Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 50

अग्निपुराणम्

§

अथ पञ्चाशोध्यायः

atha pañcāśodhyāyaḥ

§

देवीप्रतिमालक्षणकथनं

devīpratimālakṣaṇakathanaṃ

§

भगवानुवाच

bhagavānuvāca

AP_50.001ab

चण्डी विंशतिबाहुः स्याद्बिभ्रती दक्षिणैः करः

caṇḍī viṃśatibāhuḥ syādbibhratī dakṣiṇaiḥ karaḥ

AP_50.001cd

शूलासिशक्तिचक्राणि पाशं खेटायुधाभयं

śūlāsiśakticakrāṇi pāśaṃ kheṭāyudhābhayaṃ

AP_50.002ab

डमरुं शक्तिकां वामैर् नागपाशञ्च खेटकं

ḍamaruṃ śaktikāṃ vāmair nāgapāśañca kheṭakaṃ

AP_50.002cd

कुठाङ्कुशचापांश् च घण्टाध्वजगदांस् तथा

kuṭhāṅkuśacāpāṃś ca ghaṇṭādhvajagadāṃs tathā

AP_50.003ab

आदर्शमुद्गरान् हस्तैश् चण्डी वा दशबाहुका

ādarśamudgarān hastaiś caṇḍī vā daśabāhukā

AP_50.003cd

तदधो महिषश्छिन्नमूर्धा पतितमस्तकः

tadadho mahiṣaśchinnamūrdhā patitamastakaḥ

AP_50.004ab

शस्त्रोद्यतकरः क्रुद्धस्तद्ग्रीवासम्भवः पुमान्

śastrodyatakaraḥ kruddhastadgrīvāsambhavaḥ pumān

AP_50.004cd

शूलहस्तो वमद्रक्तो रक्तस्रङ्मूर्धजेक्षणः

śūlahasto vamadrakto raktasraṅmūrdhajekṣaṇaḥ

AP_50.005ab

सिंहेनास्वाद्यमानस्तु पाशबद्धो गले भृशं

siṃhenāsvādyamānastu pāśabaddho gale bhṛśaṃ

AP_50.005cd

याम्याङ्घ्य्राक्रान्तसिंहा च सव्याङ्घ्रिर्नीचगासुरे

yāmyāṅghyrākrāntasiṃhā ca savyāṅghrirnīcagāsure

AP_50.006ab

चण्डिकेयं त्रिनेत्रा च सशस्त्रा रिपुमर्दनी

caṇḍikeyaṃ trinetrā ca saśastrā ripumardanī

AP_50.006cd

नवपद्मात्मके स्थाने पूज्या दुर्गा स्वमूर्तितः

navapadmātmake sthāne pūjyā durgā svamūrtitaḥ

AP_50.007ab

आदौ मध्ये तथेन्द्रादौ नवातत्त्वात्मभिः क्रमात्

ādau madhye tathendrādau navātattvātmabhiḥ kramāt

AP_50.007cd

अष्टादशभुजैका तु दक्षे मुण्डं च खेटकं

aṣṭādaśabhujaikā tu dakṣe muṇḍaṃ ca kheṭakaṃ

AP_50.008ab

आदर्शतर्जनीचापं ध्वजं डमरुकं तथा

ādarśatarjanīcāpaṃ dhvajaṃ ḍamarukaṃ tathā

AP_50.008cd

पाशं वामे बिभ्रती च शक्तिमुद्गरशूलकं

pāśaṃ vāme bibhratī ca śaktimudgaraśūlakaṃ

AP_50.009ab

वज्रखड्गाङ्कुशशरान् चक्रन्देवी शलाकया

vajrakhaḍgāṅkuśaśarān cakrandevī śalākayā

AP_50.009cd

एतैर् एवायुधैर् युक्ता शेषाः षोडशबहुकाः

etair evāyudhair yuktā śeṣāḥ ṣoḍaśabahukāḥ

AP_50.010ab

डमरुं तर्जनीं त्यक्त्वा रुद्रचण्डादयो नव

ḍamaruṃ tarjanīṃ tyaktvā rudracaṇḍādayo nava

AP_50.010cd

रुद्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा चण्डनायिका

rudracaṇḍā pracaṇḍā ca caṇḍogrā caṇḍanāyikā

AP_50.011ab

चण्डा चण्दवती चैव चण्डरूपातिचण्डिका

caṇḍā caṇdavatī caiva caṇḍarūpāticaṇḍikā

AP_50.011cd

उग्रचण्डा च मध्यस्था रोचनाभारुणासिता

ugracaṇḍā ca madhyasthā rocanābhāruṇāsitā

AP_50.012ab

नीला शुक्ला धूम्रिका च पीता श्वेता च सिंहगाः

nīlā śuklā dhūmrikā ca pītā śvetā ca siṃhagāḥ

AP_50.012cd

महिषोथ पुमान् शस्त्री तत्कचग्रहमुष्टिकाः

mahiṣotha pumān śastrī tatkacagrahamuṣṭikāḥ

AP_50.013ab

आलीढा नव दुर्गाः स्युः स्थाप्याः पुत्रादिवृद्धये

ālīḍhā nava durgāḥ syuḥ sthāpyāḥ putrādivṛddhaye

AP_50.013cd

तथा गौरी च चण्डिकाद्या कुण्ड्यक्षररदाग्निधृक्

tathā gaurī ca caṇḍikādyā kuṇḍyakṣararadāgnidhṛk

AP_50.014ab

सैव रम्भा वने सिद्धाग्निहीना ललिता तथा

saiva rambhā vane siddhāgnihīnā lalitā tathā

AP_50.014cd

स्कन्धमूर्धकरा वामे द्वितीये धृतदर्पणा

skandhamūrdhakarā vāme dvitīye dhṛtadarpaṇā

AP_50.015ab

याम्ये फलाञ्जलिहस्ता सौभाग्या तत्र चोर्ध्विका

yāmye phalāñjalihastā saubhāgyā tatra cordhvikā

AP_50.015cd

लक्ष्मीर्याम्यकराम्भोजा वामे श्रीफलसंयुता

lakṣmīryāmyakarāmbhojā vāme śrīphalasaṃyutā

AP_50.016ab

पुस्ताक्षमालिकाहस्ता वीणाहस्ता सरस्वती

pustākṣamālikāhastā vīṇāhastā sarasvatī

AP_50.016cd

कुम्भाब्जहस्ता श्वेताभा मकरोपरि जाह्नवी

kumbhābjahastā śvetābhā makaropari jāhnavī

AP_50.017ab

कूर्मगा यमुना कुम्भकरा श्यामा च पूज्यते

kūrmagā yamunā kumbhakarā śyāmā ca pūjyate

AP_50.017cd

सवीणस्तुम्बुरुः शुक्लः शूली मात्रग्रतो वृषे

savīṇastumburuḥ śuklaḥ śūlī mātragrato vṛṣe

AP_50.018ab

गौरी चतुर्मुखी ब्राह्मी अक्षमालासुरान्विता

gaurī caturmukhī brāhmī akṣamālāsurānvitā

AP_50.018cd

कुण्डक्षपात्रिणी वामे हंसगा शाङ्करी सिता

kuṇḍakṣapātriṇī vāme haṃsagā śāṅkarī sitā

AP_50.019ab

शरचापौ दक्षिणे ऽस्या वामे चक्रं धनुर्वृषे

śaracāpau dakṣiṇe 'syā vāme cakraṃ dhanurvṛṣe

AP_50.019cd

कौमारी शिखिगा रक्ता शक्तिहस्ता द्विबाहुका

kaumārī śikhigā raktā śaktihastā dvibāhukā

AP_50.020ab

चक्रशङ्खधरा सव्ये वामे लक्ष्मीर्गदाब्जधृक्

cakraśaṅkhadharā savye vāme lakṣmīrgadābjadhṛk

AP_50.020cd

दण्डशङ्खासि गदया वाराहो महिषस्थिता

daṇḍaśaṅkhāsi gadayā vārāho mahiṣasthitā

AP_50.021ab

ऐन्द्री वामे वज्रहस्ता सहस्राक्षी तु सिद्धये

aindrī vāme vajrahastā sahasrākṣī tu siddhaye

AP_50.021cd

चामुण्डा कोटराघ्नी स्यान्निर्मांसा तु त्रिलोचना

cāmuṇḍā koṭarāghnī syānnirmāṃsā tu trilocanā

AP_50.022ab

निर्मांसा अस्थिसारा वा ऊर्ध्वकेशी कृशोदरी

nirmāṃsā asthisārā vā ūrdhvakeśī kṛśodarī

AP_50.022cd

द्वीपचर्मधरा वामे कपालं पट्टिशङ्करे

dvīpacarmadharā vāme kapālaṃ paṭṭiśaṅkare

AP_50.023ab

शूलं कर्त्री दक्षणे ऽस्याः शवारूढास्थितभूषणा

śūlaṃ kartrī dakṣaṇe 'syāḥ śavārūḍhāsthitabhūṣaṇā

AP_50.023cd

विनायको नराकारो वृहत्कुक्षिर्गजाननः

vināyako narākāro vṛhatkukṣirgajānanaḥ

AP_50.024ab

वृहच्छुण्डो ह्य् उपवीतो मुखं सप्तकलं भवेत्

vṛhacchuṇḍo hy upavīto mukhaṃ saptakalaṃ bhavet

AP_50.024cd

विस्ताराद्दैर्घ्यतचैव शुण्डं षट्त्रिंशदङ्गुलं

vistārāddairghyatacaiva śuṇḍaṃ ṣaṭtriṃśadaṅgulaṃ

AP_50.025ab

कला द्वादश नाडी तु ग्रीवा सार्धकलोच्छ्रिता

kalā dvādaśa nāḍī tu grīvā sārdhakalocchritā

AP_50.025cd

षट्त्रिंशदङ्गुलं कण्ठं गुह्यमध्यर्धमङ्गुलं

ṣaṭtriṃśadaṅgulaṃ kaṇṭhaṃ guhyamadhyardhamaṅgulaṃ

AP_50.026ab

नाभिरूरू द्वादशञ्च जङ्घे पादे तु दक्षिणे

nābhirūrū dvādaśañca jaṅghe pāde tu dakṣiṇe

AP_50.026cd

स्वदन्तं परशुं वामे लड्डुकञ्चोत्पलं शये

svadantaṃ paraśuṃ vāme laḍḍukañcotpalaṃ śaye

AP_50.027ab

सुमुखी च विडालाक्षी पार्श्वे स्कन्दो मयूरगः

sumukhī ca viḍālākṣī pārśve skando mayūragaḥ

AP_50.027cd

स्वामी शाखो विशाखश् च द्विभुजो बालरूपधृक्

svāmī śākho viśākhaś ca dvibhujo bālarūpadhṛk

AP_50.028ab

दक्षे शक्तिः कुक्कुटोथ एकवक्त्रोथ षण्मुखः

dakṣe śaktiḥ kukkuṭotha ekavaktrotha ṣaṇmukhaḥ

AP_50.028cd

षड्भुजो वा द्वादशभिर्ग्रामेरण्ये द्विबाहुकः

ṣaḍbhujo vā dvādaśabhirgrāmeraṇye dvibāhukaḥ

AP_50.029ab

शक्तीषुपाशनिस्त्रिंशतोत्रदोस्तर्जनीयुतः

śaktīṣupāśanistriṃśatotradostarjanīyutaḥ

AP_50.029cd

शक्त्या दाक्षिणहस्तेषु षट्सु वामे करे तथा

śaktyā dākṣiṇahasteṣu ṣaṭsu vāme kare tathā

AP_50.030ab

शिखिपिच्छन्धनुः खेटं पताकाभयकुक्कुटे

śikhipicchandhanuḥ kheṭaṃ patākābhayakukkuṭe

AP_50.030cd

कपालकर्तरीशूलपाशभृद्याम्यसौम्ययोः

kapālakartarīśūlapāśabhṛdyāmyasaumyayoḥ

AP_50.031ab

गजचर्मभृदूर्ध्वास्यपादा स्यात् रुद्रचर्चिका

gajacarmabhṛdūrdhvāsyapādā syāt rudracarcikā

AP_50.031cd

सैव चाष्टभुजा देवी शिरोडमरुकान्विता

saiva cāṣṭabhujā devī śiroḍamarukānvitā

AP_50.032ab

तेन सा रुद्रचामुण्डा नाटेश्वर्यथ नृत्यती

tena sā rudracāmuṇḍā nāṭeśvaryatha nṛtyatī

AP_50.032cd

इयमेव महालक्ष्मीरुपविष्टा चतुर्मुखी

iyameva mahālakṣmīrupaviṣṭā caturmukhī

AP_50.033ab

नृवाजिमहिषेभांश् च खादन्ती च करे स्थितान्

nṛvājimahiṣebhāṃś ca khādantī ca kare sthitān

AP_50.033cd

दशबाहुस्त्रिनेत्रा च शस्त्रासिडमरुत्रिकं

daśabāhustrinetrā ca śastrāsiḍamarutrikaṃ

AP_50.034ab

बिभ्रती दक्षिणे हस्ते वामे घण्टां च खेटकं

bibhratī dakṣiṇe haste vāme ghaṇṭāṃ ca kheṭakaṃ

AP_50.034cd

खट्वाङ्गं च त्रिशूलञ्च सिद्धचामुण्डकाह्वया

khaṭvāṅgaṃ ca triśūlañca siddhacāmuṇḍakāhvayā

AP_50.035ab

सिद्धयोगेश्वरी देवी सर्वसिद्धप्रदायिका

siddhayogeśvarī devī sarvasiddhapradāyikā

AP_50.035cd

एतद्रूपा भवेदन्या पाशाङ्कुशयुतारुणा

etadrūpā bhavedanyā pāśāṅkuśayutāruṇā

AP_50.036ab

भैरवी रूपविद्या तु भुजैर् द्वादशभिर्युता

bhairavī rūpavidyā tu bhujair dvādaśabhiryutā

AP_50.036cd

एताः श्मशानजा रौद्रा अम्बाष्टकमिदं स्मृतं

etāḥ śmaśānajā raudrā ambāṣṭakamidaṃ smṛtaṃ

AP_50.037ab

क्षमा शिवावृता वृद्धा द्विभुजा विवृतानना

kṣamā śivāvṛtā vṛddhā dvibhujā vivṛtānanā

AP_50.037cd

दन्तुरा क्षेमकरी स्याद्भूमौ जानुकरा स्थिता

danturā kṣemakarī syādbhūmau jānukarā sthitā

AP_50.038ab

यक्षिण्यस्तब्धदीर्घाक्षाः शाकिन्यो वक्रदृष्टयः

yakṣiṇyastabdhadīrghākṣāḥ śākinyo vakradṛṣṭayaḥ

AP_50.038cd

पिङ्गाक्षाः स्युर्महारम्या रूपिण्योप्सरसः सदा

piṅgākṣāḥ syurmahāramyā rūpiṇyopsarasaḥ sadā

AP_50.039ab

साक्षमाली त्रिशूली च नन्दीशो द्वारपालकः

sākṣamālī triśūlī ca nandīśo dvārapālakaḥ

AP_50.039cd

महाकालोसिमुण्डी स्याच्छूलखटकवांस् तथा

mahākālosimuṇḍī syācchūlakhaṭakavāṃs tathā

AP_50.040ab

कृशो भङ्गी च नृत्यन् वै कुष्माण्डस्थूलखर्ववान्

kṛśo bhaṅgī ca nṛtyan vai kuṣmāṇḍasthūlakharvavān

AP_50.040cd

गजगोकर्णवक्त्राद्या वीरभद्रादयो गणाः

gajagokarṇavaktrādyā vīrabhadrādayo gaṇāḥ

AP_50.041ab

घण्टाकर्णोष्टदशदोः पापरोगं विदारयन्

ghaṇṭākarṇoṣṭadaśadoḥ pāparogaṃ vidārayan

AP_50.041cd

वज्रासिदण्डचक्रेषुमुषलाङ्कुशमुद्गरान्

vajrāsidaṇḍacakreṣumuṣalāṅkuśamudgarān

AP_50.042ab

दक्षिणे तर्जनीं खेटं शक्तिं मुण्डञ्च पाशकं

dakṣiṇe tarjanīṃ kheṭaṃ śaktiṃ muṇḍañca pāśakaṃ

AP_50.042cd

चापं घण्टां कुठारञ्च द्वाभ्याञ्चैव त्रिशूलकं

cāpaṃ ghaṇṭāṃ kuṭhārañca dvābhyāñcaiva triśūlakaṃ

AP_50.042ef

घण्टामालाकुलो देवो विस्फोटकविमर्दनः

ghaṇṭāmālākulo devo visphoṭakavimardanaḥ

§

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये देवीप्रतिमालक्षणं नाम पञ्चाशो ऽध्यायः ॥

ity ādimahāpurāṇe āgneye devīpratimālakṣaṇaṃ nāma pañcāśo 'dhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (7)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 carma cottamamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 navatatvādibhirirti ṅa,cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 śālāsu nava iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 makareddhari jāhnavīti kha, gha, ṅa, cihnitapustatrayakapāṭhaḥ

Edition note

2 vāme vajramiti kha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ

Edition note

2 śaṅkhāri iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 ādyāṣṭakamidamiti kha, ga, gha, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः