Chapter 204

व्रतं मासोपवासञ्च सर्वोत्कृष्टं वदामि ते

vrataṃ māsopavāsañca sarvotkṛṣṭaṃ vadāmi te

कृत्वा तु वैष्णवं यज्ञं गुरोराज्ञामवाप्य च

kṛtvā tu vaiṣṇavaṃ yajñaṃ gurorājñāmavāpya ca

कृच्छ्राद्यैः स्वबलं बुद्ध्वा कुर्यान् मासोपवासकं

kṛcchrādyaiḥ svabalaṃ buddhvā kuryān māsopavāsakaṃ

वानप्रस्थो यतिर्वाथ नारी वा विधवा मुने

vānaprastho yatirvātha nārī vā vidhavā mune

आश्विनस्यामले पक्षे एकादश्यामुपोषितः

āśvinasyāmale pakṣe ekādaśyāmupoṣitaḥ

व्रतमेतत्तु गृह्णीयाद्यावत्त्रिंशद्दिनानि तु

vratametattu gṛhṇīyādyāvattriṃśaddināni tu

अद्यप्रभृत्यहं विष्णो यावदुत्थानकन्तव

adyaprabhṛtyahaṃ viṣṇo yāvadutthānakantava

अर्चयेत्वामनश्नन् हि यावत् त्रिंशद्दिनानि तु

arcayetvāmanaśnan hi yāvat triṃśaddināni tu

कार्त्तिकाश्विनयोर्विष्णोर्यावदुत्थानकन्तव

kārttikāśvinayorviṣṇoryāvadutthānakantava

म्रिये यद्यन्तराले ऽहं व्रतभङ्गो न मे भवेत्

mriye yadyantarāle 'haṃ vratabhaṅgo na me bhavet

त्रिकालं पूजयेद्विष्णुं त्रिःस्नातो गन्धपुष्पकैः

trikālaṃ pūjayedviṣṇuṃ triḥsnāto gandhapuṣpakaiḥ

विष्णोर्गीतादिकं जप्यन्ध्यानं कुर्याद् व्रती नरः

viṣṇorgītādikaṃ japyandhyānaṃ kuryād vratī naraḥ

वृथावादम्परिहरेदर्थाकाङ्क्षां विवर्जयेत्

vṛthāvādampariharedarthākāṅkṣāṃ vivarjayet

नाव्रतस्थं स्पृशेत् कञ्चिद्विकर्मस्थान्न चालयेत्

nāvratasthaṃ spṛśet kañcidvikarmasthānna cālayet

देवतायतने तिष्ठेद्यावत् त्रिंशद्दिनानि तु

devatāyatane tiṣṭhedyāvat triṃśaddināni tu

द्वादश्यां पूजयित्वा तु भोजयित्वा द्विजान्व्रती

dvādaśyāṃ pūjayitvā tu bhojayitvā dvijānvratī

समाप्य दक्षिणां दत्त्वा पारणन्तु समाचरेत्

samāpya dakṣiṇāṃ dattvā pāraṇantu samācaret

भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति कल्पांश् चैव त्रयोदश

bhuktimuktimavāpnoti kalpāṃś caiva trayodaśa

कारयेद्वैष्णवं यज्ञं यजेद्विप्रांस्त्रयोदश

kārayedvaiṣṇavaṃ yajñaṃ yajedviprāṃstrayodaśa

तावन्ति वस्त्रयुग्मानि भाजनान्यासनानि च

tāvanti vastrayugmāni bhājanānyāsanāni ca

छत्राणि सपवित्राणि तथोपानद्युगानि च

chatrāṇi sapavitrāṇi tathopānadyugāni ca

योगपट्टोपवीतानि दद्याद्विप्राय तैर्मतः

yogapaṭṭopavītāni dadyādviprāya tairmataḥ

अन्यविप्राय शय्यायां हैमं विष्णुं प्रपूज्य च

anyaviprāya śayyāyāṃ haimaṃ viṣṇuṃ prapūjya ca

आत्मनश् च तथामूर्तिं वस्त्राद्यैश् च प्रपूजयेत्

ātmanaś ca tathāmūrtiṃ vastrādyaiś ca prapūjayet

सर्वपापविनिर्मुक्तो विप्रो विष्णुप्रसादतः

sarvapāpavinirmukto vipro viṣṇuprasādataḥ

विष्णुलोकं गमिष्यामि विष्णुरेव भवाम्यहं

viṣṇulokaṃ gamiṣyāmi viṣṇureva bhavāmyahaṃ

व्रज व्रज देवबुद्धे विष्णोः स्थानमनामयं

vraja vraja devabuddhe viṣṇoḥ sthānamanāmayaṃ

विमानेनामलस्तत्र तिष्ठेद् विष्णुस्वरूपधृक्

vimānenāmalastatra tiṣṭhed viṣṇusvarūpadhṛk

द्विजानुक्त्वाथ तां शय्यां गुरवे ऽथ निवेदयेत्

dvijānuktvātha tāṃ śayyāṃ gurave 'tha nivedayet

कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकन्नयेद् व्रती

kulānāṃ śatamuddhṛtya viṣṇulokannayed vratī

मासोपवासी यद्देशे स देशो निर्मलो भवेत्

māsopavāsī yaddeśe sa deśo nirmalo bhavet

किं पुनस्तत्कुलं सर्वं यत्र मासोपवासकृत्

kiṃ punastatkulaṃ sarvaṃ yatra māsopavāsakṛt

व्रतस्थं मूर्छितं दृष्ट्वा क्षीराज्यञ्चैव पाययेत्

vratasthaṃ mūrchitaṃ dṛṣṭvā kṣīrājyañcaiva pāyayet

नैते व्रतं विनिघ्रन्ति हविर्विप्रानुमोदितं

naite vrataṃ vinighranti havirviprānumoditaṃ

क्षीरं गुरोर्हितौषध्व आपो मूलफलानि च

kṣīraṃ gurorhitauṣadhva āpo mūlaphalāni ca