब्राह्मणार्तिकृत्

bālastrīvṛddhaghātī ca karāle brāhmaṇārtikṛt

AP_203.020ab

विलेपे मद्यपो विप्रो महाताम्रे तु मेदिनः ॥20

vilepe madyapo vipro mahātāmre tu medinaḥ //20

AP_203.021ab

तथाक्रम्य पारदारान् ज्वलन्तीमायसीं शिलां

tathākramya pāradārān jvalantīmāyasīṃ śilāṃ

AP_203.021cd

शाल्मलाख्ये तमालिङ्गेन् नारी बहुनरङ्गमा

śālmalākhye tamāliṅgen nārī bahunaraṅgamā

AP_203.022ab

आस्फोटजिह्वोद्धरणं स्त्रीक्षणान् नेत्रभेदनं

āsphoṭajihvoddharaṇaṃ strīkṣaṇān netrabhedanaṃ

AP_203.022cd

अङ्गारराशौ क्षिप्यन्ते मातृपुत्र्यादिगामिनः

aṅgārarāśau kṣipyante mātṛputryādigāminaḥ

AP_203.023ab

चौराः क्षुरैश् च भिद्यन्ते स्वमांसाशी च मांसभुक्

caurāḥ kṣuraiś ca bhidyante svamāṃsāśī ca māṃsabhuk

AP_203.023cd

मासोपवासकर्ता वै न याति नरकन्नरः

māsopavāsakartā vai na yāti narakannaraḥ

AP_203.024ab

एकादशीव्रतकरो भीष्मपञ्चकसद् व्रती

ekādaśīvratakaro bhīṣmapañcakasad vratī

§

इत्य् आग्नेये महापुराणे नरकस्वरूपवर्णनं नाम त्र्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥

ity āgneye mahāpurāṇe narakasvarūpavarṇanaṃ nāma tryadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (6)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 āsanaṃ mūrtiṣoḍhāṅgamiti kha..

Edition note

2 pātyate narakeṣvapi iti kha.. / pātyate narake sadā iti ṅa.. /pīḍyate narake 'dhuneti gha.. , cha.. ca

Edition note

1 asipatravane 'gnibhiriti ṅa..

Edition note

2 gurupāke ceti kha.. , ja.. ca

Edition note

1 kṣārakūpe iti kha.. , cha.. ca

Edition note

2 mahāprete tu bhedana iti kha.. , ga.. , gha.. , ḍa.. , cha.. , ja.. ca

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः