अथ चतुर्थो ऽध्यायः
atha caturtho 'dhyāyaḥ
सृष्टि-प्रकरणं
sṛṣṭi-prakaraṇaṃ
भरद्वाज उवाच
bharadvāja uvāca
रुद्रसर्गन्तु मे ब्रुहि विस्तरेण महामते
rudrasargantu me bruhi vistareṇa mahāmate
अनुसर्गं मरीच्याद्याः ससृजुस्ते कथं पुनः
anusargaṃ marīcyādyāḥ sasṛjuste kathaṃ punaḥ
मित्रावरुणपुत्रत्वं वशिष्ठस्य कथं भवेत्
mitrāvaruṇaputratvaṃ vaśiṣṭhasya kathaṃ bhavet
ब्रह्मणो मनसः पूर्वमुत्पन्नस्य महागते
brahmaṇo manasaḥ pūrvamutpannasya mahāgate
सूत उवाच
sūta uvāca
रुद्रसृष्टिन्तु वक्ष्यामि तत्सर्गञ्चैव सत्तं
rudrasṛṣṭintu vakṣyāmi tatsargañcaiva sattaṃ
प्रतिसर्गं मुनीनान्तु विस्तराद्गदतः शृणु
pratisargaṃ munīnāntu vistarādgadataḥ śṛṇu
कल्पादावात्मनस्तुल्यं सुतं प्रध्यायतस्ततः
kalpādāvātmanastulyaṃ sutaṃ pradhyāyatastataḥ
प्रादुरासीत् प्रभोरङ्गे कुमारो नीललोहितः
prādurāsīt prabhoraṅge kumāro nīlalohitaḥ
अर्धनारीश्वरवपुः प्रचण्डो ऽति शरीरवान्
ardhanārīśvaravapuḥ pracaṇḍo 'ti śarīravān
तेजसा भासयन् सर्वा दिशश् च विदिशस् तथा
tejasā bhāsayan sarvā diśaś ca vidiśas tathā
तं दृष्ट्वा तेजसा दीप्तं प्रत्युवाच प्रजापतिः
taṃ dṛṣṭvā tejasā dīptaṃ pratyuvāca prajāpatiḥ
विभज्यात्मानमद्य त्वं मम वाक्यान्महामते
vibhajyātmānamadya tvaṃ mama vākyānmahāmate
इत्युक्तो ब्रह्मणा तेन रुद्रस्तत्र प्रतापवान्
ityukto brahmaṇā tena rudrastatra pratāpavān
स्त्रीभावं पुरुषत्वञ्च पृथक् पृथगथाकरोत्
strībhāvaṃ puruṣatvañca pṛthak pṛthagathākarot
विभेद पुरुषत्वञ्च दशधा वैकथा तु सः
vibheda puruṣatvañca daśadhā vaikathā tu saḥ
तेषां नामानि वक्ष्यामि शृणु मे द्विजसत्तम
teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me dvijasattama
अजैकपादहिर्व्रध्नः कपाली रुद्र एव च
ajaikapādahirvradhnaḥ kapālī rudra eva ca
हरश् च वहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः
haraś ca vahurūpaś ca tryambakaścāparājitaḥ
वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दो रैवतस् तथा
vṛṣākapiś ca śambhuś ca kapardo raivatas tathā
एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः
ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ
स्त्रीत्वञ्चैव तथा रुद्रो विभेद दशधैकधा
strītvañcaiva tathā rudro vibheda daśadhaikadhā
तमेव वहुरूपेण पत्नीत्वेन व्यवस्थिता
tameva vahurūpeṇa patnītvena vyavasthitā
तपस्तप्त्वा जले घोरमुत्तानः स यदा पुरा
tapastaptvā jale ghoramuttānaḥ sa yadā purā
तदा स सृष्टवान्देवो रुद्रस्तत्र प्रतापवान्
tadā sa sṛṣṭavāndevo rudrastatra pratāpavān
तपोबलेन विप्रेन्द्र भूतानि विविधानि च
tapobalena viprendra bhūtāni vividhāni ca
पिशाचान् कश्मलांश् चैव सिंहोष्ट्रमकराननान्
piśācān kaśmalāṃś caiva siṃhoṣṭramakarānanān
वेतालप्रमुखानन्यानन्यांश् चैव सहस्रशः
vetālapramukhānanyānanyāṃś caiva sahasraśaḥ
तेन सृष्टास्तु कैलासे ब्रह्मभूतास्थितनह
tena sṛṣṭāstu kailāse brahmabhūtāsthitanaha
विनायकानां रुद्राणां व्रिंशत्कोट्यर्धमेव च
vināyakānāṃ rudrāṇāṃ vriṃśatkoṭyardhameva ca
नारकाख्यविनाशाय सृष्टवान्स्कन्दमेव च
nārakākhyavināśāya sṛṣṭavānskandameva ca
एवम्प्रकारो रुद्रो ऽसौ मया ते कीर्तितः प्रभुः
evamprakāro rudro 'sau mayā te kīrtitaḥ prabhuḥ
अनुसर्गं मरीच्यादेः कथयामि निबोध मे
anusargaṃ marīcyādeḥ kathayāmi nibodha me
देवद्याः स्थावरान्ताश् च प्रजाः सृष्टाः स्वयम्भुवा
devadyāḥ sthāvarāntāś ca prajāḥ sṛṣṭāḥ svayambhuvā
यदाX स्यX ताः सर्वाः नाभ्यवर्धन्त धीमतः
yadāX syaX tāḥ sarvāḥ nābhyavardhanta dhīmataḥ
तदा स मानसान् पुत्रान् सदृशानात्मनो ऽसृजत्
tadā sa mānasān putrān sadṛśānātmano 'sṛjat
मरीचिमत्र्यङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुं
marīcimatryaṅgirasaṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratuṃ
प्रचेतसं वशिष्ठञ्च ??? ??? ??? ??? महामतिं
pracetasaṃ vaśiṣṭhañca ??? ??? ??? ??? mahāmatiṃ
नव ब्रह्मण इत्य् एते पुराणे निश् चयं गताः
nava brahmaṇa ity ete purāṇe niś cayaṃ gatāḥ
अग्निनश् च पितरश् चैव ब्रह्मपुत्रो तु मानसौ
agninaś ca pitaraś caiva brahmaputro tu mānasau
सृष्टिकाले महाभाग धर्मं स्वायम्भुवं मनुं
sṛṣṭikāle mahābhāga dharmaṃ svāyambhuvaṃ manuṃ
शतरूपाञ्च सृष्ट्वा तु कन्यां स मनवे ददौ
śatarūpāñca sṛṣṭvā tu kanyāṃ sa manave dadau
तस्माच्च पुरुषाद्देवी शतरूपा व्यजायत
tasmācca puruṣāddevī śatarūpā vyajāyata
प्रियव्रतोत्तानपादौ प्रसुतीञ्चैव कन्यकां
priyavratottānapādau prasutīñcaiva kanyakāṃ
ददौ प्रसूतिं दक्षाय मनुः खायम्भुवः सूतां
dadau prasūtiṃ dakṣāya manuḥ khāyambhuvaḥ sūtāṃ
प्रसूतिश् च तदा दक्षाच्चत्वारो विंशतिस् तथा
prasūtiś ca tadā dakṣāccatvāro viṃśatis tathā
ससर्ज कन्यकास्तासां शृणु नामानि मे ऽधुना
sasarja kanyakāstāsāṃ śṛṇu nāmāni me 'dhunā
श्रद्धा सूतिर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा
śraddhā sūtirdhṛtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā kriyā tathā
बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिः सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदश
buddhirlajjā vapuḥ śāntiḥ siddhiḥ kīrtistrayodaśa
पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ
श्रद्धादीनान्तु पत्नीनां जाताः कामादयः सुताः
śraddhādīnāntu patnīnāṃ jātāḥ kāmādayaḥ sutāḥ
धर्मस्य पुत्रपौत्राद्यैर् धर्मवंशो विवर्धितः
dharmasya putrapautrādyair dharmavaṃśo vivardhitaḥ
तासु शिष्टा यवीयस्यस्तासां नामानि कीर्तये
tāsu śiṣṭā yavīyasyastāsāṃ nāmāni kīrtaye
सम्भूतिश्चानुभूया च स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा
sambhūtiścānubhūyā ca smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā
सन्नतिश्चाथ सत्या च उर्जा ख्यातिर्द्विजोत्तम
sannatiścātha satyā ca urjā khyātirdvijottama
स्वाहा च दशमी ज्ञेया स्वधा चैकादशी स्मृता
svāhā ca daśamī jñeyā svadhā caikādaśī smṛtā
एताश् च दत्ता दक्षेण ऋषीणां भावितात्मनां
etāś ca dattā dakṣeṇa ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanāṃ
मरीच्यादीनाञ्च ये पुत्रास्तानहं कथयामि ते
marīcyādīnāñca ye putrāstānahaṃ kathayāmi te
पत्री मरीचेः सम्भूतिर्जज्ञे सा कश्यपं मुनिं
patrī marīceḥ sambhūtirjajñe sā kaśyapaṃ muniṃ
स्मृतिश्चाङ्गिरसः पत्नी प्रसूता कन्यकास् तथा
smṛtiścāṅgirasaḥ patnī prasūtā kanyakās tathā
सिनीवाली कुहश् चैव राका चानुमतिस् तथा
sinīvālī kuhaś caiva rākā cānumatis tathā
अनसूया तथैवात्रेर्जज्ञे पुत्रानकन्मषान्
anasūyā tathaivātrerjajñe putrānakanmaṣān
सोमं दुर्वाससञ्चैव दत्तात्रेयञ्च योगिनं
somaṃ durvāsasañcaiva dattātreyañca yoginaṃ
प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दादानिस्तत्सुतो ऽभवत्
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dādānistatsuto 'bhavat
तस्य वै विश्रवाः पुत्रस्तत्पुत्रा रावणादिकाः
tasya vai viśravāḥ putrastatputrā rāvaṇādikāḥ
??? ??? ??? राक्षसाः प्रोक्ता लङ्कापुरनिवासिनः
??? ??? ??? rākṣasāḥ proktā laṅkāpuranivāsinaḥ
येषां बधाय लोकेषु विष्णुः क्षीरोदनीरधौ
yeṣāṃ badhāya lokeṣu viṣṇuḥ kṣīrodanīradhau
ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो देवैर् अवतारमिहाकरोत्
brahmādyaiḥ prārthito devair avatāramihākarot
कर्दमश्चाम्बरीषश् च सहिष्णुश्चे सुतत्रयम्
kardamaścāmbarīṣaś ca sahiṣṇuśce sutatrayam
क्षमा तु सुसुवे भार्या पुलस्त्यस्य प्रजापतेः
kṣamā tu susuve bhāryā pulastyasya prajāpateḥ
क्रतोस्तु सत्वतिर्भार्या वालिखिल्वानसूयत
kratostu satvatirbhāryā vālikhilvānasūyata
षष्टि तानि सहस्रानि ऋषीणामूर्ध्वरेतसां
ṣaṣṭi tāni sahasrāni ṛṣīṇāmūrdhvaretasāṃ
अङ्गुष्ठपर्वमानानां ज्वलद्भास्करतेजसां
aṅguṣṭhaparvamānānāṃ jvaladbhāskaratejasāṃ
प्रचेतसो ऽथ सत्यायां सत्यसन्ध्यास्त्रयः सुताः
pracetaso 'tha satyāyāṃ satyasandhyāstrayaḥ sutāḥ
जातास्तत्पुत्रपौत्राश् च शतशो ऽथ सहस्रशः
jātāstatputrapautrāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ
उर्जायाञ्च वसिष्ठस्य सप्ताजायन्त वै सुताः
urjāyāñca vasiṣṭhasya saptājāyanta vai sutāḥ
राजा चोर्ध्ववाहुश् च सरनश्चानघन्तिमे
rājā cordhvavāhuś ca saranaścānaghantime
सुर्रूपाः शुक्र इत्य् एते सर्वे सप्तर्षयो ऽभवन्
surrūpāḥ śukra ity ete sarve saptarṣayo 'bhavan
भृगोःख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर्विष्णुपरिग्रहा
bhṛgoḥkhyātyāṃ samutpannā lakṣmīrviṣṇuparigrahā
तथा धाताविधातार्रौ खात्यां जातौ सुतौ भृगोः
tathā dhātāvidhātārrau khātyāṃ jātau sutau bhṛgoḥ
आयतिर्नियतिश् चैव मेरोः कन्ये सुशोभने
āyatirniyatiś caiva meroḥ kanye suśobhane
धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुताबुभौ
dhātāvidhātroste bhārye tayorjātau sutābubhau
प्राणश् चैवमृकण्डुश् च मार्कण्डेयो मृकण्डुजः
prāṇaś caivamṛkaṇḍuś ca mārkaṇḍeyo mṛkaṇḍujaḥ
येन मृत्युर्जितो विप्र पुरा नारायणाय या
yena mṛtyurjito vipra purā nārāyaṇāya yā
ततो देवशिवा जज्ञे प्राणस्यापि सुतो ऽभवत्
tato devaśivā jajñe prāṇasyāpi suto 'bhavat
द्युतिमानिति विख्यातः सञ्जयस्तत्सुतो ऽभवत्
dyutimāniti vikhyātaḥ sañjayastatsuto 'bhavat
ततो वंशो महाभाग भार्गवो विस्तरं गतः
tato vaṃśo mahābhāga bhārgavo vistaraṃ gataḥ
यश्चासावग्निनामा च ब्रह्मणस्तनयो ऽग्रजः
yaścāsāvagnināmā ca brahmaṇastanayo 'grajaḥ
तस्मात् स्वाहा सुताल्लेभे त्रीनुदारौजसो द्विजाः
tasmāt svāhā sutāllebhe trīnudāraujaso dvijāḥ
पावकं पवमानञ्च शुचिञ्चापि जलाशिनं
pāvakaṃ pavamānañca śuciñcāpi jalāśinaṃ
तेषान्तु वंशजान् वक्ष्ये षट्चत्वारिंशदीरितान्
teṣāntu vaṃśajān vakṣye ṣaṭcatvāriṃśadīritān
कथ्यन्ते वहुशश् चैते पिता पौत्रत्रयञ्च यत्
kathyante vahuśaś caite pitā pautratrayañca yat
एवमेकोनपञ्चाशदन्वयात् परिकीर्तिताः
evamekonapañcāśadanvayāt parikīrtitāḥ
पितेरो ब्रह्मणा सृष्टा व्याख्याता ये मया तव
pitero brahmaṇā sṛṣṭā vyākhyātā ye mayā tava
तेभ्यः स्वधा सुते जज्ञे मेना वै धरणीधरा
tebhyaḥ svadhā sute jajñe menā vai dharaṇīdharā
प्रजाः सृजेति व्यादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयम्भुवा
prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayambhuvā
यथा ससर्ज भूतानि तथा मे शृणु सत्तम
yathā sasarja bhūtāni tathā me śṛṇu sattama
भूतानि मनसा पूर्वं दक्षX ??? असृजन्सुने
bhūtāni manasā pūrvaṃ dakṣaX ??? asṛjansune
देवानृषीन् सगन्धर्वानसुरान् पन्नगांस्तदा
devānṛṣīn sagandharvānasurān pannagāṃstadā
पदास्य सृजमानस्य न व्यवर्धन्त वै प्रजाः
padāsya sṛjamānasya na vyavardhanta vai prajāḥ
तदा सञ्चिन्त्य स मुनिः सृष्टिहेतोः प्रजापतिः
tadā sañcintya sa muniḥ sṛṣṭihetoḥ prajāpatiḥ
मैथुनेनैव धर्मेण सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः
maithunenaiva dharmeṇa sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ
असिक्नी यद्वृहत्कन्या वीरणस्य प्रजापतेः
asiknī yadvṛhatkanyā vīraṇasya prajāpateḥ
षष्टि दक्षो ऽसृजत् कन्या वैरिण्यामितिं नः श्रुतिः
ṣaṣṭi dakṣo 'sṛjat kanyā vairiṇyāmitiṃ naḥ śrutiḥ
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa
सप्तविंशति सोमाय चतस्रो विष्णुनेमिने
saptaviṃśati somāya catasro viṣṇunemine
द्वे चैव बुद्धपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे तदा
dve caiva buddhaputrāya dve caivāṅgirase tadā
द्वे कृशाश्वाय विदुषे तदपत्यानि मे शृणु
dve kṛśāśvāya viduṣe tadapatyāni me śṛṇu
विश्वेदेवास्तु विश्वाय साध्यासाध्यानसुयत
viśvedevāstu viśvāya sādhyāsādhyānasuyata
मरुत्यान्तु मरुत्वन्तो वसो ऽस्तु वसवः स्मृताः
marutyāntu marutvanto vaso 'stu vasavaḥ smṛtāḥ
भानोस्तु भानवो देवा मुहूर्तायां मुहूर्तजाः
bhānostu bhānavo devā muhūrtāyāṃ muhūrtajāḥ
नद्यायाञ्चैव घोपाख्यो नागवीथ्याञ्च जामिजाः
nadyāyāñcaiva ghopākhyo nāgavīthyāñca jāmijāḥ
पृथिवीविषयं पूर्वमरुन्धत्यां व्यजायत
pṛthivīviṣayaṃ pūrvamarundhatyāṃ vyajāyata
सङ्कल्पायान्तु सङ्कल्पः पुत्रो यज्ञे महामते
saṅkalpāyāntu saṅkalpaḥ putro yajñe mahāmate
ये त्वनेकवसुप्राणा देवज्योतिःपुरोगमाः
ye tvanekavasuprāṇā devajyotiḥpurogamāḥ
वसवो ऽष्टौ समाख्यातास्तेषां नामानि मे शृणु
vasavo 'ṣṭau samākhyātāsteṣāṃ nāmāni me śṛṇu
आपो ध्रवश् च सोमश् च धरश् चैवानिलो ऽनलः
āpo dhravaś ca somaś ca dharaś caivānilo 'nalaḥ
प्रत्यूषश् च प्रभाषश् च वसवो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः
pratyūṣaś ca prabhāṣaś ca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ
तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च शतशो ऽथ सहस्रशः
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ
साध्याश् च वहवः प्रोक्तास्तत्पुत्राश् च सहस्रशः
sādhyāś ca vahavaḥ proktāstatputrāś ca sahasraśaḥ
अदितिर्दितिर्दनुश् चैव अरिष्टा सुरसा तथा
aditirditirdanuś caiva ariṣṭā surasā tathā
सुरभिर्विनता चैव ताम्रा क्रोधा खसा इरा
surabhirvinatā caiva tāmrā krodhā khasā irā
कद्रुर्मुनिश् च धर्मज्ञ तदपत्यानि मे शृणु
kadrurmuniś ca dharmajña tadapatyāni me śṛṇu
अदित्यां कश्यपाज्जाताः पुत्रा द्वादश शोभनाः
adityāṃ kaśyapājjātāḥ putrā dvādaśa śobhanāḥ
तानहं नामतो वक्ष्ये शृणुष्व गदतो मम
tānahaṃ nāmato vakṣye śṛṇuṣva gadato mama
मर्गो ऽंशुरर्यमान् चैव मित्रो ऽथ वरुणस् तथा
margo 'ṃśuraryamān caiva mitro 'tha varuṇas tathā
सविता चैव धाता च विवस्वांश् च महामते
savitā caiva dhātā ca vivasvāṃś ca mahāmate
त्वष्टा पूषा तथैवेन्द्रो द्वादश विष्णुरुच्यते
tvaṣṭā pūṣā tathaivendro dvādaśa viṣṇurucyate
दित्याः पुत्रद्वयं जज्ञे कश्यपादिति नः श्रुतं
dityāḥ putradvayaṃ jajñe kaśyapāditi naḥ śrutaṃ
हिरण्याक्षो महाकायो वाराहेण तु यो हतः
hiraṇyākṣo mahākāyo vārāheṇa tu yo hataḥ
अन्ये च वहवो दैत्या दितिपुत्रा महाबलाः
anye ca vahavo daityā ditiputrā mahābalāḥ
अरिष्टायान्तु गन्धर्वाज् जज्ञिरे . . . . .
ariṣṭāyāntu gandharvāj jajñire . . . . .
सुरसायामथोत्पन्ना विद्याधरगणा वहुः
surasāyāmathotpannā vidyādharagaṇā vahuḥ
गास्तु वै जनयामास सुरभ्यां कश्यपो मुनिः
gāstu vai janayāmāsa surabhyāṃ kaśyapo muniḥ
विनतायान्तु पुत्रौ द्वौ प्रख्यातौ गरुडारुणौ
vinatāyāntu putrau dvau prakhyātau garuḍāruṇau
गरुडो देवदेवस्य विष्णोरमिततेजसः
garuḍo devadevasya viṣṇoramitatejasaḥ
वाहनत्वं गतः प्रीत्या अरुणः सूर्यासारथिः
vāhanatvaṃ gataḥ prītyā aruṇaḥ sūryāsārathiḥ
ताम्रायाः कश्यपाज्जाताः षट्पुत्रास्तान् निबोध मे
tāmrāyāḥ kaśyapājjātāḥ ṣaṭputrāstān nibodha me
अश्व+उष्ट्रा गर्दभाश् च हस्तिनो गवया मृगाः
aśva+uṣṭrā gardabhāś ca hastino gavayā mṛgāḥ
क्रोधायां जज्ञिरे तद्वत् पशवो दुष्टजातयः
krodhāyāṃ jajñire tadvat paśavo duṣṭajātayaḥ
इरा वृक्षलतावल्लीतृणजात्यश्वपुत्रिकाः
irā vṛkṣalatāvallītṛṇajātyaśvaputrikāḥ
खसा तु यक्षरक्षांसि मुनेरप्सरसस् तथा
khasā tu yakṣarakṣāṃsi munerapsarasas tathā
कद्रुपुत्रा महानागा दन्दशूका विषोर्वणाः
kadruputrā mahānāgā dandaśūkā viṣorvaṇāḥ
सप्तविंशति याः प्रोक्ताः सोमपत्न्यो ऽथ सुव्रताः
saptaviṃśati yāḥ proktāḥ somapatnyo 'tha suvratāḥ
तासां पुत्रा महासत्वा बुधाद्या अभवन्द्विज
tāsāṃ putrā mahāsatvā budhādyā abhavandvija
अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश
ariṣṭanemipatnīnāmapatyānīha ṣoḍaśa
वहुपुत्रस्य विदुषः ताम्रायां विद्युदादयः
vahuputrasya viduṣaḥ tāmrāyāṃ vidyudādayaḥ
प्रत्यङ्गिरःसुताः श्रेष्ठा ऋषयो ऋषिसत्कृताः
pratyaṅgiraḥsutāḥ śreṣṭhā ṛṣayo ṛṣisatkṛtāḥ
कृशाश्वस्य तु देवर्षेर्देवप्रहरणाः सुताः
kṛśāśvasya tu devarṣerdevapraharaṇāḥ sutāḥ
एते युगसहस्रान्ते जायन्ते पुनरेव हि
ete yugasahasrānte jāyante punareva hi
एते कश्यपदायादाः कीर्तिताः स्थाणुजङ्गमाः
ete kaśyapadāyādāḥ kīrtitāḥ sthāṇujaṅgamāḥ
एतेषां पुत्रपौत्राद्यैर् वृद्धा सृष्टिः प्रजापतेः
eteṣāṃ putrapautrādyair vṛddhā sṛṣṭiḥ prajāpateḥ
स्थिरौ स्थितस्य देवस्य नारसिंहस्य धीमतः
sthirau sthitasya devasya nārasiṃhasya dhīmataḥ
एता विभृतयो विप्र मया ते परिकीर्तिताः
etā vibhṛtayo vipra mayā te parikīrtitāḥ
कथिता दक्षकन्यानां मया ते ऽपत्यसन्ततिः
kathitā dakṣakanyānāṃ mayā te 'patyasantatiḥ
श्रद्धावान् यः स्मरेदेतान् यशःसन्तानवान् भवेत्
śraddhāvān yaḥ smaredetān yaśaḥsantānavān bhavet
सर्गानुसर्गौ कथितौ मया ते समासतः सृष्टिविवृद्धिहेतोः
sargānusargau kathitau mayā te samāsataḥ sṛṣṭivivṛddhihetoḥ
पठन्ते ये विष्णुपराः सदा नराः इदं द्विजास्ते विमला
paṭhante ye viṣṇuparāḥ sadā narāḥ idaṃ dvijāste vimalā
भवन्ति च
bhavanti ca
इत्य् आग्नेये महापुराणे सृष्टिप्रकरणं नाम चतुर्थो ऽध्यायः ॥
ity āgneye mahāpurāṇe sṛṣṭiprakaraṇaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ ||
